PLUS Supermarkt sjoemelt met Europees verbod op plastic bestek

Amsterdam, 23 mei 2019 – Europa verbiedt lidstaten om plastic wegwerpbestek (vorken, messen, lepels, eetstokjes) te verkopen. Dat is een van de maatregelen die genoemd worden in de nieuwe Richtlijn voor eenmalige plastic producten. De Richtlijn betreffende de vermindering van de effecten van bepaalde kunststofproducten op het milieu, zoals de Richtlijn officieel heet, is deze maand definitief goedgekeurd nu ook Europese Raad met de tekst heeft ingestemd. Het verkopen van wegwerpbestek is daarmee vanaf 2021 verboden. PLUS Supermarkt omzeilt nu al het verbod door wegwerpbestek te verkopen als een milieuvriendelijk en afwasbaar product.

Achtergrond Richtlijn

Om toenemende plasticvervuiling tegen te gaan, heeft Europa nieuwe regels aangenomen. Die regels verbieden het gebruik van bepaalde producten als daar alternatieven voor zijn. Het gaat om producten die vaak in het milieu worden aangetroffen, zoals wegwerpbestek. Plastic vorkjes, lepeltjes en messen worden met name aangetroffen op plaatsen waar mensen picknicken, denk aan stranden en parken. De ratio achter de Richtlijn is om plastic producten die meestal worden weggegooid na een of twee keer te zijn gebruikt, uit het systeem te halen. Ze mogen daarom niet meer verkocht worden vanaf 2021.

PLUS Supermarkt

De marketeers van PLUS Supermarkt hebben nu een list bedacht om de nieuwe wetgeving te omzeilen. Je kunt het plastic bestek, zolang het niet breekt, toch telkens opnieuw afwassen en hergebruiken? En zó adverteert PLUS Supermarkt nu dat zijn plastic wegwerpbestek wel honderd keer meegaat.

PLUS Supermarkt zegt ernaar te streven om de impact op het milieu zoveel mogelijk te beperken en koestert een positief imago van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Je zou dus verwachten dat PLUS plastic wegwerpbestek — vooruitlopend op de datum waarop het verbod ingaat — al uit de schappen haalt. In plaats daarvan wordt dit huismerk opeens omgekat tot een zogenaamd duurzaam product dat gunstig zou zijn voor het milieu. Het is een gotspe.


Lees ook:
Plastic pact is marketingstunt
Ineos bouwt voor 3 miljard euro plasticfabrieken bij Antwerpen

, ,

Overheidssite Waarzitwatin belicht risico’s chemicaliën onvoldoende

Amsterdam, 20 mei 2019 – De Plastic Soup Foundation is kritisch over de vandaag gelanceerde landelijke campagne Waarzitwatin, een overheidswebsite over chemische stoffen in consumentenproducten. De Plastic Soup Foundation juicht transparantie over chemicaliën toe, maar ziet deze nieuwe website vooral als een poging om consumenten gerust te stellen. Inhoudelijk sluit de campagne weliswaar aan bij Nederlandse en Europese wet- en regelgeving, maar schiet ze tekort in de bescherming van de consument tegen schadelijke stoffen.

De website is gemaakt door VeiligheidNL en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

“Een gemiste kans”, vindt Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation. “Op de website ontbreekt de urgentie om het huidige beleid ten aanzien van chemicaliën en risicobeoordeling kritisch onder de loep te nemen. En dat is broodnodig, zeker wat betreft hormoonverstorende stoffen die volgens de World Health Organization (WHO) een mondiale dreiging vormen.”

De Belgische Hoge Gezondheidsraad liet uitgerekend deze maand de alarmbellen wel rinkelen. Het wetenschappelijk adviesorgaan verbonden aan de Belgische overheid publiceerde een lange lijst met concrete aanbevelingen om chemische stoffen en hormoonverstorende stoffen te vermijden. De adviezen betreffen bijvoorbeeld het limiteren van de blootstelling van kleine kinderen aan plastic of rubber speelgoed, het niet opwarmen van voedsel in plastic bakjes in de magnetron of in teflonpannen, het mijden van haarverf, nagellak en geparfumeerde schoonmaakproducten.

Waarzitwatin: een slager die zijn eigen vlees keurt
De Nederlandse website daarentegen is doorspekt van de zinsnede dat ‘bij normaal gebruik’ het product ‘door een gemiddelde Nederlander’ veilig te gebruiken is, tenminste als het product onder Nederlandse of Europese wetgeving valt.

Huidige risicobeoordeling van chemicaliën onvoldoende
Op de website wordt het Nederlandse en Europese beleid ten aanzien van chemicaliën ten onrechte als waterdicht systeem voorgesteld. Vele chemische stoffen op de markt zijn echter niet getest op hun schadelijkheid. Waarzitwatin onderkent dit probleem, maar stelt dat de wetgeving zo is ingesteld dat consumenten niet teveel hormoonverstorende stoffen binnenkrijgen en kwetsbare groepen, zoals baby’s en jonge kinderen, afdoende worden beschermd.

Westerbos: “Maar de lange-termijn blootstelling van chemische stoffen wordt niet meegenomen in de risicobeoordeling, terwijl we al decennia worden blootgesteld aan chemicaliën. Daarnaast is er ook geen rekening gehouden met het cocktaileffect: een individuele chemische stof mag misschien wel onder de grenswaarden blijven, maar over het gecombineerde effect van deze stoffen op onze gezondheid is volstrekt onvoldoende bekend.”

Beleid tegen giftige chemicaliën in plastic faalt
De productie van chemische stoffen is sinds 2012 bijna verdubbeld en zal in 2030 nogmaals verdubbelen. De plastic productie zal verdrievoudigd zijn in 2050. Onze blootstelling aan chemicaliën zal dus alleen maar toenemen. Alle chemische stoffen die in producten worden gebruikt, moeten voldoen aan de Europese verordening REACH (Registratie, Evaluatie, Autorisatie en restrictie van CHemische stoffen).

Producenten moeten zelf productinformatie in dossiers aan ECHA aanleveren, de toezichthouder op de REACH-verordening. Volgens onderzoek door het Duitse milieuagentschap Umweltbundesamt bleek dat echter maar 5% van de dossiers door ECHA is gecheckt op naleving. Het milieuagentschap nam de proef op de som en controleerde 1.814 dossiers op naleving van de eisen en concludeerde dat bijna een derde van de dossiers niet voldeed. Over 37% van de dossiers kon geen duidelijk oordeel worden gegeven. Bij slechts 31% van de dossiers bleek de informatie volledig. Een vergelijkbare conclusie werd getrokken in een recent rapport van de Europese Commissie waarin REACH werd geëvalueerd.

Bronnen en extra informatie:
Plastic Health Coalition
Rapport Hoge Gezondheidsraad (België) 
WHO

 

VVV Cadeaukaarten terug naar papier

Amsterdam, 13 mei 2019 – VVV Cadeaukaarten heeft haar plastic cadeaukaarten ingewisseld voor een kartonnen versie met FSC® keurmerk. Vanaf begin deze maand zijn de plastic (PVC) kaarten uit de omloop gehaald.

Elk jaar werden rond de 6 miljoen plastic VVV Cadeaukaarten verkocht. Plastic kaarten die met een tegoed werden opgeladen en maar een keer werden gebruikt. “Wij vinden aandacht voor het milieu erg belangrijk en zijn blij dat we nu met een cadeaukaart van karton werken”, aldus Raymond Smits van Waesberghe, marketingmanager bij VVV Cadeaukaarten.

Een plastic cadeaukaart heeft een CO₂ uitstoot van 21 gram per kaart terwijl een paperboard variant slechts een uitstoot van 0,66 gram per kaart heeft (lees hier meer). Met deze switch zal de VVV jaarlijks 122.000 kg minder CO₂ veroorzaken. Vaak wordt bij het gebruik van plastic in plaats van papier het argument gegeven dat papier voor een grotere CO₂ uitstoot zorgt. Maar dit is feitelijk onjuist. Plastic Soup Foundation is erg blij te zien dat steeds meer bedrijven hiervan op de hoogte zijn.


Lees ook: Weg met plastic giftcards hier is giffy 

Plastic in compost zorgt voor extra lokale vervuiling

Amsterdam,  10 mei 2019 – Bij tuinieren ga je uit van een schone natuurlijke omgeving, toch blijkt plastic steeds vaker als onverwachte gast in de grond aanwezig. Het is bij veel gemeentes al sinds lange tijd gebruik, dat in het voorjaar door bewoners gratis compost opgehaald kan worden voor de tuin. Deze bodemverrijker blijkt nu echter steeds vaker relatief grote hoeveelheden plastic deeltjes te bevatten. Afvalverwerkers doen hun best om van de met plastic vervuilde GFT stroom compost te maken, maar lopen aan tegen de ‘marktwerking’. Echt schone compost kost namelijk meer geld, en gemeentes kiezen meestal de goedkope variant die wel voldoet aan de wettelijke norm, maar vervuild is.

NH nieuws heeft goed en uitgebreid onderzoek gedaan naar deze vorm van plastic vervuiling en de diverse kanten belicht:  https://www.nhnieuws.nl/nieuws/245470/gemeenten-geven-vervuilde-compost-gratis-weg-aan-inwoners. In het nieuwsitem komt duidelijk naar voren dat het probleem bekend is bij gemeentes, maar dat de regelgeving gebrekkig is en de normen veel te ruim zijn.
Wanneer door plastic vervuilde compost jaar op jaar opgebracht wordt, ontstaat op percelen een ernstige opstapeling van het aantal plastic deeltjes per vierkante meter.

De Plastic Soup Foundation vindt dat plastic niet thuishoort in het milieu, niet in de grond en niet in compost. De norm voor plastic vervuiling in compost zou door de overheid op ‘nul’ gesteld moeten worden. Dit is uiteindelijk de enige sluitende manier om deze vorm van plastic lekkage effectief tegen te gaan.


Lees ook: Plasticsoep op land. Landbouwcompost is vervuild met plastic 

Onduidelijkheid over plastic netten in graszoden

Amsterdam, 10 mei 2019 – We worden opgevoed om geen plastic in het milieu achter te laten. Wie graszoden koopt, riskeert echter gras in zijn tuin te leggen dat vergroeid is met plastic netten. Die netten zorgen voor extra stevigheid tijdens het oogsten van de zoden, de rollen zijn dunner en kwekers kunnen ook vaker per jaar oogsten. De plastic netten zijn echter omstreden. Een aantal kwekers vermeldt daarom expliciet dat hun zoden geen plastic netten hebben.

Na een jaar in de grond te hebben gelegen, vertoont dit biobased net van een graszode nog geen enkel teken van degradatie.

Netten van biobased plastic

Er zijn ook kwekers die netten van biobased plastic gebruiken. En daar begint de onduidelijkheid. Want in hoeverre breken die plastic netten werkelijk af? Daar  bestaan geen normen voor. Later dit jaar wordt een onderzoeksproject van Wageningen Universiteit afgerond naar deze biologisch afbreekbare netten. Het project beoogt om een biologisch afbreekbaar net te ontwikkelen dat werkelijk vergaat “nadat ze hun functie hebben vervuld”. Wanneer dit lukt, levert dat potentieel veel milieuwinst op, vooral omdat dergelijke netten ook bij andere gewassen kan worden toegepast.

Normen voor afbreekbaarheid

De Plastic Soup Foundation vindt dat plastic netten in de horti- en agricultuur, of waar dan ook buiten toegepast, sowieso verboden moeten worden. Voor netten van biobased plastic ligt dat anders. Daar hangt het ervan af wat de periode is dat ze geheel op natuurlijke wijze afbreken.

De adder onder het gras is het uitgangspunt dat producten van biologisch afbreekbare plastic moeten vergaan wanneer “hun functe vervuld is”. Het programmeren van deze functionele tijd op land is zeer lastig , terwijl er nog niet eens rekening gehouden wordt met de kans dat dit soort producten in water terecht kunnen komen waar de omstandigheden totaal anders zijn, namelijk: zuurstofarm, lage temperaturen en weinig zonlicht. Het risico op ‘lekkage’ van biologisch afbreekbaar plastic naar water is een factor die niet mag ontbreken in nieuwe normen voor biodegradeerbare netten.


Lees ook: Einde eenmalige plastic platentray lijkt nabij

, ,

Wereldwijde oproep CLEAN PLANET: voer statiegeld in en stop vervuiling door flesjes en blikjes

Amsterdam, 9 mei 2019 – Een wereldwijd netwerk van milieuorganisaties uit vijf continenten roept op tot wereldwijde invoering van statiegeld op drankverpakkingen. Gedurende een heel etmaal beelden deze milieuorganisaties op donderdag 9 mei om 09:00 uur lokale tijd de woorden “Clean Planet” uit op iconische plekken in de ruim 20 deelnemende landen.

In Nederland doen Recycling Netwerk Benelux, de Plastic Soup Foundation en GoClean De Liemers samen aan de actie mee. De levensgrote letters Clean Planet – gemaakt van blikjes die tussen het zwerfafval zijn gevonden – zullen verrijzen op de oever van de Nederrijn nabij Arnhem.


Aandacht voor wereldwijde milieuvervuiling

Met deze actie wordt aandacht gevraagd voor de wereldwijde milieuvervuiling door drankverpakkingen. Daarvan werden er in 2015 wereldwijd circa 1,6 biljoen stuks verkocht en de verwachting is dat dit aantal in 2019 de grens van 1,9 biljoen stuks gaat bereiken. Vele hiervan belanden in ons milieu. Statiegeld is een bewezen en effectieve maatregel om dit tegen te gaan. Bijna alle Nederlandse gemeenten, alle twaalf provincies, alle 21 waterschappen en 190 bedrijven roepen vanuit de Statiegeldalliantie al geruime tijd op tot uitbreiding van statiegeld in Nederland naar blikjes en kleine plastic flesjes.

De Europese Unie wil drankverpakkingen in het zwerfafval effectief aanpakken. De nieuwe Europese richtlijn over single-use plastic voorziet erin dat plastic flessen binnen tien jaar in alle lidstaten voor 90 procent selectief moet worden ingezameld. In de praktijk betekent dit invoering van statiegeld op plastic flessen in alle EU-landen, omdat alleen met statiegeld dergelijke hoge inzamelingcijfers kunnen worden behaald.

Statiegeld op blikjes

In Nederland vragen milieuorganisaties met deze actie specifiek aandacht voor statiegeld op blikjes. Ze verzoeken de regering om deze mee op te nemen in het wetgevingstraject voor statiegeld. Samen met flesjes maken blikjes doorgaans immers 40 procent van het zwerfafval uit. Tijdens World Cleanup Day in september 2018 zijn in Nederland ruim 35.000 stuks afval opgeruimd en geregistreerd. Blikjes stonden op plek twee en flesjes op plek drie van de meest gevonden items, zo blijkt uit onderzoek van Plastic Soup Foundation. De blikjes vormen een gevaar voor dieren en vooral voor koeien. Als een weggegooid blikje wordt mee gemaaid, komen er scherpe stukjes in het veevoer. Dit leidt bij koeien tot inwendige bloedingen en geperforeerde darmen, waaraan ze kunnen overlijden.

Statiegeld is nu al in veertig landen doeltreffend in de bestrijding van plastic flessen en blikjes in het zwerfvuil. Het aandeel van grote flessen in het zwerfafval wordt hierdoor met 70 tot 90 procent verminderd, zo berekende het onderzoeksbureau CE Delft in opdracht van de Nederlandse regering.

 

,

Uitgeklede statiegeldregeling treft slechts 19% van zwerfvuil-drankverpakkingen

Amsterdam, 24 april 2019 – Plastic flesjes op straat zijn een grote ergernis en dragen bij aan plasticsoep. Drankverpakkingen waar statiegeld op zit, komen echter nauwelijks in het milieu terecht (of worden snel door iemand opgeraapt en naar de winkel teruggebracht). De roep om statiegeld is dus sterk. Pleitbezorgers van statiegeld waren in februari 2017 nog hoopvol gestemd. Toen bood Merijn Tinga (Plastic Soup Surfer) de Tweede Kamer een petitie aan en ter plekke schaarden aanwezige Kamerleden zich achter de doelstelling om in drie jaar tijd 90% minder plastic flessen in het milieu te realiseren. Dergelijke ambitieuze retourpercentages vallen alleen met statiegeld te halen.

Reductiedoelstelling uitgekleed

In maart 2018 werd de zogeheten petitiemotie door staatssecretaris Van Veldhoven (D66) afgezwakt tot een “reductiedoelstelling voor kleine plastic flessen in het zwerfafval van 70-90%”. Als deze doelstelling niet op een andere manier wordt gehaald, wat zeer waarschijnlijk lijkt, wordt begin 2021 statiegeld ingevoerd op kleine flesjes op grond van nieuwe wetgeving. De tekst van die wet (de voorpublicatie tot wijziging van het Besluit beheer verpakkingen 2014) is inmiddels in de Staatscourant gepubliceerd. Na publicatie bleek een verdere afzwakking: sappen en zuivel in plastic flesjes worden uitgezonderd. De staatssecretaris is niet bereid de tekst hierop alsnog aan te passen, bleek tijdens een recent Kameroverleg. Zij weigerde ook invoering van statiegeld op andere drankverpakkingen, met name blik, in de wet voor te bereiden.

Nauwelijks reductie zwerfafval drankverpakkingen

’s-Lands bekendste zwerfvuilraper Dirk Groot, alias de Zwerfinator, onderzocht wat het effect zou zijn op de aanwezigheid van drankverpakkingen in het zwerfvuil als de voorgenomen statiegeldregeling in werking zou treden. Hij nam de proef op de som in 43 Nederlandse gemeenten. Hij liep 1.000 kilometer en trof daarbij 36.710 drankverpakkingen in het milieu en op straat aan. Die ruimde hij op én legde ze vast met behulp van de Litterati-app. Dat laatste bood een verhelderend inzicht.

Een ruime meerderheid van de aangetroffen drankverpakkingen (23.037 items) betrof blikjes, ofwel 62,8 procent. Blikjes vallen echter buiten het wetsvoorstel. Ook turfde hij 5.195 drankverpakkingen zoals drinkzakjes en drankkartons, goed voor 14,2% van het totaal. Beide zorgen samen dus al voor driekwart van de drankverpakkingen in het zwerfvuil, maar vallen buiten de petitiemotie. Die gaat in de huidige vorm immers alleen over een deel van de plastic flesjes, tot grote teleurstelling van een aanzienlijk deel van de Tweede Kamer.

 

Op slechts 19,3 procent van de drankverpakkingen in het zwerfafval komt mogelijk statiegeld

Dirk Groot registreerde in totaal 8.478 plastic flesjes, ofwel 23,1% van het totaal aantal drankverpakkingen. De staatssecretaris wil echter alleen statiegeld op kleine flesjes voor water en frisdrank. Daarvan telde de Zwerfinator er 7.089 (19,3%). Plastic flesjes voor sappen en zuivel zijn uitgezonderd. Daarvan telde hij er 1.389 (3,8%).

Zwerfinator concludeert dat van alle als zwerfvuil aangetroffen drankverpakkingen dus slechts 19,3 procent in aanmerking komt voor de uitgeklede statiegeldregeling, zoals voorgesteld door de staatssecretaris. Verwacht mag worden dat dankzij statiegeld een groot deel van de plastic flesjes, maar lang niet alle, uit het zwerfvuil wordt gehouden. De regeling zal echter niet leiden tot vermindering van alle overige soorten drankverpakkingen in het zwerfafval. In tegendeel: ongewenste verschuivingseffecten van drankfabrikanten richting blik en alternatieve drankverpakkingen worden gevreesd.


Lees ook – PSF en andere milieuorganisaties: ontwerpbesluit statiegeld moet beter

Lees ook – Duidelijkheid over antistatiegeldplan

 

Bol.com introduceert plastic verpakkingen onder mom van milieuoverwegingen

Amsterdam, 18 april 2019 – Bol.com heeft verpakkingsmaatregelen aangekondigd in een op zijn eigen site gepubliceerd persbericht. De belangrijkste stap is om veel minder kartonnen blauwwitte bol.com dozen te gebruiken. Veel artikelen zijn immers al door de fabrikanten verpakt en het vermijden van dubbele verpakking bespaart dit jaar al 3,5 miljoen kartonnen dozen. Verpakkingen maken circa 20% van de totale CO2-uitstoot van bol.com en het bedrijf streeft ernaar om in 2025 een klimaatneutrale webwinkel te zijn.

En hoe zit het dan met plastic?

Bol.com introduceert echter ook een verzendzak van gerecycled plastic. Daarmee worden sommige kartonnen dozen straks vervangen door plastic, met als gevolg dat vrijwel zeker meer plastic zal worden gebruikt dan nu. Bol.com is geen partij van het Plastic Pact, waarin bedrijven en organisaties begin dit jaar hebben beloofd om de milieudruk van plastic te verminderen met 20% in 2025. Zou dit de reden zijn waarom het bedrijf de overeenkomst niet heeft ondertekend? De webwinkel zet in op het verkleinen van zijn directe ecologische voetafdruk, en vertaalt dat naar CO2-reductie. Buiten beeld blijft daarbij echter de milieudruk die het gebruik van eenmalig verpakkingsplastic veroorzaakt.

Alleen een retoursysteem is echt ambitieus

Hoe minder verpakking des te beter. Minder karton, minder plastic en minder opvulmateriaal is allemaal gunstig vanuit milieuperspectief. Vervanging van karton door plastic kan gunstig zijn om CO2 te reduceren, maar is dat zeker niet waar het gaat om de totale milieudruk van plastic waarin ook de afvalfase is verdisconteerd. De Plastic Soup Foundation vindt het geen goede zaak wanneer karton door plastic wordt vervangen. In plaats van de introductie van verzendzakken van plastic, is handhaving van de kartonnen dozen beter. Wanneer dan toch voor plastic containers wordt gekozen, moet dat in het kader van een retoursysteem, zodat die containers meermalig kunnen worden gebruikt. Dit zou geheel in lijn zijn met de nieuwe SUP-Richtlijn van de Europese Commissie: eenmalig verpakkingsplastic moet worden teruggedrongen, producenten moeten verantwoordelijkheid nemen voor hun verpakkingen, ook na gebruik, en er moeten retoursystemen komen om meermalig gebruik van verpakkingen te stimuleren.

Bol.com zet stappen, maar wat plastic betreft in tegengestelde richting.

Foto: www.businessinsider.nl

,

Het regent microplastics, overal en elke dag

Amsterdam, 17 april 2019 – Soms brengt de wind zand uit de Sahara naar Nederland. De lucht kan daardoor oranje kleuren en als het ook nog eens licht regent kan alles onder een laagje roodachtig stof komen te zitten. Onderzoekers vroegen zich af hoe dat zit met microplastics in de lucht. Ook die blijken neer te dalen en grote afstanden te kunnen overbruggen. Daardoor komen ze overal terecht, ook in afgelegen natuurgebieden.

Nieuwe studie

In de bergen van de Franse Pyreneeën, ver weg van de bewoonde wereld, is onderzocht hoeveel microplastics er dagelijks uit de lucht neerdalen op de grond. Monsters werden over een periode van vijf maanden genomen. Het ging om droge en natte — met regendruppels meekomende — depositie. Per vierkante meter werden elke dag gemiddeld 249 plastic stukjes gevonden, 73 stukjes film en 44 vezels. Berekeningen leerden dat de wind al die microplastics gemakkelijk over een afstand van 95 kilometer kon vervoeren, en vermoedelijk over nog veel grotere afstanden. Het artikel verscheen in Nature Geoscience.

Twee eerdere onderzoeken

Terwijl er relatief veel onderzoek wordt gedaan naar microplastics die via water hun weg naar elders vinden, is de kennis over microplastics in de lucht nog heel beperkt. In 2016 werd voor het eerst fallout van microvezels gemeten. In Parijs en in een voorstad van Parijs werd toen geteld wat er dagelijks aan microvezels uit de lucht neerdwarrelt. Toen werden tussen de twee en 355 microvezels per vierkante meter per dag geteld. Vorig jaar hebben Chinese onderzoekers vastgesteld dat in de Chinese stad Dongguan de dagelijkse fallout tussen de 175 en 313 microplastics per vierkante meter betrof. Daar waren de meeste microplastics synthetische microvezels.


Lees ook – Fallout van plastic microvezels

Lees ook – Hoe schadelijk is het inademen van microplastics?

“Plastic Pact is marketingstunt”

Amsterdam, 12 april 2019“Uiteindelijk is het Plastic Pact voor bedrijven enkel een marketingstunt”. Nieuwsuur interviewde oud-ambtenaar Kees Clement die vindt dat de gemaakte afspraken, waaronder absolute reductie van de hoeveelheid plastic verpakkingsmateriaal, juridisch afdwingbaar hadden moeten zijn. Zonder een wettelijke basis bestaat het risico dat bedrijven mooi weer spelen, maar uiteindelijk weinig of niets doen.

Clement voerde dertien jaar lang als ambtenaar op het ministerie van Infrastructuur en Milieu de onderhandelingen met het bedrijfsleven. Als “coördinator verpakkingen” weet hij als geen ander hoe de onderhandelingen over opeenvolgende verpakkingsconvenanten gelopen zijn.

Geen verplichtingen voor bedrijven

Het Plastic Pact is begin dit jaar ondertekend door 75 organisaties en heeft als doel de milieudruk van plastic te verminderen en circulariteit (recycling) te verbeteren. Het doel is dat er in 2025 20% minder plastic gebruikt wordt. Er is echter geen enkele juridische verplichting voor de bedrijven die hebben ondertekend om die doelstelling te halen.

Een dergelijke verplichting was er wel in het eerste Convenant Verpakkingen (1991). Die verplichting werd alleen niet nagekomen, onvoldoende gehandhaafd door de overheid, en bovendien in latere convenanten afgezwakt en uiteindelijk zelfs achterwege gelaten. Nieuwsuur baseerde zijn uitzending (9 april) over het niet te temmen plastic monster op een analyse van Recycling Netwerk over het Nederlandse afvalbeleid van de afgelopen 40 jaar.

Convenant verpakkingen

In het eerste Convenant Verpakkingen (1991) was afgesproken met de verpakkende industrie dat er in 2000 10% minder verpakkingen zou zijn ten opzichte van 1986. In werkelijkheid was er sprake van een toename van 15%. Het tweede en derde Convenant Verpakkingen (uit 1997 en 2001) zwakten de preventie verplichting sterk af. De convenanten werden in 2007 opgevolgd door de Raamovereenkomst verpakkingen en zwerfafval. Daarin is echter geen enkele afspraak meer opgenomen over de reductie en hoeveelheid verpakkingen. Lees hier de analyse van Recycling Netwerk, getiteld De ondraaglijke traagheid van het milieubeleid.

Recycling Netwerk concludeert dat het afvalbeleid in Nederland niet van de grond is gekomen, en dat de samenleving daardoor opgezadeld is met een enorme afvalberg en met een sterke plasticvervuiling. Het maken van afspraken over reductie van plastic verpakkingsmateriaal op vrijwillige basis heeft gefaald. Dit geeft geen vertrouwen in toekomstige resultaten van het Plastic Pact.


Lees ook: Plastic Soup Foundation tekent Plastic Pact niet.

Kijk hier de uitzending van Nieuwsuur terug (item start op 13:45)