Coca-Cola slechts één stapje van statiegeld verwijderd

Amsterdam, 16 november 2017 – Coca-Cola presenteerde eerder deze maand zijn actieplan This is Forward. Een van de ambitieuze duurzaamheidsdoelen daarin is dat in 2025 honderd procent van de verpakkingen (de flesjes en de blikjes) ingezameld wordt. Dat betekent dat het bedrijf belooft dat er binnen acht jaar geen enkel flesje of blikje meer aangetroffen wordt in het milieu; niet van Coca-Cola noch van een van de vele andere merken die onderdeel zijn van het concern.

Tot nu toe is de berichtgeving over de vraag hoe Coca-Cola deze doelstelling denkt te realiseren uiterst summier. Op één webpagina legt het concern uit dat nog onderzocht moet worden hoe de ambitieuze inzameldoelstelling zal worden behaald. Alle opties worden “op haalbaarheid en betaalbaarheid” onderzocht en ook een combinatie van methodes is denkbaar. Opmerkelijk is dat statiegeld, en dat is voor het eerst, als optie wordt genoemd. Coca-Cola is immers altijd een verklaard tegenstander van statiegeld geweest en liet geen middel onbeproefd om het tegen te houden. Onder toenemende maatschappelijke en politieke druk lijkt het roer, langzaam maar zeker, om te gaan.

De consument speelt in de aanpak van Coca-Cola een centrale rol en moet enthousiast gemaakt worden om te recyclen. Zijn we vergeten dat Coca-Cola al tientallen jaren consumenten beweegt om de drankverpakkingen te recyclen? Het teleurstellende resultaat van al die inspanningen is aan het zwerfvuil op straat af te lezen. Dát is nu juist de reden dat de roep om statiegeld zo luidt klinkt.

Maar in de besproken opties wordt de consument nog altijd verantwoordelijk gemaakt en gehouden voor het zwerfafval. Voorman Jeroen Lampe legt het uit in een interview met Metro (14 november): “Het bedrijf (…) heeft het potentieel om mensen in beweging te krijgen bij het inzamelen van verpakkingen. In de toekomst zullen we Coca-Cola nog meer laten spreken over het belang van het terugbrengen van onze verpakkingen in de recyclingstroom. Onder meer via print en tv-commercials brengen we onze boodschap”. Een van die commercials, “Recycle alsjeblieft je flesje na het drinken van onze drankjes”, is zelfs al uitgebracht.

De consument enthousiast maken voor recycling? Dat was ook de bedoeling van de pilot Schoon Belonen, waarin alternatieve retoursystemen zich mochten bewijzen. Coca-Cola stelt, in afwachting van de officiële evaluatie van deze pilot, dat de voorlopige resultaten goed en de deelnemende gemeenten enthousiast zijn. Het bedrijf zegt daarom te overwegen de pilot naar de overige gemeenten van Nederland uit te breiden. Hier lijnrecht tegenover staan de bevindingen van afvaladvocaat Hörchner. Hij constateert dat de pilot weinig vernieuwende projecten heeft opgeleverd en een gebrekkig enthousiasme van scholen en sportverenigingen. Zijn conclusie luidt dat Schoon Belonen bepaald geen concurrerend alternatief is voor uitbreiding van statiegeld (AfvalOnline, 15 november).

De verwijzingen naar zogenaamde andere opties dan statiegeld zijn stuiptrekkingen van Coca-Cola in een verloren strijd. Met dit actieplan probeert Coca-Cola vooral tijd te kopen. Maar we hoeven helemaal niet te wachten tot 2025. Willen we Nederland echt Schoon? Dan is uitbreiding van statiegeld onontkoombaar en zo geregeld.