, , ,

Plastic Strategy: Visie van Europese Commissie op plastic


Amsterdam, 17 januari 2018 –
Onder het motto uitdagingen in kansen om te zetten, is gisteren de Plastic Strategy door de Europese Commissie gepresenteerd. De Europese Unie (EU) wil niet minder dan een “nieuwe plastic economie” creëren. Het dilemma werd door Commissaris Frans Timmermans bij de presentatie in het Europees Parlement verwoord: “We kunnen niet meer leven zonder plastic, maar datzelfde plastic kan dodelijk zijn”.  

Om een antwoord op dit dilemma te formuleren wil de EU de plasticindustrie drastisch reorganiseren. Aan de productiekant komen nieuwe eisen om plastic beter recyclebaar te maken. In 2030 moet al het plastic of vaker gebruikt kunnen worden of gemakkelijk te recyclen zijn. De nadruk bij recycling ligt op CO2-winst, in lijn met het klimaatakkoord dat in 2015 in Parijs werd gesloten.  

Wat denkt de EU te doen aan de toenemende plastic vervuiling van het milieu? Een belasting op eenmalig plastic wordt overwogen, statiegeldsystemen worden sterk gestimuleerd. Ook wordt nu onderzocht of er een algeheel verbod kan komen op microplastics in cosmetica. De plannen leunen echter sterk op vrijwillige medewerking van de industrie. 

De Plastic Strategy biedt ontegenzeggelijk een raamwerk om plastic vervuiling drastisch aan te pakken. Of dat ook daadwerkelijk gaat gebeuren, valt echter nog te bezien. Allereerst is er het weinig ambitieuze tijdpad tot 2030. Dat is een wel heel lange termijn, waarbinnen de plasticproductie nog enorm zal toenemen. De plannen voor het heffen van belasting op verpakkingsplastic dat eenmalig wordt gebruikt zijn vaag en er worden geen concrete reductiedoelstellingen geformuleerd.  

De EU heeft de Plastic Strategy op een gunstig moment gepresenteerd. Sinds 1 januari accepteert China geen plasticafval meer uit de EU. Europa moet nu zijn eigen plastic afval verwerken. Dat biedt een grote kans voor innovaties in de recyclingindustrie én geeft momentum aan het werkelijk invoeren van een reeks noodzakelijke maatregelen.  

De Commissie wil de uitdagingen omzetten in kansen. Het gevaar is dat de EU de combinatie van economische groei en duurzaamheid veel te rooskleurig voorstelt. Wanneer de nadruk ligt op “beter plastic” en niet op drastische vermindering van het algehele plasticgebruik, blijft de kans op lekkage naar het milieu groot.  

, ,

Plastic afvalberg groot probleem

 

Amsterdam, 9 januari 2018 – Nu China de deuren heeft gesloten voor de import van afvalplastic, stapelt het plastic zich op. Dat inzamelaars met hun plastic blijven zitten omdat ze het niet meer kunnen exporteren, was al maanden geleden voorspeld. Hoewel geschikt voor recycling, wordt een groot deel van dat plastic nu verbrand. De verbrandingsovens kunnen het aanbod niet aan en de doelstellingen van Nederland om 54 procent van de consumenten- en bedrijfsverpakkingen te recyclen worden niet gehaald.

Tot 1 januari importeerde China veel plastic afval uit het Westen. Het land is die import echter als ongewenste vervuiling gaan beschouwen. De maatregel is onderdeel van de Chinese campagne National Sword 2017.

Nu wreekt zich dat Nederland nooit verantwoordelijkheid heeft genomen voor zijn eigen afval, noch voor de recycling ervan. Er zal flink moeten worden geïnvesteerd om in Nederland het grotendeels laagwaardige afvalplastic zodanig te recyclen dat het niet onderdoet voor nieuw plastic gemaakt uit olie.

Er is nóg een manier om van het afvalplastic af te komen, en het is opvallend dat in de berichtgeving zoals door de NOS, deze optie niet genoemd wordt. Dit is simpelweg een sterke vermindering in het gebruik van eenmalig plastic, meestal voor verpakkingsdoeleinden. Reductie helpt nu eenmaal het beste in de strijd tegen zwerfafval en plastic soup. Waar blijven die reductiemaatregelen?

,

Framing door de internationale plasticindustrie

Amsterdam, 3 januari 2018 – Hoe reageert de wereld plasticindustrie op de resolutie die de wereld tijdens de United Nations Environment Assembly eerder in december in Kenya omarmde? Alle milieuministers van de wereld zetten gezamenlijk een belangrijke stap om plasticvervuiling te bestrijden. Dankzij de resolutie is er voor het eerst zicht op een internationaal verdrag specifiek gericht op het bestrijden van plastic vervuiling, niet alleen door het ophalen en opruimen van plastic afval, maar ook door het drastisch reduceren van het gebruik ervan. Een werkgroep is ingesteld om alle opties te onderzoeken, inclusief reductiedoelstellingen die lidstaten kunnen worden opgelegd. De plasticproducenten zullen hun productie moeten gaan aanpassen.

Hoe gaat de plasticindustrie om met een dergelijk besluit? De sector investeert immers tientallen miljarden dollars om de komende jaren nog heel veel meer plastic op de markt te brengen. Zie over die enorme investeringen een recent rapport van het Center for International Environmental Law. En heel simpel: hoe meer plastic er in omloop komt, des te groter is de kans dat een deel daarvan op straat en in zee eindigt.

De plastic producenten willen natuurlijk maar één ding: geld verdienen met het maken van plastic. Reductie van plastic moet in hun ogen dus hoe dan ook voorkomen worden. Maar dat hardop zeggen is niet verstandig wanneer iedereen wijst op de verschrikkingen van de plastic soup. Hoe dan wel?

De strategie die de plasticproducenten hanteren, kan het beste omschreven worden als framing. Dat is de strategie om bepaalde aspecten te benadrukken en andere achterwege te laten, maar zo dat de lezer niet door heeft dat sprake is van manipulatie.

De World Plastics Council als vertegenwoordiger van alle plastic producenten in de wereld, reageerde direct met een persbericht op de resolutie. Die resolutie wordt verwelkomd vanwege de mondiale consensus dat “beter afvalmanagement” noodzakelijk is om een einde te maken aan de plastic vervuiling.

Het persbericht wijst op een rapport dat in 2015 verscheen met de titel Stemming the Tide; Land-Based Strategies for a Plastic-Free Ocean. Vijf Aziatische landen (China, Indonesië, Filipijnen, Vietnam en Thailand) dragen naar verhouding het meeste bij aan de plastic soup. Het rapport, dat grotendeels gefinancierd werd door belanghebbende bedrijven als Coca-Cola, Dow Chemical en The American Chemistry Council, bepleit betere afvalinzameling in deze landen. Het woord “reductie” wordt nergens genoemd.

De framing van het probleem is daarmee nog niet voorbij. Het persbericht eindigt door er op te wijzen hoe goed plastic wel niet is. Men waardeert plastic in de hele wereld voor zijn goede eigenschappen en milieuprestaties in vergelijking met andere materialen.

De impliciete boodschap is helder: de wereld kan ongebreideld plastic blijven kopen en gebruiken. Die producten zijn immers goed voor het milieu. Nodig is slechts om het ophalen van afval te verbeteren.

,

Het roer gaat om in Engeland


Amsterdam, 2 januari 2018 –
De Britse minister van milieu, Michael Gove, gooit het roer om in de strijd tegen plastic vervuiling. Hij presenteert binnenkort een actieplan. Een aflevering van Blue Planet II van David Attenborough over de desastreuze gevolgen van plastic voor het mariene leven, zou hem aangemoedigd hebben. Het is voor het eerst dat er regelgeving wordt aangekondigd gericht op reductie van het gebruik van plastic.

Het actieplan omvat vier punten:

  • Reductie van het aantal verschillende soorten plastic dat nu gebruikt wordt, zodat recycling eenvoudiger en beter wordt;
  • Reductie van single-use plastic, zoals rietjes en koffiebekers;
  • Het bereiken van een hoger percentage recycling van plastic;
  • Het eenvoudiger maken voor de consument om te weten wat wel en wat niet apart gescheiden ingeleverd moet worden ten behoeve van recycling.

Op dit moment mag elke gemeente in het Verenigd Koninkrijk zelf bepalen of en hoe plastic wordt ingezameld en dat leidt tot veel verwarring. Ongeveer 8 miljoen huishoudens kunnen zelfs niet eens plastic recyclen, omdat hun gemeente weigert het in te nemen. Daarvoor in de plaats moet een standaard komen waar elke gemeente zich aan moet houden.

Een tweede aanleiding voor het actieplan is dat het Verenigd Koninkrijk veel afvalplastic exporteert. China is per 1 januari echter met de invoer daarvan gestopt. Voor dat plastic moet een oplossing gezocht worden en dat is niet export naar andere landen. Het doel wordt om de kwaliteit van het afvalplastic te verbeteren en dat vervolgens in eigen land te recyclen.

De noodzaak om plastic zwerfvuil tegen te gaan is erg groot. Het Britse ministerie van milieu voert daarom gesprekken met frisdrankproducenten over de invoering van een statiegeldsysteem. Eerder was er al succes geboekt door de verplichting om voor elke plastic tas 5p te vragen.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Voor het eerst zet een Europees land reductiedoelstellingen hoog op de agenda. Dat voorbeeld verdient navolging, ook in Nederland. Want de beste manier om de plastic soup te bestrijden is drastische reductie van plastic dat eenmalig wordt gebruikt.”

New Zealand Nieuw-Zeeland frisdrankbedrijven soft drink companies
,

Campagne voor statiegeld in Nieuw-Zeeland

Sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw hebben veel frisdrankmerken de traditionele glazen flessen vervangen door een plastic variant. Daarmee verdween, onder andere in Nieuw-Zeeland, ook het ophaalsysteem van die tijd de zogenaamde bottle drives. The Entrust Foundation, die zich inzet voor een duurzame maatschappij, wil daar iets aan doen en voert nu The Kiwi Bottle Drive-campagne.

Met deze campagne pleit de organisatie bij de regering voor de invoering van statiegeld op drankverpakkingen. In Nieuw-Zeeland worden elk jaar 2 miljard plastic flessen verkocht. Daarvan wordt hooguit 40% gerecycled. De overige 60% komt op vuilnisbelten terecht of eindigt als zwerfafval in het milieu. Waarde toekennen aan plastic flesjes door er statiegeld over te heffen is een uitstekend middel om recyclingcijfers te verhogen en zwerfafval te verminderen.

The Entrust Foundation vindt dat Nieuw-Zeeland wat dat betreft achterloopt op de rest van de wereld. In Duitsland wordt 98% van de plastic flessen gerecycled dankzij statiegeld en in buurland Australië wordt vanaf 2018 een statiegeldsysteem geïntroduceerd. Daarnaast staat 91% van de bevolking achter een dergelijk systeem en staat 90% van de gemeenten positief tegenover statiegeld.

Op 24 september zijn er verkiezingen in Nieuw-Zeeland. The Entrust Foundation hoopt dat een van de ‘statiegeld-vriendelijke’ partijen gekozen wordt. Ondertussen kunnen mensen meedoen aan ‘Message in a Bottle’, een van de onderdelen van The Kiwi Bottle Drive. Op de website kun je etiketten printen met het adres van het Ministerie van Milieu waarmee je gratis een pakketje, in dit geval een plastic fles, kunt opsturen. Op het etiket is ook ruimte om een korte boodschap te schrijven over waarom de regering statiegeld zou moeten invoeren.

statiegeld
, , ,

Taboe op statiegeld verdampt

Nu het besef doordringt dat alles op alles gezet moet worden om de plastic soup te bestrijden, komt er steeds meer belangstelling voor statiegeld op drankverpakkingen. Dankzij statiegeld ontstaat er weinig afval, omdat vrijwel alle flesjes en blikjes weer worden ingeleverd. Die kunnen als gescheiden afvalstroom optimaal worden hergebruikt of gerecycled. Statiegeld is een beproefd instrument om de gewenste circulaire economie te bevorderen. Zie hier een Engelstalige video met uitleg over statiegeld.

Dat het taboe op statiegeld daadwerkelijk verdampt, blijkt uit twee recente plannen.

Op de top van de twintig machtigste economieën, die afgelopen juli in Hamburg werd gehouden, werd het “G20 Action Plan on Marine Litter” aangenomen. In dit plan worden beleidsinstrumenten door de grootste economieën omarmd om plastic vervuiling te voorkomen en te reduceren, waaronder invoering van deposit schemes (statiegeld). Het is opmerkelijk dat statiegeld als beleidsinstrument expliciet genoemd wordt. Tot voor kort was dat niet denkbaar vanwege het verzet en de lobby van machtige frisdrankbedrijven.

Nadat Coca-Cola begin 2017 haar strijd tegen de voorgenomen invoering van statiegeld in Schotland opgaf, heeft het bedrijf in juli een plan gepresenteerd om in het Verenigd Koninkrijk meer flesjes en blikjes in te zamelen voor recycling. Dat plan (Sustainable Packaging Strategy) bestaat uit drie pijlers. Naast de vanouds bekende pijlers (innovatie van verpakkingen en voorlichting aan consumenten) is er een verrassende derde pijler: hervorming van het recycling-systeem om hogere doelen te halen. Het staat er nog verborgen, afgekort en tussen haakjes, maar “(DRS)” — Deposit Return Schemes — zijn opeens integraal onderdeel geworden van het bedrijfsbeleid.

Dat geeft hoop.

Ioniqa recyclen
, ,

Eindeloos PET recyclen met Ioniqa technologie

PET-flessen kunnen niet onbeperkt worden gerecycled op de manier waarop dat nu gebeurt. Na zes keer ‘mechanisch recyclen’ is de kwaliteit van het plastic te ver gedaald om nog hoogwaardig te hergebruiken. Ioniqa, een spin-off van de Technische Universiteit Eindhoven, heeft een technologie ontwikkeld waarmee verpakkingen van PET en polyester kleding eindeloos gerecycled kunnen worden.

Ioniqa heeft een proces bedacht waarmee alle soorten gekleurd plastic teruggebracht kunnen worden tot zuivere plastic grondstof, de zogenaamde virgin quality. Tijdens het proces worden de polymeren afgebroken en onzuiverheden zoals kleur worden uit het plastic gehaald. Wat overblijft is een wit poeder dat oneindig vaak kan worden hergebruikt. Doel is daarnaast voorkomen dat plastic in de oceaan terechtkomt.

Met deze technologie heeft Ioniqa in 2016 de Accenture Innovation Award gewonnen in de categorie Circular Economy. Deze awards genereren elk jaar aandacht voor de meest innovatieve Nederlandse producten, technologieën en services. Volgens de jury kan deze award de startup helpen om door te breken en wereldwijd veel aandacht te krijgen.

Aandacht is mooi, maar dat is nog niet genoeg volgens Tonnis Hooghoudt, oprichter van Ioniqa. In een interview met RTL Z liet hij weten dat de markt graag wil zien dat de techniek ook daadwerkelijk werkt: “Sinds afgelopen zomer hebben we een demonstratiefabriek gebouwd in Rotterdam. Inmiddels hebben diverse grote merken hun eigen PET-afval hier getest en ervaren dat het geen sprookje is.”

In de toekomst wil het bedrijf het proces ook gaan toepassen op de andere soorten plastics en bioplastics. Hooghoudt liet de Plastic Soup Foundation weten dat hij verwacht dat het ook mogelijk is deze technologie toe te passen op plastic uit het milieu. “Zolang het een PET-verpakking is of polyester stof is het tot nu toe altijd gelukt om een zuivere grondstof te produceren.” Hij meldt er wel bij dat er eerst tests moeten worden gedaan met milieu plastic. Harmen Spek, Innovations & Solutions expert bij de Plastic Soup Foundation: “Als deze technologie toepasbaar is op zowel plastic afval als plastic zwerfafval, valt daar een enorme milieuwinst te behalen. Dit kan een grote stap zijn naar een closed loop systeem voor plastic.”

new figures
, ,

Nieuwe cijfers over plastic soup

Sinds de grootschalige introductie van plastic na de Tweede Wereldoorlog is er in totaal 8,3 miljard ton geproduceerd. Daarvan is 6,3 miljard ton afval geworden. Van dat afvalplastic werd slechts 9% gerecycled en is 12% verbrand. De resterende 79% kwam terecht op stortplaatsen of in het milieu. De wereldproductie steeg van 2 miljoen ton in 1950 tot meer dan 400 miljoen ton 2015. Ongeveer de helft daarvan werd in de afgelopen 13 jaar geproduceerd. Als de huidige trend doorgaat is er rond 2050 sprake van circa 12 miljard ton plastic op stortplaatsen en in het milieu. Het is voor het eerst dat er een schatting gemaakt is van de wereldproductie van plastic en wat daarmee gebeurd is. Het Amerikaanse onderzoek verscheen in  Science Advances.

Geen van de plastics die op grote schaal geproduceerd worden, breekt af in het milieu. Van de 9% die gerecycled wordt, werd slechts 10% eerder gerecycled. Recycling vertraagt weliswaar het tempo waarmee plastic in het milieu komt, maar voorkomt dat niet. Voor de plastic soup is recycling daarom geen oplossing.

Infographic plastic waste - Science Advances

 

Lees in ons dossier Wat doen we met plastic afval? meer over dit onderwerp.

Bo Eide - Pile of rubbish
,

Open call: The 2017 Marine Plastics Innovation Challenge

Bo Eide - Pile of rubbish

Bo Eide – Pile of rubbish

 

Plastic dat in de oceaan terechtkomt is een ongekend groot probleem, te vergelijken met klimaatverandering. Niet alleen voor het milieu, maar ook voor onze economie en onze gezondheid. Daarom zijn snel vele oplossingen nodig. Daarom dagen het milieubureau van de Verenigde Naties (UNEP) en innovation accelerator Think Beyond Plastic studenten uit om met slimme oplossingen te komen.

De Marine Plastics Innovation Challenge 2017 kent vier thema’s waarvoor studenten zich met hun oplossingen kunnen inschrijven:

  • Design and engineering
  • Communications
  • Monitoring, prediction and recovery
  • Economic impact

De open call is alleen bedoeld voor studenten die vanaf juni 2017 ingeschreven zijn bij een universiteit of hogeschool. Ga naar de website van Think Beyond Plastic  om je in te schrijven of voor meer informatie over de Marine Plastics Innovation Challenge.

 

plastic flesjes plastic bottles
, , , ,

Wereldbevolking consumeert 1 miljoen plastic flesjes per minuut

De wereldwijde consumptie van plastic stijgt nog steeds. In 2016 werden er 480 miljard plastic flesjes verkocht. In 2004 waren dit er nog 300 miljard. Tegenwoordig worden er elke minuut 1 miljoen plastic flesjes verkocht en het totaal aantal zal stijgen naar 583,3 miljard in 2021. Dat blijkt uit statistieken van Euromonitor, een instituut dat internationaal marktonderzoek uitvoert.

Volgens het onderzoek is de enorme vraag naar plastic flessen voor een groot gedeelte het gevolg van de urbanisering van China. Daar wordt volgens Rosemary Downy, hoofd verpakkingen bij Euromonitor, bijna een kwart van alle plastic flessen geconsumeerd. In 2015 werden er alleen al 68,4 miljard plastic flesjes water verkocht in China en in 2016 steeg dat aantal naar 73,8 miljard.

Minder dan de helft van alle in 2016 gekochte plastic flesjes werden ingezameld voor recycling. Van slechts 7% van deze flesjes zijn nieuwe PET-flessen gemaakt. De meeste flessen komen op de vuilnisbelt of in het milieu terecht. Geschat wordt dat er elk jaar tussen de 5 en 13 miljard kilo aan plastic afval in de oceanen terechtkomt, het equivalent van een volle vuilniswagen per minuut.

Voor Recycling Netwerk vormen de cijfers van Euromonitor aanleiding om een oproep te plaatsen aan het adres van de politieke partijen die momenteel aan de onderhandelingstafel zitten bij informateur Gerrit Zalm. Aan de onderhandelaars wordt gevraagd maatregelen te nemen in een nieuw regeringsakkoord, zoals uitbreiding van statiegeld.

In februari heeft de Nederlandse regering aangegeven te gaan onderzoeken op welke manier het aantal zwerfflesjes in drie jaar met 90% verminderd kan worden. Zij geeft hiermee gehoor aan de wens van de Tweede Kamer. Een ruime meerderheid van de Kamer schaarde zich achter de oproep van Merijn Tinga (de Plastic Soup Surfer) die bijna 58.000 handtekeningen verzamelde om het statiegeldsysteem toe te passen op kleine flesjes. Demissionair staatssecretaris Dijksma beloofde de Kamer dit najaar met een voorstel te komen.