, ,

World Cleanup Day 15 september: Samen brengen wij zwerfafval in kaart!

In samenwerking met Nudge organiseert Plastic Soup Foundation in Nederland World Cleanup Day. Het doel van deze dag is om zoveel mogelijk mensen te betrekken en bewust te maken van het probleem plasticsoep. Iedereen mag meedoen op 15 september, we willen vooral zoveel mogelijk mensen en organisaties betrekken.

We gaan echter niet alleen maar opruimen, maar brengen ook het afval in kaart met de Litterati App (www.litterati.org). Met deze app kun je precies vastleggen waar welk afval aangetroffen wordt. Deze informatie maakt het mogelijk om het probleem aan te pakken bij de bron, bijvoorbeeld door betere verpakkingen te ontwikkelen of door statiegeld in te voeren op veel gevonden afvalitems zoals blikjes en flesjes.

Voordat je de app kan gebruiken voor World Cleanup Day moet je het volgende doen:

  • Download de Litterati app
    .    
  • Maak een club aan OF “join the club” World Cleanup Day NL
  • Wanneer je een eigen club aanmaakt, zorg dan dat je de Plastic Soup Foundation als affiliate kiest. Dan komt de data bij ons terecht en kunnen wij ermee aan de slag! (bekijk hieronder het filmpje). Via “Club Statistieken”, een knop linksonder in jouw club, zie je het totaal aan items, de top 5 items maar ook wie de top 5 leden zijn van jouw club! Wie staat er op het einde van de dag op nummer 1?
  • Wanneer je geen eigen club aan maakt maar je wil aanmelden voor de World Cleanup Day Club: Je kan onze club vinden door op “World Cleanup Day NL” te zoeken, en klik op “Join”! (bekijk hieronder het filmpje)

Vervolgens kan je aan de slag!  Zo werkt het:

  1. Maak een foto met de Litterati app van het afvalitem
  2. Tag het afvalitem (het soort verpakking, het materiaal en het merk) en klik op ✓
  3. Ruim het afval op! Zo brengen wij samen het zwerfafval in kaart!

Tips voor het gebruik van de app:

  • Het is ook mogelijk om eerst alleen een foto te maken! Vervolgens kan je dan thuis via jouw ‘Gallery’ in de Litterati app op je gemak al het afval taggen wat op de foto’s staat.
  • Overigens heb je ook geen internet nodig tijdens het maken van de foto’s! Wanneer je thuis komt kan je via de ‘Gallery’ de foto’s met je wifi uploaden! Dit gebeurt automatisch als je het instelt via ‘More’, vervolgens ‘Settings’ en vervolgens ‘Wifi only’ op groen zet. Op World Cleanup Day 15 september gaan wij ’s avonds, het tijdstip wordt nog besloten, de uitkomsten van de dag bekend maken, dus zorg dat je het dan voor die tijd hebt getagged en geupload!

Download de app vandaag nog en probeer het uit. Samen brengen wij het zwerfafval in kaart en ruimen wij Nederland op!

 

, ,

Citizen Science: gemotiveerd opruimen van zwerfafval

Amsterdam, 23 augustus 2018– Vijf jaar lang worden de oevers van de Maas en Waal door vrijwilligers schoongehouden. Het gaat om een grootschalig afvalonderzoek sinds 2017, dat samen met IVN Natuureducatie en Stichting De Noordzee door de Plastic Soup Foundation is opgezet. Schone Rivieren is een citizen science project waarbij burgers actief deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek. Het afval wordt niet alleen opgeruimd, maar ook geanalyseerd. Doel is om inzicht te krijgen in de hoeveelheden, soorten producten, samenstelling en herkomst van het afval. Dankzij deze data is een effectievere aanpak mogelijk, onder andere door de producenten van de gevonden producten aan te spreken en verantwoordelijk te houden.

Uit het rapport “Citizen Science voor Schone Rivieren” van de Universiteit van Leiden, blijkt dat de burgerwetenschappers zich vooral storen aan het vele zwerfafval en daarnaast hun steentje willen bijdragen aan het oplossen van de plasticsoep door de vervuiling aan de bron aan te pakken. Het Leidse onderzoek wilde achterhalen wat de vrijwilligers precies motiveert om mee te doen.

Ook lokale verenigingen organiseren opruimacties, maar deze doen dit omdat er een financiële vergoeding van de gemeente tegenover staat. Voor hen is de belangrijkste motivatie om de clubkas te spekken. In het aanpakken van de plasticsoep aan de bron zijn ze veel minder geïnteresseerd.

Over enkele weken heeft iedereen in Nederland kans om mee te doen aan het opruimen van zwerfafval én tegelijk bij te dragen aan wetenschappelijk onderzoek. Zaterdag 15 september is het namelijk World Cleanup Day en zijn er in meer dan 150 landen opruimacties. Iedereen die meedoet, kan het zwerfafval in kaart brengen met de eenvoudig te gebruiken Litterati-app op de smartphone. De Plastic Soup Foundation organiseert en coördineert samen met Nudge de opruimactiviteiten in Nederland. Organisaties en individuen kunnen een lokale schoonmaakactie starten en zich hier aanmelden.


Lees ook: Grootste opruimactie ooit in Nederland

,

McDonald’s neemt afscheid van plastic rietje

Amsterdam, 13 juli 2018 – SumOfUs.org voerde campagne tegen de plastic rietjes van McDonald’s en haalde meer dan een half miljoen handtekeningen op. De Europese Commissie stelde eind mei voor om plastic rietjes te verbieden, omdat er alternatieven beschikbaar zijn. Overal ter wereld weigeren steeds meer klanten de rietjes van McDonald’s. De fastfoodgigant die alleen al in het Verenigd Koninkrijk dagelijks 1,8 miljoen rietjes gebruikt, kon de druk niet langer weerstaan.

Half juli kondigde McDonald’s aan dat alle 1361 vestigingen in het Verenigd Koninkrijk en Ierland volgend jaar alleen nog papieren rietjes gebruiken. De eerste restaurants stappen al in september over. Later dit jaar gaat McDonald’s alternatieven testen voor het plastic rietje in een beperkt aantal restaurants in de Verenigde Staten, Frankrijk, Zweden, Noorwegen en Australië. Hoe lang het duurt voordat de 36.000 restaurants buiten het Verenigd Koninkrijk overgestapt zijn, is volgens de Guardian onduidelijk. Vice-president van McDonalds Francesca DeBiase verklaarde: “McDonald’s is committed to using our scale for good and working to find sustainable solutions for plastic straws globally”.

In Nederland zijn volgend jaar alle vestigingen vrij van plastic rietjes, bericht het Algemeen Dagblad.

Waarom was er zoveel druk van buitenaf nodig voordat de fastfoodketen tot inkeer kwam? Die vraag valt niet moeilijk te beantwoorden; de productiekosten van plastic rietjes zijn lager dan die van de gewenste alternatieven. Maar de voordelen van lagere kosten worden nu ingehaald door de nadelen van imagoschade. Door een mogelijk wettelijk verbod op plastic rietjes voor te zijn, kan het bedrijf nog claimen op eigen initiatief duurzaamheidsdoelen te willen halen. Dat is wat nu gebeurt.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “We zijn zeer verheugd dat McDonald’s afscheid neemt van het plastic rietje. Dit rietje, dat na gebruik direct wordt weggegooid en massaal in het milieu terecht komt, is een van de symbolen van de plasticsoep. De stap die McDonald’s nu zet laat zien dat het echt loont om dit soort bedrijven onder druk te zetten.”


Lees ook: Ikea stopt met plastic rietjes en zakjes

, ,

Internationale investeerders stellen eisen aan verpakkingsplastic

Amsterdam, 12 juli 2018 – Op initiatief van As You Sow hebben vijfentwintig internationale investeerders zich verenigd in de Plastic Solutions Investor Alliance. As You Sow is een Amerikaanse non-profit organisatie die multinationale bedrijven aanspoort te verduurzamen.

De investeerders met een gezamenlijk vermogen van 1 biljoen dollar hebben afgesproken in dialoog te treden met multinationale bedrijven die veel eenmalig verpakkingsplastic gebruiken. Deze bedrijven, waaronder Nestle, Pepsi-Cola, Procter&Gamble en Unilever, moeten hun verantwoordelijkheid nemen om verdere plasticvervuiling te voorkomen. In de verklaring, worden de volgende criteria in het bijzonder genoemd:

  • Al het plastic verpakkingsmateriaal moet recyclebaar, herbruikbaar of composteerbaar worden
  • Jaarlijkse rapportage van totale plasticverbruik
  • Het formuleren van reductiedoelstellingen
  • Alternatieve verpakkingen ontwikkelen, met name voor single use plastics
  • Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid nemen, in belangrijke mate inzameling en recycling financieren en faciliteren in de markten waarin deze bedrijven opereren
  • Ondersteuning van overheidsmaatregelen gericht op reductie van plastic
  • Technologische innovaties bespoedigen.

In de verklaring, die mede is ondertekend door Robeco, wordt een relatie gelegd met het behalen van de mondiale duurzaamheidsdoelen. De Plastic Solutions Investor Alliance vergroot de druk op deze bedrijven om met echte oplossingen te komen.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Eisen stellen aan financieringskapitaal is een belangrijke manier om bedrijven te dwingen hun bijdrage aan de plasticsoep te verminderen. Het zal hopelijk niet lang duren voordat ook internationale banken voor hun leningen aan multinationals ‘plasticsoep’ criteria zullen hanteren.’


Lees ook:

Investeringswaarschuwing verpakkingsplastic

Unilever grootste vervuiler in de Filippijnen

, ,

Marokko bewijst: verbod plastic tasjes stelt zonder handhaving niets voor

Amsterdam, 3 juli 2018 – Het is vandaag World Plastic Bag Free Day. Overal in de wereld wordt op 3 juli extra aandacht gevraagd voor de negatieve gevolgen van de plastic tas die eenmalig wordt gebruikt.

Steeds meer landen nemen maatregelen tegen de plastic tas. Dat lijkt goed nieuws. Maar wetgeving op zichzelf biedt geen enkele garantie dat er ook minder plastic zakjes in omloop zijn. Maatregelen hebben nauwelijks effect als niet ook gehandhaafd wordt. Dit blijkt het geval in Marokko dat twee jaar geleden een wet aannam die plastic tasjes verbood.

De Marokkaanse NGO Zero Zbel heeft onderzoek gedaan naar het effect van deze wet. In drie grote steden ondervroegen 24 vrijwilligers ondernemers en consumenten op markten, in totaal 235 mensen. De belangrijkste resultaten zijn:

  • 90% van de consumenten is op de hoogte van de wet en alle ondervraagde ondernemers. 60% beschouwt de tasjes als ernstige bedreiging van het milieu
  • Acht procent van de ondervraagden geeft aan dat het gebruik van tasjes is toegenomen, 41% denkt dat het ongeveer evenveel is als 2 jaar geleden
  • De tasjes worden nog steeds gebruikt op markten waar ze overwegend gratis weggegeven worden. Het merendeel van de consumenten zegt per keer winkelen tussen de 5 en de 15 tasjes te gebruiken
  • Als verklaring voor het voortgaande gebruik van de tasjes geven de ondervraagden aan dat ze gratis zijn, terwijl 60% van de ondernemers zegt dat 80% van hun klanten gratis tassen verwachten. Alternatieve tasjes zijn duurder en minder praktisch.

Zero Zbel beveelt de regering aan om vooral de producenten van illegale zakjes aan te pakken. Ook zouden de resultaten van de wet elk jaar door een onafhankelijke organisatie beoordeeld moeten worden.


Lees ook: India gaat single use plastic verbieden 

,

Advies van de Verenigde Naties aan landen om maatregelen tegen plastic te nemen

Amsterdam, 5 juni 2018 – Tot nu toe zijn er geen internationale afspraken gemaakt die landen verplichten om het gebruik van plastic terug te dringen. Het meest problematisch voor het milieu zijn de wegwerpplastics, in het Engels Single Use Plastic (SUP). Veel landen nemen zelf maatregelen, omdat ze de ernst van het probleem erkennen of omdat de situatie ronduit onhoudbaar wordt.

United Nations Environment heeft vandaag, Wereldmilieudag, een uitvoerig rapport gepubliceerd met een overzicht van de maatregelen die 50 landen tot dusver hebben genomen. Een deel van die maatregelen blijkt overigens niet bijzonder effectief, omdat landen ze niet handhaven.

Het rapport, getiteld Single-use plastics A Roadmap, geeft een overzicht van de tien belangrijkste acties die landen kunnen nemen. De Verenigde Naties bevelen overheden de volgende maatregelen aan:

  1. Analyseer wat de meest problematische plastic producten zijn en bestrijd deze.
  2. Overweeg wat de beste maatregelen zijn om het probleem op te lossen.
  3. Breng zowel de mogelijke milieugevolgen in kaart als de mogelijke sociaal-economische gevolgen.
  4. Identificeer de belangrijkste belangengroepen.
  5. Informeer het publiek en licht ze voor.
  6. Bevorder alternatieve materialen en bepaal van tevoren of die in voldoende mate aanwezig zijn.
  7. Zorg dat bedrijven er belang bij hebben en krijgen om de transitie te stimuleren.
  8. Benut belastingen of heffingen op SUP om milieuprojecten en betere recycling te financieren.
  9. Handhaaf de maatregelen die je neemt.
  10. Ga na of de beoogde effecten ook behaald worden en pas eventueel de maatregelen aan.

Lees ook: Voorstel Europese Commissie tot reductie van eenmalig plastic 

,

Maandelijks een opruimdag in Sierra Leone

Amsterdam, 23 mei 2018 – Onlangs heeft de president van het Afrikaanse land Sierra Leone een nationale opruimdag afgekondigd. De National Cleaning Day is voor het eerst op 5 mei gehouden en zal voortaan elke eerste zaterdag van de maand plaatsvinden. Het is een van de eerste daden van de president Julius Maada Bio die net is aangetreden.
Een van de grootste problemen is dat sloten en afvoerkanalen verstopt raken door plastic en voortdurend overstromingen veroorzaken. Een ander belangrijk doel is om de hygiëne te verbeteren. Zie hier een filmpje over de eerste opruimdag.

Een van de commentatoren uit Sierra Leone zelf verwoordt het belang van deze “van boven opgelegde opruimdag”. Bewoners van dit land hebben de neiging hun lot in handen van de regering te leggen, maar deze passieve houding wordt met een initiatief als de opruimdag doorbroken. De campagne brengt mensen bij elkaar die met elkaar hun eigen omgeving weer leefbaar maken.


Lees ook: Cambodja vicieuze cirkel van flessenwater 

,

Nieuwe maatregelen Europese Unie tegen plasticsoep

Amsterdam, 17 mei 2018 – De Europese Commissie heeft een richtlijn ontworpen om het eenmalig gebruik van plastic aan te pakken. Het voorstel wordt 23 mei gepresenteerd, maar een concept is al gelekt.

Plastic items die het vaakst in het milieu worden aangetroffen, moeten worden aangepakt. Op stranden is 80-85% van al het afval plastic en 50% betreft Single Use Plastic (SUP). Het EU-initiatief richt zich op de tien SUP-items die het meest op stranden worden aangetroffen én op achtergelaten visgerei. Samen vertegenwoordigen ze ongeveer 70% van al het strandafval. Om te voorkomen dat elk land afzonderlijke maatregelen gaat aankondigen, zoals Italië met het verbod op het plastic wattenstaafje, stelt de EU nu algemene (reductie)doelen voor. Lidstaten zullen wel voor een deel vrij blijven om zelf te bepalen welke nationale maatregelen ze nemen om de vastgestelde doelstellingen te halen.

Producenten van visgerei, zoals netten, worden verantwoordelijk gemaakt voor het afval, en niet de vissers. De producenten zullen ervoor moeten gaan zorgen dat oude netten weer ingeleverd worden voor recycling of hergebruik. Producenten van SUP worden eveneens verantwoordelijk gemaakt voor de afvalfase van hun producten door nieuwe toegepaste regelgeving.

Er komt een verbod op SUP-items waarvoor milieuvriendelijke alternatieven beschikbaar zijn. Denk aan wattenstaafjes of rietjes. Er komen reductiedoelstellingen voor flesjes en fastfood verpakkingen. Er worden maatregelen getroffen, die gericht zijn op het ontwerp: denk aan doppen die voortaan aan het flesje vast blijven zitten. En tenslotte wil de EU dat er informatie op labels komt te staan om kopers te informeren.

De Europese Commissie wil dat 90% van de plastic flessen wordt ingezameld en ziet invoering van statiegeld (Deposit Refund System) als een zeer efficiënte methode. Lidstaten kunnen kiezen uit statiegeld of de producenten verantwoordelijk maken voor het inzamelen van 90% van de verkochte flesjes.

De Europese Commissie zal op 23 mei de ontwerprichtlijn vaststellen. Daarna moeten het Europees ­Parlement en de lidstaten er zich over uitspreken.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Wij juichen de voorstellen van de Europese Commissie van harte toe. Het werd hoog tijd dat op het niveau van de Europese Unie vergaande maatregelen worden genomen om verspreiding van plastic in het milieu te voorkomen. De Commissie legt de verantwoordelijkheid terecht niet bij de consumenten, maar bij de producenten. Producenten kunnen zich niet langer verschuilen achter mooie beloftes over recycling, maar moeten nu zelf gaan bijdragen aan het voorkomen van verspreiding van plastic in het milieu door af te zien van SUP, alternatieven te omarmen, ontwerpen aan te passen en statiegeldsystemen in te voeren”.


Lees ook: Waarom uitstellen van statiegelduitbreiding geen optie is

,

Cambodja: vicieuze cirkel van flessenwater

Amsterdam, 3 mei 2018 – Aan de foto’s van Sihanouk, een kustplaats in Cambodja, kun je niet zien of er onder de lagen plastic nu zee is of strand. De Engelse krant The Guardian publiceerde er onlangs een aantal indringende foto’s over en laat in een haarscherpe analyse zien hoe de arme bewoners klem zitten.

Inwoners van arme landen worden er vaak van beschuldigd onzorgvuldig met plastic om te gaan en in grote mate bij te dragen aan de plasticsoep. In Cambodja hebben ongeveer 4 miljoen mensen geen toegang tot betrouwbaar leidingwater. Dat geldt ook voor Sihanouk, waar veel mensen in paalwoningen op het water wonen. De inwoners zijn dus gedwongen om water in flessen te kopen en vervuilen met de lege flesjes het water. Het is een vicieuze cirkel, omdat je bij gebrek aan gemeenschappelijke voorzieningen (waterleiding, afvalophaaldienst) geen enkele keuze hebt.

Fotograaf Niamh Peren: “If you don’t have anyone collecting it, if you don’t have any means to stop it, then this is the reality of what will happen and keep on happening. Every river, every lake just filled with mountains and mountains of plastic”.


Lees ook: Zienswijze PSF internationale aanpak platicsoep 

,

Opruimen zwerfafval en de onbetrouwbaarheid van tellingen

Amsterdam, 2 mei 2018 – Steeds meer mensen rapen zwerfafval op. Ze doen dat op weg naar school of werk of combineren het met joggen. “Ploggen” (plastic joggen) is zelfs een nieuw werkwoord geworden.

Maar wie blijft nog opruimen? Die vraag stelde GroenLinks-Kamerlid Suzanne Kröger onlangs tijdens een statiegelddebat in de Tweede Kamer. Invoering van statiegeld is afhankelijk gemaakt van de vraag hoe schoon de openbare ruimte in het najaar van 2020 is. Wie opruimt, helpt er dus aan mee dat statiegeld niet wordt ingevoerd.

De invoering van statiegeld is uitgesteld en het bedrijfsleven krijgt opnieuw het voordeel van de twijfel om aan te tonen dat langs een andere manier het aantal plastic flesjes in het milieu met minimaal 70% gereduceerd kan worden. En dus hoor je oprapers verzuchten: “Dáár werken we niet aan mee, want wanneer wij blijven opruimen wordt de omgeving schoner en dat betekent dat statiegeld niet zal worden ingevoerd.”

Beïnvloeding van tellingen door gedrag speelt ook een rol bij de Nederlandse uitvoering van de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM). De Europese lidstaten stellen beleid op om de gewenste “goede milieutoestand” van kustwateren te bereiken. Die moet in 2020 gerealiseerd zijn. Om aan te kunnen tonen wat de trend aan zwerfvuil is, kijkt Nederland wat er aan afvalitems op het strand aangetroffen wordt. Daartoe zijn referentiestranden aangewezen in de gemeenten Bergen, Noordwijk, Veere en Terschelling. Deze stranden mag het publiek dus niet schoonmaken, want dat beïnvloedt de uitkomst.

Maar de stranden zijn wel vrij toegankelijk en veel wandelaars nemen tegenwoordig een vuilniszak met zich mee om al wandelend het strand op te ruimen. In het meest recente beleidsstuk, het Ontwerp Mariene Strategie (deel 1), stelt de overheid met onverholen trots dat er minder afvalitems aangetroffen worden op de referentiestranden. Maar er staat geen woord over de kans dat dit komt door recreanten die dat zwerfvuil oprapen.

Rijkswaterstaat heeft in 2007 een monitoring-systematiek voor het zwerfafval in Nederland ontwikkeld. De statistische bruikbaarheid van deze systematiek is een wezenlijk uitgangspunt om later te kunnen vaststellen of gewenste reductiedoelen gehaald zijn. Het is essentieel dat er een robuust monitoringssysteem komt dat rekening houdt met onvoorziene effecten en niet alleen gebruikt wordt als ijkpunt om al dan niet statiegeld in te voeren. Ook voor na 2020 is een goed monitoringssysteem onontbeerlijk.

De Plastic Soup Foundation roept alle rapers op om, ondanks hun gezonde weerstand, zwerfvuil gewoon te blijven opruimen, maar dan wel de App te gebruiken die binnenkort beschikbaar komt. Met deze App kun je de merken van de flesjes en blikjes registreren. Vervolgens kan eenvoudig worden vastgesteld welke producenten van dranken en waters voor het zwerfvuil verantwoordelijk moeten worden gehouden. Ook als het gebruikte monitoringsysteem onvoldoende zou zijn.


Lees ook: Plastic Soup Foundation hekelt overheidsbeleid “goede milieutoestand”.