Statiegeld is meer dan kostenreductie

Amsterdam, 13 december 2017 – Een hoogleraar bestuur en economie en een hoogleraar resources & recycling betogen in een opinieartikel in het Financieele Dagblad dat met het oog op kosteneffectiviteit grote vraagtekens moeten worden gezet bij het statiegeldsysteem. Voor de vermindering van zwerfafval zouden andere maatregelen zoals “slim geplaatste afvalvoorzieningen, zichtbaar schoonmaken en de aanpak door ondernemers van een vervuilde (snoep)omgeving” veel effectiever zijn.

Het artikel onderbouwt die alternatieve maatregelen niet. Kern van het betoog is dat door slimme nascheiding van al het huisvuil de fracties plastic en metaal in de nabije toekomst efficiënt gewonnen kunnen worden en opnieuw gebruikt als grondstof. Het huidige systeem (Plastic Heroes) is ouderwets en levert, zoals het Centraal Planbureau betoogde, nauwelijks milieuwinst op. Maar slimme nascheiding helpt recyclingdoelstellingen tegen relatief lage kosten te halen.

In percentages uitgedrukt draagt statiegeld nauwelijks bij aan vermindering van het zwerfafval, volgens de hoogleraren. Waarom zou de Statiegeldalliantie, een coalitie van (op dit moment 47) organisaties die pleit voor statiegeld op fles en blik in Vlaanderen en Nederland, zich dan zo druk maken?

Afgezien van het feit dat beide hoogleraren niet reppen over het volume-aandeel van de flesjes en blikjes in het zwerfafval (wel veertig procent) is het duidelijk dat er voor de consument geen financiële prikkel bestaat, noch in het geval van gescheiden inleveren van plastic (Plastic Heroes), noch in het geval van (toekomstige) nascheiding van het opgehaalde afval. Zonder statiegeld is er geen mechanisme dat de burgers aanzet om flessen en blikken niet in het milieu achter te laten. Met statiegeld wordt voorkomen dat er tot 6 miljoen flesjes minder in de plastic soup belanden, aldus een recent rapport van CE Delft. Zonder statiegeld draaien gemeenten op voor hoge opruimkosten. Beide hoogleraren gaan uit van minder kosten op de korte termijn en gaan geheel voorbij aan de kosten van de plastic soup die vooral latere generaties zullen moeten dragen.

De hoogste prioriteit is voorkomen dat plastic in het milieu terechtkomt. Daarvoor bestaat geen beter middel dan statiegeld.