, , , ,

Synthetische vezels uit kleding desastreus voor mens en oceaan

Amsterdam, 8 mei 2017- Met het machinaal wassen van onze kleding vervuilen wij onze zeeën en oceanen. Dit schokkende resultaat wordt na jarenlang wetenschappelijk onderzoek gepresenteerd tijdens een persconferentie, morgen, in het Conscious Hotel in Amsterdam. Bewezen is dat kledingvezels niet alleen in het water zitten, maar ook in het voedsel dat we eten en de lucht die we inademen. Daarnaast blijkt volgens een in februari van dit jaar gepubliceerd rapport van de International Union for Conservation of Nature (IUCN), dat het gebruik van synthetische vezels tussen 1992 en 2010 met 79,3% is gestegen.

Kledingvezels in mosselen, honing en zeezout gevonden
Er was al langer bekend dat microplastics uit cosmetica in ons water terechtkomen. Maar uit dit onderzoek komt naar voren dat de vervuiling door kledingvezels nog vele malen groter is. Zo blijkt dat maar liefst 34,8% van de primaire microplastics na het wassen van synthetische kleding in ons milieu terechtkomt. “Uiteindelijk belanden deze microvezels weer op ons bord”, zegt Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation. Er worden vezels teruggevonden in plankton, in zowel gekweekte als wilde mosselen, in zeezout en zelfs in honing. Het totaalaantal diersoorten dat hinder heeft van plastic ligt in 2017 op 1220 en blijft stijgen. Westerbos: “De effecten zijn legio: van verslechterde conditie, inwendige verwondingen tot verhongering en uitdroging.”

De Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) beschouwt micro- en nanoplastics inmiddels als een potentiële bedreiging voor onze voedselveiligheid. De consumptie van vis en schelpdieren die hele kleine stukjes plastic bevatten, kunnen een mogelijk gezondheidsrisico voor de mens met zich mee brengen.

Vezels in de lucht: we ademen onze kleding ook in
In 2016 werden de resultaten bekend gemaakt van een unieke meting in Parijs naar de neerslag van microvezels uit de lucht. Er werden twee tot 355 microvezels per dag, per vierkante meter geteld; in het centrum van de stad twee keer zoveel als in een voorstad. De gevonden kledingvezels bestonden voor 29% gedeeltelijk of volledig uit plastic. “De gevolgen voor de volksgezondheid zijn niet te overzien”, aldus Westerbos. “De microplastics zouden chemicaliën af kunnen geven die onze celwanden kunnen passeren, bijvoorbeeld van de longen, en zo via de bloedbaan in het lichaam gaan circuleren. Microdeeltjes kunnen zodoende ook via de placenta ongeboren baby’s bereiken.

Particulieren en mermaids proberen verschil te maken, industrie doet niets
Plastic Soup Foundation (PSF) is de communicatiepartner van het Life+ Mermaids consortium. Tijdens dit driejarige project is er intensief onderzoek gedaan naar het verlies van vezels in de wasmachine. Daarnaast is er voor het eerst succesvol geëxperimenteerd met bio-based coatings van garnalen (chitosan) en planten (pectine): hiermee is een spectaculaire reductie bereikt tot wel 50% minder vezelverlies.

Gedurende dit onderzoek heeft de Plastic Soup Foundation ook actief contacten gelegd met andere partijen die zoeken naar oplossingen voor dit probleem. Wereldwijd worden allerlei innovatieve pogingen ondernomen om te voorkomen dat vezels in het spoelwater terecht komen. Zo wordt in de Verenigde Staten na succesvolle crowdfunding de Cora Ball in productie genomen. Deze bal is geïnspireerd op de natuurlijke werking van koraal, waarbij in dit geval de minuscule deeltjes in de wasmachine uit het stromende water worden gefilterd. Een ander voorbeeld is de Guppy Friend, een wasmachinezak ontwikkeld door een groep surfers, skaters en creatieve individuen uit Berlijn. Hierbij blijven de microvezels achter in de zak.

Maria Westerbos: “We weten ook, dat er achter de schermen hard gewerkt wordt aan een extern wasmachinefilter, maar het is nog te vroeg om daar iets over te zeggen. Zorgelijk is het wel, dat de kledingindustrie tot op heden nauwelijks initiatief toont om het probleem bij de bron aan te pakken. Natuurlijk is het fantastisch dat er grassroots oplossingen worden bedacht, maar het is nog veel belangrijker dat er iets gedaan wordt aan de kleding zelf. In plaats daarvan maken steeds meer merken kleding van kwetsbare ocean plastics, die nog sneller uit elkaar vallen. Daarmee maken ze het probleem alleen maar groter. Alleen Patagonia en G-Star lijken het probleem serieus aan te willen pakken.”

Tijdens de persconferentie in het Conscious Hotel in Amsterdam worden de resultaten gepresenteerd van het onderzoek en komen de bedenkers van de verschillende oplossingen voor het eerst samen.

Om toegang te krijgen tot de Mermaids Life+ onderzoeksrapporten verzoeken wij u dit formulier in te vullen.

, ,

Cora Ball vangt microvezels uit kleding af

De Plastic Soup Foundation feliciteert Rachel Miller van het Rozalia Project met haar succesvolle Cora Ball Kickstarter campagne tegen de vervuiling van synthetische vezels uit kleding. De Kickstarter bereikte binnen drie uur het doel van $10.000 en staat inmiddels op meer dan $162.000.

Bij het wassen van synthetische kleding komen er miljoenen piepkleine synthetische vezels vrij die via het waswater in het milieu en vervolgens de voedselketen op ons eigen bord terechtkomen. De Cora Ball is een van de eerste innovatieve oplossingen voor dit probleem.

Het ontwerp van de Cora Ball is een vorm van biomimicry; technologie geïnspireerd en gebaseerd op mechanismen uit de natuur. Een mogelijke oplossing voor het probleem van plastic vezels in zee blijkt afkomstig uit de oceanen zelf. De werking van de Cora Ball is namelijk geïnspireerd op hoe koralen kleine voedseldeeltjes uit stromend water filteren. In de wasmachine stroomt het water langs de Cora Ball en de microvezels blijven achter tussen de steeltjes.

Wanneer tien procent van de Amerikaanse huishoudens een Cora Ball zou gebruiken, dan wordt er voorkomen dat er, in vergelijking, meer dan dertig miljoen plastic flesjes in het milieu terechtkomen, zegt Miller.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Dit is een prachtige combinatie van vrouwelijke intuïtie en technologie. Het succes van dit project laat zien dat de beste ideeën voor innovaties afkomstig kunnen zijn van bijzondere individuen en dat de slimste ideeën ook de simpelste kunnen zijn. Rachel Miller woont hoog op een berg in Vermont en heeft dit resultaat vrijwel helemaal alleen behaald. Ik vind dat meer dan bewonderenswaardig.”

, , , , ,

Op film: plastic dringt voedselketen binnen

Pijlwormen zijn doorzichtige torpedovormige diertjes. Ze leven in zee en jagen op dierlijk plankton. Voor het eerst is op film vastgelegd hoe een pijlworm een plastic microvezel naar binnen werkt. Het spijsverteringskanaal van de pijlworm (Sagitta setosa) is even lang als het lichaam van het diertje. De gekrulde vezel blokkeert dat kanaal. Inname van ander voedsel wordt daardoor verhinderd.

Richard Kirby is een Britse specialist in planktononderzoek. Hij trof vaak plastic in plankton aan, maar had dit nog niet eerder gezien. Penetratie van microvezels in de voedselketen is een sluipend en onzichtbaar proces dat overal ter wereld plaatsvindt. De aandacht gaat vaak uit naar grotere zeedieren die plastic inslikken of erin verstrikt raken. Maar deze opname toont aan hoe plastic in ecosystemen infiltreert.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Dergelijke vezels zijn vooral afkomstig van synthetische kleding die in wasmachines gewassen worden. We komen steeds meer te weten over de desastreuze gevolgen van microplastics in het milieu. Deze bijzondere opname drukt onze neus op de feiten. Deze vorm van vervuiling moet met de hoogste prioriteit bestreden worden.”

bandenslijtsel en microvezels tyre particles and microfibers
, , ,

Bandenslijtsel en microvezels uit kleding grote bron van plastic soep

Amsterdam, 22 februari 2017 – Bandenslijtsel en microvezels uit synthetische kleding zijn een van de grootste bronnen van de plastic soep in de oceanen. Dat schrijft IUCN in hun nieuwste rapport dat gisteren gepubliceerd is.

Volgens het rapport bestaat gemiddeld 3,2 miljoen ton van gemiddeld 9,5 miljoen ton plastic dat jaarlijks in de oceanen terechtkomt uit primaire microplastics. Dit zijn kleine deeltjes die niet het gevolg zijn van fragmentatie van grotere stukken plastic. Meer dan de helft daarvan (58%) is bandenslijtsel en vezels uit kleding.

Volgens de VARA verslijten we in Nederland 8 miljoen autobanden per jaar. Al die banden zijn goed voor 17.000 ton aan bandenslijtsel dat in het milieu eindigt. Een deel eindigt als onderdeel van fijnstof in de lucht en de rest eindigt via afvoer van wegen en de wind in het water en komt ook in de voedselketen terecht.

“Dagelijkse activiteiten als kleding wassen en in een auto rijden leveren een aanzienlijke bijdrage aan de vervuiling van onze oceanen met potentieel desastreuze gevolgen voor de mariene diversiteit en de menselijke gezondheid”, zegt Inger Anderson, director general van IUCN, in een artikel van BBC News.

We moeten hard op zoek naar oplossingen. Daarbij moet volgens IUCN ook gekeken worden naar het gedrag van de consument. Er zijn mogelijkheden om de hoeveelheid bandenslijtsel en vezels die vrijkomen te verminderen. Banden slijten minder als er rustig gereden wordt en de banden goed op spanning zijn. Het vrijkomen van microvezels uit kleding vermindert door gebruik van bijvoorbeeld vloeibaar wasmiddel of te wassen bij lage temperaturen. Lees over hoe vezelverlies tegengegaan kan worden onze Mermaids Good Practice Guide.

Foto: Boucher & Friot, 2017.

, ,

Primeur: waszak tegen plastic microvezels

De eerste speciaal ontworpen waszak tegen microvezels is op de markt. De Guppy Friend is een Duitse vinding. De Guardian berichtte erover.

Tijdens het wassen van synthetische kleding komen per wasbeurt miljoenen microvezels vrij, heeft het Mermaids onderzoek uitgewezen. De plastic vezels spoelen mee met het afvalwater. De afvalwaterzuivering is niet ontworpen om deze minuscule plastic deeltjes tegen te houden. Die komen voor een groot deel terecht in zee en in de voedselketen. Voor deze vorm van plastic vervuiling is nog geen oplossing gevonden. De Mermaids-onderzoekers zien mogelijkheden in aanpassing van textiel en wasmiddel en toepassing van filters. Er moet nu hard naar oplossingen gezocht worden.

De Guppy Friend is in feite een filter voor in de trommel. De zak is gemaakt van nylon met een maaswijdte van 50 micron, waar wel zeepwater ingaat, maar vezels niet uitgaan. De waszak is getest en medegefinancierd door Patagonia (merk van outdoor kleding en benodigdheden), die de zak ook gaat verkopen voor $20 tot $30.

Deze vinding is zeker een stap in de goede richting. Belangrijk is dat het de consument nu al handelingsperspectief biedt. Maar deze oplossing roept ook allerlei vragen op.

Gaan de consumenten de zak wel kopen? Blijven de vezels niet zitten aan de kleding die je uit de zak haalt? Hoe verwijder je de vezels uit de zak op de juiste manier? Biedt de zak niet een gemakkelijk excuus voor fabrikanten als Patagonia om synthetische kleding te blijven produceren? En slijt bij intensief gebruik de zak, waardoor er plastic microvezels in het waswater komen? Is het niet veel zinvoller om naar een oplossing te zoeken waar de consument geen gedoe mee heeft?

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Het is goed dat ondernemers zich op dit probleem storten. De bedenkers van de Guppy Friend claimen dat 99% van de vezels door hun waszak afgevangen wordt. Wij willen dat Leitat, het Spaanse onderzoeksinstituut dat participeerde in het Mermaids-onderzoek, de effectiviteit van de zak onderzoekt. Kan dit onafhankelijke onderzoeksinstituut die claim bevestigen?”

Foto: guppyfriend.com

, , , , ,

Microvezels doodsoorzaak zoetwatervlooien

Microvezels van polyester kleding worden opgenomen door zoetwatervlooien. Onderzoek uitgevoerd aan de universiteit van Ljubjana, Slovenië, heeft uitgewezen dat de vlooien als gevolg daarvan eerder overlijden.

PET-flessen worden gebruikt als grondstof voor polyester kleding. Door deze kleding mechanisch te wassen, komen per wasbeurt honderdduizenden tot miljoenen vezels vrij. Bekend is dat plastic microvezels van textiel worden teruggevonden in het milieu. Uit eerder onderzoek is ook bekend dat de vezels binnendringen in organismen als mossels en krabben.

Sloveense wetenschappers onderzochten in hoeverre microvezels van polyethyleentereftalaat (PET) worden opgenomen door de zoetwatervlooi (Daphnia magna) en wat de effecten daarvan zijn. Het gaat om een overal veelvoorkomende zoöplankton. De vlo selecteert zijn voedsel niet en maakt dus geen onderscheid tussen plastic en natuurlijk voedsel (algen).

De vlooien die in het laboratorium 48 uur lang blootgesteld werden aan microvezels vertoonden een hogere mortaliteit, vooral wanneer ze van te voren geen algen als voedsel hadden gekregen. Er was geen verband met de hoeveelheid vezels in hun lichaam. De lengte van de ingeslikte vezels varieerde tussen de 62 en 1400 µm.

Nadat de vlooien die overleefden een etmaal in schoon water met algen waren teruggezet, bleken ze zich niet meer te herstellen. De concentratie aan vezels lag hoger dan gerapporteerde concentraties in het milieu. De onderzoekers denken echter dat de concentraties vergelijkbaar kunnen zijn met plaatsen waar gezuiverd afvalwater op het oppervlaktewater wordt geloosd. Dat zijn namelijk hot-spots met relatief veel plastic microvezels.

De onderzoeksresultaten werden in afgelopen december gepubliceerd in het tijdschrift Environmental Pollution. Klik hier voor een eerdere presentatie van het onderzoek.

Illustratie: Biotechnical Faculty, University of Ljubljana

 

aquaminerals
, , , ,

Samenwerkingsverband PSF met AquaMinerals

Nieuwegein/Amsterdam, januari 2017 – Begin dit jaar is de Plastic Soup Foundation een samenwerkingsverband aangegaan met AquaMinerals voor een periode van 3 jaar. AquaMinerals haalt nuttige grondstoffen uit (afval)water. Elf drinkwaterbedrijven participeren in het bedrijf, waarvan tien Nederlands en één Belgisch.

Olaf van der Kolk, directeur van AquaMinerals: “Plastic hoort niet in water thuis. We ondersteunen de missie van Plastic Soup Foundation om plastic in water te voorkomen. We schenken drie jaar een geldelijk bedrag, stellen onze kennis en netwerken ter beschikking en onze medewerkers mogen een bepaald deel van hun tijd aan de Plastic Soup Foundation besteden. Zo hopen we bij te dragen om de plastic soup te bestrijden.”

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “We zijn heel trots dat AquaMinerals, nu een van onze Business Angels, de plastic soup hoog op de agenda heeft gezet en met ons een hecht samenwerkingsverband is aangegaan. Ook voor drinkwaterbedrijven is plasticvervuiling een ernstig probleem dat vanuit alle denkbare invalshoeken moet worden aangepakt.”

, , , ,

Unilever en de plastic soep

Londen/Rotterdam, 14 januari 2017. Unilever heeft verklaard dat al zijn verpakkingen in 2025 óf hergebruikt óf gerecycled óf gecomposteerd kunnen worden. Het is een belangrijke stap in de strijd tegen de plastic soep, omdat er dan – in theorie – geen plastic Unilever-verpakkingen meer in zee hoeven te eindigen.

De aanpak van de wereldwijd opererende multinational is een combinatie van technologische aanpassingen en systeem-oplossingen. Paul Polman, directeur van Unilever: “To address the challenge of ocean plastic waste we need to work on systemic solutions – ones which stop plastics entering our waterways in the first place.” Lees hierover het persbericht van Unilever.

Wat zou Polman met “systemic solutions” bedoelen?

In arme landen worden minieme hoeveelheden product (wasmiddel, shampoo, e.d.) apart verpakt en verkocht. Deze kleine verpakkingen, die uit meerder lagen plastic folie bestaan, worden na gebruik overal en nergens achtergelaten. Ze spoelen makkelijk met riool en rivieren mee de zee in. Unilever zegt te gaan investeren in een technologische oplossing die het recyclen van deze gecompliceerde verpakkingen (pouches, sachets) mogelijk maakt en die kennis te zullen delen met andere bedrijven.

Unilever vertelt er niet bij dat wanneer een dergelijke techniek ontwikkeld is, al die kleine verpakkingen helemaal niet gerecycled zullen worden. Deze miniverpakkingen vertegenwoordigen namelijk geen enkele waarde. Er is geen waste-picker die er brood in zal zien. Dat plastic verpakkingen gerecycled kunnen worden betekent nog niet dat ze niet in het milieu terecht komen. In dit voorbeeld is de enige “systemic solution” stoppen met het aanbieden van producten in de miniverpakkingen.

De ongemakkelijke waarheid is dat zolang Unilevers verkoopmodel gebaseerd op miniverpakkingen in arme landen niet op de schop gaat, Unilever met deze verpakkingen een grote bijdrage blijft leveren aan de plastic soep.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Wij zouden graag zien dat Unilever  echt concrete doelen stelt als het gaat om lekkage van plastic verpakkingen naar het milieu. Die lekkage moet namelijk stoppen bij de bron. Verkoop daarom geen single use plastic zakjes meer waarmee je slechts één keer  je haar kunt wassen, maar kies voor een wasbeurt met schoon water zonder afval”.

Foto: miniverpakkingen in een winkel in India

, , , ,

Gezondheidsraad: “Voorkom gezondheidsrisico’s door micro- en nanoplastics”

Den Haag, 15 december 2016. De Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu om mogelijke blootstelling van mensen door micro- en nanoplastics in het milieu te voorkomen. Tot nu toe is het overheidsbeleid gericht op het terugdringen van emissies van plastic naar het milieu. De Raad beveelt aan ook (mogelijke) gezondheidsrisico’s van microplastics in het milieu tot onderdeel van het overheidsbeleid te maken, onder andere vanwege het feit dat:

  • Micro- en nanoplastics in ons voedsel en drinkwater terecht kunnen komen
  • Micro- en nanoplastics via de lucht ingeademd kunnen worden
  • Er weinig bekend is over de lotgevallen van microplastics in het menselijk lichaam
  • Nanoplastics de darmwand en de placenta kunnen passeren
  • Toxische effecten op het immuunsysteem denkbaar zijn
  • Microplastics als transportmiddel kunnen dienen voor de verspreiding van ziekteverwekkende bacteriën.

De Gezondheidsraad heeft geen concrete aanbevelingen voor aanscherping van het huidige beleid. De onzekerheden omtrent risico’s voor de volksgezondheid vanwege blootstelling aan micro-en nanoplastics zijn op dit moment te groot. Meer onderzoek en ontwikkeling van meetmethodes is een eerste vereiste. De Gezondheidsraad acht het verder wenselijk dat “overheid en bedrijfsleven gezamenlijk naar oplossingen zoeken om in alle fasen van de levensloop van producten emissie van micro-en nanoplastics naar het milieu te voorkomen of te verminderen.” Tegelijk is het volgens de Raad van groot belang om aandacht te vestigen op gedragsverandering bij de bevolking, opdat er minder plastic in het milieu terecht komt.

, ,

Meer dan 700.000 plasticvezels per 6 kilo was

Al meer dan een halve eeuw wordt kleding van kunststof gemaakt. Tijdens machinaal wassen laten deze kledingstukken vezels los. Dat het gaat om enorme hoeveelheden en dat plastic kleding een grote bron van microplastics is die oceanen vervuilt, wordt steeds duidelijker. Toch zijn er tot nu slechts weinig studies die hebben vastgesteld om hoeveel vezelverlies het gaat en onder welke omstandigheden er minder vezelverlies optreedt. Daarbij gaat het om wassen op verschillende temperaturen, het gebruik van verschillende wasmiddelen en het wassen van verschillende soorten kunststof kleding, inclusief mengvormen met katoen.

Engelse onderzoekers van de universiteit van Plymouth geven antwoord op deze vragen. Ze hebben kleding van polyester, acryl en een mengvorm (polyester-katoen) gewassen op verschillende temperaturen (30 en 40 graden) en met verschillende wasmiddelen op vezelverlies onderzocht. Kleding van acryl geeft de meeste vezels (728.789 vezels) per was en dat zijn vezels met een gemiddelde diameter van 14.05 μm diameter en lengte van 5,44 mm. De mengvorm polyester-katoen had vijf keer zo weinig en alleen polyester bijna 1,5 keer zo weinig vezelverlies.

Het artikel verwijst ook naar de Plastic Soup Foundation (PSF) en Mermaids Life+ project die de ontwikkeling van innovatieve oplossingen nastreven. De PSF initieerde eerder dit jaar de campagne Ocean Clean Wash om aan deze bron van plasticvervuiling een eind te maken.

Het Engelse onderzoek is in september 2016 gepubliceerd in Marine Pollution Bulletin en bevestigt eerdere meetresultaten van Mermaids dat per wasbeurt honderdduizenden plastic vezels kunnen loslaten. De Guardian citeert hoofdonderzoeker Richard Thompson: “industry needs to think about the design of fabrics to ensure their environmental emissions are minimised”. Via Ocean Clean Wash heeft de industrie nu een platform om resultaten te boeken die er toe doen.

Foto: Prof. Richard Thompson, Plymouth