Berichten

Veehouders bepleiten opnieuw statiegeld op blik

Amsterdam, 18 september 2019 – In het kabinetsbesluit over statiegeld dat afgelopen juni werd gepubliceerd, zijn de belangen van veehouders volledig genegeerd. De overheid voert begin 2021 statiegeld in op kleine plastic flesjes (wanneer het producenten niet lukt om aan bepaalde voorwaarden te voldoen), maar overweegt géén statiegeld op drankblikjes. Veehouders pleiten al lang voor statiegeld op blik. Nadat binnen één week drie drachtige koeien van één veehouder zijn overleden aan scherpe stukjes blik in hun voer, krijgt hun pleidooi volop aandacht. Statiegeld op blik kan namelijk het leven redden van duizenden koeien per jaar. Het CDA, dat een sleutelpositie in dit dossier inneemt, schaart zich eindelijk achter de oproep van de veehouders.  

Veehouder in Leusden

Drie koeien van veehoudster Eline Vedder zijn binnen één week doodgebloed. Er zaten versnipperde stukjes metaal in het gras dat ze aten. Het verschijnsel heet scherp-in: kleine scherpe stukjes metaal van blikjes die in het gras zijn beland en door de graasmaaimachine zijn versnipperd. Dieren die die stukjes eten, raken gewond of overlijden. Veehoudster Vedder liet autopsie uitvoeren op een van haar overleden koeien. In de maag van deze koe werden stukjes aluminium aangetroffen. Zij liet ook Maurits von Martels en Carla Dik-Faber (Tweede-Kamerleden voor CDA en ChristenUnie) zien dat koeien nauwelijks voor dit gevaar te behoeden zijn. De blikjes zijn moeilijk te zien in het hoge gras en het kost veel moeite ze allemaal te verwijderen. Een demonstratie maakte duidelijk hoe de blikjes vermalen worden door een maaimachine en in talloze kleine stukjes versplinteren.

CDA wil nu ook statiegeld op blik

Regeringspartij CDA heeft een sleutelrol in dit dossier. De oppositie in de Tweede Kamer wil dat de regering ook statiegeld op blik overweegt. Dankzij statiegeld zal er veel minder blik in het zwerfvuil terechtkomen. Ook wordt gevreesd dat drankenfabrikanten veel meer blik gaan verkopen wanneer er statiegeld op plastic flesjes komt en niet op blik. Tweede Kamerlid Maurits von Martels (CDA) is portefeuillehouder circulaire economie en bovendien zelf melkveehouder. Geciteerd door het Algemeen Dagblad: ‘We hebben bij het CDA lang gedacht dat we mensen wel op zouden kunnen voeden in het kader van fatsoen en dat mensen begrijpen dat blikjes niet in de natuur thuishoren, maar het werkt niet. Inmiddels zijn we van mening dat ook op blikjes statiegeld moet worden ingevoerd. We hopen dat in 2021 het statiegeld op PET-flessen is ingevoerd en ik zal ook een motie indienen dat er uiterlijk in 2022 ook statiegeld voor blikjes moet worden betaald.’ Zie ook het interview dat de Plastic Soup Surfer met hem had over statiegeld.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: ‘Het is geweldig nieuws dat het CDA nu statiegeld op blik bepleit. Het was al onbegrijpelijk dat de staatssecretaris bij het invoeren van statiegeld in 2021 blik achterwege liet. Hoe lang moet het duren voordat deze blunder hersteld wordt?’

 

Lees ook – Boeren willen snelle invoering statiegeld

Lees ook – Blikken die doden

Lees ook – Nieuwsbericht van Recycling Netwerk

,

Fabrikanten ontduiken statiegeld met blikjes van plastic en flesjes van blik

Amsterdam, 30 augustus 2019 – Het staat vrijwel vast dat er begin 2021 statiegeld op kleine plastic flesjes komt, maar niet op andere drankverpakkingen. De doelstelling het aantal zwerfflesjes in het milieu significant te reduceren, kan immers alleen met statiegeld gehaald worden. Dat weten frisdrankfabrikanten ook. Zij introduceren alternatieve verpakkingen om statiegeld te vermijden: flesjes van blik en blikjes van plastic.

Kabinetsbesluit

Afgelopen juni werd het kabinetsbesluit over statiegeld gepubliceerd. Negentig procent van de verkochte plastic flessen moet weer gescheiden worden ingezameld. Lukt dit de producenten niet dan wordt in 2021 statiegeld ingevoerd op kleine flessen. Dankzij statiegeld is een reductie van kleine plastic flessen in het zwerfafval van 70-90% mogelijk, aldus het kabinet. Maar drankblikjes worden buiten beschouwing gelaten.

Vrees van oppositie en milieubeweging

De oppositie in de Tweede Kamer drong erop aan om ook blik onder de statiegeldregeling te laten vallen. Het aandeel blik in het zwerfvuil van alle drankverpakkingen in het milieu ligt op 63 procent volgens een recente telling. Ook andere drankverpakkingen vallen buiten de regeling. Wanneer statiegeld wordt ingevoerd volgens het nieuwe besluit komt er statiegeld op slechts 19% van alle drankverpakkingen die in het zwerfvuil worden aangetroffen. De regeling is dus bij voorbaat niet effectief. Maar wanneer er statiegeld op plastic flessen komt en niet op blik, dan zullen fabrikanten veel meer drank in blik gaan aanbieden. Dan vindt er een verschuiving plaats en komt er nog meer blik in het zwerfvuil terecht dan nu al het geval is.

Zorgen van de NVRD  

Niet alleen de milieubeweging vreest deze ontwikkeling. Ook de NVRD (Koninklijke Vereniging Afval en Reinigingsmanagement), die Nederlandse gemeenten verenigt, heeft haar zorgen hierover uitgesproken: ‘Het risico is groot dat veel kunststof flesjes in de komende jaren worden vervangen door blikjes waarvoor geen inzamelverplichting geldt en ook geen statiegeld’. In haar bericht verwijst de NVRD ook naar de milieubeweging die alarm sloeg ‘dat blikjes niet alleen uit metaal bestaan, maar ook een plastic laagje bevatten, waardoor het zwerfafval van blik ook bijdraagt aan de verspreiding van plastic in het milieu.’

Alternatieve verpakkingen

Drankgiganten als Coca-Cola staan onder toenemende druk vanwege hun bijdrage aan de plasticsoep en zoeken naar manieren om het gebruik van plastic te reduceren. Een daarvan is het vervangen van plastic door aluminium. Coca-Cola biedt om die reden vanaf september Dasani (bronwater) aan in aluminium flesjes in een deel van de Verenigde Staten. PepsiCo heeft aangekondigd om Aquafina (eveneens bronwater) in restaurants en stadiums voortaan in blik aan te bieden. Ook in Nederland is de trend in gang gezet. Er zijn al flesjes van aluminium van Heineken en Coca-Cola aangetroffen als zwerfvuil. Ook wordt inmiddels plasticdrankverpakking als blik verkocht. Dit is een plastic container in de vorm van blik en met een aluminium deksel inclusief lipje. Bij Albert Heijn wordt Drinklicious Strawberry Watermelon verkocht in een blikje van plastic.

Gemiste kans

De NVRD noemt het een gemiste kans dat niet de mogelijkheid is gecreëerd om statiegeld op blikjes te introduceren in de regelgeving en dringt er nu op aan ‘dat zorgvuldig wordt gemonitord in welke mate deze verschuiving zich voordoet en wat hiervan de gevolgen zijn voor het zwerfafval.’ De NVRD verwacht dat het ministerie van Waterstaat en Infrastructuur ‘zo nodig alsnog ingrijpt’. Maar die zorgen worden niet gedeeld door staatssecretaris Van Veldhoven (D66). Zij houdt de boot af. Geciteerd door Trouw: ‘De eerste metingen laten nog geen verschuiving zien van plastic naar blik.’

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: ‘Doordat het besluit over statiegeld alleen plastic flessen betreft en niet andere drankverpakkingen zoals blik, heeft de regering de weg wagenwijd opengezet voor fabrikanten die statiegeld willen vermijden met alternatieve verpakkingen. Dat zijn de verpakkingen die we straks in het zwerfvuil vinden’.


Lees ook – Uitgeklede statiegeldregeling treft slechts 19% van de zwerfvuil-drankverpakkingen

Lees ook – Plastic in drankblikjes zet statiegelddebat op scherp

Lees ook – Coca-Cola is grootste plasticvervuiler

,

Boeren willen snelle invoering statiegeld

Amsterdam, 27 juli 2018 – Koeien zijn gulzig, nemen grote happen en eten wat ze voorgeschoteld krijgen. Dat is helaas steeds vaker stro met plastic en scherpe stukjes blik. Het probleem ontstaat door het maaien van gras dat vervuild is met plastic en blikjes. Het maakt de dieren ziek. Symptomen zijn hoge koorts door ontstekingen, slecht verteerde mest, slechte vulling van de pens en een rug die niet mooi doorzakt; een indicatie dat een koe pijn heeft. Koeien krijgen medicijnen toegediend of moeten zelfs worden geopereerd. Soms overlijden de koeien aan de gevolgen van wat scherp-in wordt genoemd, stukjes metaal die de maagwand doorboren.

De boeren zijn het zat, blijkt uit een artikel in het Brabants Dagblad. In de afgelopen paar jaar is er sprake van een sterke toename van scherp-in, aldus veearts Sjoerd Malda, in een video bij het artikel. Invoering van statiegeld is de beste remedie, omdat er dan veel minder drankverpakkingen als zwerfvuil eindigen. Daarom sloten de afgelopen maanden steeds meer boeren en boerenorganisaties zich aan bij de Statiegeldalliantie. Ook Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO) pleit nu voor snelle invoering van statiegeld.

Sommige boeren stoppen een magneet in de maag van hun koeien, zodat stukjes ijzer niet naar de maagwand gaan, maar naar de magneet. Een extra groot probleem vormen de blikjes van aluminium, zoals die van RedBull, omdat de magneten geen aluminium aantrekken. Dit zijn helaas ook de blikjes, die het meest in het zwerfvuil gevonden worden.

Een woordvoerder van staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) van Infrastructuur en Waterstaat liet in het Algemeen Dagblad onlangs weten dat het minimaal twee jaar kost om de invoering van statiegeld wettelijk voor te bereiden: “In de tussentijd krijgt het bedrijfsleven nog de kans maatregelen te nemen om de hoeveelheid zwerfval terug te brengen. Als dat niet lukt, voeren we statiegeld in”. De woordvoerder liet echter onvermeld dat blikjes geen onderdeel zijn van de regelgeving die nu wordt voorbereid.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “De ernstige problematiek van de boeren leert ons twee dingen. Uitbreiding van statiegeld moet zo snel mogelijk gerealiseerd worden en ook voor blikjes. Het bestaat toch niet dat een groeiend aantal koeien en schapen het slachtoffer wordt van rondzwervende drankverpakkingen?”

Lees ook: Blikken die doden

Foto: blik uit maag van een koe, www.boerin.wordpress.com

Blikken die doden 

Amsterdam, 19 april 2018 – Het Vlaamse departement van Landbouw & Visserij heeft onlangs een Meldpunt scherp-in bij runderen in het leven geroepen om de gevolgen van zwerfvuil voor de veeteeltsector in kaart te brengen. Runderen die hooi of kuilvoer eten, riskeren interne verwondingen door scherpe stukjes metaal. Die stukjes komen in het voer terecht wanneer met blikjes vervuild gras gemaaid en vermalen wordt.

Het meldpunt werd opgericht nadat de Wageningse student Robin van der Bles in het kader van zijn masterscriptie het probleem had onderzocht. Zestig procent van de ondervraagde boeren heeft de afgelopen vijf jaar een ziek dier als gevolg van scherp-in gehad. In Nederland raken jaarlijks tussen de 11.000 en 13.000 koeien gewond. Daarvan overlijden er zo’n 4000. Dit gaat gepaard met een kostenpost van circa 13 miljoen euro. In Vlaanderen zou het naar schatting gaan om bijna 6.000 runderen waarvan ongeveer een derde overlijdt. Hier zou de economische schade rond de 5,5 miljoen euro liggen. Een toenemend aantal veehouders laat de koeien speciale magneten inslikken die de dieren tegen verwonding moeten beschermen. Die magneten werken alleen niet bij blikjes van aluminium.

Statiegeld op blik voorkomt dat blikjes in bermen en weiden worden achtergelaten. Om die reden sluiten ook boeren en boerenorganisaties zich aan bij de Statiegeldalliantie.

Zo ook Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO). Twee bestuurders: “De paarden, koeien en schapen die buiten grazen lopen een zeker risico op verwondingen en aandoeningen aan maag, hart en darmen door het eten van resten van frisdrankblikjes en harde plastics. Als we door de invoering van statiegeld dit type zwerfvuil in de bermen en op landbouwgrond kunnen verminderen, blijven de dieren gezond en dat is ons wel wat waard. Daarom voelen wij ons verbonden met de Statiegeldalliantie.”

Het onderzoek van Van der Bles werd verricht in opdracht van Recycling Netwerk Benelux, initiatiefnemer van de Statiegeldalliantie. Directeur Rob Buurman: “Boeren staan machteloos tegenover de blikjes en kunnen scherp-in nauwelijks voorkomen. We verwachten dat zowel het Vlaamse als Nederlandse ministerie van landbouw zich hard zal maken voor invoering van statiegeld”.