UK wil “vermijdbaar plastic afval” uitbannen

Amsterdam, 18 januari 2018 – De verwachting was dat de Britse regering een stevig beleid zou aankondigen om de plastic vervuiling tegen te gaan. Maar May’s uiteenzetting van die plannen zijn eerder met scepsis en hoon begroet. Zie bijvoorbeeld dit artikel in The Independent. 

May verdedigde een strategie voor de komende 25 jaar. Een van de actiepunten is de aanmoediging aan supermarkten om enkele schrappen te voorzien van producten die niet in plastic verpakt zijn. Andere maatregelen zijn om de bestaande heffing op plastic tasjes uit te breiden en plastic bekers uit overheidsinstellingen te weren.  

De kritiek op May is snoeihard. De termijn waarbinnen “vermijdbaar plastic afval” gerealiseerd moet zijn duurt met een kwart eeuw veel te lang. Bedenk dat bij de huidige productie van plastic de vervuiling binnen enkele jaren verdubbeld is. Het is geheel onduidelijk in hoeverre er verplichtingen worden opgelegd. Wel wordt een belasting op verpakkingsplastic onderzocht.  

En dan is er vooral de ongelukkige term “vermijdbaar plastic afval” (avoidable plastic waste). Wat volgens de één vermijdbaar is, is dat volgens de ander niet. Vrijwel alle plastic is vermijdbaar, want nog niet zo heel lang geleden kon de mens zonder. Plasticproducenten zullen de voordelen van plastic breed uitmeten om aan te tonen dat hun plastic niet vermijdbaar is. Ze zullen wijzen op verlenging van houdbaarheid van etenswaren of energiebesparing bij de productie van plastic ten opzichte van andere materialen.  

Wil het Verenigd Koninkrijk werkelijk een van de meest milieubewuste land ter wereld worden, zoals May aankondigde, dan moet ze het echt over een andere boeg gooien. Dan moeten er wettelijke reductiemaatregelen op plastic worden doorgevoerd, moet verpakkingsplastic door heffingen flink beprijsd worden, en moeten die supermarkten niet alleen verplicht worden niet in plastic verpakte producten op een aantal schappen aan te bieden, maar ook dat het aantal schappen elk jaar wordt uitgebreid.  

 

, , ,

Plastic Strategy: Visie van Europese Commissie op plastic


Amsterdam, 17 januari 2018 –
Onder het motto uitdagingen in kansen om te zetten, is gisteren de Plastic Strategy door de Europese Commissie gepresenteerd. De Europese Unie (EU) wil niet minder dan een “nieuwe plastic economie” creëren. Het dilemma werd door Commissaris Frans Timmermans bij de presentatie in het Europees Parlement verwoord: “We kunnen niet meer leven zonder plastic, maar datzelfde plastic kan dodelijk zijn”.  

Om een antwoord op dit dilemma te formuleren wil de EU de plasticindustrie drastisch reorganiseren. Aan de productiekant komen nieuwe eisen om plastic beter recyclebaar te maken. In 2030 moet al het plastic of vaker gebruikt kunnen worden of gemakkelijk te recyclen zijn. De nadruk bij recycling ligt op CO2-winst, in lijn met het klimaatakkoord dat in 2015 in Parijs werd gesloten.  

Wat denkt de EU te doen aan de toenemende plastic vervuiling van het milieu? Een belasting op eenmalig plastic wordt overwogen, statiegeldsystemen worden sterk gestimuleerd. Ook wordt nu onderzocht of er een algeheel verbod kan komen op microplastics in cosmetica. De plannen leunen echter sterk op vrijwillige medewerking van de industrie. 

De Plastic Strategy biedt ontegenzeggelijk een raamwerk om plastic vervuiling drastisch aan te pakken. Of dat ook daadwerkelijk gaat gebeuren, valt echter nog te bezien. Allereerst is er het weinig ambitieuze tijdpad tot 2030. Dat is een wel heel lange termijn, waarbinnen de plasticproductie nog enorm zal toenemen. De plannen voor het heffen van belasting op verpakkingsplastic dat eenmalig wordt gebruikt zijn vaag en er worden geen concrete reductiedoelstellingen geformuleerd.  

De EU heeft de Plastic Strategy op een gunstig moment gepresenteerd. Sinds 1 januari accepteert China geen plasticafval meer uit de EU. Europa moet nu zijn eigen plastic afval verwerken. Dat biedt een grote kans voor innovaties in de recyclingindustrie én geeft momentum aan het werkelijk invoeren van een reeks noodzakelijke maatregelen.  

De Commissie wil de uitdagingen omzetten in kansen. Het gevaar is dat de EU de combinatie van economische groei en duurzaamheid veel te rooskleurig voorstelt. Wanneer de nadruk ligt op “beter plastic” en niet op drastische vermindering van het algehele plasticgebruik, blijft de kans op lekkage naar het milieu groot.  

, ,

Plastic meest gevonden afval in de Maas en Waal

Amsterdam, 16 januari 2018 – Nu het water in de rivieren zakt, is goed zichtbaar hoeveel afval er in de rivieren drijft. Uit een nieuw onderzoek naar zwerfafval op de oevers van de Maas en Waal blijkt dat 60 procent van dit afval bestaat uit plastic. Drankverpakkingen, waaronder plastic flesjes, doppen en wikkels, vervuilen samen met blikjes, snackverpakkingen en ondefinieerbare stukken plastic de rivieren en oevers het meeste. Iedere 100 meter rivieroever bevat gemiddeld 40 drankverpakkingen, waarvan de meerderheid afkomstig is van recreanten. Deze resultaten komen voort uit het onderzoek van het project Schone Rivieren, een samenwerkingsverband van IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.

In de zomer van 2017 is een grootschalig onderzoek van start gegaan om de hoeveelheid, samenstelling en herkomst van afval in de Maas en Waal de komende jaren te onderzoeken. Het doel hiervan is om in kaart te brengen welk afval via de rivieren in zee belandt. Door het probleem bij de bron aan te pakken wil men een bijdrage leveren aan de ultieme doelstelling van Schone Rivieren: geen enkel stukje plastic afval dat via de rivieren naar de zee drijft.

“Hoewel we nog geen robuuste dataset hebben, laten de eerste resultaten wel zien dat een aanzienlijk deel van het rivierafval bestaat uit wegwerp drankverpakkingen”, aldus Jeroen Dagevos, Hoofd Programma’s bij de Plastic Soup Foundation. “Een oplossing hiervoor is het invoeren van statiegeld op plastic flesjes en blikjes. Uit het recent verschenen rapport, in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), blijkt dat de invoering van statiegeld ervoor zorgt dat tot 6 miljoen minder flesjes per jaar in het milieu terechtkomen. Op die manier kunnen we de toestroom van plastic afval naar de zee stoppen.”

Ook uit eerder onderzoek naar strandafval aan de Nederlandse kust, uitgevoerd door Stichting De Noordzee, blijkt dat plastic flesjes en doppen in de top 15 van het meest gevonden plastic strandafval staan. Marijke Boonstra, projectleider Schone Zee bij Stichting De Noordzee: “We zijn de vrijwilligers ontzettend dankbaar voor hun inzet en de waardevolle informatie die zij verzamelen. We hopen dat de politiek en de bedrijven luisteren want de feiten spreken voor zich. De Nederlandse bevolking vraagt om oplossingen.”

Citizen science

Wat dit project bijzonder maakt, is dat er op grote schaal gebruik gemaakt wordt van citizen science: vrijwilligers (500 in totaal) worden opgeleid en helpen mee met onderzoeken van het afval. Het onderzoek is opgezet volgens Europese richtlijnen die al ruim 15 jaar toegepast worden bij afvalonderzoek op de stranden. Ook doet de Universiteit Leiden onderzoek naar de motivatie en ervaringen van vrijwilligers die deelnemen aan deze nieuwe vorm van massaonderzoek.

Meedoen?

In januari wordt een nieuwe lichting vrijwilligers opgeleid tot rivierafvalonderzoeker. Een onderzoeker volgt een eendaagse training en monitort twee keer per jaar de aan hem toegewezen 100 meter rivieroever. Voor meer informatie, zie: https://schonerivieren.org/nieuws/22-vacature-vrijwilligers-gezocht-voor-uniek-afvalonderzoek-langs-de-maas-en-waal.

Update 18-01-2018: De inschrijving voor de komende trainingen zijn gesloten. Bij interesse voor een volgende keer, kunnen wel contactgegevens achtergelaten worden.

, ,

McDonald’s moet stoppen met rietje

www.strawesome.com

Amsterdam, 15 januari 2018 – McDonald’s geeft zijn klanten dagelijks miljoenen plastic rietjes. Die worden eenmalig en kortstondig gebruikt. Dat blijft niet zonder gevolgen; rietjes behoren tot de meest gevonden items op het strand en dragen bij aan plasticvervuiling en dierenleed.

De fastfoodketen heeft meer dan 36.000 vestigingen in meer dan honderd landen. In plaats van het rietje te vervangen, ontwikkelt het bedrijf geavanceerde plastic rietjes in een J-vorm met openingen aan de zijkant.

Sumofus.org is een petitie begonnen om McDonald’s te bewegen het plastic rietje te verbannen. McDonald’s is groot en machtig. Een beluit te stoppen zou snel overgenomen kunnen worden door de hele sector. Stoppen met het plastic rietje is hoe dan ook een quick win in de strijd tegen plastic soup.

Klik hier en teken deze petitie. Help mee om de druk op de multinational op te voeren!

, ,

Breaking news: EU kondigt belasting op plastic aan

Amsterdam, 12 januari 2018 – Eerst was er een tweet. Günther Oettinger, EU commissaris voor begroting en personeelszaken, stelde op 8 januari in een tweet de vraag of de Europese Unie om milieuredenen niet een belasting moeten gaan heffen op het produceren van plastic. Daarna gaf hij tekst en uitleg aan journalisten in – onder meer – dit bericht 

De Europese Commissie wil een belasting op plastic in de hele Europese Unie invoeren om vervuiling tegen te gaan, maar ook voor de inkomsten. Vanwege Brexit is het moeilijker geworden de begroting sluitend te krijgen. Een andere belangrijke aanleiding is dat China geen afvalplastic meer uit Europa importeert.   

Dit is belangrijk nieuws.  

Er zijn twee manieren om daadwerkelijk iets te doen aan vermindering van het gebruik van plastic en de daarmee gepaard gaande milieuschade. Je kunt bepaalde toepassingen verbieden, zoals het gebruik van microplastics in verzorgingsproducten. Of je kunt plastic duurder maken, bijvoorbeeld door het heffen van een belasting op de productie. Op dit moment is plastic spotgoedkoop en zijn de kosten van de vervuiling niet bij de prijs inbegrepen. Doordat plastic zo goedkoop is, wordt het massaal toegepast en verdringt het andere materialen van de markt. Elke aparte vrucht wordt er bij wijze van spreken mee ingepakt. Eenmalig gebruik van plastic domineert en de gevolgschade, de plastic soup, is steeds vaker voorpaginanieuws. 

Tot nu toe gooiden producenten en politici het over een andere boeg. De bevolking moet goed voorgelicht worden, zodat er geen plastic meer als zwerfvuil eindigt. En al het gebruikte plastic moet gerecycled worden. Deze beide strategieën beogen de jaarlijkse groei van de plasticproductie ongemoeid te laten én bieden geen uitkomst. Het blijkt namelijk een illusie om kunststofkringlopen werkelijk volledig te sluiten (zodat plastic niet in het milieu komt) en nooit valt een bevolking zo op te voeden dat iedereen altijd alles keurig scheidt en opruimt.  

Commissaris Oettinger weet nog niet of de belasting opgelegd wordt aan producenten of aan consumenten. De aankondiging is in elk geval een mijlpaal. We mogen immers geen tijd verliezen. Door het duurder maken van plastic gaan zowel consumenten als producenten anders met het materiaal om.   

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Wij juichen een Europa-brede belasting op plastic toe. Dit is een stap in de goede richting. Wegwerpplastic wordt belast en heeft daarmee hopelijk zijn langste tijd gehad.”  

, ,

Plastic afvalberg groot probleem

 

Amsterdam, 9 januari 2018 – Nu China de deuren heeft gesloten voor de import van afvalplastic, stapelt het plastic zich op. Dat inzamelaars met hun plastic blijven zitten omdat ze het niet meer kunnen exporteren, was al maanden geleden voorspeld. Hoewel geschikt voor recycling, wordt een groot deel van dat plastic nu verbrand. De verbrandingsovens kunnen het aanbod niet aan en de doelstellingen van Nederland om 54 procent van de consumenten- en bedrijfsverpakkingen te recyclen worden niet gehaald.

Tot 1 januari importeerde China veel plastic afval uit het Westen. Het land is die import echter als ongewenste vervuiling gaan beschouwen. De maatregel is onderdeel van de Chinese campagne National Sword 2017.

Nu wreekt zich dat Nederland nooit verantwoordelijkheid heeft genomen voor zijn eigen afval, noch voor de recycling ervan. Er zal flink moeten worden geïnvesteerd om in Nederland het grotendeels laagwaardige afvalplastic zodanig te recyclen dat het niet onderdoet voor nieuw plastic gemaakt uit olie.

Er is nóg een manier om van het afvalplastic af te komen, en het is opvallend dat in de berichtgeving zoals door de NOS, deze optie niet genoemd wordt. Dit is simpelweg een sterke vermindering in het gebruik van eenmalig plastic, meestal voor verpakkingsdoeleinden. Reductie helpt nu eenmaal het beste in de strijd tegen zwerfafval en plastic soup. Waar blijven die reductiemaatregelen?

,

Kamelen blijven sterven in woestijn door plastic

Amsterdam, 9 januari 2018 – Wekelijks verricht Dr. Ulrich Wernery sectie op kamelen. De directeur van het Central Veterinary Research Laboratorium te Dubai doet dat al jarenlang. Hij treft in vrijwel elke kamelenmaag plastic aan. Dat is niet zomaar een beetje plastic, maar onvoorstelbaar veel plastic. Aangezien kamelen het plastic dat ze eten niet kunnen verwerken, ontstaat er in de loop der tijd een steeds grotere klomp in hun magen. Naar schatting overlijdt een op de twee kamelen in de Verenigde Arabische Emiraten daaraan. Hier afgebeeld is de grootste klomp die Dr. Wernery heeft aangetroffen, 52 kilo zwaar. Het bestaat uit een paar honderd plastic tasjes, nylon draden en touw.  

 

Wanneer dr. Wernery een magere kameel ziet, weet hij zeker dat die plastic in zijn maag heeft. Door het plastic in de maag heeft de kameel namelijk geen hongergevoel, waardoor hij minder gaat eten. Daarnaast verstopt het plastic de spijsverteringskanalen. Niet alleen kamelen, ook koeien, geiten, gazelles en schapen overlijden aan plastic. Lees hier een interview met Dr. Wernery. 

De Amerikaanse fotograaf en filmmaker Chris Jordan, bekend van zijn schokkende foto’s van stervende albatrosjongen op Midway, filmde twee jaar geleden zo’n klomp. 

Dr. Wernery waarschuwt al meer dan tien jaar voor dit verschijnsel. Maar dat heeft niet geleid tot enige verbetering. De kamelen blijven sterven, omdat zoveel mensen plastic in de woestijn achterlaten en ook niemand het opruimt.   

Foto’s gemaakt door Dr. Wernery.

Peak Plastic

Amsterdam, 8 januari 2018 – De mens produceert steeds meer afval en die trend houdt nog decennia lang aan. Twee dominante factoren verklaren dit, volgens een artikel dat al in 2013 in Nature verscheen: bevolkingsgroei en stijgende welvaart. Vooral in landen ten zuiden van de Sahara produceren megasteden steeds meer afval. Dit zou nog een hele eeuw doorgaan; pas na 2100 zou de piek bereikt worden.

Ondertussen investeert de chemische industrie wereldwijd miljarden dollars in nieuwe productiefaciliteiten van plastic, aldus een recent rapport. Het aandeel plastic in het afval zal daarmee ook toenemen, mede omdat plastic steeds meer traditionele materialen als metalen en papier vervangt. Afval verzamelen en verwerken is in ontwikkelingslanden slecht georganiseerd. Het meeste afval wordt op vuilnisbelten gedumpt, die in omvang toenemen. De lekkage naar het milieu is groot. Het plastic verkruimelt tot kleine stukjes, terwijl het nooit vergaat. Als dit zo doorgaat is er in 2050 al meer plastic in zee dan vis. En dat is … ver vóór Peak Plastic, het moment waarop de hoeveelheid plasticafval in de wereld zijn hoogtepunt heeft bereikt.

Geen enkele wetenschapper schijnt een schatting gemaakt te hebben van Peak Plastic. Of de piek nu al vóór of na het jaar 2100 plaatsvindt, doet er niet eens zoveel toe. Peak Plastic toont eenvoudigweg aan dat alle goedbedoelde initiatieven om de plastic soup te bestrijden op wereldschaal nauwelijks soelaas bieden, zolang draconische reductie van het gebruik van plastic uitblijft.

Voor de grafiek (de wereldproductie van plastic tot 2017) klik hier. De wereldplasticproductie zal tot 2050 nog verviervoudigen. Wat zal de piekproductie worden vóór er voor het eerst van een daling sprake is?

,

Win kaartjes voor Sammy’s avonturen in Omniversum

 

Amsterdam, 5 januari 2018 – Sammy de schildpad begint aan zijn grote reis. De grote reis die alle schildpadden afleggen om uiteindelijk weer op hun geboortestrand terecht te komen. En jij mag met hem mee! Tijdens deze reis beleeft hij allerlei avonturen, maakt hij vriendjes voor het leven en ontmoet hij mensen die het hem soms moeilijk maken, maar ook mensen die hem en zijn leefomgeving helpen. Naast bijzondere ontmoetingen, komt hij ook in situaties terecht waarvan hij niet weet hoe snel hij daar weg moet komen. Want wat zijn die grote, donkere vlekken die opeens overal om hem heen drijven? En wat is dat gekke ding waar hij opeens in verstrikt raakt en waardoor hij niet meer kan zien waar hij naartoe moet?

Sammy’s avonturen, een fascinerende film voor jong en oud, is nu te zien in het Omniversum in Den Haag op het bijzondere 840 m² grote koepelscherm. Naast een spannende en vrolijke film, is het ook een ontzettend leerzame film. Een film die je aan het denken zet en je raakt. Volgens Sammy zijn mensen tegenwoordig overal en geef hem eens ongelijk. Sammy en zijn vriendjes laten zien dat mensen een steeds groter effect hebben op het leven van (zee)dieren, maar ook dat de hulp van mensen nodig is om de natuur en de oceanen te beschermen. Een echte aanrader!

Wij mogen vijf keer twee kaartjes weggeven voor dit avontuur! Kijk op onze Facebook hoe je deze kaartjes kunt winnen.

Kijk voor meer informatie over Sammy’s Avonturen op de website van Omniversum.

,

Framing door de internationale plasticindustrie

Amsterdam, 3 januari 2018 – Hoe reageert de wereld plasticindustrie op de resolutie die de wereld tijdens de United Nations Environment Assembly eerder in december in Kenya omarmde? Alle milieuministers van de wereld zetten gezamenlijk een belangrijke stap om plasticvervuiling te bestrijden. Dankzij de resolutie is er voor het eerst zicht op een internationaal verdrag specifiek gericht op het bestrijden van plastic vervuiling, niet alleen door het ophalen en opruimen van plastic afval, maar ook door het drastisch reduceren van het gebruik ervan. Een werkgroep is ingesteld om alle opties te onderzoeken, inclusief reductiedoelstellingen die lidstaten kunnen worden opgelegd. De plasticproducenten zullen hun productie moeten gaan aanpassen.

Hoe gaat de plasticindustrie om met een dergelijk besluit? De sector investeert immers tientallen miljarden dollars om de komende jaren nog heel veel meer plastic op de markt te brengen. Zie over die enorme investeringen een recent rapport van het Center for International Environmental Law. En heel simpel: hoe meer plastic er in omloop komt, des te groter is de kans dat een deel daarvan op straat en in zee eindigt.

De plastic producenten willen natuurlijk maar één ding: geld verdienen met het maken van plastic. Reductie van plastic moet in hun ogen dus hoe dan ook voorkomen worden. Maar dat hardop zeggen is niet verstandig wanneer iedereen wijst op de verschrikkingen van de plastic soup. Hoe dan wel?

De strategie die de plasticproducenten hanteren, kan het beste omschreven worden als framing. Dat is de strategie om bepaalde aspecten te benadrukken en andere achterwege te laten, maar zo dat de lezer niet door heeft dat sprake is van manipulatie.

De World Plastics Council als vertegenwoordiger van alle plastic producenten in de wereld, reageerde direct met een persbericht op de resolutie. Die resolutie wordt verwelkomd vanwege de mondiale consensus dat “beter afvalmanagement” noodzakelijk is om een einde te maken aan de plastic vervuiling.

Het persbericht wijst op een rapport dat in 2015 verscheen met de titel Stemming the Tide; Land-Based Strategies for a Plastic-Free Ocean. Vijf Aziatische landen (China, Indonesië, Filipijnen, Vietnam en Thailand) dragen naar verhouding het meeste bij aan de plastic soup. Het rapport, dat grotendeels gefinancierd werd door belanghebbende bedrijven als Coca-Cola, Dow Chemical en The American Chemistry Council, bepleit betere afvalinzameling in deze landen. Het woord “reductie” wordt nergens genoemd.

De framing van het probleem is daarmee nog niet voorbij. Het persbericht eindigt door er op te wijzen hoe goed plastic wel niet is. Men waardeert plastic in de hele wereld voor zijn goede eigenschappen en milieuprestaties in vergelijking met andere materialen.

De impliciete boodschap is helder: de wereld kan ongebreideld plastic blijven kopen en gebruiken. Die producten zijn immers goed voor het milieu. Nodig is slechts om het ophalen van afval te verbeteren.