Berichten

Schimmige bestemmingen van ingezameld afvalplastic

Amsterdam, 29 oktober 2019 – Een deel van het plastic afval dat burgers gescheiden inzamelen, komt terecht in landen als Maleisië of kan – zelfs binnen de EU – terechtkomen op illegale stortplaatsen. Van recycling is nauwelijks sprake. Sinds China in 2018 de poorten sloot voor de import van afvalplastic, stapelen de problemen rond hergebruik zich op. De belangrijkste oorzaken: de hoeveelheid afvalplastic blijft toenemen, er is te weinig recyclingcapaciteit en er is geen controle op de handel.  

Wat gebeurt er met het ingezamelde plastic?

In Nederland produceren we per persoon rond de 73,2 kilo plastic afval per jaar. Het gescheiden plastic wordt opgehaald en belandt in een sorteerbedrijf. Van een deel worden nieuwe plastic producten gemaakt. Volgens de TV-uitzending Plasticplaag van De Monitor valt verder naar schatting 38% in de restcategorie ‘mix’. Dat deel wordt verhandeld, voor een deel naar het buitenland, en andere bedrijven kunnen er nog enigszins waardevolle bestanddelen uithalen. Maar wat gebeurt er met het deel waar niemand wat mee kan? Dat valt niet te controleren. Onderzoeksbureau CE Delft publiceerde eerder dit jaar het rapport Plasticgebruik en verwerking van plastic afval in Nederland en stelde vast: ‘Tot voor kort werd gescheiden ingezameld plastic geëxporteerd naar China. Dit plastic dat aangeboden werd voor recycling wordt als gerecycled meegeteld in de afvalstatistiek door het Afvalfonds Verpakkingen. Het is onduidelijk of deze verpakkingen daadwerkelijk gerecycled zijn en onder welke omstandigheden.’

Onthullende documentaires

Nadat China zijn poorten sloot, verlegden de handelsstromen zich naar andere Zuidoost Aziatische landen. Maleisië wordt overspoeld met containers vol afvalplastic onder het mom van recycling. De Monitor meldde dat het land onderzoek doet naar de herkomst van zeven illegale containers met vermoedelijk Nederlands afvalplastic. Een andere onthullende documentaire, van Vox Pop, heeft het  over inmiddels 1660 illegale Poolse stortplaatsen van vooral Duits afvalplastic. Ook in landen als Frankrijk en Italië stijgt het aantal illegale stortplaatsen, omdat er geen verwerkingscapaciteit is en omdat het afval niet meer geëxporteerd kan worden.

Gezondheidsschade

Om van het illegaal gestorte plastic af te komen, worden de stortplaatsen regelmatig in brand gestoken. De daders zijn onbekend. Plaatselijke bewoners lijden onder de gevaarlijke stoffen die daarbij vrijkomen. Wat dat voor gezondheidsrisico’s oplevert, bleek tijdens de presentatie van Susan Shaw op de Plastic Health Summit eerder deze maand.

Foto: De Maleisische milieuminister Yeo Bee Yin bij een container met westers plasticafval. EPA-EFE.


Lees ook – Wat gaan we doen met ons afvalplastic?

Lees ook – Worden we ziek van verbrand plastic?

 

Stop met toepassing van recyclinggranulaat dat met plastic is vervuild

Amsterdam, 21 maart 2019 – Eind vorig jaar nam de overheid een goed besluit door de regels over de aanwezigheid van plastic in grond en baggerspecie aan te scherpen. Tot die tijd mochten grond en baggerspecie maximaal vermengd zijn met (qua gewicht) 20 procent ‘bodemvreemd materiaal’. Dat ging meestal om bouwpuin, hout en plastic. Sinds de aanscherping mag er nog slechts ‘sporadisch’ plastic in voorkomen. Directe aanleiding was de maatschappelijke ophef over plastic afval op de oevers van de Maas dat afkomstig bleek uit bagger waarmee stroomopwaarts zandwinningsputten waren opgevuld.

Aanscherping Regeling bodemkwaliteit te beperkt

De aanscherping van de Regeling bodemkwaliteit geldt echter niet voor recyclinggranulaat (steenachtige afvalstoffen) afkomstig van bouwpuin. Dit materiaal wordt gebruikt voor toepassing in de grond, weg- en waterbouw ter versteviging, fundering of opvulling, en ook voor productie van beton. De samenstelling van recyclinggranulaat is aan regels gebonden die zijn vastgelegd in een Beoordelingsrichtlijn (BRL 2506). Tussen het bouwpuin zit onvermijdelijk plastic, afkomstig van bijvoorbeeld raamkozijnen, isolatiemateriaal en electrabuizen. Vermoedelijk is het kostbaar om al deze plastic deeltjes uit het bouwpuin te verwijderen. Daarom mag volgens de huidige regelgeving tot 1% van het massavolume van recyclinggranulaat plastic zijn. Het gaat om enorme hoeveelheden: per jaar komt in Nederland ongeveer 23 miljoen ton puin vrij, dat een nieuwe bestemming kan krijgen. Via toepassing van recyclinggranulaat volgens de huidige richtlijn mogen theoretisch dus jaarlijks miljoenen kilo’s plastic in het milieu worden gebracht.

Recyclinggranulaat met plastic vervuild

Recyclinggranulaat wordt onder andere gebruikt voor de verharding van paden en wegen in natuurgebieden en andere terreinen. Zelfs op plaatsen waar je het absoluut niet verwacht, kom je plastic bouwafval tegen als pluggen, stukjes pvc-buis, isolatiemateriaal, stukjes tegel, glas en koperdraad. Ter illustratie een voorbeeld: de foto bij dit artikel is van een pad in een natuurgebied bij Arnhem. Uitgaande van die 1% gaat het bij een pad van 80 meter lang en 3 meter breed en met een laagdikte van 10 cm, om een geschatte hoeveelheid van 2,4 grote vuilniszakken vol plastic. Volgens de normen van BRL 2506 is deze praktijk legaal; afval is omgetoverd tot recyclaat dat toegepast mag worden. De achterliggende redenering is dat de bouwstoffen zich niet met de bodem vermengen en weer worden verwijderd wanneer de functie van het uitgevoerde werk verandert. Dus pas wanneer zo’n pad zou worden opgeheven, wordt het recyclinggranulaat inclusief het daarin aanwezige afval verwijderd. Op wie precies die verplichting rust, of het daadwerkelijk verwijderen ook gebeurt en wie daarop toeziet? Dat zijn grote vragen. Tot die tijd blijft het plastic in het milieu liggen, spoelt het een met de regen weg, of vermengt het zich toch met de bodem.

Kans om norm aan te passen

Eens in de zoveel tijd worden beoordelingsrichtlijnen aangepast aan nieuwe inzichten. Op dit moment is een consultatieronde voor BRL 2506 gaande. De voorgestelde wijzigingen betreffen echter niet een aanscherping van de plasticnorm.

Dat deze praktijk straks gewoon mag doorgaan, moet voorkomen worden. De Plastic Soup Foundation heeft samen met Recycling Netwerk daarom een zienswijze ingediend met het verzoek de nieuwe norm voor grond en baggerspecie ook van toepassing te laten zijn op recyclinggranulaat. Dat zal voor een verbod zorgen dat miljoenen kilo’s plastic ongehinderd in het milieu terecht komen. Het kan niet zo zijn dat van de burger verwacht wordt plastic goed te scheiden en op te ruimen, terwijl bij bouwwerkzaamheden legaal plastic afval in de openbare ruimte wordt gebracht.

 

Klik hier voor de tekst van de zienswijze. Iedere bezorgde burger of organisatie kan een zienswijze indienen, tot uiterlijk 22 maart. Klik hier voor meer informatie.

Foto: J.P. Wepster, natuurgebied ten noorden van Arnhem.

Lees ook – Lang op gewacht: norm voor plastic in grond en baggerspecie.

 

 

Maas blijkt afvalput van België

Amsterdam, 9 oktober 2018 – Buitenlandse bedrijven hebben feitelijk vrij spel om vervuilde tot zwaar vervuilde grond, slib en bagger in Nederland te lozen. De grond wordt gebruikt om daar oude circa 30 meter diepe zandwinputten mee te vullen. Aanbieders van het afval betalen grof geld om het kwijt te kunnen en eigenaren van de putten verdienen er miljoenen mee. De grond is mede vervuild met plastic waarvan een deel boven komt drijven. Terwijl vrijwilligers hun best doen om de oevers van de rivieren schoon te houden, wordt er bewust vervuilde grond gestort op plekken die in verbinding staan met de rivieren.

Het Burgercollectief Dreumelse Waard onderzocht de gang van zaken rond de plas Over de Maas, één van die putten in Dreumel, een dorp in het Land van Maas en Waal. Stroomafwaarts van Over de Maas, waar al veel vervuilde grond gestort is, trof het collectief veelvuldig een bepaald type oranje plastic aan. Dit plastic wordt in België in de bouw gebruikt, maar nauwelijks in Nederland. Stroomopwaarts van de stortplek werd het niet aangetroffen, waarmee het bewijs geleverd was dat het uit België geïmporteerde grond afkomstig is. Tussen het afval werden ook PVC-buizen, accu’s, asbest, bitumen, spuitbussen en afvalhout aangetroffen, aldus het rapport van het Burgercollectief. Directeur Herman van der Linde van Nederzand, het bedrijf dat de verondieping van Over de Maas uitvoert, stelt daartegenover dat niet bewezen kan worden dat het bewuste plastic van zijn project afkomstig is.

Bij Over de Maas gaat het om in totaal 10.000.000 ton grond, waarvan inmiddels meer dan 3.000.000 ton is gestort. Volgens de geldende regelgeving, het Besluit op de Bodemkwaliteit, mag 20% van het gewicht bodemvreemd materiaal zijn. In dit voorbeeld is bij Over de Maas dus maximaal 2.000.000 ton plastic toegestaan, gesteld dat de rest van de grond schoon zou zijn.

De Vonkerplas is een tweede grote plas die verondiept zou moeten worden. Opmerkelijk hierbij is de rol van Staatsbosbeheer, eigenaar van de Vonkerplas. In de voorlichting gaat het bij het verondiepen van deze plas om het herstellen van natuurwaarden. Herstel van de natuur of verbetering van de waterkwaliteit levert de uitzonderingsbepaling op waarmee grond van elders zou mogen worden gestort. Volgens berekening van het Burgercollectief (in zijn uiterst informatieve presentatie) valt er voor Staatsbosbeheer met dit project 45 miljoen euro te verdienen. Het heeft er alle schijn van dat Staatsbosbeheer het met natuurwaarden niet zo nauw neemt als er flink te verdienen valt. Ondertussen is “vanwege gebrek aan draagkracht bij de plaatselijke bevolking” twee weken geleden door Staatsbosbeheer, de provincie Gelderland en Rijkswaterstaat een pas op de plaats gemaakt wat de opvulling van de Vonkerplas betreft.

Ook de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) komt er niet best van af. De ILT geeft beschikkingen af om buitenlandse vervuilde grond te importeren die gebruikt wordt voor het verondiepen van de zand- en grindputten. Zie hier als voorbeeld de beschikking voor het storten van 150.000 ton verontreinigde grond in Over de Maas, waarmee 150 scheepstransporten tussen 2017-2010 gemoeid zijn. Dit doet de ILT in de kennelijke wetenschap dat de grond niet of nauwelijks gecontroleerd wordt of kan worden.

De plas bij Over de Maas wordt geëxploiteerd door een consortium van grote ontzanders die 70% van de markt vertegenwoordigen. De import en certificering van de grond is uitbesteed aan een klein bedrijf met 10 medewerkers waaronder slechts twee controleurs. Volgens het Burgerinitiatief zouden deze twee inspecteurs dan 2645 scheepsladingen moeten controleren.

Staatssecretaris Sientje van Veldhoven (D66) heeft de Tweede Kamer in haar brief van 13 juni toegezegd de regelgeving te gaan evalueren. Kamerleden hebben 14 juni een debat gehouden en zware kritiek geuit op de gang van zaken. De “cowboys”, zoals parlementariër Suzanne Kröger van GroenLinks de bedrijven karakteriseert, hebben simpelweg vrij spel. Het rapport van het burgercollectief is vorige week overhandigd aan SP Tweede Kamerlid Henk van Gerven. Hij wacht detoegezegde evaluatie niet af en gaat pleiten voor een onafhankelijk onderzoek.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Het kan niet zo zijn dat we met zijn allen onze stinkende best doen om plastic uit het milieu te halen, terwijl het met miljoenen tonnen in diepe putten wordt gestort. De norm voor het storten van gebiedsvreemde grond moet veel strenger worden. Wij steunen de oproep van de SP voor een onafhankelijk onderzoek die de huidige praktijk tot op de bodem uitzoekt.”

Foto: Burgercollectief Dreumelse Waard

Lees ook: Verondiepingsproject ‘Over de Maas’ omarmt nieuwe plasticnorm

Lees ook: Plasticsoep op land: landbouwcompost is vervuild met plastic.

Het Zero Waste Project nu in boekvorm

Amsterdam, 18 september 2018 – Er staat een belangrijke zin in het deze maand verschenen boek van Jessie en Nicky Kroon: “Het plastic dat jij in huis haalt, wordt in feite voor jou geproduceerd”. De zussen besloten in 2014 een maand lang zonder afval te leven. Het is sindsdien hun streven om zonder afval te leven. Wat begon als een uitdaging werd een levenswijze. Het zero waste project. Een leuker leven met minder plastic beschrijft al hun ervaringen, successen en teleurstellingen. Het boek is gebaseerd op de zero waste-lifestyle blogs waarin ze regelmatig over hun zoektochten en ervaringen berichten.

Wie die zin tot zich door laat dringen realiseert zich dat al het plastic dat vermeden wordt, niet als afval kan eindigen. Er zijn veel mensen die de plasticsoep een schande voor de mensheid vinden, maar zelf plastic niet vermijden en menen dat er niets aan de hand is zolang je het maar gescheiden inlevert. Jessie en Nicky Kroon besloten om wel zelf wat te doen door geen (plastic) afval meer te produceren. Dat is ze verrassend goed gelukt. Het blijkt eigenlijk heel eenvoudig te zijn; je bespaart geld en tijd, het geeft veel voldoening en je creativiteit wordt aangesproken.

Zero waste is zowel een leerproces als een levenswijze. Zonder afval leren leven gaat stap voor stap. Lessen en valkuilen staan in dit aantrekkelijke boek beschreven. Mensen die de uitdaging aan willen gaan, kunnen hier veel aan hebben. Het uitermate informatieve boek kost 20€ en is hier te bestellen.

, ,

Plastic afvalberg groot probleem

 

Amsterdam, 9 januari 2018 – Nu China de deuren heeft gesloten voor de import van afvalplastic, stapelt het plastic zich op. Dat inzamelaars met hun plastic blijven zitten omdat ze het niet meer kunnen exporteren, was al maanden geleden voorspeld. Hoewel geschikt voor recycling, wordt een groot deel van dat plastic nu verbrand. De verbrandingsovens kunnen het aanbod niet aan en de doelstellingen van Nederland om 54 procent van de consumenten- en bedrijfsverpakkingen te recyclen worden niet gehaald.

Tot 1 januari importeerde China veel plastic afval uit het Westen. Het land is die import echter als ongewenste vervuiling gaan beschouwen. De maatregel is onderdeel van de Chinese campagne National Sword 2017.

Nu wreekt zich dat Nederland nooit verantwoordelijkheid heeft genomen voor zijn eigen afval, noch voor de recycling ervan. Er zal flink moeten worden geïnvesteerd om in Nederland het grotendeels laagwaardige afvalplastic zodanig te recyclen dat het niet onderdoet voor nieuw plastic gemaakt uit olie.

Er is nóg een manier om van het afvalplastic af te komen, en het is opvallend dat in de berichtgeving zoals door de NOS, deze optie niet genoemd wordt. Dit is simpelweg een sterke vermindering in het gebruik van eenmalig plastic, meestal voor verpakkingsdoeleinden. Reductie helpt nu eenmaal het beste in de strijd tegen zwerfafval en plastic soup. Waar blijven die reductiemaatregelen?

Plastic Soupermarkt in Wijlre

Feestelijke afsluiting Plastic Soupermarkt op 22 november, buitenplaats Kasteel Wijlre

Plastic Soupermarkt
Plastic soep is een groeiend probleem. De oceanen, stranden maar ook de oevers van de Maas liggen vol met plastic. Flesjes frisdrank, zakken chips en ballonnen. Kunstenaarsduo Dirty Beach uit Brighton realiseerden zich dat veel van dit plastic afkomstig is uit de supermarkt. Zo ontstond het idee om het afval opnieuw in de supermarkt te zetten.

Buitenplaats Kasteel Wijlre
Op buitenplaats Kasteel Wijlre werd 26 september de Plastic Soupermarkt geopend. De schappen gevuld met afval van het Noordzeestrand, het Amsterdamse IJ en de Maasoevers. Leerlingen van basisscholen uit Wijlre, Maastricht en Gulpen bezochten de Plastic Soupermarkt en leerden de afgelopen weken op een creatieve manier over plastic soep, afval en kunst. Het educatieve programma werd ontwikkeld door de Plastic Soup Foundation. Het verbinden van kunst aan een maatschappelijk vraagstuk leidde tot een unieke samenwerking. De lessen werden verzorgd door docenten van het CNME Maastricht.

buitenplaats Kasteel Wijlre | Water, Plastic, Collecting 2015 from buitenplaats Kasteel Wijlre on Vimeo.

De jeugd aan het woord
Tijdens de feestelijke bijeenkomst zal de 12-jarige Joost Elffers spreken. Joost raapt dagelijks zwerfafval en weet hoe kinderen met kleine gebaren grote resultaten kunnen bereiken.

De bijeenkomst is vooral bedoeld voor basisschoolleerlingen, leerkrachten, ouders, opa’s en oma’s uit de omgeving van Zuid-Limburg! We hopen u op 22 november te ontvangen. Toegang is gratis.

Buitenplaats Kasteel Wijlre
Bonnefanten Hedge House Foundation
Afsluiting: 22 november 2015, 14:00 – 16:00 uur
Kasteel Wijlreweg 1, Wijlre

Engels kunstenaarsduo bouwt ‘Plastic Soupermarkt’ van afval uit het IJ

Om aandacht te vestigen op het probleem van plastic afval in Amsterdam, bouwden kunstenaars McCurdy en Hansky (Dirty Beach) een Plastic Soupermarkt. De Soupermarkt is volledig ingericht met spullen die in het IJ en op het strand gevonden zijn. De tentoonstelling is gerealiseerd op initiatief van de Plastic Soup Foundation (PSF) en met medewerking van Ekoplaza.

Met een boodschappenmandje aan de arm kun je op confronterende wijze zien wat er zoal uit het IJ te halen valt.

De gratis tentoonstelling is tijdens SAIL te zien in de Tolhuistuin, Tuinzaal, IJpromenade 2, Amsterdam. Woensdag 19 augustus van 19.00 – 21.00 en tot en met zondag 23 augustus van 12.00 – 21.00.

1508111840260001