, , , ,

Unilever en de plastic soep

Londen/Rotterdam, 14 januari 2017. Unilever heeft verklaard dat al zijn verpakkingen in 2025 óf hergebruikt óf gerecycled óf gecomposteerd kunnen worden. Het is een belangrijke stap in de strijd tegen de plastic soep, omdat er dan – in theorie – geen plastic Unilever-verpakkingen meer in zee hoeven te eindigen.

De aanpak van de wereldwijd opererende multinational is een combinatie van technologische aanpassingen en systeem-oplossingen. Paul Polman, directeur van Unilever: “To address the challenge of ocean plastic waste we need to work on systemic solutions – ones which stop plastics entering our waterways in the first place.” Lees hierover het persbericht van Unilever.

Wat zou Polman met “systemic solutions” bedoelen?

In arme landen worden minieme hoeveelheden product (wasmiddel, shampoo, e.d.) apart verpakt en verkocht. Deze kleine verpakkingen, die uit meerder lagen plastic folie bestaan, worden na gebruik overal en nergens achtergelaten. Ze spoelen makkelijk met riool en rivieren mee de zee in. Unilever zegt te gaan investeren in een technologische oplossing die het recyclen van deze gecompliceerde verpakkingen (pouches, sachets) mogelijk maakt en die kennis te zullen delen met andere bedrijven.

Unilever vertelt er niet bij dat wanneer een dergelijke techniek ontwikkeld is, al die kleine verpakkingen helemaal niet gerecycled zullen worden. Deze miniverpakkingen vertegenwoordigen namelijk geen enkele waarde. Er is geen waste-picker die er brood in zal zien. Dat plastic verpakkingen gerecycled kunnen worden betekent nog niet dat ze niet in het milieu terecht komen. In dit voorbeeld is de enige “systemic solution” stoppen met het aanbieden van producten in de miniverpakkingen.

De ongemakkelijke waarheid is dat zolang Unilevers verkoopmodel gebaseerd op miniverpakkingen in arme landen niet op de schop gaat, Unilever met deze verpakkingen een grote bijdrage blijft leveren aan de plastic soep.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Wij zouden graag zien dat Unilever  echt concrete doelen stelt als het gaat om lekkage van plastic verpakkingen naar het milieu. Die lekkage moet namelijk stoppen bij de bron. Verkoop daarom geen single use plastic zakjes meer waarmee je slechts één keer  je haar kunt wassen, maar kies voor een wasbeurt met schoon water zonder afval”.

Foto: miniverpakkingen in een winkel in India

, , , ,

Gezondheidsraad: “Voorkom gezondheidsrisico’s door micro- en nanoplastics”

Den Haag, 15 december 2016. De Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu om mogelijke blootstelling van mensen door micro- en nanoplastics in het milieu te voorkomen. Tot nu toe is het overheidsbeleid gericht op het terugdringen van emissies van plastic naar het milieu. De Raad beveelt aan ook (mogelijke) gezondheidsrisico’s van microplastics in het milieu tot onderdeel van het overheidsbeleid te maken, onder andere vanwege het feit dat:

  • Micro- en nanoplastics in ons voedsel en drinkwater terecht kunnen komen
  • Micro- en nanoplastics via de lucht ingeademd kunnen worden
  • Er weinig bekend is over de lotgevallen van microplastics in het menselijk lichaam
  • Nanoplastics de darmwand en de placenta kunnen passeren
  • Toxische effecten op het immuunsysteem denkbaar zijn
  • Microplastics als transportmiddel kunnen dienen voor de verspreiding van ziekteverwekkende bacteriën.

De Gezondheidsraad heeft geen concrete aanbevelingen voor aanscherping van het huidige beleid. De onzekerheden omtrent risico’s voor de volksgezondheid vanwege blootstelling aan micro-en nanoplastics zijn op dit moment te groot. Meer onderzoek en ontwikkeling van meetmethodes is een eerste vereiste. De Gezondheidsraad acht het verder wenselijk dat “overheid en bedrijfsleven gezamenlijk naar oplossingen zoeken om in alle fasen van de levensloop van producten emissie van micro-en nanoplastics naar het milieu te voorkomen of te verminderen.” Tegelijk is het volgens de Raad van groot belang om aandacht te vestigen op gedragsverandering bij de bevolking, opdat er minder plastic in het milieu terecht komt.

, ,

Meer dan 700.000 plasticvezels per 6 kilo was

Al meer dan een halve eeuw wordt kleding van kunststof gemaakt. Tijdens machinaal wassen laten deze kledingstukken vezels los. Dat het gaat om enorme hoeveelheden en dat plastic kleding een grote bron van microplastics is die oceanen vervuilt, wordt steeds duidelijker. Toch zijn er tot nu slechts weinig studies die hebben vastgesteld om hoeveel vezelverlies het gaat en onder welke omstandigheden er minder vezelverlies optreedt. Daarbij gaat het om wassen op verschillende temperaturen, het gebruik van verschillende wasmiddelen en het wassen van verschillende soorten kunststof kleding, inclusief mengvormen met katoen.

Engelse onderzoekers van de universiteit van Plymouth geven antwoord op deze vragen. Ze hebben kleding van polyester, acryl en een mengvorm (polyester-katoen) gewassen op verschillende temperaturen (30 en 40 graden) en met verschillende wasmiddelen op vezelverlies onderzocht. Kleding van acryl geeft de meeste vezels (728.789 vezels) per was en dat zijn vezels met een gemiddelde diameter van 14.05 μm diameter en lengte van 5,44 mm. De mengvorm polyester-katoen had vijf keer zo weinig en alleen polyester bijna 1,5 keer zo weinig vezelverlies.

Het artikel verwijst ook naar de Plastic Soup Foundation (PSF) en Mermaids Life+ project die de ontwikkeling van innovatieve oplossingen nastreven. De PSF initieerde eerder dit jaar de campagne Ocean Clean Wash om aan deze bron van plasticvervuiling een eind te maken.

Het Engelse onderzoek is in september 2016 gepubliceerd in Marine Pollution Bulletin en bevestigt eerdere meetresultaten van Mermaids dat per wasbeurt honderdduizenden plastic vezels kunnen loslaten. De Guardian citeert hoofdonderzoeker Richard Thompson: “industry needs to think about the design of fabrics to ensure their environmental emissions are minimised”. Via Ocean Clean Wash heeft de industrie nu een platform om resultaten te boeken die er toe doen.

Foto: Prof. Richard Thompson, Plymouth

, , , , ,

Diepzeedieren eten microplastics

Voor het eerst is aangetoond dat dieren die midden op de Atlantische en Indische oceaan op de bodem leven microplastics in of op hun lichaam hebben. Eerder was al duidelijk dat microplastics op de bodem van de oceaan worden aangetroffen in vergelijkbare concentraties als in ondiepe wateren.

Aangezien er steeds meer plastic in de oceanen terecht komt, kan men schadelijke effecten verwachten op de eco-systemen van de zeebodem. Engelse onderzoekers hebben plastic aangetroffen in bodemdieren die leven op een diepte van 300 en 1800 meter. Deze dieren, waaronder zeekomkommers en heremietkreeften, voeden  zich op verschillende manieren.

Het gaat om microvezels van polyester, polypropyleen, nylon, viscose en acryl. De vezels zouden afkomstig kunnen zijn van textiel en visnetten en werden op en in zes van de negen onderzochte organismes aangetroffen. Om er zeker van te zijn dat de monsters tijdens het onderzoek niet werden gecontamineerd, is gebruik gemaakt van geavanceerde forensische laboratorium technieken. Het onderzoek is online gepubliceerd.

Foto: Michelle Taylor.

bacteriën bacteria
, , , ,

Ziekteverwekkende bacteriën liften mee op microplastics

Recent onderzoek toont aan dat verschillende bacterie-soorten van het geslacht Vibrio zich aan in het water drijvende microplastics kunnen hechten. Vibrio-bacteriën staan bekend als ziekteverwekkers die bij zowel mens (bv. cholera) als dier  infecties  kunnen veroorzaken. Plastic afval en microplastics zijn nauwelijks biologisch afbreekbaar waardoor ze langdurig in het milieu aanwezig blijven en een vector (transportmiddel) kunnen zijn voor ziekteverwekkers. Op die manier kan plastic in zee micro-organismen verspreiden. Dat publiceerden Duitse onderzoekers onlangs in het vakblad Marine Environmental Research. De onderzoekers analyseerden 39 monsters uit de Noordzee en 5 uit de Baltische Zee. Uit de publicatie blijkt dat:

  • Dit de eerste studie is waarbij wetenschappers onomstotelijk aantonen (via DNA sequencing) dat meerdere Vibrio water soorten inclusief de ziekteverwekker V. parahaemolyticus en V. cholerae microplastics kunnen koloniseren
  • Bijna alle microplastic monsters toonden verwering en vorming van ‘plastisfeer’ (de groei van een bacteriekolonie in een biofilm)
  • Polyethyleen het meest in zee drijft, gevolgd door polypropyleen en polystyreen, overeenkomend met eerder onderzoek naar plastic in het milieu.

Daarnaast zet deze studie kracht bij aan de problematiek van plasticvervuiling en de effecten daarvan op het mariene milieu. De ontdekking dat ziekteverwekkende Vibrio-bacteriën kunnen overleven op plastics is verontrustend. Dit onderzoek richtte zich alleen op bacteriën uit het geslacht Vibrio. Volgens de wetenschappers is dit wellicht pas het topje van de ijsberg als het gaat om ziekteverwekkers die zich hechten aan drijvende plastics.