,

Blikjes van Red Bull op nummer 1 van aangetroffen zwerfvuil: World Cleanup Day 2019 in cijfers

Amsterdam, 22 september – Blikjes van Red Bull staan met stip op de eerste plaats van meest aangetroffen zwerfafval. Vorig jaar stond de energiedrankproducent nog op de derde plek. Bierbrouwer Heineken is gestegen van de vierde naar de tweede plaats. Daarna volgen McDonald’s en Marlboro. Coca-Cola staat wederom op nummer vijf.

Iets meer dan 60 procent van al het geregistreerde afval is van plastic. Daarna volgt metaal (inclusief aluminium) met 17 procent, en papier met 16 procent. Het meest gevonden soort afval van dit jaar is het blikje, dat van de tweede plaats doorschoof naar de koppositie. Snack- en snoepverpakkingen staan op de tweede plek, gevolgd door flesjes op drie, zakjes op vier, en sigarettenpeuken op de vijfde plaats. Vorig jaar voerde de sigarettenpeuk nog de ranglijst aan.

Zo’n 16.000 geregistreerde deelnemers, verdeeld over ruim 1.400 opruimacties in heel Nederland hebben gisteren meegedaan aan World Cleanup Day. Dat is ruim viermaal zoveel als vorig jaar. Samen hebben ze enorme hoeveelheden zwerfvuil opgeruimd. Op de Waal vanuit Zaltbommel vond onderzoek plaats naar de aanwezigheid van microplastics in rivierwater.

Statiegeld, ook op blikjes

Ook hebben de vrijwilligers massaal gehoor gegeven aan de oproep om tijdens het opruimen elk aangetroffen stuk zwerfafval vast te leggen met behulp van een app op de telefoon. Gisteren zijn ongeveer 78.000 stuks afval met deze Litterati-app geregistreerd: flesjes, blikjes, sigarettenpakjes, snoep- en snackverpakkingen. Dat levert unieke inzichten op wat betreft de meest aangetroffen items, materiaalsoorten, locaties en merken. Zo verschijnt het probleem van zwerfvuil letterlijk op de landkaart.

 

           

 

Plastic Soup Foundation, die voor het tweede jaar op rij tekende voor de organisatie van de opruimdag in Nederland, blikt terug op een zeer geslaagd evenement. ‘We zien de enorme stijging in opruimacties als een duidelijke oproep van mensen aan de rijksoverheid, de producenten en de retailbranche om snel met structurele oplossingen komen,’ aldus Jeroen Dagevos van de organisatie. ‘We kunnen niet blijven opruimen. Het is natuurlijk geweldig dat zoveel mensen in ons land de straat op gaan om zelf de handen uit de mouwen te steken, maar we moeten echt switchen naar duurzamer verpakkingsmateriaal, minder plastic en naar de snelle invoering van bewezen oplossingen als statiegeld, ook op blikjes.’

‘Karrenvracht aan bruikbare data’

‘Dat zoveel mensen de moeite hebben genomen de Litterati-app te gebruiken, is geweldig. Dit levert een karrenvracht aan bruikbare data op en dat helpt ons om meer druk op de ketel te zetten,’ aldus Dagevos. Met de app zijn inmiddels ruim 4 miljoen afvalitems wereldwijd vastgelegd. De data zullen ook worden gebruikt in de zogeheten ‘brand audit’, die Break Free From Plastic jaarlijks uitvoert.

Dit jaar kregen vooral de Nederlandse rivieren bijzondere aandacht, omdat het belangrijke toevoerwegen zijn van zwerfvuil naar de plasticsoep op zee. Langs de rivieren waren tal van opruimacties georganiseerd. Ook vond het symbolische startschot van de dag plaats langs de Waal. Zaltbommel gold als landelijk centrum. Burgemeester Pieter van Maaren nam het voortouw en zette het eerste item in zijn stad in de app. Het verdwaalde frisdrankblikje langs een stoeprand was daarmee informatie geworden. Daarna startten op de Waalkade drie opruimacties.

In het kader van World Cleanup Day werd daarna op de Waal vanuit Zaltbommel onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van microplastics in het rivierwater. Het onderzoek vond plaats onder toeziend oog van de Tweede Kamerleden Carla Dik-Faber van de ChristenUnie en Corrie van Brenk van 50Plus (beiden lid van de Vaste Kamercommissie Infrastructuur en Waterstaat) en van bestuurders van de Unie van Waterschappen en diverse drinkwaterbedrijven, hoge beleidsmedewerkers van Rijkswaterstaat en enkele NGO’s.

In de Waal 17.443 deeltjes plastic per vierkante kilometer

Onderzoekers van By the Ocean we Unite verrichtten met een sleepnet vanaf de boot onderzoek naar de hoeveelheid plastic in de rivier. De meting werd uitgevoerd door een maritiem bioloog volgens een internationaal gestandaardiseerde meetmethode waarbij alleen de bovenste tien centimeter van het oppervlaktewater wordt bemonsterd.

Uit het resultaat van de meting gisteren blijkt dat zich in de Waal op de gemeten locatie per vierkante kilometer oppervlaktewater maar liefst 17.443 deeltjes plastic (groter dan een millimeter) bevinden. Het onderzoek op de Waal toont aan dat plastic al in de rivieren fragmenteert in minuscule deeltjes. Uit eerder onderzoek is gebleken dat het merendeel van de totale hoeveelheid plastic zich echter in de waterkolom en op de zee- of rivierbodem bevindt.

Oplossingen

In Zaltbommel presenteerden diverse bedrijven en organisaties op het zogeheten Solutions Square hun innovatieve oplossingen voor de plasticvervuiling in waterwegen. Bedrijven als The Great Bubble Barrier, Tauw met de Shoreliner, River Cleaning Noria met de Plastic Afval SchepThe Seabin en Planet Care toonden hun oplossingen om plastic uit water te filteren. SodaStream gaf diverse masterclasses aan basisscholen over plasticsoep en was tevens met hun herbruikbare fles onderdeel van het Solutions Square. Schone Rivieren presenteerde resultaten van haar grootschalige citizens science-onderzoek op de oevers van de Maas en de Waal.

3FM-dj Sander Hoogendoorn trad in Zaltbommel op als gastheer en onthaalde terugkerende opruimteams als helden.

Naar schatting enkele miljoenen vrijwilligers hebben in meer dan 160 landen tegelijk deelgenomen aan World Cleanup Day. Daarmee was het de grootste opruimactie ooit.

 

 

WHO roept op tot meer onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics: op 3 oktober eerste congres ter wereld hierover in Amsterdam

Amsterdam 20 augustus 2019 – De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft vandaag haar eerste rapport gepubliceerd over de gevolgen van microplastics op de menselijke gezondheid. Daarin wordt voorzichtig geconcludeerd dat de concentratie microplastics in ons drinkwater laag is en vooralsnog geen bedreiging lijkt te vormen voor de volksgezondheid, maar op haar eigen website benadrukt de organisatie dat er vooral meer onderzoek nodig is: ‘WHO calls for more research into microplastics and a crackdown on plastic pollution.’

Juist dit gebeurt momenteel in Nederland! Hiervoor is 1,6 miljoen euro ter beschikking gesteld aan ZonMw, die gezondheidsonderzoek en zorginnovatie stimuleert. Er lopen in ons land nu vijftien onderzoeken naar de effecten van micro- en nanoplastics op ons lichaam.

Op 3 oktober organiseert de Plastic Soup Foundation samen met ZonMw en de internationale Plastic Health Coalition in Amsterdam het allereerste congres ter wereld over de resultaten van deze onderzoeken naar de relatie tussen plastic en gezondheid. Er is al bewezen dat er plasticdeeltjes in onze ontlasting aanwezig zijn, en bij het zebravisje is al aangetoond dat die de barrière naar de hersenen hebben doorbroken.

Het congres zal worden bijgewoond door wetenschappers, media en grote internationale ondernemingen uit de hele wereld, zoals Pete Meyers (topwetenschapper en oprichter van Environmental Health Services), Sharon Lerner (journaliste van The Intercept) en Inditex.
Bezoek de website van het congres voor informatie en aanmelding: Plastic Health Summit
Klik hier voor het onderzoeksprogramma: www.zonmw.nl/microplastics
Of benader ons voor meer informatie over het WHO-onderzoek.
, ,

Overheidssite Waarzitwatin belicht risico’s chemicaliën onvoldoende

Amsterdam, 20 mei 2019 – De Plastic Soup Foundation is kritisch over de vandaag gelanceerde landelijke campagne Waarzitwatin, een overheidswebsite over chemische stoffen in consumentenproducten. De Plastic Soup Foundation juicht transparantie over chemicaliën toe, maar ziet deze nieuwe website vooral als een poging om consumenten gerust te stellen. Inhoudelijk sluit de campagne weliswaar aan bij Nederlandse en Europese wet- en regelgeving, maar schiet ze tekort in de bescherming van de consument tegen schadelijke stoffen.

De website is gemaakt door VeiligheidNL en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

“Een gemiste kans”, vindt Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation. “Op de website ontbreekt de urgentie om het huidige beleid ten aanzien van chemicaliën en risicobeoordeling kritisch onder de loep te nemen. En dat is broodnodig, zeker wat betreft hormoonverstorende stoffen die volgens de World Health Organization (WHO) een mondiale dreiging vormen.”

De Belgische Hoge Gezondheidsraad liet uitgerekend deze maand de alarmbellen wel rinkelen. Het wetenschappelijk adviesorgaan verbonden aan de Belgische overheid publiceerde een lange lijst met concrete aanbevelingen om chemische stoffen en hormoonverstorende stoffen te vermijden. De adviezen betreffen bijvoorbeeld het limiteren van de blootstelling van kleine kinderen aan plastic of rubber speelgoed, het niet opwarmen van voedsel in plastic bakjes in de magnetron of in teflonpannen, het mijden van haarverf, nagellak en geparfumeerde schoonmaakproducten.

Waarzitwatin: een slager die zijn eigen vlees keurt
De Nederlandse website daarentegen is doorspekt van de zinsnede dat ‘bij normaal gebruik’ het product ‘door een gemiddelde Nederlander’ veilig te gebruiken is, tenminste als het product onder Nederlandse of Europese wetgeving valt.

Huidige risicobeoordeling van chemicaliën onvoldoende
Op de website wordt het Nederlandse en Europese beleid ten aanzien van chemicaliën ten onrechte als waterdicht systeem voorgesteld. Vele chemische stoffen op de markt zijn echter niet getest op hun schadelijkheid. Waarzitwatin onderkent dit probleem, maar stelt dat de wetgeving zo is ingesteld dat consumenten niet teveel hormoonverstorende stoffen binnenkrijgen en kwetsbare groepen, zoals baby’s en jonge kinderen, afdoende worden beschermd.

Westerbos: “Maar de lange-termijn blootstelling van chemische stoffen wordt niet meegenomen in de risicobeoordeling, terwijl we al decennia worden blootgesteld aan chemicaliën. Daarnaast is er ook geen rekening gehouden met het cocktaileffect: een individuele chemische stof mag misschien wel onder de grenswaarden blijven, maar over het gecombineerde effect van deze stoffen op onze gezondheid is volstrekt onvoldoende bekend.”

Beleid tegen giftige chemicaliën in plastic faalt
De productie van chemische stoffen is sinds 2012 bijna verdubbeld en zal in 2030 nogmaals verdubbelen. De plastic productie zal verdrievoudigd zijn in 2050. Onze blootstelling aan chemicaliën zal dus alleen maar toenemen. Alle chemische stoffen die in producten worden gebruikt, moeten voldoen aan de Europese verordening REACH (Registratie, Evaluatie, Autorisatie en restrictie van CHemische stoffen).

Producenten moeten zelf productinformatie in dossiers aan ECHA aanleveren, de toezichthouder op de REACH-verordening. Volgens onderzoek door het Duitse milieuagentschap Umweltbundesamt bleek dat echter maar 5% van de dossiers door ECHA is gecheckt op naleving. Het milieuagentschap nam de proef op de som en controleerde 1.814 dossiers op naleving van de eisen en concludeerde dat bijna een derde van de dossiers niet voldeed. Over 37% van de dossiers kon geen duidelijk oordeel worden gegeven. Bij slechts 31% van de dossiers bleek de informatie volledig. Een vergelijkbare conclusie werd getrokken in een recent rapport van de Europese Commissie waarin REACH werd geëvalueerd.

Bronnen en extra informatie:
Plastic Health Coalition
Rapport Hoge Gezondheidsraad (België) 
WHO

 

, , ,

Rijkswaterstaat kondigt samenwerking met Schone Rivieren aan

Amsterdam, 21 maart 2019 – De rivieroevers van Nederland zijn erg vervuild met plastic afval. Dat blijkt uit onderzoek van Schone Rivieren, een initiatief van IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee. Samen met vrijwilligers deden zij op ruim 200 plekken langs de Maas en Waal onderzoek naar het soort afval op de rivieroevers. In totaal werden er bijna 77.000 stukken afval gevonden. Daarvan is 84% plastic. Op 43% van de onderzochte plekken zijn bovendien zogenoemde nurdles aangetroffen: plastic korrels die klein zijn, maar een van de grootste bronnen van vervuiling en riskant voor dieren. Ook sigarettenfilters, piepschuim en wattenstaafjes staan in de top 15.

Rijkswaterstaat kondigt samenwerking aan met Schone Rivieren

De resultaten van het rivierafvalonderzoek zijn donderdagmiddag gepresenteerd aan gedeputeerden van de provincies Gelderland, Noord-Brabant en Limburg en wethouders van gemeenten langs de rivieren. Ook Rijkwaterstaat was aanwezig en kondigde een samenwerking aan: ‘Dit is het moment om de initiatieven die er zijn te verbinden aan de beleidsvorming op plastic zwerfafval in rivieren. Want wat niet in de rivier komt, komt ook niet in zee’,aldus Wilma Middel, adviseur bij Rijkswaterstaat voor de aanpak van zwerfafval in rivieren. Zij heeft opdracht gekregen van het Ministerie van Instrastructuur en Waterstaat om beleid te ontwikkelen voor de aanpak daarvan. Middel: “Rijkwaterstaat kijkt uit naar de samenwerking met Schone Rivieren om de rivieren schoon te maken en te houden”. Na de presentatie in Wamel hebben de bestuurders, beleidsmakers en onderzoekers nog gezamenlijk een rivieroever langs de Waal opgeruimd en geanalyseerd.

Onderzoek naar plastic afval in rivieren

Het rivierafvalonderzoek is onderdeel van Schone Rivieren. Een project dat als doel heeft de Nederlandse rivierdelta in 2030 plasticvrij te krijgen. Er worden opruimacties georganiseerd en er wordt onderzoek gedaan met ‘citizen science’. Honderden vrijwilligers zijn opgeleid tot onderzoekers. Zij monitoren twee keer per jaar hun eigen stuk rivieroever langs de Maas en Waal. Aan dit onderzoek deden 221 vrijwilligers mee.

Flessen, wattenstaafjes, maandverband en kleerhangers

In de top 15 van meest gevonden soorten afval staan plastic wegwerpverpakkingen zoals flessen, doppen en wikkels en veel verpakkingsmateriaal voor bijvoorbeeld snoep en chips. Opvallend is dat er veel sanitair afval op de oevers ligt, zoals plastic wattenstaafjes, maandverband en sanitaire doekjes. Vermoedelijk stroomt dit via het riool in de rivier na hevige regenval of nadat bij de waterzuivering niet al het afval eruit is gefilterd. Daarnaast vindt moedwillige dumping plaats van grof afval. Spullen zoals een kapstok, kleerhangers, stofzuigeronderdelen en gehele BBQ’s illustreren dat. Ook is afval aangetroffen dat vermoedelijk afkomstig is van binnenvaartschepen, zoals jerrycans, verfblikken en lege verpakkingen van smeermiddelen.

Opruimen én bronaanpak

Elk jaar raken miljoenen zeezoogdieren en vogels verstrikt in plastic. De dieren zien het plastic aan voor voedsel en kunnen zo sterven met een buik vol afval. Schone Rivieren wil niet alleen het plastic opruimen, maar het afvalprobleem bij de bron aanpakken. Het rivierafvalonderzoek geeft inzicht in de verschillende soorten afval, de meest voorkomende stukken afval en de meest vervuilde hotspots. Zo kunnen IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee bedrijven aanspreken op hun verantwoordelijkheid, gesprekken voeren met beleidsmakers en het bewustzijn onder consumenten vergroten. De komende jaren wordt het Schone Rivieren-project en het rivierafvalonderzoek uitgebreid naar alle rivieren in Nederland.


Gepubliceerd zoals verschenen op Schone Rivieren

, ,

Aantal gemeenten met verbod op ballonoplatingen in één jaar verdriedubbeld

Utrecht, 11 maart 2019 – Steeds meer gemeenten verbieden ballonoplatingen. In één jaar tijd is het aantal gemeenten dat een verbod heeft verdriedubbeld. Dat blijkt uit onderzoek van Stichting De Noordzee. Vorig jaar had 5% van de gemeenten een verbod op ballonoplatingen, nu is dat 17%. Ballonnen hebben een negatieve impact op natuur en milieu. Zeezoogdieren, vogels en vissen zien de ballonnen aan voor voedsel en raken verstrikt in de ballonlinten.

Status landelijke invulling ontmoedigingsbeleid ballonoplatingen in 2018 en in 2019. Bron: Stichting De Noordzee

Status landelijke invulling ontmoedigingsbeleid ballonoplatingen in 2018 en in 2019. Bron: Stichting De Noordzee

Een jaar geleden had 5% van de gemeenten een verbod op ballonoplatingen, nu is dat 17%. In totaal heeft 37% van de Nederlandse gemeenten nu een vorm van beleid tegen ballonoplatingen. 17% van de gemeenten heeft een verbod ingesteld en 20% ontmoedigt ballonoplatingen.

Koplopers: De Wadden, Friesland & Noord-Holland

In steeds meer gemeenten stonden ballonnen de afgelopen maanden op de agenda door een burgerinitiatief of een motie van politieke partijen. In o.a. Tilburg, Den Haag en Zeist werd besloten dat een verbod op ballonoplatingen moet worden opgenomen in de APV.

Veel kustgemeenten en Waddeneilanden kozen al voor een verbod. In de provincies Friesland en Noord-Holland hebben respectievelijk 42% en 40% van de gemeenten nu een verbod ingesteld. Dat percentage is stukken hoger dan bijvoorbeeld in Drenthe en Utrecht. De provincie Limburg loopt het verst achter met maar 3%.

Bekijk item op RTL Nieuws van 11 maart 2019.

Help mee: geen ballon meer in de Noordzee

“Elke ballon die de lucht in gaat, komt weer naar beneden,” legt Marijke Boonstra uit. Tijdens officiële strandafvalmonitoringen van Stichting De Noordzee vindt zij als projectleider Schone Zee gemiddeld 12 ballonnen per honderd meter strand. “Het is geweldig om te zien dat het aantal gemeenten met een verbod op ballonoplatingen in één jaar tijd met 12% gegroeid is. Wij hopen dat elke gemeente ballonoplatingen komend jaar gaat verbieden. Laten we samen zorgen dat er geen ballonnen meer in zee terechtkomen.”

In aanloop naar Koningsdag lanceert Stichting De Noordzee daarom de campagne ‘Help mee: geen ballon meer in de Noordzee’. De stichting roept de gemeenten zonder beleid tegen ballonoplatingen op om een verbod in te stellen. Iedereen kan helpen door één of meerdere gemeenten met een kaart, mail of bericht op sociale media om een verbod te vragen. Stichting De Noordzee maakte een interactieve kaart waarop per gemeente zichtbaar is of de gemeente al een verbod heeft of ontmoedigingsbeleid voert.

Feestelijke alternatieven

“Koningsdag is traditiegetrouw een dag waar veel ballonnen worden opgelaten,” geeft Marijke Boonstra aan. “Ondersteund door de Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen kiezen steeds meer Oranjeverenigingen gelukkig voor feestelijke alternatieven zoals superbellenblaas, vliegeren, een verloting of het maken van ballondieren. Kinderen vinden het oplaten van ballonnen ineens veel minder feestelijk als ze horen dat dieren de ballonnen aanzien voor voedsel, in de linten verstrikken en dat het plastic bijdraagt aan de plasticsoep.”

Gepubliceerd zoals verschenen op Stichting De Noordzee.

, , ,

ZonMw start baanbrekend onderzoek naar gezondheidsrisico’s van plastic

Amsterdam, 7 maart 2019– We krijgen dagelijks microplastics binnen via de lucht die we inademen en het voedsel dat we eten. Dringen deze microplastics vervolgens door in onze hersenen of het vruchtwater van ongeboren kinderen? Hebben de deeltjes invloed op onze darmbacteriën en longcellen? Beïnvloeden ze ons immuunsysteem?
Talloze vragen naar de mogelijke gezondheidsrisico’s van plastic zijn nu nog onbeantwoord, maar daar komt het komende jaar misschien verandering in.

ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek, heeft vandaag bekend gemaakt dat het vijftien kortlopende onderzoeken subsidieert naar de meest prangende vragen. In totaal gaat het om een bedrag van 1,6 miljoen euro waaraan ook NWO, het Gieskes-Strijbis Fonds en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hebben bijgedragen.  Lees hier het persbericht van ZonMW.

De Plastic Soup Foundation zal daarbij als communicatiepartner over de resultaten publiceren op haar nieuwe Plastic Health Platform.

 

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, tekent de samenwerkingsovereenkomst met ZonMw

Wetenschappelijk onderzoek naar mogelijke schadelijke gevolgen van micro- en nanoplastics op cel- en orgaanniveau staat nu nog wereldwijd in de kinderschoenen. Doordat er steeds meer alarmbellen afgaan over gezondheidsrisico’s door plastic, is dit nieuwe wetenschappelijke onderzoek urgenter dan ooit. Nederland positioneert zich met de ZonMw-onderzoeken dan ook als één van de wereldwijde koplopers.

Frank Pierik, programmamanager ZonMw: “We zijn blij dat de eerste projecten in het programma Microplastics & Health van start kunnen gaan. Er is nog veel onbekend. Met deze reeks kortlopende projecten hopen we een eerste tipje van deze sluiter te kunnen oplichten en dat dit aanleiding is tot meer structureel onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics.”

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, licht toe “We zijn trots dat het zover is. Plastic en in het bijzonder micro- en nanoplastics vormen waarschijnlijk een gezondheidsrisico, maar helemaal zeker weten doen we het nog niet. De afgelopen jaren hebben we achter de schermen The Plastic Health Coalition gevormd om doorlopend over nieuwe research te communiceren en resultaten uit te wisselen. Wij mogen ook deze ZonMw onderzoeksresultaten wereldkundig maken en er onder andere mini docs over produceren. Deze video’s zullen op onze website en die van ZonMw te zien zijn. Een ander onderdeel van The Plastic Health Coalition is het Plastic Test Lab. Aanvullend op de ZonMw-onderzoeken testen we in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam verschillende producten op de afgifte van microplastics en nanoplastics (denk aan plastic theezakjes in heet water) en hormoon verstorende additieven zoals weekmakers en brandvertragers.”

Foto door Karl Taylor Photography


Lees ook: Belangrijk nieuw rapport plastic health 

Lees ook: Mariene Microplastics mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid

, ,

Wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidsrisico’s van microplastics: Maakt plastic ons ziek?

        


PERSBERICHT

Start wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidsrisico’s van microplastics: Maakt plastic ons ziek?

Nieuwspoort, 22 maart 2019 – Vandaag geeft ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie, het startschot voor vijftien unieke onderzoeksprojecten naar de effecten van micro- en nanoplastics op onze gezondheid. Dit is het eerste wetenschappelijke programma ter wereld over dit onderwerp. In totaal wordt er 1,6 miljoen euro in de onderzoeken geïnvesteerd.

Professor Dick Vethaak van Deltares, betrokken bij vier van de vijftien researchprojecten, licht toe: “Microplastics verspreiden zich gemakkelijk via water en wind wat resulteert in een wereldwijd probleem; ze zijn overal als een soort grauwsluier in ons milieu aanwezig.

We worden voortdurend via ons voedsel, drinken of door inademing blootgesteld aan kleine plastic deeltjes. Wat dit voor onze gezondheid betekent is echter nog niet goed in te schatten. Er zijn wel sterke aanwijzingen voor mogelijke gezondheidsrisico’s maar er zijn ook veel onzekerheden en kennishiaten.”

Vethaak vervolgt: “Ik ben daarom zeer verheugd met dit initiatief van ZonMw en de betrokkenheid van de Plastic Soup Foundation. Het betreft een eerste verkennend onderzoek waarbij experts uit verschillende disciplines en sectoren gaan samenwerken. Met name de samenwerking tussen milieuwetenschappers en medisch specialisten is uniek en krachtig. Nederland loopt hiermee wereldwijd voorop. Ik verwacht er dan ook veel van!”

De projecten, met een looptijd van een jaar, gaan in op belangrijke vragen als:

  • Hoe kunnen microplastics ons lichaam binnendringen?
  • Welke rol spelen grootte, vorm en samenstelling daarbij?
  • Kan plastic zwerfafval een bron van ziektes en infecties vormen aangezien bepaalde bacteriën goed lijken te gedijen op plastic?
  • Kan ons afweersysteem plastic aan of lopen we hierdoor meer kans op ontstekingen en infecties?
  • Hoe diep dringt microplastic in ons lichaam door? Tast het onze hersenen aan? Is het schadelijk voor het ongeboren kind?

Dr. Heather Leslie van de Vrije Universiteit van Amsterdam en betrokken bij drie projecten, zegt: “Als plastic deeltjes tot chronische ontstekingen kunnen leiden, kan dat de opmaat naar een hele reeks chronische ziektes betekenen. Daarom moeten we hoognodig onderzoeken hoeveel plastic deeltjes uit onze consumentenmaatschappij het menselijke lichaam binnendringen.”

De eerste tussenresultaten zullen op 3 oktober tijdens een Plastic & Health congres in Amsterdam worden gepresenteerd.

Pas het begin

ZonMw benadrukt dat de honorering van deze vijftien projecten pas het begin is. Een jaar is niet lang genoeg om alle antwoorden te verkrijgen. Henk Smid, directeur van ZonMw, ziet grote potentie in de onderzoeken en hoopt daarom ook dat langdurig vervolgonderzoek mogelijk zal zijn. “Nederland heeft wereldwijd een toonaangevende positie in het wetenschappelijk onderzoek naar microplastics en dit moet zo snel mogelijk verder uitgebouwd worden.”

Plastic Health Coalition

Communicatie over de verschillende pilotprojecten en de mogelijke (tussen)resultaten worden verzorgd door de Plastic Health Coalition, een initiatief van de Plastic Soup Foundation. In deze coalitie werken verschillende nationale en internationale milieu- en onderzoekorganisaties samen die zich zorgen maken over of zich bezighouden met de effecten van (micro)plastic op onze gezondheid.

Plastic Test lab

Naast de vijftien researchpilots worden vandaag ook de eerste resultaten van het ‘Plastic Testlab’ gepresenteerd, een samenwerking tussen de Plastic Soup Foundation en de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “We hebben drie producten laten testen op de aanwezigheid van plastic deeltjes en de resultaten zijn alarmerend. De absolute desillusie is de anti-rimpeldagcrème van Olaz. In één potje van vijftig milliliter vond de VU maar liefst 1,5 miljoen plastic deeltjes. Elke keer als ik dit product gebruik, smeer ik dus 90.000 plastic deeltjes op mijn gezicht. Daarnaast is lipstick nr.06 van de HEMA gemaakt van plastic, net zoals de glitternagellak van Essie van L’Oréal.

Westerbos vervolgt: “Testen als deze sluiten naadloos aan op de vijftien onderzoeken van ZonMw. Zo krijgen we meer inzicht in hoe microplastics ons lichaam ongehinderd en ongewild binnen kunnen dringen.”


Meer informatie

, ,

Producten van Adidas, Nike, H&M en Zara getest op het verlies van microvezels tijdens het wassen

München, 4 februari 2019 – Afgelopen jaar hebben het IPCB-CNR (het instituut voor polymeren, composieten en biomaterialen van de Italiaanse onderzoeksraad) en de Nederlandse Plastic Soup Foundation synthetische kleding van vier wereldwijde modemerken getest. De resultaten zijn op 4 februari tussen 16.00 en 17.00 uur gepresenteerd in het Press Center West tijdens de handelsbeurs ISPO in München.

De bevindingen 

Deze blouse van Zara is aan de voorkant gemaakt van 100% polyester en aan de achterkant van een mix van katoen en modal. De blouse verloor per wasbeurt zoveel vezels dat hij na een paar wasbeurten uit elkaar begon te vallen. Het kledingstuk verloor gemiddeld 307,6 mg vezels per kilo wasgoed.

Maria Westerbos, directeur en oprichter van de Plastic Soup Foundation, verklaart: “Dit is wat we fast fashion noemen. Het verdwijnt gewoon waar je bij staat.”

De geteste T-shirts van zowel Adidas als Nike zijn gemaakt van 100% polyester en verloren een vergelijkbare hoeveelheid milligram vezels per wasbeurt: respectievelijk 124,05 mg/kg en 125 mg/kg.

De geteste blouse van H&M bevatte 65% gerecyclede polyester. Het verlies aan vezels van deze blouse was nog steeds hoog, maar verrassend genoeg waren de prestaties beter dan bij de andere merken. Deze blouse verloor gemiddeld 48,6 mg per kilo wasgoed.

De gebruikte methode om de hoeveelheid verloren vezels te bepalen, was hetzelfde als de methode die Plymouth University gebruikte bij het onderzoek in 2016. Beide instituten hebben de filters voor en na het filteren gewogen om de hoeveelheid vrijgekomen microvezels in gram te bepalen. Het grootste verschil tussen de twee is dat het IPCB-CNR drie filters gebruikte en hele kledingstukken heeft gewassen, waar Plymouth University slechts één filter heeft gebruikt en kleine stukjes stof heeft gewassen. De resultaten van beide onderzoeksprojecten zijn echter vergelijkbaar.

Meer informatie: het IPCB-CNR heeft de kleding twee keer gewassen en voor alle tests dezelfde methodologie gebruikt:

  • een wasmachine van Bosch
  • 2-2,5 kg aan wasgoed
  • het programma voor synthetische kleding op 40 °C en met 1200 rpm
  • gebruik van vloeibaar wasmiddel
  • het afvalwater werd gefilterd door drie filters met een maasgrootte van 400, 60 en 20 micron. De openingen van het laatste filter zijn twee keer kleiner dan een menselijke haar.

Maria Westerbos: “Het IPCB-CNR heeft een wetenschappelijk artikel geschreven over de uitgevoerde tests dat momenteel door vakgenoten wordt getoetst en binnenkort zal worden gepubliceerd. Hoewel de resultaten schokkend zijn en drie van de vier modemerken ‘slecht’ hebben gepresteerd, kunnen we ze niet volledig vergelijken. Alles is namelijk afhankelijk van de gebruikte stof en de manier waarop de garen zijn gemaakt: welke (combinatie van) materialen, maar ook of de vezels lang of kort zijn en of de garen geweven of gebreid zijn. We hebben een maatstaf nodig om garen te kunnen vergelijken, maar geen enkel modemerk ter wereld wil daarvoor betalen. Daar word ik verdrietig van.”

Oplossingen in de waardeketen

Een ander belangrijk probleem is dat gewone wasmachines niet in staat zijn om de microvezels die vrijkomen tijdens het wassen eruit te filteren. Daarom steunt de Plastic Soup Foundation een innovatief filter dat wordt gemaakt door de Sloveense start-up Planet Care. Dit filter kan worden toegevoegd aan machines, maar kan ook worden ingebouwd. Voor twee van de vier geteste kledingstukken door het IPCB-CNR is ook dit Planet Care-filter gebruikt en de resultaten zijn opmerkelijk: tot 80% van de vezels werd opgevangen voordat deze het afvalwater konden bereiken. Westerbos: “De T-shirts van Nike en Adidas werden nog een extra keer gewassen om het filter te testen en met resultaat. Hoewel dit een end-of-pipe-oplossing is, is het wel een werkende oplossing. Ik adviseer wasmachineproducenten om dit filter zo snel mogelijk te gaan inbouwen in hun wasmachines.”

Naast het filter is er nog een andere oplossing die wel preventief en ook veelbelovend is. Als onderdeel van het Mermaids Life+ onderzoek (2014-2018) heeft het IPCB-CNR een pectine-coating ontwikkeld die aan garen kan worden toegevoegd en mogelijk meer dan 80% van het verlies aan microvezels kan tegengaan. Op dit moment wordt er meer onderzoek gedaan namens de garenfabrikant Sympatex Technologies.

Sympatex heeft het IPCB-CNR ook gevraagd om onderzoek te doen naar het verlies van microvezels uit functioneel textiel dat wordt gebruikt voor buitenkleding. De eerste resultaten van deze tests zijn ook op 4 februari tussen 16.00 en 17.00 uur gepresenteerd in het Press Center West tijdens de handelsbeurs ISPO 2019 in München.

Sympatex, de Plastic Soup Foundation, het IPCB-CNR, Plastic Leak Project, Planet Care en Ruby Moon werken samen op zoek naar oplossingen voor het verlies van microvezels uit synthetische kleding.

Achtergrondinformatie

Synthetische kleding vormt een bedreiging voor mens en dier

De Plastic Soup Foundation is zeer ontevreden met de uitkomsten van deze wastests en spoort merken aan om hun verantwoordelijkheid te nemen en materialen duurzamer te maken, niet alleen tijdens de productiefase maar ook tijdens het dragen door de consument. Acryl, polyester, nylon en andere kunstmatige materialen worden niet afgebroken in het milieu, maar fragmenteren alleen in nog kleinere deeltjes. De Plastic Soup Foundation houdt kledingfabrikanten verantwoordelijk voor de volledige levenscyclus van kleding. Deze resultaten zijn vorig jaar gedeeld met de geteste merken om hen de kans te geven te reageren en de benodigde veranderingen door te voeren. Tot nu toe is alleen Adidas actief op zoek naar mogelijke oplossingen. De andere drie merken hebben niet gereageerd en nog geen actie ondernomen.

Synthetische kleding vormt momenteel een van de grootste bedreigingen voor het milieu. Deze industrie is verantwoordelijk voor meer dan een derde van alle microplastics (plasticdeeltjes kleiner dan 5 mm) die onze oceanen vervuilen. Zo’n 60% van al het kledingmateriaal over de hele wereld is synthetisch. Het grootste deel hiervan is polyester. Kleding van synthetische materialen is overal aanwezig en de microplastics uit kleding die ongemerkt door de afvalwaterzuiveringsstations glippen, komen ook in ons lichaam terecht. Er zijn microplastics gevonden in vissen, plankton, kip, zeezout, bier, honing en in zowel kraan- als fleswater. We ademen deze plasticdeeltjes ook in door het vezelverlies van onze tapijten, gordijnen en andere textielsoorten.

De Sustainable Apparel Coalition zou het vezelverlies kunnen opnemen in de meest duurzame tool ter wereld: de Higg Materials Sustainability Index, maar daarvoor moet er dan eerst een maatstaf komen om de testresultaten te kunnen vergelijken.

Het IPCB-CNR en de Plastic Soup Foundation hebben eerder samengewerkt voor het Mermaids Life+ onderzoek, een door de EU gefinancierd project met als doel om het aantal microvezels dat vrijkomt tijdens het wassen te monitoren en te verminderen.

Persvragen aan:

Maria Westerbos, Oprichter en directeur | Plastic Soup Foundation
E-mail: maria@plasticsoupfoundation.org
Telefoonnummer: (+31) 06-510 906 91

Jeroen Dagevos, Hoofd Programma’s | Plastic Soup Foundation
E-mail: jeroen@plasticsoupfoundation.org
Telefoonnummer: (+31) 06-468 378 86

Maurizio Avella, Research Director | IPCB-CNR
E-mail: maurizio.avella@ipcb.cnr.it
Telefoonnummer: (+39) 081 8675058

Perskit:

U kunt de poster, de foto’s van de filters en de relevante wetenschappelijke artikelen hier downloaden.

,

ECHA wil verbod op opzettelijk toegevoegde microplastics

BEAT THE MICROBEAD COALITIE: “DIT IS EEN GEWELDIGE OVERWINNING VOOR HET MILIEU EN DE VOLKSGEZONDHEID!”

Amsterdam, 30 januari 2019 – Op verzoek van de Europese Commissie heeft het Europese Chemische Agentschap (ECHA) vandaag voorgesteld om de opzettelijk aan cosmetica, wasmiddelen, verven en landbouw- en industriële producten toegevoegde microplastics te verbieden. Deze microplastics vinden hun weg naar het milieu en vormen een risico voor het milieu en de menselijke gezondheid. Een EU-wijd verbod is volgens ECHA gerechtvaardigd.  

De Beat the Microbead coalitie, actief sinds 2012 en ondersteund door 98 NGOs uit 41 landen, is verheugd over ECHA’s voorstel. Jeroen Dagevos, Hoofd Programma’s bij de Plastic Soup Foundation en de leider van de Beat de Microbead campagne: “Wij beschouwen het voorstel van ECHA om opzettelijk toegevoegde microplastics te beperken als een grote stap voorwaarts in de beheersing van de microplastic dreiging.”   

Daarnaast is de Beat the Microbead coalitie ingenomen met de verplichting voor de industrie om transparant te zijn over mogelijke risico’s en nieuwe etiketteringsvoorschriften. Het argument vanuit de industrie dat een verbod beperkt zou moeten worden tot scrubs en reinigende producten is terecht afgewezen door het ECHA.  

Als de voorgestelde beperking wordt aangenomen, kan dit gedurende 20 jaar leiden tot een vermindering van de uitstoot van microplastics van ongeveer 400 duizend ton.

Dagevos: “We zijn vooral verheugd over het feit dat ECHA aanbeveelt microplastics op dezelfde manier te behandelen als die waarop persistente, bio-accumulerende en toxische stoffen binnen REACH (Registratie, Evaluatie, Autorisatie en restrictie van Chemicaliën) worden behandeld.”  REACH is momenteel de strengste chemische regelgeving wereldwijd.

Opzettelijk toegevoegde microplastics dreigen zich op te hopen zowel in land- als watersystemen. Ze kunnen zeer hardnekkig zijn, blijven duizenden jaren aanwezig en zijn vrijwel onmogelijk te verwijderen. Concentraties in hotspots zoals sommige kustgebieden overschrijden al de eerste ingestelde drempelwaarden. Microplastics moeten daarom worden beperkt om de uitstoot te minimaliseren, aangezien de huidige situatie niet afdoende wordt beheerst.

“Natuurlijk,” zegt Dagevos, “zijn er ook een paar punten van kritiek:

  • de overgangsperiode van respectievelijk 4- en 6-jaar voor de zogenaamde rinse off, leave cosmetica, is veel te lang. Alternatieven voor microplastic ingrediënten zijn alom verkrijgbaar binnen de markt. Meer dan 60 merken met onze  ‘Zero Plastic Inside’ certificering  bewijzen dat het mogelijk is kwaliteitsproducten te maken zonder er microplastic ingrediënten aan toe te voegen.  
  • We zien liever geen lagere limiet van 1 nanometer binnen de definitie van microplastics. Vooral omdat nano-plastics in toenemende mate worden beschouwd als een gevaar voor het leven in de zee en op het land, inclusief de mens.  
  • Wij betreuren de uitsluiting van semi-vaste en vloeibare polymeren, die wij als een mogelijke bedreiging voor de menselijke gezondheid beschouwen.”   

Dagevos: “Maar bovenal vragen wij de Europese Commissie om het volledige ECHA-voorstel aan te nemen en hopen wij dat het andere landen over de hele wereld zal inspireren het voorbeeld te volgen”.

 

Verdere informatie:

Lees ook: ECHA proposes to restrict intentionally added microplastics

Zie ook: de video eind 2018 uitgebracht door ECHA

Lees ook: ons eerdere voorstel met betrekking tot regulering microplastics: The BTMB campaign demands restriction of all intentionally added microplastics under REACH  

Zie ook:  de reulyayen van onze test op microplastics in de zogeheten ‘niet afwasbare’ producten zoals lipsticken nagellak hier!

, , , ,

Grootschalig verlies van pellets op zee blijft nog zonder sancties

Plastic Soup Foundation organiseert pellet telling in Nederland

Amsterdam, 21 januari 2019– Het vrachtschip MSC Zoe verloor begin deze maand minstens 292 containers en sommige waren gevuld met pellets. Van pellets, ook wel nurdles genoemd en per stuk niet groter dan 5 millimeter, worden producten van plastic gemaakt. Het strand van Schiermonnikoog werd met miljoenen van die plastic korreltjes overspoeld. Aangezien ze grote ecologische gevolgen kunnen hebben voor de kwetsbare waddennatuur, onderzoekt de Rijksuniversiteit Groningen waar ze terecht zijn gekomen. In tegenstelling tot grotere stukken plastic zijn ze nauwelijks op te ruimen.

Het verlies van de miljoenen pellets op de Waddenzee vormde helaas geen uitzondering. In oktober 2017 kwamen nurdles uit twee scheepscontainers in zee terecht bij de Zuid-Afrikaanse havenstad Durban, waarna ze massaal aanspoelden op de stranden. Uit een recent Deens rapport blijkt verder, dat rond Deense plasticfabrieken – de hofleveranciers van Lego – uitzonderlijk veel pellets in het milieu worden aangetroffen. In Schotland werden in mei 2018 om en nabij 450.000 pellets gevonden op één strand; twaalf mijl van de Ineos Polymers fabriek waar ze geproduceerd worden. De Engelse consultant Eunomia berekende in 2016 dat alleen al in het Verenigd Koninkrijk jaarlijks tot 53 miljard pellets verloren raken en in het milieu belanden.

Het is niet verwonderlijk dat pellet verlies wordt beschouwd als een van de belangrijkste oorzaken van de plasticsoep. Toch is er geen enkele nationale of internationale organisatie die hierop toeziet.

Doordat het feitelijk een allang bekend probleem is, hebben plasticproducenten zich op vrijwillige basis verenigd in Operation Clean Sweep (OCS). Dit industriële initiatief past naar eigen zeggen de best denkbare praktijken toe om te voorkomen dat pellets in zee terecht komen. Maar in feite heeft de industrie vrij spel en wordt ze nooit beboet of aangesproken. De afgelopen 25 jaar heeft OCS ook nooit publieke verantwoording afgelegd. MacKerron, vicepresident van de Amerikaanse NGO As You Sow: “Operation Clean Sweep provides no transparency on the scope and nature of spills or efforts made to clean up. Given what we know about the alarming rates of plastic leakage into oceans, companies can no longer hide behind vague pledges of best practices. They need to provide prompt and detailed disclosure about specific actions taken to prevent spills, and when spills occur, information on spill size, and actions taken to clean up.”

As You Sow heeft de Amerikaanse pellet producenten Chevron, DowDupont, ExxonMobil en Phillips 66 tijdens aandeelhoudersvergaderingen ter verantwoording geroepen en geëist dat er tenminste jaarlijkse rapportages komen die de spills in kaart brengen, beschrijven welke maatregelen er zijn genomen en hoe de spills werden opgeruimd.

Om maatregelen te kunnen afdwingen die ertoe leiden dat de industrie zorgdraagt voor transport zonder pellet verlies, is het van groot belang om bewijs in kaart te brengen. Waar en in welke concentraties worden ze aan kusten en oevers aangetroffen? Aan het opbouwen van deze data kan iedereen eenvoudig met een smartphone meedoen, alleen of in een groepje. Tussen vrijdag 8 en zondag 17 februari vindt The Great Global Nurdle Hunt plaats.

De Plastic Soup Foundation organiseert in dat kader die week diverse pellet-tellingen in Nederland op nieuwe en nog geheime hotspot-locaties in onder andere Zeeland en Limburg. Doe mee en meld je aan via een e-mail bij michielp@plasticsoupfoundation.org. Dan ontvang je meer specifieke informatie over data, tijdstippen en locaties.


Lees ook: De Europese Commissie en pellet verlies