Lessen uit containerramp Waddenzee

Amsterdam, 4 januari 2019 – Een ongekend grote schoonmaakactie is al enkele dagen aan de gang in het Waddengebied. Het mega-containerschip MSC Zoe verloor onderweg naar Bremerhaven tijdens zwaar weer 270 containers, waaronder een aantal met giftig organisch peroxide. De stranden liggen bezaaid met aangespoelde rotzooi. Daaronder is heel veel plastic. Militairen zijn zelfs ingeschakeld om te helpen en de burgemeesters van Schiermonnikoog en Vlieland gaan de schade verhalen op de reder. De rederij is verzekerd, maar de milieuschade zal nooit precies vastgesteld kunnen worden, laat staan met geld te verhelpen zijn. Kunnen er nu al lessen getrokken worden om een dergelijke ramp in de toekomst te voorkomen?

Goede Milieutoestand op losse schroeven

Volgend jaar moet de “goede milieutoestand” voor de Noordzee zijn bereikt. Dit houdt in dat de Noordzee schoon, gezond en productief moet zijn. Wordt dit doel nu wel gehaald? Het beleid van de overheid is gericht op de top-10 van de meest gevonden items op het strand. Items zoals pluis, stukken plastic en piepschuim, plastic doppen, plastic drinkflessen en ballonnen worden ‘aangepakt’ op basis van agendering, bewustwording, schoonmaakacties en green deals. De Nederlandse regering koerst op vrijwilligheid met als gevolg dat er van wetgeving en handhaving geen sprake is. Voorkomen van het overboord slaan van containers is geen onderdeel van dit beleid. Het huidige beleid om een goede milieutoestand te bereiken dient daarom aangescherpt te worden.

Verbied piepschuim als verpakkingsmateriaal

Aangespoelde spullen kunnen met veel inzet voor een groot deel worden opgeruimd. Maar voor piepschuim dat als verpakkingsmateriaal gebruikt wordt, is dat niet te doen. Piepschuim waait gemakkelijk weg en brokkelt af in steeds kleinere stukjes. Nog jarenlang zullen er in het Waddengebied witte bolletjes piepschuim teruggevonden worden. De Europese Unie heeft weliswaar verschillende plastic producten verboden die eenmalig gebruikt worden, waaronder ook voedselbakjes van piepschuim, maar niets bepaald over piepschuim als verpakkingsmateriaal. De Nederlandse regering zou zich hard moeten maken voor een verbod op piepschuim als verpakkingsmateriaal, al dan niet in Europees verband.

Strengere regels containervaart

In januari 2017 spoelde een container aan op het Duitse Waddeneiland Langeoog met duizenden plastic Kinder Surprise-eieren. Het gebeurt regelmatig dat containers overboord slaan. Per jaar komen volgens het onderzoeksinstituut van het Monteray Bay Aquarium tot 10.000 zeecontainers in de oceaan terecht. De verloren vracht verspreidt zich door zeestromingen en draagt bij aan de plasticsoep. Het is daarom uiterst zinvol om strengere eisen te stellen aan het vervoer van containers, zoals minder hoog stapelen. Dat kan geregeld worden door de International Maritime Organization (IMO). Het probleem van verloren containers is al decennia bekend en moet dringend echt worden aangepakt. Is Nederland bereid om komende vergadering in Londen van de IMO-milieucommissie, de Marine Environment Protection Committee (MEPC), dit prominent op de agenda te zetten? Laat deze ramp de aanleiding zijn om het probleem van containerverlies voor eens en altijd op te lossen.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Deze grote milieuramp op de Waddenzee moet aanleiding zijn voor de Nederlandse regering om extra maatregelen te nemen. Urgent is daarbij het stellen van strengere eisen aan het transport van containers, zeker als deze giftige stoffen bevatten.”

Foto: Gemeente Ameland

 

Lees ook: Duizenden kinder surprise-eieren aangespoeld op strand Langeoog.