Berichten

De eerste Plastic Health Summit ter wereld

We eten, drinken en ademen microplastics. Maakt dat ons ziek? Deze vraag staat centraal tijdens de eerste Plastic Health Summit ter wereld. Op 3 oktober 2019 organiseren Plastic Soup Foundation en ZonMw, in samenwerking met de Plastic Health Coalition, dé conferentie over de menselijke gezondheidseffecten van plastic. Op deze dag worden de eerste tussenresultaten van 15 baanbrekende Nederlandse wetenschappelijke onderzoeken bekend gemaakt.

Ook wordt nieuw bewijsmateriaal van de gezondheidsgevolgen van – bijvoorbeeld – BPA, PFAS, ftalaten en andere chemische plastic additieven in ons dagelijks leven bekend gemaakt. We slaan bruggen tussen de verschillende spelers, zoals de industrie, politiek en wetenschap, om gezamenlijk oplossingen te bedenken en concrete samenwerkingsverbanden op touw te zetten.

Voor deze conferentie in Amsterdam geldt een ‘Invite Only’. Vind jij het belangrijk om bij dit internationale prestigieuze event te zijn? Vertel ons waarom in een mail aan rsvp@plastichealthcoalition.org.

, ,

We eten, drinken en ademen meer dan 100.000 microplastics per jaar

Amsterdam, 27 juni 2019 – Dat we dagelijks microplastics eten, drinken en ademen is al enige tijd bekend. Maar om hoeveel microplastics het gaat, was nog onduidelijk. Onderzoekers van de Universiteit van Victoria in Canada hebben nu onderzocht hoeveel microplastics een gemiddelde Amerikaanse burger jaarlijks binnenkrijgt. Ook voor Amerikaanse kinderen werd een schatting gemaakt.

Schattingen                                                                                                            

De onderzoekers hebben op basis van eerder gepubliceerde gegevens over microplastics in drank- en voedselwaren en in de lucht schattingen over de minimale inname gemaakt. Een volwassen man in Amerika krijgt de meeste plastic deeltjes binnen, zo’n 121.000 microplastics per jaar. Voor vrouwen is dat 98.000 deeltjes. De grootste bronnen van microplastics bleken gebotteld water, vis en schaaldieren te zijn. In gebotteld water zitten maar liefst 94 deeltjes microplastic per liter, ten opzichte van 4 deeltjes per liter in kraanwater. Kinderen krijgen naar schatting jaarlijks tussen de 74.000 en 81.000 plastic deeltjes binnen.

Grove onderschatting

De beschikbare gegevens zijn echter verre van compleet. Zo zijn er geen gegevens beschikbaar over de hoeveelheid microplastics in kip, rundvlees, graan en groenten. De voedsel- en drankgroepen die zijn meegenomen in dit onderzoek vormen daardoor slechts 15% van de calorie-inname van de gemiddelde Amerikaan. Om deze reden zijn de gepresenteerde getallen volgens de onderzoekers waarschijnlijk een grove onderschatting van de daadwerkelijke blootstelling. Ze adviseren onderzoek naar andere voedselgroepen om een completer beeld te krijgen.

Campagne WWF

Het Wereldnatuurfonds (WWF) startte onlangs een nieuwe campagne. We zouden vijf gram microplastics per week binnenkrijgen, vergelijkbaar met het gewicht van een creditcard. Deze vijf gram is gebaseerd op een inname via eten en drinken van circa 2000 deeltjes per week, waarvan 90% via gebotteld water. Het Canadese onderzoek komt ook uit rond de 2000 deeltjes per week, maar dat is inclusief de deeltjes die we inademen. Inname via de lucht is door de WWF buiten beschouwing gelaten.

Kennislacune gevolgen gezondheid

Het lijkt echter niet zinvol om het gewicht van de inname te benadrukken. Vermoed wordt dat de schadelijkste deeltjes namelijk het minst wegen. Dit gegeven wordt ook door de Canadese onderzoekers benadrukt. De kleinere, en dus lichtere deeltjes, kunnen mogelijk de darm- en long barrière passeren en zich door de rest van ons lichaam verspreiden. Het is echter onbekend in welke mate we deze deeltjes binnenkrijgen, aangezien deze zo klein zijn dat ze met de huidige meetmethoden niet gedetecteerd kunnen worden.

De Plastic Soup Foundation vindt het zorgwekkend dat er nog zo weinig onderzoek is gedaan naar de gezondheidsgevolgen van micro- en nanoplastics en wil weten of we er ziek van worden. Doel van de Plastic Health Coalition, een een door de Plastic Soup Foundation geïnitieerd samenwerkingsverband tussen wetenschappers en milieuorganisaties, is om die vraag te beantwoorden.


Lees ook – Plastic in je lichaam: nadruk op grootte in plaats van gewicht.
Lees ook – Gezondheidsraad: “Voorkom gezondheidsrisico’s door micro- en nanoplastics”

, ,

Bandenslijtage op één na belangrijkste bron van microplastics in water en lucht

Amsterdam, 18 juni 2019 – Tijdens het autorijden slijten autobanden waarbij kleine deeltjes plastic vrijkomen. Dit gebeurt met name tijdens het optrekken en remmen waarna de microplastics in het riool, oppervlaktewater of in de lucht belanden. Hiermee draagt het autoverkeer bij aan fijnstof en milieuvervuiling. Nieuw onderzoek, uitgevoerd door de Open Universiteit, schat dat fijnstof als gevolg van bandenslijtage jaarlijks verantwoordelijk is voor 130,000 tot 300,000 doden wereldwijd.

De onderzoekers zijn tot deze schatting gekomen door gegevens over autogebruik en afgelegde kilometers te verzamelen uit dertien landen; acht West-Europese landen, Australië, India, Brazilië, China en de Verenigde Staten. Hierdoor is ongeveer de helft van de wereldbevolking en 60% van de voertuigen wereldwijd vertegenwoordigd in het onderzoek. Vervolgens rekenden de onderzoekers uit dat per hoofd van de bevolking gemiddeld genomen 0.8 kilogram microplastics door bandenslijtage wordt gegenereerd. Een gemiddelde Nederlandse burger produceert ongeveer een halve kilogram bandenslijtstof per jaar.

Lekkage naar het milieu

Fijnstof in de lucht bestaat voor 3% tot 7% uit bandenslijtstof. Maar behalve dat de microplastics in de lucht belanden, draagt bandenslijtage ook bij aan de plasticsoep in rivieren en de oceaan. Geschat wordt dat 5% tot 10% van de plastics in de oceaan op het conto kan worden geschreven van bandenslijtstof. Hiermee is bandenslijtstof na rondslingerend plastic afval de grootste bron van microplastics in het milieu.

Maatregelen

Momenteel is er geen alternatief materiaal beschikbaar voor autobanden, maar de onderzoekers dragen wel een aantal beleidsmaatregelen aan. Bandenslijtage zal afnemen wanneer enkel nog slijtvaste banden in gebruik worden genomen en door het aanleggen van asfaltwegen en door zelfsturende auto’s. Daarnaast kan volgens de onderzoekers verbeterde efficiëntie in het afvangen van microplastics in waterzuiveringssystemen bijdragen aan een reductie van microplastics naar rivieren en zeeën.


Lees ook: Microplastics door slijtage van banden is nauwelijks tegen te gaan.

,

Plastic in je lichaam: nadruk op grootte in plaats van gewicht

Amsterdam, 13 juni 2019 – Het is genoegzaam bekend dat we plastic deeltjes drinken, eten en ademen. Maar hoeveel zijn dat er en hoe schadelijk is het voor onze gezondheid? Het Wereldnatuurfonds (WWF) heeft deze week een onderzoek gepubliceerd en komt met een nieuw gegeven. In de uitgave No plastic in nature: assessing plastic ingestion from nature to people staat als hoofdconclusie dat we per week 5 gram plastic binnen kunnen krijgen, evenveel als het gewicht van een creditkaart. De onderzoekers baseren hun conclusies op bestaande studies en houden terecht veel slagen om de arm.

Nieuwe campagne van WWF

Het rapport, dat overheden oproept drastische maatregelen te nemen om de plasticsoep tegen te gaan en ook bepleit dat er veel meer onderzoek moet worden gedaan, gaat gepaard met een nieuwe campagne die het WWF lanceert. Het schokkende getal van 5 gram plastic dat een mens per week binnenkrijgt, staat daarin centraal. Dit wordt vergeleken met dagelijkse voorwerpen zoals een pen, een creditkaart of een dobbelsteen, om de boodschap over te brengen hoeveel plastic je binnenkrijgt. Met deze campagne zal veel publiek bereikt worden, toch is enige nuance op zijn plaats.

Nadruk op gewicht zegt weinig

Het onderzoek is uitgevoerd door de University of Newcastle in Australië. Voor hun berekening hebben de onderzoekers het gewicht van de plastic deeltjes geschat. Ze gaan uit van circa 2000 plasticdeeltjes per week die we consumeren en die bij elkaar 5 gram wegen. Zo’n negentig procent daarvan zouden we via het drinken van water binnenkrijgen, via leidingwater en met name via flessenwater. In een studie die vorig jaar verscheen (en waar de onderzoekers ook naar verwijzen), werd in 93% van de onderzochte 259 onderzochte flessen mineraalwater microplastics aangetroffen, gemiddeld 325 per liter. Het overgrote deel daarvan — 315 deeltjes — bestaat echter uit ultrakleine deeltjes. Zo klein dat je daarvan het gewicht niet kunt vaststellen.
Eerder deze week verscheen ook een Canadees onderzoek over Human Consumption of Microplastics. De jaarlijkse inname ligt volgens dit onderzoek op 50.000 deeltjes. Ook hier gaat het om ultrakleine deeltjes die vrijwel niets wegen.

Nadruk moet liggen op grootte

Voor de menselijke gezondheid zijn juist die ultrakleine deeltjes, genaamd nanoplastics, het meest relevant. Beter gezegd: de deeltjes die qua gewicht vrijwel niet meetellen, zijn waarschijnlijk het meest schadelijk. Deze kunnen namelijk celmembranen passeren en organen binnendringen. Grotere deeltjes, waarvan je het gewicht wel kunt vaststellen, poep je doorgaans weer uit. Overigens ontbreken nog altijd standaardmethoden om de risico’s van micro- en nanoplastics in het lichaam te kunnen beoordelen.

Plastic Health Coalition

Om uit te zoeken hoe gevaarlijk micro- en nanoplastics werkelijk zijn, heeft de Plastic Soup Foundation het initiatief genomen tot een samenwerkingsverband waarin wetenschappers en milieuorganisaties samenwerken: The Plastic Health Coaltion. In dit kader zijn eerder dit jaar vanuit ZonMw in Nederland vijftien onderzoeken gestart naar de effecten van micro- en nanoplastics. Op 3 oktober worden tijdens de Plastic Health Summit de eerste resultaten gepresenteerd.


Lees ook: ZonMw start baanbrekend onderzoek naar gezondheidsrisico’s van plastic

,

Dweilen met de plastickraan open

Recyclen. Dat is nu echt een woord waar ik blij van word. Het klinkt als het vrolijke schjwiep-schjwiep-schjwiep van een springtouw met vederlichte meisjes in frisse zomerjurkjes die zingend op en neer veren. De moeiteloze beweging die eeuwig door kan gaan, het perpetuum mobile van Leonardo da Vinci. Recyclen klinkt naar gezond, zuinig en verstandig. Iets waar iedereen voor is en niemand tegen.

Bij recyclen denk ik aan de pompoenschillen, broccolistronkjes en al het andere groen dat overblijft in mijn keuken: ik stop het in de groene bak en koop het even later als compost terug om er mijn tuin mee te vertroetelen. Ik denk aan het kastje dat te klein werd voor alles wat ik wil bewaren. Het staat nu in de kringloopwinkel en begint morgen aan een nieuwe verzameling in een ander huis. Niets dan goeds, recyclen.

Ook plastic recyclen klonk me in eerste instantie als muziek in de oren. Het leek me een zonnige oplossing voor het duistere probleem van het plastic dat de wereld steeds meer in zijn greep krijgt: de plastic flessen, zakjes, stoelen – wat is eigenlijk niet van plastic – die als zwerfafval op straat en in de rivieren belanden, naar zee stromen en daar – uiteengevallen in kleine stukjes – de magen van onfortuinlijke vogels en vissen verpesten. Of de plastic microvezels die in de lucht zweven en onze gezondheid bedreigen. Recyclen klonk als een daadkrachtige stap tegen dat soort narigheid.

Tot ik me ging verdiepen in de getallen. De hoeveelheid nieuw on-gerecycled plastic op de wereld neemt in schrikbarend tempo toe. In 2018 kwam er 380 miljard kilo bij, binnen een jaar of tien is dat 530 miljard kilo plastic per jaar. Hoeveel er dan als zwerfafval eindigt – op het land, in het water of in de lucht – is niet precies bekend. Minstens 16 miljard kilo per jaar, misschien veel meer. Grote multinationals beweren dat al hun verpakkingen in 2025 van gerecycled plastic zijn. Dat lijkt een volstrekt onhaalbare kaart, maar los daarvan: het blijven plastic verpakkingen. En die eindigen toch weer deels in de oceaan, de ‘longen’ van de wereld. Of in onze eigen longen.

Bij plastic recyclen denk ik nu niet meer aan een vrolijk schjwiepend springtouw, maar aan verwoed dweilen met de kraan open. Een PET-fles van gerecycled plastic kost minder aardolie dan een fles van nieuw plastic. Dat is goed, maar het Grote Plastic-probleem lossen we er niet mee op.

De enige echte oplossing heeft de eenvoud van een fris zomerjurkje: veel minder plastic spullen op de markt brengen. Om te beginnen: géén spullen die we maar één keer gebruiken, zoals PET-flessen en plastic zakjes. En het plastic dat er dan toch komt: heel efficiënt inzamelen, bijvoorbeeld met een statiegeldregeling.

Met al die slimme mensen op de wereld kunnen we die beweging toch moeiteloos in gang zetten. Vederlicht en vrolijk. Schwjiep-schwjiep-schwjiep.

 

Renske Postma

(foto: Jeroen Gosse)

, ,

Overheidssite Waarzitwatin belicht risico’s chemicaliën onvoldoende

Amsterdam, 20 mei 2019 – De Plastic Soup Foundation is kritisch over de vandaag gelanceerde landelijke campagne Waarzitwatin, een overheidswebsite over chemische stoffen in consumentenproducten. De Plastic Soup Foundation juicht transparantie over chemicaliën toe, maar ziet deze nieuwe website vooral als een poging om consumenten gerust te stellen. Inhoudelijk sluit de campagne weliswaar aan bij Nederlandse en Europese wet- en regelgeving, maar schiet ze tekort in de bescherming van de consument tegen schadelijke stoffen.

De website is gemaakt door VeiligheidNL en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

“Een gemiste kans”, vindt Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation. “Op de website ontbreekt de urgentie om het huidige beleid ten aanzien van chemicaliën en risicobeoordeling kritisch onder de loep te nemen. En dat is broodnodig, zeker wat betreft hormoonverstorende stoffen die volgens de World Health Organization (WHO) een mondiale dreiging vormen.”

De Belgische Hoge Gezondheidsraad liet uitgerekend deze maand de alarmbellen wel rinkelen. Het wetenschappelijk adviesorgaan verbonden aan de Belgische overheid publiceerde een lange lijst met concrete aanbevelingen om chemische stoffen en hormoonverstorende stoffen te vermijden. De adviezen betreffen bijvoorbeeld het limiteren van de blootstelling van kleine kinderen aan plastic of rubber speelgoed, het niet opwarmen van voedsel in plastic bakjes in de magnetron of in teflonpannen, het mijden van haarverf, nagellak en geparfumeerde schoonmaakproducten.

Waarzitwatin: een slager die zijn eigen vlees keurt
De Nederlandse website daarentegen is doorspekt van de zinsnede dat ‘bij normaal gebruik’ het product ‘door een gemiddelde Nederlander’ veilig te gebruiken is, tenminste als het product onder Nederlandse of Europese wetgeving valt.

Huidige risicobeoordeling van chemicaliën onvoldoende
Op de website wordt het Nederlandse en Europese beleid ten aanzien van chemicaliën ten onrechte als waterdicht systeem voorgesteld. Vele chemische stoffen op de markt zijn echter niet getest op hun schadelijkheid. Waarzitwatin onderkent dit probleem, maar stelt dat de wetgeving zo is ingesteld dat consumenten niet teveel hormoonverstorende stoffen binnenkrijgen en kwetsbare groepen, zoals baby’s en jonge kinderen, afdoende worden beschermd.

Westerbos: “Maar de lange-termijn blootstelling van chemische stoffen wordt niet meegenomen in de risicobeoordeling, terwijl we al decennia worden blootgesteld aan chemicaliën. Daarnaast is er ook geen rekening gehouden met het cocktaileffect: een individuele chemische stof mag misschien wel onder de grenswaarden blijven, maar over het gecombineerde effect van deze stoffen op onze gezondheid is volstrekt onvoldoende bekend.”

Beleid tegen giftige chemicaliën in plastic faalt
De productie van chemische stoffen is sinds 2012 bijna verdubbeld en zal in 2030 nogmaals verdubbelen. De plastic productie zal verdrievoudigd zijn in 2050. Onze blootstelling aan chemicaliën zal dus alleen maar toenemen. Alle chemische stoffen die in producten worden gebruikt, moeten voldoen aan de Europese verordening REACH (Registratie, Evaluatie, Autorisatie en restrictie van CHemische stoffen).

Producenten moeten zelf productinformatie in dossiers aan ECHA aanleveren, de toezichthouder op de REACH-verordening. Volgens onderzoek door het Duitse milieuagentschap Umweltbundesamt bleek dat echter maar 5% van de dossiers door ECHA is gecheckt op naleving. Het milieuagentschap nam de proef op de som en controleerde 1.814 dossiers op naleving van de eisen en concludeerde dat bijna een derde van de dossiers niet voldeed. Over 37% van de dossiers kon geen duidelijk oordeel worden gegeven. Bij slechts 31% van de dossiers bleek de informatie volledig. Een vergelijkbare conclusie werd getrokken in een recent rapport van de Europese Commissie waarin REACH werd geëvalueerd.

Bronnen en extra informatie:
Plastic Health Coalition
Rapport Hoge Gezondheidsraad (België) 
WHO

 

Mondiale Duurzaamheidsdoelen en de strijd tegen plasticsoep

Opinieartikel van Maria Westerbos in Impakter

Amsterdam, Washington DC – De Verenigde Naties stelden in 2015 de mondiale duurzame ontwikkelingsagenda vast en namen de bekende 17 mondiale duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDGs) aan. In dat jaar werd de strijd tegen de plasticsoep niet erkend als een afzonderlijke SDG. In navolging van het Honolulu Commitment uit 2011 werd het probleem verengd tot plastic afval in zee. Dat plasticsoep zich ook in zoetwater manifesteert, op land en een bedreiging kan vormen voor onze gezondheid, bleef buiten beeld. Het gevolg hiervan is, dat bij internationale acties en overleg tot op heden uitsluitend aan SDG-doel 14.1 gerefereerd wordt. Dit subdoel benadrukt het schoonmaken van oceanen.

Het framen van plastic vervuiling

De Plastic Soup Foundation, samen met een internationale coalitie van NGOs verenigd in de Break Free From Plastic beweging, betoogt dat SDG 14 (Leven in het water) niet uitsluitend als uitgangspunt moet worden genomen bij internationale maatregelen tegen de plasticsoep. De wereld moet óók uitgaan van SDG 3 (Goede gezondheid en welzijn) en van SDG 12 (Verantwoorde consumptie en productie) om – met prioriteit – echte oplossingen te kunnen kiezen.

Door het accent aldus te verleggen, wordt erkend dat je van de hele plasticketen moet uitgaan, en niet alleen van de afvalfase. Een eerste prioriteit is om de productie van plastic te verminderen door in te grijpen bij het begin van de keten, in plaats van het achteraf op te ruimen. De wereld moet de oplossingen die multinationale bedrijven propageren daarom vooral niet omarmen. Het zijn veelal schijnoplossingen, zoals 100% recyclebare verpakkingen, of het verwerken van meer recyclaat in plastic producten. Deze oplossingen, vaak gesteund door overheden, staan nog steeds een ongelimiteerde groei van plastic toe, met name van eenmalig verpakkingsplastic.

Niet SDG 14, maar SDG 3 en 12

Jammer genoeg is de strijd tegen plasticsoep geen afzonderlijke SDG. De SDGs bieden gelukkig wel een effectief raamwerk voor actie, wanneer naast SDG 14 ook SDG 3 en 12 als uitgangspunt worden genomen. Een nieuw internationaal verdrag moet uitgaan van alle fasen van de plasticketen om verergering van de plasticsoep te voorkomen en onze gezondheid niet langer te compromitteren.

Lees het hele artikel van Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, gepubliceerd door Impakter op 27 maart 2019 in de SDG series.

 

, , ,

ZonMw start baanbrekend onderzoek naar gezondheidsrisico’s van plastic

Amsterdam, 7 maart 2019– We krijgen dagelijks microplastics binnen via de lucht die we inademen en het voedsel dat we eten. Dringen deze microplastics vervolgens door in onze hersenen of het vruchtwater van ongeboren kinderen? Hebben de deeltjes invloed op onze darmbacteriën en longcellen? Beïnvloeden ze ons immuunsysteem?
Talloze vragen naar de mogelijke gezondheidsrisico’s van plastic zijn nu nog onbeantwoord, maar daar komt het komende jaar misschien verandering in.

ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek, heeft vandaag bekend gemaakt dat het vijftien kortlopende onderzoeken subsidieert naar de meest prangende vragen. In totaal gaat het om een bedrag van 1,6 miljoen euro waaraan ook NWO, het Gieskes-Strijbis Fonds en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hebben bijgedragen.  Lees hier het persbericht van ZonMW.

De Plastic Soup Foundation zal daarbij als communicatiepartner over de resultaten publiceren op haar nieuwe Plastic Health Platform.

 

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, tekent de samenwerkingsovereenkomst met ZonMw

Wetenschappelijk onderzoek naar mogelijke schadelijke gevolgen van micro- en nanoplastics op cel- en orgaanniveau staat nu nog wereldwijd in de kinderschoenen. Doordat er steeds meer alarmbellen afgaan over gezondheidsrisico’s door plastic, is dit nieuwe wetenschappelijke onderzoek urgenter dan ooit. Nederland positioneert zich met de ZonMw-onderzoeken dan ook als één van de wereldwijde koplopers.

Frank Pierik, programmamanager ZonMw: “We zijn blij dat de eerste projecten in het programma Microplastics & Health van start kunnen gaan. Er is nog veel onbekend. Met deze reeks kortlopende projecten hopen we een eerste tipje van deze sluiter te kunnen oplichten en dat dit aanleiding is tot meer structureel onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics.”

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, licht toe “We zijn trots dat het zover is. Plastic en in het bijzonder micro- en nanoplastics vormen waarschijnlijk een gezondheidsrisico, maar helemaal zeker weten doen we het nog niet. De afgelopen jaren hebben we achter de schermen The Plastic Health Coalition gevormd om doorlopend over nieuwe research te communiceren en resultaten uit te wisselen. Wij mogen ook deze ZonMw onderzoeksresultaten wereldkundig maken en er onder andere mini docs over produceren. Deze video’s zullen op onze website en die van ZonMw te zien zijn. Een ander onderdeel van The Plastic Health Coalition is het Plastic Test Lab. Aanvullend op de ZonMw-onderzoeken testen we in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam verschillende producten op de afgifte van microplastics en nanoplastics (denk aan plastic theezakjes in heet water) en hormoon verstorende additieven zoals weekmakers en brandvertragers.”

Foto door Karl Taylor Photography


Lees ook: Belangrijk nieuw rapport plastic health 

Lees ook: Mariene Microplastics mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid

, ,

De plasticbouillon in mijn lijf

Dankzij onze nationale held Boyan weten we het tegenwoordig allemaal: de oceanen zitten vol plastic. Zelfs in de Marianentrog, een afgrond in de Stille Oceaan, dwarrelen tot op elf kilometer diepte minuscule stukjes plastic. Ver weg, dacht ik eerst nog, maar onze eigen Noordzee blijkt ook een goed gevulde plasticsoep en zelfs die lieflijke Maas voert onafgebroken plastic rommel met zich mee. Ik wacht op het bericht dat er plastic in het grondwater onder mijn voeten zit. Maar daar houdt het dan ook op, dichterbij komt het niet. Dacht ik. Hoopte ik.

Tot ik een lijstje onder ogen kreeg. Een lijstje vol spullen die ik dagelijks gebruik. Spullen van plastic en spullen waarvan ik nooit vermoed heb dat er plastic in zou kúnnen zitten (theezakjes, tafelzout, honing, bier …). De Plastic Soup Foundation en de Vrije Universiteit Amsterdam testen dit jaar wat die spullen achterlaten in ons lijf. Die vraag is nooit bij me opgekomen.

Op de testlijst tref ik ‘plastic waterkoker’ aan. Onmiddellijk plopt een haarscherpe herinnering op: het lief pruttelende kokertje dat jarenlang mijn keuken opfleurde. Honderden liters thee heb ik ermee gezet. Ik voel een stoomwolk van gezelligheid. De test gaat uitwijzen of ik al theedrinkend piepkleine stukjes microplastic, hardmakers en vlamvertragers heb ingeslikt. Oeps.

De testlijst brengt meer verrassingen. Vermoedelijk masseer ik met mijn superzachte dagcrème dagelijks giftige weekmakers en bolletjes nano-plastic in mijn huid. Zonnebrand, douchecrème, shampoo, make-up: hetzelfde verhaal. Ik krijg een ongemakkelijk gevoel. Snel huppel ik voorbij de vraag wat weekmakers doen die blijkbaar in tampons worden gestopt.

Mijn huis blijkt propvol plastic te zitten dat de onderzoekers op gezondheidseffecten willen testen. Handige flesjes en bakjes in de keuken. De sportkleren waar ik me zo fit in voel. Het warme fleecedekentje op de bank. Mijn yogamatje voor een ontspannen moment. Het kleed voor de kachel, de gordijnen en zelfs de verf op de muren. Zitten al die spullen nu ook een beetje in mij?

Appelverkopers smeren op mijn favoriete fruit een glanzend kunststoflaagje. Voor de zekerheid wordt dat op alle foute stoffen getest: week- én hardmakers, vlamvertragers en fluoriden, micro- en nano-plastics. Het is bekend dat deze stoffen iets te maken hebben met typische aandoeningen van deze tijd, zoals ADHD, dementie en Parkinson. Ik twijfel even: wil ik dit echt wel weten?

Mijn oog blijft uiteindelijk lang hangen op ‘babymelkpoeder’. Zelfs daar zitten piepkleine plasticdeeltjes in. We krijgen dus van jongs af aan dagelijks plastic binnen. Zo komt die soep toch nog dichterbij, er zit waarschijnlijk een plasticbouillonnetje in mijn eigen lijf. Daar móet ik meer van weten.

Door Renske Postma

 

, ,

“Gebruik waterflesjes uit supermarkt niet opnieuw”

Amsterdam, 20 december 2018– Australische onderzoekers raden af om plastic flesjes, die met water gevuld in supermarkten worden verkocht, opnieuw te gebruiken.

Professor Anas Ghadouani en zijn team van de universiteit van Western Australia in Perth hebben metalen en plastic waterflessen getest. De directe aanleiding was dat steeds meer mensen gekochte flesjes opnieuw vullen met kraanwater uit milieuoverwegingen. Dan hoef je immers niet telkens opnieuw een flesje te kopen. Maar hoe schadelijk is dat navullen voor je eigen gezondheid?

Volgens Ghadouani zijn glazen en metalen flessen het veiligst, vooral de exemplaren van roestvrijstaal. Daarna komen de plastic flessen die speciaal gemaakt zijn om opnieuw te gebruiken, zoals bijvoorbeeld een Dopper. De professor stelt in zijn algemeenheid dat het verstandig is om dat niet langer dan één jaar te doen.

PET-flessen opnieuw vullen is ronduit de slechtste optie, omdat er altijd plastic deeltjes in het water terechtkomen. Vooral als je zo’n flesje in de zon legt, komen er veel microplastics vrij.

Lees hier het persbericht van de universiteit.


Lees ook: Microplastics in gebotteld drinkwater