Baanbrekende uitspraak in vonnis over rubber kunstgraskorrels

Amsterdam, 22 december 2019 – Beheerders van sportvelden zijn verantwoordelijk voor het rubbergranulaat dat buiten de kunstgrasvelden aangetroffen wordt. Deze baanbrekende uitspraak van de rechtbank in Rotterdam kan de toepassing van rubberkorreltjes op kunstgras in binnen én buitenland aan banden leggen, omdat het praktisch onmogelijk is om te voorkomen dat ze buiten de velden terechtkomen. De officier van justitie verklaarde dat meer strafzaken volgen.

Afgedankte autobanden eindigen als rubberkorrels op kunstgrasvelden. Die korrels blijven niet allemaal op de velden liggen en komen via afwatering in het oppervlaktewater terecht. Uitgaande van 1.800 kunstgras-sportvelden in Nederland, belandt jaarlijks 720.000 kilo in het milieu, wel 400 kilo per sportveld. Die ‘ontsnapte’ korrels worden weer bijgevuld. Door uitloging komen zware metalen en chemicaliën in de bodem terecht. Metalen als zink en kobalt zijn schadelijk voor het bodemleven. Ook fragmenteren de korrels tot microplastics.

Gang naar de rechter loont

Recycling Netwerk Benelux deed aangifte in 2017 omdat zware metalen die in het rubbergranulaat aanwezig zijn, naar het milieu lekken. Met name de normen voor zink worden overschreden of zullen dat in de loop van de tijd doen. De klacht over grootschalige milieuovertredingen met afval van autobanden, leidde tot de strafzaak tegen Sportaal, het sportbedrijf van de gemeente Enschede. De rechter oordeelde dat er sprake is van overtreding van artikel 13 van de Wet Bodembescherming en legde een boete op van 10.000 Euro. Lees hier een samenvatting van de hoorzitting.

Zorgplicht kan niet worden nagekomen

De zorgplicht om bodemverontreiniging te voorkomen was door Sportaal niet nagekomen. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) adviseerde eerder om maatregelen te nemen om verspreiding van de korrels tegen te gaan. Recentelijk bracht de Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek (BSNC) nog een nieuw zorgplichtdocument uit met aanbevelingen voor maatregelen die beheerders van sportvelden kunnen nemen. Blijven maatregelen uit dan vreest BSNC een verbod van het rubbergranulaat.

In de praktijk blijkt het echter vrijwel onmogelijk om verspreiding van de korrels buiten de velden te voorkomen. De belangrijkste oorzaak is dat sporters de korrels uit het veld lopen. Volgens bericht in de NRC is er ook nauwelijks toezicht op de genomen maatregelen; van handhaving op de zorgplicht is geen sprake.

Rechterlijke uitspraak schept precedent

Tijdens het justitieel onderzoek werden korrels aangetroffen tot vijftien meter van de velden en zagen controleurs van de politie dat Sportaal geen maatregelen had getroffen om verspreiding te voorkomen. Vermenging van rubbergranulaat met de bodem werd geconstateerd. De rechter oordeelde dat de plicht om bodemvervuiling te voorkomen niet is nagekomen. Dit schept een belangwekkend precedent, want het probleem doet zich ook elders voor. Wanneer bijvoorbeeld ook polyvlokken in paardenbakken of plastic nurdles van de plasticindustrie op vergelijkbare wijze beoordeeld zullen worden, betekent dat grote winst voor het milieu.

Foto: recyclingnetwerk.org

Lees ook – Polyvlokken: paardenbakken vol plastic

Lees ook – Europa wil schone en veilige kunstgras velden

Lees ook – Kunstgras korrels: een kwestie van normen en fatsoen