, ,

Interessante podcastserie ‘De grote plastic show’

Amsterdam, 12 oktober 2018 –“Minder plastic is voorlopig de enige oplossing”. Aan het woord is Maria Westerbos, oprichter en directeur van de Plastic Soup Foundation, geïnterviewd voor de driedelige podcast van makersradio.nl. De interviews van Richard den Haring en René van Es met spraakmakende mensen over plasticsoep leveren interessante inzichten op. Het duo volgde een jaar lang activisten, wereldverbeteraars en deskundigen op weg naar een plasticvrije wereld. Luister naar de podcastserie De grote plastic show. De drie afleveringen duren elk ongeveer 35 minuten.

Interessant, bijvoorbeeld, is het gesprek tussen Merijn Tinga, alias de Plastic Soup Surfer, op het moment dat hij een ‘desbewustheids-exploot’ door een deurwaarder laat overhandigen aan Cees van Vliet, algemeen directeur van Albert Heijn. Aan Albert Heijn wordt op deze manier gevraagd zijn verzet tegen uitbreiding van statiegeld op te geven. Maar Van Vliet weet zeker dat Albert Heijn “met een andere aanpak een beter resultaat zal bereiken” dan met het in zijn ogen kostbare statiegeld. Albert Heijn zegt op zoek te zijn naar de meest effectieve manier om zwerfafval te voorkomen. Het blijkt alleen een zoektocht waar geen einde aan komt.

Ook Jacqueline Cramer is geïnterviewd voor de podcastserie. Cramer was tussen 2007 en 2010 minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Ze kan zich nog herinneren dat ze voor het eerst over ‘plasticsoep’ hoorde, een term die de minister tot dan toe nog niet kende. “Ik schrok me wezenloos. Ik ben al mijn Europese collega-milieuministers ervan gaan overtuigen dat we er iets mee moesten. Ik vroeg hun aandacht voor de plasticsoep. De eerste reactie was gegrinnik. Ik zei: dit is niet om te lachen, dit is serieus. Ik ben een pleidooi gaan houden over de essentie van het probleem en na minuten kreeg ik applaus. Hier moesten we mee aan de slag en dat is toen ook gedaan.”

Een hardnekkig misverstand komt aan de orde; dat de plasticsoep een eiland zou zijn waar je overheen kunt lopen. Maria Westerbos: “Dat wekt de suggestie dat je het gemakkelijk kunt opruimen. Het grootste misverstand, bijna tot op de dag van vandaag, is dat we het kunnen opruimen. Maar we kunnen het niet opruimen! We kunnen het alleen maar stoppen aan de bron. Zorgen dat er niet nog meer bij komt.”

Hoogleraar Jan Rotmans doet onderzoek naar transities en concludeert dat de uitbreiding van statiegeld veel sneller had gekund en gemoeten. Door bedrijven steeds weer de ruimte te geven zelf op zoek te gaan naar oplossingen, komt de echte oplossing voor de plasticsoep geen stap dichterbij. Rotmans vergelijkt de transitie die de grote concerns van consumentenproducten, de verpakkingsindustrie en de retail, moeten maken met een marathon van 42 kilometer: “We hebben hooguit vijf kilometer afgelegd, dus we moeten er nog 37. En het moeilijkste deel komt altijd pas na 25 kilometer. Dus dat is de opgave waar we voor staan.”

Hij is echter hoopvol dat er een cultuurverandering op komst is waarbij wegwerpplastic niet langer meer geaccepteerd wordt door burgers. Bedrijven die dan nog met plastic verpakkingen op de proppen komen, zullen als ‘sukkels’ worden beschouwd.


Lees ook: Snoepverpakkingen onder vuur

, , ,

Plastic Strategy: Visie van Europese Commissie op plastic


Amsterdam, 17 januari 2018 –
Onder het motto uitdagingen in kansen om te zetten, is gisteren de Plastic Strategy door de Europese Commissie gepresenteerd. De Europese Unie (EU) wil niet minder dan een “nieuwe plastic economie” creëren. Het dilemma werd door Commissaris Frans Timmermans bij de presentatie in het Europees Parlement verwoord: “We kunnen niet meer leven zonder plastic, maar datzelfde plastic kan dodelijk zijn”.  

Om een antwoord op dit dilemma te formuleren wil de EU de plasticindustrie drastisch reorganiseren. Aan de productiekant komen nieuwe eisen om plastic beter recyclebaar te maken. In 2030 moet al het plastic of vaker gebruikt kunnen worden of gemakkelijk te recyclen zijn. De nadruk bij recycling ligt op CO2-winst, in lijn met het klimaatakkoord dat in 2015 in Parijs werd gesloten.  

Wat denkt de EU te doen aan de toenemende plastic vervuiling van het milieu? Een belasting op eenmalig plastic wordt overwogen, statiegeldsystemen worden sterk gestimuleerd. Ook wordt nu onderzocht of er een algeheel verbod kan komen op microplastics in cosmetica. De plannen leunen echter sterk op vrijwillige medewerking van de industrie. 

De Plastic Strategy biedt ontegenzeggelijk een raamwerk om plastic vervuiling drastisch aan te pakken. Of dat ook daadwerkelijk gaat gebeuren, valt echter nog te bezien. Allereerst is er het weinig ambitieuze tijdpad tot 2030. Dat is een wel heel lange termijn, waarbinnen de plasticproductie nog enorm zal toenemen. De plannen voor het heffen van belasting op verpakkingsplastic dat eenmalig wordt gebruikt zijn vaag en er worden geen concrete reductiedoelstellingen geformuleerd.  

De EU heeft de Plastic Strategy op een gunstig moment gepresenteerd. Sinds 1 januari accepteert China geen plasticafval meer uit de EU. Europa moet nu zijn eigen plastic afval verwerken. Dat biedt een grote kans voor innovaties in de recyclingindustrie én geeft momentum aan het werkelijk invoeren van een reeks noodzakelijke maatregelen.  

De Commissie wil de uitdagingen omzetten in kansen. Het gevaar is dat de EU de combinatie van economische groei en duurzaamheid veel te rooskleurig voorstelt. Wanneer de nadruk ligt op “beter plastic” en niet op drastische vermindering van het algehele plasticgebruik, blijft de kans op lekkage naar het milieu groot.  

natuurramp
,

Natuurrampen en de plastic soup

Amsterdam, 26 oktober 2017 – De Tsunami die in maart 2011 Japan trof veroorzaakte een vloedgolf van afval. Veel van dat afval spoelde later na de natuurramp aan op de Amerikaanse westkust. Orkanen, overstromingen, windhozen, zware regens zijn allemaal voorbeelden van weersomstandigheden waarbij veel plastic in het milieu terecht komt. Ook al gaan burgers supernetjes met hun spullen en afval om, tegen natuurrampen is niemand opgewassen.

Voor het eerst wordt op het hoogste niveau erkend dat natuurrampen in sterke mate bijdragen aan de plastic soup. In december komen alle milieuministers van de wereld bij elkaar in Kenia. Daar vindt de derde vergadering plaats van de United Nations Environment Assembly (UNEA). Noorwegen heeft een resolutie opgesteld met veel actiepunten in de strijd tegen de plastic soup. De wereld kan die resolutie, al dan niet aangepast, aannemen.

Artikel 12 van de resolutie stelt dat de naties met zorg erkennen dat natuurrampen en toenemende extreme weersomstandigheden een wezenlijke bijdrage leveren aan afval en microplastics in de oceanen. Wordt de resolutie aangenomen dan benadrukken 193 naties dat het belangrijk is om maatregelen te nemen ter voorkoming en ter vermindering van (plastic) afval dat door natuurrampen en extreem veroorzaakt wordt.

Het valt toe te juichen dat dit onderwerp nu op de internationale agenda staat. Voorkomen moet worden dat het bij mooie woorden blijft. De volgende stap moet zijn dat beleidsmakers, adviseurs en onderzoekers met voorstellen komen om deze bron van de plastic soup daadwerkelijk aan te pakken. Wanneer dit probleem serieus wordt aangepakt, ligt het voor de hand dat de maatregelen zich vooral richten op een drastische vermindering van verpakkingsplastic.

Plastic dat er niet is, kan ook niet in het milieu terechtkomen, hoe hard het ook waait.

 

Boskalis
, ,

Bijna 15.000 kilo afval opgeruimd tijdens Boskalis Beach Cleanup Tour

Met de hulp van ruim 2.700 vrijwilligers heeft Stichting De Noordzee tussen 1 en 15 augustus de Nederlandse kust schoongemaakt tijdens de Boskalis Beach Cleanup Tour. Al deze mensen hebben in totaal 14.929 kilo afval van de stranden geraapt.

Het grootste deel van het afval was plastic. Visnetten, drankverpakkingen, doppen, ballonnen werden veel gevonden. Maar ook veel kleine stukjes plastic, die al helemaal verweerd zijn en daardoor bijna niet te zien met het blote oog. Daarnaast hebben de vrijwilligers ook bijzondere dingen gevonden langs het strand. De top 3 ‘bijzondere items’ bestond uit een matras, een oefenbom van defensie en een negatieve zwangerschapstest.

De hoeveelheden afval van deze en de afgelopen edities van de Cleanup Tour lopen uiteen. Dit jaar is er minder afval opgeruimd dan vorig jaar (19.203 kilo), maar meer dan tijdens de editie van 2015 (11.555 kilo). Deze verschillen zijn afhankelijk van factoren zoals wind, stromingen, de hoeveelheid strandgangers of andere schoonmaak initiatieven.

Volgens Stichting De Noordzee blijkt uit de resultaten van deze en voorgaande schoonmaakacties dat het nog steeds hard nodig is het strand op te blijven ruimen. De Plastic Soup Foundation, die tijdens de laatste etappe meegelopen heeft, is van mening dat hoewel het zeker zinvol is om schoon te maken, het nog belangrijker is om te voorkomen dat plastic in het milieu, water en uiteindelijk in zee terechtkomt.

“De resultaten van ons officiële afvalonderzoek, dat wij sinds 2004 uitvoeren, laten zien dat er nog steeds gemiddeld 375 afval-items op elke 100 meter strand liggen. De Boskalis Beach Cleanup Tour blijft hard nodig om mensen bewust te maken en de hoeveelheid afval op het strand en in zee terug te dringen om zo de mooie natuur van onze Noordzee te beschermen en behouden”, zegt Floris van Hest, directeur van Stichting de Noordzee, in een persbericht.

 

wegwaaiplastic
,

Wegwaaiplastic wordt niet aangepakt

Zomaar een buitenterras ergens in Holland. Het waait lekker en je bestelt een kopje thee. De thee zit verpakt in plastic. Het bijbehorende koekje ook. Het soort plastic dat gemakkelijk scheurt. Waar moet je deze verpakking laten? Voor je het weet neemt de wind het mee en draag je onbedoeld bij aan plasticvervuiling. Eenmaal in het milieu is de kans klein dat iemand de snippers opruimt.

Wegwaaiplastic is een typisch voorbeeld van een ontwerpfout. Deze plastics lopen veel risico om in het milieu terecht te komen, maar noch de producent noch de exploitant van het terras houdt daar rekening mee. Het plaatsen van prullenbakken biedt ook geen garantie tegen wegwaaien.

Tegelijkertijd zijn er nauwelijks kosten gemoeid bij het reduceren van de kans dat plastic wegwaait. Iedereen met gezond verstand kan al eenvoudige maatregelen treffen die er toe doen. Waarom gebeurt dat dan niet? Je zou bijvoorbeeld verwachten dat de overheid maatregelen neemt om — in dit geval — wegwaaiplastic te voorkomen. Maar de invoering van nog meer regels stuit op grote weerstand. Om dat probleem te omzeilen sluit de overheid milieuconvenanten of green deals met belanghebbende partijen.

Een simpel terrasbezoek leert echter dat zelfs de meest eenvoudige maatregelen uitblijven, al dan niet als onderdeel van zo’n milieuconvenant. Het zal lang duren voordat daarin verandering komt. Ontwerpfouten worden namelijk niet snel hersteld op vrijwillige basis.

Stichting de Noordzee
, , ,

Ruim het strand op met Stichting Noordzee en Plastic Soup Foundation

Ook dit jaar organiseert Stichting de Noordzee de Boskalis Beach Cleanup Tour. Van 1 tot en met 15 augustus steken vrijwilligers de handen uit de mouwen om de hele Noordzeekust afvalvrij te maken.

De grote opruimactie begon op dinsdag 1 augustus 2017 op twee locaties; in Cadzand (zuid) en op Schiermonnikoog (noord). Per dag worden er twee etappes tegelijkertijd gelopen. Uiteindelijk komen de noord- en zuid route elkaar tegen bij de finish in Zandvoort. Dat is op dinsdag 15 augustus 2017. Tijdens de Z15 etappe op dinsdag 15 augustus loopt de Plastic Soup Foundation mee om het strand tussen Langevelderslag en Zandvoort op te ruimen.

De Plastic Soup Foundation vraagt tijdens deze etappe aandacht voor statiegeld door plastic flessen te verzamelen. Hiervoor kunnen we alle hulp gebruiken. Wie wil meelopen en ons helpen om aan het einde van de dag afval te sorteren?

Wil je ons helpen? Meld je hier aan om aan deze etappe deel te nemen.

Amsterdam clean water
, , , ,

Amsterdam Clean Water lanceert promotiefilm over schoon water in de stad

Ieder jaar belandt een deel van het afval dat in Amsterdam rondzwerft in grachten, op oevers en in het IJ. Met het oog op het groeiend aantal bewoners en bezoekers in onze stad, neemt de noodzaak van het schoonhouden van de Amsterdamse wateren toe. Om deze reden lanceert het samenwerkingsconvenant Amsterdam Clean Water een promotiefilm over het belang van schoon water in de stad.

De film volgt een aantal Amsterdammers die actief en gepassioneerd betrokken zijn bij het schoonhouden van de grachten. Het doel van deze film is om bewoners, toeristen en winkeliers bewust te maken van het vele zwerfvuil dat door de drukte in de stad gemakkelijk in het water belandt. De film kan worden getoond in onder andere trams, bussen, treinen en vertrekhallen.

De film is beschikbaar via www.amsterdamcleanwater.nl 

Achtergrond
In september vorig jaar gingen zeven partijen een samenwerkingsconvenant aan om de hoeveelheid drijfvuil in de Amsterdamse wateren te verminderen. In een driejarig programma zetten gemeente Amsterdam, Waternet, NRK, PlasticsEurope Nederland, de Plastic Soup Foundation, Havenbedrijf Amsterdam en Berenschot zich in voor projecten die schone wateren in de stad bevorderen. Bewustwording en communicatie zijn hierbij een belangrijk onderdeel.

 

Dit is de dag zwerfafval
, , , ,

Dit is de Dag: Hoe kunnen we de hoeveelheid plastic terugdringen?

Dirk Groot kwam de studio van het NPO Radio 1-programma Dit is de Dag binnen met een zak vol zwerfafval. Onderwerp van het programma: Hoe kunnen we de hoeveelheid plastic terugdringen? Groot, die zichzelf de Zwerfinator noemt, had voorafgaand aan de uitzending een rondje over het Media Park gelopen. Op het eerste gezicht ziet het terrein in Hilversum er schoon uit, maar wie zoekt vindt veel troep, vooral op de onverharde delen.

Directe aanleiding voor het programma was zijn recent gepubliceerde onderzoek naar drankverpakkingen. In totaal vond hij er 12.314, een gemiddelde van 36,5 per kilometer. Op een traject dat hij wekelijks schoon hield vond hij 29,2 drankverpakkingen. Zijn conclusie is dat een schone omgeving niet helpt te voorkomen dat er meer zwerfafval ontstaat. Nog belangrijker is een andere conclusie uit zijn Onderzoek Drankverpakkingen Zwerfafval: de methode die de Rijksoverheid gebruikt om zwerfafval te meten deugt niet.

De regering nam begin dit jaar een petitiemotie over om het aantal plastic flesjes in het zwerfafval binnen drie jaar met ten minste 90% te verminderen. De motie kreeg brede steun van de Tweede Kamer. De petitie van Plastic Soup Surfer Merijn Tinga was door ruim 57.000 mensen ondertekend.

Om te kunnen vaststellen of maatregelen effect hebben, is een goede meetmethode nodig. Op het huidige monitoringsprotocol is echter fundamentele kritiek geuit. Het onderzoek van Dirk Groot is een bijzonder staaltje citizen science. Hij beargumenteert waarom zijn meetmethode veel betrouwbaarder is dan die van de Rijksoverheid en nodigt de overheid uit zijn methode over te nemen

Deelnemers aan het radioprogramma — waaronder de Plastic Soup Foundation — waren het onderling eens dat uitbreiding van statiegeld de beste maatregel is om tot significante reductie van drankverpakkingen in het zwerfafval te komen. Ook betere inzamelmethodes en recycling helpen in de strijd tegen de plastic vervuiling, maar voorkomen die niet. Daarvoor zijn veel ingrijpender maatregelen nodig.

garbage patch
, , ,

Garbage patch ontdekt groter dan Frankrijk en Duitsland in zuiden van Grote Oceaan

Algalita Marine Research and Education Foundation is teruggekeerd van een expeditie naar de South Pacific Gyre in het zuiden van de Grote Oceaan. De organisatie heeft daar een verontrustende hoeveelheid plastic ontdekt; een nieuwe garbage patch.

De expeditie werd geleid kapitein Charles Moore, die in 1997 de plastic soup ontdekte en naamgever is van dit probleem. Sindsdien heeft hij grondig onderzoek gedaan naar de plastic soup in de North Pacific Gyre, een roterende zeestroming in het noorden van de Grote Oceaan. Vanwege de grote hoeveelheden plastic die daar ophopen wordt het de Great Pacific Garbage Patch genoemd.

De hoge concentratie plastic die nu is ontdekt in het zuiden van de Grote Oceaan is door Algalita bestempeld als de South Pacific Garbage Patch. Het beslaat een oppervlak van minstens een miljoen vierkante kilometer, groter dan de oppervlaktes van Duitsland en Frankrijk bij elkaar. Het grootste gedeelte van het plastic bestaat uit microplastics zoals microbeads, microvezels uit kleding en stukjes die ontstaan zijn door de defragmentatie van groot plastic.

Klik hier voor ons dossier over Microplastics

In 2009 constateerde Algalita dat er in de Great Pacific Garbage Patch voor elke kilo plankton 6 kilo plastic in het water zit. Het is nog onduidelijk wat de ratio is voor de South Pacific Garbage Patch. Charles Moore verwacht echter dat de hoeveelheid plastic soup daar 10 jaar achterloopt op die in de noordelijk gelegen gyre.

Klik hier voor ons dossier over Gyres en hotspots

Het verschil in plastic gebruik tussen het noordelijk en zuidelijk halfrond kan hiervoor een verklaring zijn. Europa en landen zoals de Verenigde Staten gebruiken al vele jaren grote hoeveelheden plastic, terwijl gebieden zoals Zuid-Amerika en Azië op dit moment met een ‘plastic inhaalslag’ bezig zijn.

De oplossing ligt volgens de onderzoekers in het verminderen van de hoeveelheid plastic die de mens wereldwijd produceert, gebruikt en weggooit. Het is belangrijk om plastic lekkage naar het milieu zoveel mogelijk te stoppen aan de bron. Op die manier zorgen we ervoor dat er uiteindelijk minder plastic in de oceaan terechtkomt. Als het er eenmaal in zit, is het haast onmogelijk nog eruit te halen.

Aquaria
, , , ,

Grote Amerikaanse aquaria strijden samen tegen plastic soup

In de Verenigde Staten willen 19 van de grootste aquaria zich inzetten tegen vervuiling van de oceaan door plastic en hebben daarom de In Our Hands-campagne gelanceerd. De gevormde coalitie heeft aangekondigd vanaf deze zomer te stoppen met het gebruik en distributie van single-use plastic producten.

De deelnemende aquaria hebben naar buiten gebracht per direct te stoppen met het uitdelen van plastic tasjes. Daarnaast beginnen ze met de uitfasering van plastic rietjes en moeten plastic flesjes in 2020 uit alle cafetaria verdwenen zijn. Ook gaan ze samen met hun leveranciers aan de slag om de hoeveelheid plastic verpakkingen in hun souvenirwinkels drastisch te verminderen.

De bedrijven zijn  koplopers in  in natuurbehoud op het gebied van de onderwaterwereld en hebben een belangrijke educatieve rol. Daarom voelen ze zich verantwoordelijk voor het welzijn van het mariene milieu. In Our Hands wil het koopgedrag van de ruim 20 miljoen bezoekers die de aquaria jaarlijks trekken veranderen en tegelijkertijd bewustwording creëren over de plastic soup. Speciale tentoonstellingen waarbij mensen uitleg krijgen over de vervuiling van en alternatieven voor plastic moeten daarbij helpen.

Een van de initiatiefnemers van In Our Hands is het Monterey Bay Aquarium. Woordvoerder Ken Peterson meldde aan Mercury News dat de coalitie ook dierentuinen, sportteams, luchthavens en andere bedrijven wil gaan overtuigen zich aan te sluiten.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Als bedrijven die de onderwaterwereld willen laten zien en beschermen, zijn deze aquaria perfecte partijen om op deze manier het goede voorbeeld te geven en andere instanties aan te sporen om op dezelfde manier hun plastic footprint drastisch te verkleinen.”