Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht
, ,

Waarom uitstellen van statiegelduitbreiding geen optie is

Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht

Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht

Amsterdam, 10 maart – In eerdere berichtgeving heeft Plastic Soup Foundation samen met Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland en Stichting De Noordzee teleurgesteld gereageerd op het aangekondigde voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven om statiegeld op kleine plastic flesjes pas in 2021 door te voeren. De verpakkingsindustrie krijgt tot die tijd de zoveelste kans om er zelf voor te zorgen dat de hoeveelheid plastic flesjes in het zwerfafval met 70 tot 90 procent vermindert.

Noodzaak voor actie

Dat het nodig is om nu actie te ondernemen, blijkt duidelijk uit het project Schone Rivieren van IVN, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation. In de afgelopen dagen hebben honderden vrijwilligers oevers van de Maas en Waal gemonitord en opgeruimd. Dat gebeurde in de Biesbosch. De hoeveelheid gevonden plastic flessen is ontluisterend.

In dit bericht houden we je op de hoogte over het statiegeld debat en waarom het onverantwoordelijk van de regering Rutte is om te wachten tot 2021. We roepen de Tweede kamer op om in actie te komen namens een meerderheid van het Nederlandse volk. Maar liefst 80% van de bevolking eist uitbreiding van statiegeld op flesjes en blik.

 

11 april 2018

Gisteren is er in de Tweede Kamer gestemd over de ingediende moties van de Kamerleden. Zoals verwacht is er weinig veranderd aan het huidige voorstel van Staatssecretaris Van Veldhoven. Blikjes blijven buiten beschouwing en het concrete plan van aanpak van de industrie zal niet worden gecontroleerd op haalbaarheid. Met als gevolg dat de industrie twee jaar de tijd heeft om op dezelfde manier door te modderen.

Daarnaast is er nog weinig bekend over hoe de monitoring de komende twee jaar zal plaatsvinden. De Plastic Soup Foundation vraagt zich voornamelijk af of dit op een statistisch betrouwbare manier zal worden gedaan.

Een positieve noot is dat er een motie is aangenomen die stelt dat er concrete afspraken moeten worden gemaakt met het bedrijfsleven zodat het gebruik van recyclaat in hoogwaardige toepassingen wordt verhoogd. Het is echter maar de vraag of dit van toepassing zal zijn op de doelstelling die is gesteld om binnen twee jaar 90% van de kleine plastic flesjes te recyclen. Als er van dit plastic ook producten zoals kleding worden gemaakt, dan heeft deze doelstelling uiteindelijk weinig gewenst effect op de plasticsoep, omdat het plastic alsnog in zee terecht zal komen in de vorm van microplastics.

22 maart 2018

Vervolg Algemeen Overleg – Wassenberg (PvdD) vindt dat de staatssecretaris moet blijven bij het doel om binnen drie jaar 90% van de plastic flesjes terug te dringen uit het zwerfafval. Dit kan volgens hem alleen bereikt worden door nu statiegeld in te voeren en daarnaast andere opruimacties te organiseren.

Kröger (GL) is teleurgesteld in het voorstel van de staatssecretaris en voorziet een verschuiving van het probleem: door blikjes niet mee te nemen in de uitbreiding van het statiegeld zullen er volgens haar meer blikjes worden verkocht en in het zwerfvuil terecht komen. Ook zou het plan van het bedrijfsleven getoetst moeten worden alvorens uitvoering plaats zal vinden.

Laçin (SP) vraagt zich af of milieuorganisaties evenveel door de staatssecretaris zijn betrokken als milieuorganisaties en wijst op het belang om deze partijen te betrekken, ook als het gaat om monitoring.

Dik-Faber (CU) stelt voor om met het bedrijfsleven te gaan praten over het mogelijk vastmaken van dopjes aan plastic flesjes, aangezien dopjes in het huidige voorstel niet zijn meegenomen in het statiegeld systeem. Op deze manier zullen de dopjes minder snel in het milieu terecht komen.

De staatssecretaris blijft bij haar voorstel, en beweert dat zij even vaak met het bedrijfsleven als met milieuorganisaties om de tafel heeft gezeten. Het idee van Dik-Faber vindt zij interessant en zij is bereid om hierover met het bedrijfsleven in gesprek te gaan.

20 maart 2018 – 19:00

Jack van Ham, voorzitter van de Raad van Toezicht van het Liliane Fonds, oud directeur Rode Kruis, oud voorzitter Plastic Soup Foundation schreef de volgende column: Uitstel voor onbetrouwbaar bedrijfsleven, al 20 jaar “polderen” over statiegeld .

15 maart 2018 – 19:00

Staatssecretaris Van Veldhoven blijft bij haar besluit om statiegeld uit te stellen.

15 maart 2018 – 15:50

Vandaag vindt het Algemeen Overleg ‘Circulaire Economie’ plaatst in de Tweede Kamer. Hierin werd (en wordt op dit moment) het voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven besproken. De Plastic Soup Foundation is hier ook aanwezig. Hieronder een aantal reacties van de PvdD, PvdA, GL, SP, 50Plus op het voorstel van de staatssecretaris.

Wassenberg (PvdD): onder druk van het bedrijfsleven wordt er weer afgezien van uitvoering. Jarenlange beloftes zijn loze beloftes geworden. Blikjes zijn op onverklaarbare wijze uit het voorstel gehaald. De reductie van 90% plastic flesjes in zwerfvuil is bijgesteld naar 70-90%. Dit wordt uit ervaring 70%. We kunnen niet opnieuw vertrouwen op loze beloften.

Van Dijk (PvdA): wij moeten de industrie nu echt gaan aanspreken op hun verantwoordelijkheid. De afgelopen jaren is er te weinig gedaan. Als we het bedrijfsleven weer de ruimte geven, dan komt er helaas niks van terecht.

Kröger (GL): het is een milieumaatregel waar zo veel draagvlak voor is. Er ligt geen concreet plan van aanpak. Het is uitstel. Wat is de reden? Waarom zou het klaarmaken van de wet 3 jaar moeten duren? Gaat het kabinet dit met alle wetsvoorstellen doen? En hoe reageert de secretaris op de afvalrapers die nu willen stoppen met opruimen?

Lacin (SP): ongeveer 12 miljoen inwoners steunen het! Alle partijen steunden de motie van Merijn Tinga (Plastic Soup Surfer). Hoe wordt het voorstel gemonitord? Hoe vaak heeft de staatssecretaris met het bedrijfsleven gezeten en hoe vaak met milieuorganisaties? De laatsten voelen zich niet serieus genomen.

Van Brink (50plus): het is niet duidelijk of de doelstelling wordt doorgevoerd, en als niet, dan is het al weer 2021. Waarom wordt er niet voortvarend doorgepakt? Alle kiezers willen graag statiegeld.

 14 maart 2018

De afgelopen dagen is in veel kranten en online media, zoals de Volkskrant, NRC, Trouw, Duurzaam Bedrijfsleven, VMT, BN/DeStem, Omroep Gelderland, aandacht besteed aan het teleurstellende voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven.

10 maart 2018

Bij EenVandaag gaan Rob Buurman van Recycling Netwerk en Stientje van Veldhoven in gesprek over statiegeld op kleine petflesjes. – Bekijk het fragment hieronder.

Jeroen Dagevos, hoofd programma’s bij de Plastic Soup Foundation, was vandaag te zien in het RTL Nieuws over statiegeld. – Bekijk het fragment hier.

Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation reageren teleurgesteld op voorstel om kleine plastic flesjes in zwerfafval aan te pakken van staatssecretaris Van Veldhoven. – Lees de reactie hier.

9 maart 2018

Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat 80% van de Nederlanders voor uitbreiding van het huidige statiegeldsysteem is. 33.270 leden van het Opiniepanel werden hiernaar gevraagd.

“Kiezers van alle coalitiepartijen zijn in ruime meerderheid voorstander van statiegeld op kleine flesjes (0,5 liter) en blikjes. Bijna negen op de tien (89%) D66-kiezers willen uitbreiding van het statiegeld en ook de achterbannen van het CDA (83%), de ChristenUnie (85%) en de VVD (72%) zien dat zitten.” – Lees meer op EenVandaag.

Tijdens monitoringsacties in het kader van ons Schone Rivieren-project werden op 100 meter enorme hoeveelheden afval gevonden. Een groot gedeelte hiervan bestond uit plastic flessen.

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Zwerfafval wat langs de rivieren gevonden wordt. Een veel gevonden item: kleine plastic flessen.

Zwerfafval wat langs de rivieren gevonden wordt. Een veel gevonden item: kleine plastic flessen.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

27 februari 2018

De Rijn werd vorig jaar uitgeroepen tot smerigste rivier van Europa. Reden voor Brandpunt+ om een kijkje te gaan nemen. Schone Rivieren-vrijwilligers Jetske en Jara worden gevolgd tijdens het monitoren van een rivieroever, onze vrienden van The Great Bubble Barrier vertellen over hun oplossing op de rivier en Plastic Soup Surfer Merijn Tinga vertelt over zijn strijd voor het uitbreiden van het statiegeldsysteem. – Bekijk de aflevering van Brandpunt+.

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht
, , , ,

Recycling Netwerk, Greenpeace, Plastic Soup Foundation en De Noordzee: “Uitstellen statiegeld negeert roep van samenleving en is slechte zaak voor het milieu”

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Amsterdam, 10 maart – De beslissing van de regering Rutte om de uitbreiding van statiegeld uit te stellen is een slechte zaak voor het milieu. Het uitstel negeert bovendien de roep van meer dan 200 gemeenten om statiegeld dit jaar uit te breiden. De methodes van de industrie om zwerfafval te verminderen leiden niet tot resultaat. Het leidt er enkel toe dat statiegeld wordt geblokkeerd. Dat zeggen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee in reactie op de brief van de staatssecretaris van I & W aan de Tweede Kamer over zwerfafval en statiegeld.

“Drie jaar uitstel betekent miljoenen extra flesjes en doppen in het milieu die bijdragen aan de wereldwijde plastic soup voordat statiegeld – misschien – wordt uitgebreid. De beslissing van de regering stelt ons teleur”, zeggen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee zaterdagochtend in een gezamenlijke mededeling.

Een overgrote meerderheid van 80 procent van de Nederlanders vraagt de uitbreiding van statiegeld tot alle flessen en blikjes. Van de CDA-kiezers steunt 83% de uitbreiding ervan en bij de VVD-kiezers is dat 79%. Bij D66, de partij van staatssecretaris Stientje van Veldhoven, vraagt 85% van de kiezers om statiegeld uit te breiden naar plastic flesjes en blikjes. Dat bleek vrijdag uit een onderzoek van GfK.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

De communicatiecampagnes van de verpakkingssector lopen al decennia, maar hebben onze straten en stranden niet schoon gekregen. In 2002 verijdelde het bedrijfsleven de uitbreiding van statiegeld door te beloven de flesjes én blikjes in het zwerfafval met 80% te verminderen in 3 jaar tijd. De doelstelling werd nooit gehaald, maar statiegeld werd niet ingevoerd. Nu, zestien jaar later, dreigt de geschiedenis zich te herhalen: uitstel en daarmee afstel.

We weten dat de weg van het statiegeld wel werkt. Bewijzen zijn er in Scandinavië en Duitsland. Ook meer dan 200 gemeenten komen zelf tot die conclusie en hebben zich aangesloten bij de Statiegeldalliantie. De federaties van de boeren en van de vissers zijn voor. En ook 80 procent van de bevolking ziet dit zitten. “Het valt niet uit te leggen aan de bevolking dat een eenvoudige milieumaatregel die de steun heeft van 80 procent van de Nederlanders en meer dan 200 gemeenten, wordt uitgesteld”, zeggen de milieuorganisaties.

Belangen landbouw, visserij en gemeenten

De brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat zwijgt bovendien in alle talen over de blikjes. Halve maatregelen hebben grote risico’s. Er komt dus geen oplossing voor de blikjes in de natuur, en ook geen oplossing voor de veehouders waarvan koeien vlijmscherpe stukjes blik in hun maag krijgen. Die discussie over de uitbreiding van statiegeld naar blikjes gaat echter niet weg. Vorige week linkte LTO Nederland zich aan de Statiegeldalliantie. Ook VisNed pleitte vorige week voor uitbreiding van statiegeld in het belang van een schone zee.

De gemeenten blijven ondertussen ‘dweilen met de kraan open’. De strijd tegen zwerfafval kost hen zo’n 250 miljoen euro aan belastinggeld per jaar. Statiegeld op alle flesjes en blikjes zou de aanwezigheid ervan in de natuur met 70 tot 90 procent van het volume reduceren.  Meer dan 200 Nederlandse gemeenten werden partner van de Statiegeldalliantie, met de vraag om statiegeld dit jaar nog uit te breiden.

Tweede Kamer

Het kabinet Rutte III beloofde het groenste kabinet ooit te worden, maar lijkt dit op het vlak van circulaire economie en statiegeld niet te zullen waarmaken.

De milieuorganisaties hopen dat de Tweede Kamer op 15 maart werk maakt van de onmiddellijke uitbreiding van statiegeld tot alle flessen en blikjes. “Het is heel belangrijk dat we en de regering verdere stappen zetten op de weg die wél werkt, de weg van statiegeld. Daarom moet Den Haag, regering en Tweede Kamer, heel snel concrete stappen zetten op de weg naar uitbreiding van statiegeld tot alle flesjes en blikjes”, besluiten Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.


Zwerfafval zorgt dat bermen bezaaid liggen met plastic. Wanneer de bermen gemaaid worden, wordt het bermmaaisel vervolgens weer gebruikt door terreinbeheerders om weer op hun land te strooien, ter bemesting. Er wordt geen rekening gehouden met plastic wat op die manier verspreid wordt. Lees hier meer.

Eerste plasticvrije supermarkt ter wereld
, ,

Amsterdam zet als eerste ter wereld stappen richting plasticvrije supermarkt

De gevel van de eerste plasticvrije supermarkt aan de Jan Pieter Heijestraat in Amsterdam.

De gevel van de eerste plasticvrije supermarkt aan de Jan Pieter Heijestraat in Amsterdam.

Amsterdam, 28 februari 2018 – Amsterdam opent vandaag als eerste stad ter wereld een plasticvrije pop-up supermarkt en maakt zich hard voor een toekomst met minder plastic. De pop-upwinkel komt in een aanbouw van een Amsterdamse vestiging van de Nederlandse supermarktketen Ekoplaza en verkoopt bijna 700 plasticvrije producten. Initiatiefnemer van het project is de internationale milieuactiegroep A Plastic Planet, dat zijn hoofdkantoor heeft in Londen. Dat juist de Nederlandse hoofdstad gekozen is voor het project, komt dankzij de inspanningen van de Amsterdamse Plastic Soup Foundation, een relatie van A Plastic Planet.  Ekoplaza is een Business Angel van het eerste uur.

Ekoplaza Lab

Ekoplaza is een van de toonaangevende verkopers van biologische producten in Europa met 74 winkels door heel Nederland. Als eerste supermarktketen ter wereld neemt Ekoplaza het voortouw om de milieu-impact van het gebruik van plastic in de voedingsmiddelenindustrie en detailhandel terug te dringen. De intentie is om dit concept onder de noemer Ekoplaza Lab snel verder uit te rollen, zodat tegen het einde van dit jaar alle filialen in Nederland voorzien zijn van een plasticvrije zone.

Interieur van Ekoplaza Lab.

Interieur van Ekoplaza Lab.

Keurmerk

In de pop-upwinkel worden bijna 700 plasticvrije producten aangeboden, die allemaal zijn voorzien van het Plastic Free-label. A Plastic Planet introduceert hiermee een nieuw keurmerk waarmee de consument in een oogopslag kan zien dat er geen plastic in een product is verwerkt. Alle producten met dit keurmerk zijn juridisch door Client Earth geaccordeerd.

Ekoplaza Lab wordt mede mogelijk gemaakt door de Londense designstudio Made Thought. Deze studio helpt luxemerken om de kracht van progressief ontwerp te gebruiken om gedragsverandering teweeg te brengen.

Het plasticvrij-keurmerk

Het plasticvrij-keurmerk

De opening van de Ekoplaza pop-upstore, die door de locoburgermeester van Amsterdam, Eric van der Burg, wordt bijgewoond, voltrekt zich amper een maand nadat de Engelse premier Theresa May haar steun aan plasticvrije supermarkten toezegde, en Buckingham Palace al het plastic binnen de muren van het paleis van de Engelse koningin heeft afgezworen.


Plasticvrije Gouden Eeuw

A Plastic Planet, Ekoplaza en de Plastic Soup Foundation bundelen met Ekoplaza Lab hun krachten om een gezondere wereld met minder plastic te creëren. Zij roepen de overheid dringend op om maatregelen te treffen, vragen leveranciers hun productieproces aan te passen en sporen consumenten aan kritisch te zijn over de aankoop van producten met plastic verpakkingsmaterialen, zodat een plasticvrije Gouden Eeuw aan de horizon ligt.

Sian Sutherland, medeoprichtster van A Plastic Planet: “De opening van ’s werelds eerste plasticvrije pop-up-supermarkt is een mijlpaal in de wereldwijde strijd tegen plasticvervuiling. Decennialang kreeg de consument de leugen voorgeschoteld dat voedsel- en drankproducten niet zonder plastic kunnen. Een plasticvrije pop-up bewijst het tegendeel. Wij hopen dat andere supermarkten ter wereld in de voetsporen van Ekoplaza Lab zullen treden.”

Eerste plasticvrije supermarkt ter wereld

Ekoplaza Lab is de eerste plasticvrije supermarkt ter wereld.

Zij vervolgt: “Het verpakken van iets vluchtigs als voedsel in iets wat zo onverwoestbaar is als plastic is totaal onlogisch. Plastic verpakkingen van voedsel en drank zijn slechts enkele dagen van nut, terwijl ze daarna nog eeuwenlang een verwoestende impact hebben op onze aarde. Met de toenemende bewijzen van de effecten van plastic afval wordt het steeds duidelijker dat we de plastic kraan dicht moeten draaien voor het te laat is.”

Algemeen directeur van Ekoplaza Erik Does: “Plasticvrije supermarkten zijn een belangrijke opstap naar een betere toekomst. We weten dat onze klanten er klaar mee zijn dat producten verpakt zitten in een of meerdere lagen plastic. Door innovatieve manieren te gebruiken, zoals composteerbare biomaterialen, hebben we een milieuvriendelijker alternatief gevonden voor plastic verpakkingen.”

Maria Westerbos van de Plastic Soup Foundation: “Ik ben ongelooflijk trots op het lef van Ekoplaza om als allereerste aan te tonen dat het mogelijk is om een plasticvrije supermarkt te starten. Opnieuw bewijzen we dat Nederland altijd het voortouw durft te nemen als de noodzaak daar is. Als we onze planeet gezond willen houden, dan is het van groot belang dat zoveel mogelijk retailers het voorbeeld van Ekoplaza volgen. Dit was uiteraard nooit gebeurd zonder A Plastic Planet, maar ook niet zonder Amsterdam.”

Over A Plastic Planet

Oprichters van A Plastic Planet zijn Sian Sutherland en Frederikke Magnussen. Zij sloegen een jaar geleden de handen ineen met één doel voor ogen: het dichtdraaien van de plastickraan bij voedsel- en drankbedrijven. De milieuactivistenorganisatie heeft een formidabele achterban opgebouwd met voorstanders van plasticvrije supermarkten.

, , ,

Plastic Strategy: Visie van Europese Commissie op plastic


Amsterdam, 17 januari 2018 –
Onder het motto uitdagingen in kansen om te zetten, is gisteren de Plastic Strategy door de Europese Commissie gepresenteerd. De Europese Unie (EU) wil niet minder dan een “nieuwe plastic economie” creëren. Het dilemma werd door Commissaris Frans Timmermans bij de presentatie in het Europees Parlement verwoord: “We kunnen niet meer leven zonder plastic, maar datzelfde plastic kan dodelijk zijn”.  

Om een antwoord op dit dilemma te formuleren wil de EU de plasticindustrie drastisch reorganiseren. Aan de productiekant komen nieuwe eisen om plastic beter recyclebaar te maken. In 2030 moet al het plastic of vaker gebruikt kunnen worden of gemakkelijk te recyclen zijn. De nadruk bij recycling ligt op CO2-winst, in lijn met het klimaatakkoord dat in 2015 in Parijs werd gesloten.  

Wat denkt de EU te doen aan de toenemende plastic vervuiling van het milieu? Een belasting op eenmalig plastic wordt overwogen, statiegeldsystemen worden sterk gestimuleerd. Ook wordt nu onderzocht of er een algeheel verbod kan komen op microplastics in cosmetica. De plannen leunen echter sterk op vrijwillige medewerking van de industrie. 

De Plastic Strategy biedt ontegenzeggelijk een raamwerk om plastic vervuiling drastisch aan te pakken. Of dat ook daadwerkelijk gaat gebeuren, valt echter nog te bezien. Allereerst is er het weinig ambitieuze tijdpad tot 2030. Dat is een wel heel lange termijn, waarbinnen de plasticproductie nog enorm zal toenemen. De plannen voor het heffen van belasting op verpakkingsplastic dat eenmalig wordt gebruikt zijn vaag en er worden geen concrete reductiedoelstellingen geformuleerd.  

De EU heeft de Plastic Strategy op een gunstig moment gepresenteerd. Sinds 1 januari accepteert China geen plasticafval meer uit de EU. Europa moet nu zijn eigen plastic afval verwerken. Dat biedt een grote kans voor innovaties in de recyclingindustrie én geeft momentum aan het werkelijk invoeren van een reeks noodzakelijke maatregelen.  

De Commissie wil de uitdagingen omzetten in kansen. Het gevaar is dat de EU de combinatie van economische groei en duurzaamheid veel te rooskleurig voorstelt. Wanneer de nadruk ligt op “beter plastic” en niet op drastische vermindering van het algehele plasticgebruik, blijft de kans op lekkage naar het milieu groot.  

, ,

Plastic afvalberg groot probleem

 

Amsterdam, 9 januari 2018 – Nu China de deuren heeft gesloten voor de import van afvalplastic, stapelt het plastic zich op. Dat inzamelaars met hun plastic blijven zitten omdat ze het niet meer kunnen exporteren, was al maanden geleden voorspeld. Hoewel geschikt voor recycling, wordt een groot deel van dat plastic nu verbrand. De verbrandingsovens kunnen het aanbod niet aan en de doelstellingen van Nederland om 54 procent van de consumenten- en bedrijfsverpakkingen te recyclen worden niet gehaald.

Tot 1 januari importeerde China veel plastic afval uit het Westen. Het land is die import echter als ongewenste vervuiling gaan beschouwen. De maatregel is onderdeel van de Chinese campagne National Sword 2017.

Nu wreekt zich dat Nederland nooit verantwoordelijkheid heeft genomen voor zijn eigen afval, noch voor de recycling ervan. Er zal flink moeten worden geïnvesteerd om in Nederland het grotendeels laagwaardige afvalplastic zodanig te recyclen dat het niet onderdoet voor nieuw plastic gemaakt uit olie.

Er is nóg een manier om van het afvalplastic af te komen, en het is opvallend dat in de berichtgeving zoals door de NOS, deze optie niet genoemd wordt. Dit is simpelweg een sterke vermindering in het gebruik van eenmalig plastic, meestal voor verpakkingsdoeleinden. Reductie helpt nu eenmaal het beste in de strijd tegen zwerfafval en plastic soup. Waar blijven die reductiemaatregelen?

,

Framing door de internationale plasticindustrie

Amsterdam, 3 januari 2018 – Hoe reageert de wereld plasticindustrie op de resolutie die de wereld tijdens de United Nations Environment Assembly eerder in december in Kenya omarmde? Alle milieuministers van de wereld zetten gezamenlijk een belangrijke stap om plasticvervuiling te bestrijden. Dankzij de resolutie is er voor het eerst zicht op een internationaal verdrag specifiek gericht op het bestrijden van plastic vervuiling, niet alleen door het ophalen en opruimen van plastic afval, maar ook door het drastisch reduceren van het gebruik ervan. Een werkgroep is ingesteld om alle opties te onderzoeken, inclusief reductiedoelstellingen die lidstaten kunnen worden opgelegd. De plasticproducenten zullen hun productie moeten gaan aanpassen.

Hoe gaat de plasticindustrie om met een dergelijk besluit? De sector investeert immers tientallen miljarden dollars om de komende jaren nog heel veel meer plastic op de markt te brengen. Zie over die enorme investeringen een recent rapport van het Center for International Environmental Law. En heel simpel: hoe meer plastic er in omloop komt, des te groter is de kans dat een deel daarvan op straat en in zee eindigt.

De plastic producenten willen natuurlijk maar één ding: geld verdienen met het maken van plastic. Reductie van plastic moet in hun ogen dus hoe dan ook voorkomen worden. Maar dat hardop zeggen is niet verstandig wanneer iedereen wijst op de verschrikkingen van de plastic soup. Hoe dan wel?

De strategie die de plasticproducenten hanteren, kan het beste omschreven worden als framing. Dat is de strategie om bepaalde aspecten te benadrukken en andere achterwege te laten, maar zo dat de lezer niet door heeft dat sprake is van manipulatie.

De World Plastics Council als vertegenwoordiger van alle plastic producenten in de wereld, reageerde direct met een persbericht op de resolutie. Die resolutie wordt verwelkomd vanwege de mondiale consensus dat “beter afvalmanagement” noodzakelijk is om een einde te maken aan de plastic vervuiling.

Het persbericht wijst op een rapport dat in 2015 verscheen met de titel Stemming the Tide; Land-Based Strategies for a Plastic-Free Ocean. Vijf Aziatische landen (China, Indonesië, Filipijnen, Vietnam en Thailand) dragen naar verhouding het meeste bij aan de plastic soup. Het rapport, dat grotendeels gefinancierd werd door belanghebbende bedrijven als Coca-Cola, Dow Chemical en The American Chemistry Council, bepleit betere afvalinzameling in deze landen. Het woord “reductie” wordt nergens genoemd.

De framing van het probleem is daarmee nog niet voorbij. Het persbericht eindigt door er op te wijzen hoe goed plastic wel niet is. Men waardeert plastic in de hele wereld voor zijn goede eigenschappen en milieuprestaties in vergelijking met andere materialen.

De impliciete boodschap is helder: de wereld kan ongebreideld plastic blijven kopen en gebruiken. Die producten zijn immers goed voor het milieu. Nodig is slechts om het ophalen van afval te verbeteren.

,

Het roer gaat om in Engeland


Amsterdam, 2 januari 2018 –
De Britse minister van milieu, Michael Gove, gooit het roer om in de strijd tegen plastic vervuiling. Hij presenteert binnenkort een actieplan. Een aflevering van Blue Planet II van David Attenborough over de desastreuze gevolgen van plastic voor het mariene leven, zou hem aangemoedigd hebben. Het is voor het eerst dat er regelgeving wordt aangekondigd gericht op reductie van het gebruik van plastic.

Het actieplan omvat vier punten:

  • Reductie van het aantal verschillende soorten plastic dat nu gebruikt wordt, zodat recycling eenvoudiger en beter wordt;
  • Reductie van single-use plastic, zoals rietjes en koffiebekers;
  • Het bereiken van een hoger percentage recycling van plastic;
  • Het eenvoudiger maken voor de consument om te weten wat wel en wat niet apart gescheiden ingeleverd moet worden ten behoeve van recycling.

Op dit moment mag elke gemeente in het Verenigd Koninkrijk zelf bepalen of en hoe plastic wordt ingezameld en dat leidt tot veel verwarring. Ongeveer 8 miljoen huishoudens kunnen zelfs niet eens plastic recyclen, omdat hun gemeente weigert het in te nemen. Daarvoor in de plaats moet een standaard komen waar elke gemeente zich aan moet houden.

Een tweede aanleiding voor het actieplan is dat het Verenigd Koninkrijk veel afvalplastic exporteert. China is per 1 januari echter met de invoer daarvan gestopt. Voor dat plastic moet een oplossing gezocht worden en dat is niet export naar andere landen. Het doel wordt om de kwaliteit van het afvalplastic te verbeteren en dat vervolgens in eigen land te recyclen.

De noodzaak om plastic zwerfvuil tegen te gaan is erg groot. Het Britse ministerie van milieu voert daarom gesprekken met frisdrankproducenten over de invoering van een statiegeldsysteem. Eerder was er al succes geboekt door de verplichting om voor elke plastic tas 5p te vragen.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Voor het eerst zet een Europees land reductiedoelstellingen hoog op de agenda. Dat voorbeeld verdient navolging, ook in Nederland. Want de beste manier om de plastic soup te bestrijden is drastische reductie van plastic dat eenmalig wordt gebruikt.”

New Zealand Nieuw-Zeeland frisdrankbedrijven soft drink companies
,

Campagne voor statiegeld in Nieuw-Zeeland

Sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw hebben veel frisdrankmerken de traditionele glazen flessen vervangen door een plastic variant. Daarmee verdween, onder andere in Nieuw-Zeeland, ook het ophaalsysteem van die tijd de zogenaamde bottle drives. The Entrust Foundation, die zich inzet voor een duurzame maatschappij, wil daar iets aan doen en voert nu The Kiwi Bottle Drive-campagne.

Met deze campagne pleit de organisatie bij de regering voor de invoering van statiegeld op drankverpakkingen. In Nieuw-Zeeland worden elk jaar 2 miljard plastic flessen verkocht. Daarvan wordt hooguit 40% gerecycled. De overige 60% komt op vuilnisbelten terecht of eindigt als zwerfafval in het milieu. Waarde toekennen aan plastic flesjes door er statiegeld over te heffen is een uitstekend middel om recyclingcijfers te verhogen en zwerfafval te verminderen.

The Entrust Foundation vindt dat Nieuw-Zeeland wat dat betreft achterloopt op de rest van de wereld. In Duitsland wordt 98% van de plastic flessen gerecycled dankzij statiegeld en in buurland Australië wordt vanaf 2018 een statiegeldsysteem geïntroduceerd. Daarnaast staat 91% van de bevolking achter een dergelijk systeem en staat 90% van de gemeenten positief tegenover statiegeld.

Op 24 september zijn er verkiezingen in Nieuw-Zeeland. The Entrust Foundation hoopt dat een van de ‘statiegeld-vriendelijke’ partijen gekozen wordt. Ondertussen kunnen mensen meedoen aan ‘Message in a Bottle’, een van de onderdelen van The Kiwi Bottle Drive. Op de website kun je etiketten printen met het adres van het Ministerie van Milieu waarmee je gratis een pakketje, in dit geval een plastic fles, kunt opsturen. Op het etiket is ook ruimte om een korte boodschap te schrijven over waarom de regering statiegeld zou moeten invoeren.

statiegeld
, , ,

Taboe op statiegeld verdampt

Nu het besef doordringt dat alles op alles gezet moet worden om de plastic soup te bestrijden, komt er steeds meer belangstelling voor statiegeld op drankverpakkingen. Dankzij statiegeld ontstaat er weinig afval, omdat vrijwel alle flesjes en blikjes weer worden ingeleverd. Die kunnen als gescheiden afvalstroom optimaal worden hergebruikt of gerecycled. Statiegeld is een beproefd instrument om de gewenste circulaire economie te bevorderen. Zie hier een Engelstalige video met uitleg over statiegeld.

Dat het taboe op statiegeld daadwerkelijk verdampt, blijkt uit twee recente plannen.

Op de top van de twintig machtigste economieën, die afgelopen juli in Hamburg werd gehouden, werd het “G20 Action Plan on Marine Litter” aangenomen. In dit plan worden beleidsinstrumenten door de grootste economieën omarmd om plastic vervuiling te voorkomen en te reduceren, waaronder invoering van deposit schemes (statiegeld). Het is opmerkelijk dat statiegeld als beleidsinstrument expliciet genoemd wordt. Tot voor kort was dat niet denkbaar vanwege het verzet en de lobby van machtige frisdrankbedrijven.

Nadat Coca-Cola begin 2017 haar strijd tegen de voorgenomen invoering van statiegeld in Schotland opgaf, heeft het bedrijf in juli een plan gepresenteerd om in het Verenigd Koninkrijk meer flesjes en blikjes in te zamelen voor recycling. Dat plan (Sustainable Packaging Strategy) bestaat uit drie pijlers. Naast de vanouds bekende pijlers (innovatie van verpakkingen en voorlichting aan consumenten) is er een verrassende derde pijler: hervorming van het recycling-systeem om hogere doelen te halen. Het staat er nog verborgen, afgekort en tussen haakjes, maar “(DRS)” — Deposit Return Schemes — zijn opeens integraal onderdeel geworden van het bedrijfsbeleid.

Dat geeft hoop.

Ioniqa recyclen
, ,

Eindeloos PET recyclen met Ioniqa technologie

PET-flessen kunnen niet onbeperkt worden gerecycled op de manier waarop dat nu gebeurt. Na zes keer ‘mechanisch recyclen’ is de kwaliteit van het plastic te ver gedaald om nog hoogwaardig te hergebruiken. Ioniqa, een spin-off van de Technische Universiteit Eindhoven, heeft een technologie ontwikkeld waarmee verpakkingen van PET en polyester kleding eindeloos gerecycled kunnen worden.

Ioniqa heeft een proces bedacht waarmee alle soorten gekleurd plastic teruggebracht kunnen worden tot zuivere plastic grondstof, de zogenaamde virgin quality. Tijdens het proces worden de polymeren afgebroken en onzuiverheden zoals kleur worden uit het plastic gehaald. Wat overblijft is een wit poeder dat oneindig vaak kan worden hergebruikt. Doel is daarnaast voorkomen dat plastic in de oceaan terechtkomt.

Met deze technologie heeft Ioniqa in 2016 de Accenture Innovation Award gewonnen in de categorie Circular Economy. Deze awards genereren elk jaar aandacht voor de meest innovatieve Nederlandse producten, technologieën en services. Volgens de jury kan deze award de startup helpen om door te breken en wereldwijd veel aandacht te krijgen.

Aandacht is mooi, maar dat is nog niet genoeg volgens Tonnis Hooghoudt, oprichter van Ioniqa. In een interview met RTL Z liet hij weten dat de markt graag wil zien dat de techniek ook daadwerkelijk werkt: “Sinds afgelopen zomer hebben we een demonstratiefabriek gebouwd in Rotterdam. Inmiddels hebben diverse grote merken hun eigen PET-afval hier getest en ervaren dat het geen sprookje is.”

In de toekomst wil het bedrijf het proces ook gaan toepassen op de andere soorten plastics en bioplastics. Hooghoudt liet de Plastic Soup Foundation weten dat hij verwacht dat het ook mogelijk is deze technologie toe te passen op plastic uit het milieu. “Zolang het een PET-verpakking is of polyester stof is het tot nu toe altijd gelukt om een zuivere grondstof te produceren.” Hij meldt er wel bij dat er eerst tests moeten worden gedaan met milieu plastic. Harmen Spek, Innovations & Solutions expert bij de Plastic Soup Foundation: “Als deze technologie toepasbaar is op zowel plastic afval als plastic zwerfafval, valt daar een enorme milieuwinst te behalen. Dit kan een grote stap zijn naar een closed loop systeem voor plastic.”