Berichten

, , ,

ZonMw start baanbrekend onderzoek naar gezondheidsrisico’s van plastic

Amsterdam, 7 maart 2019– We krijgen dagelijks microplastics binnen via de lucht die we inademen en het voedsel dat we eten. Dringen deze microplastics vervolgens door in onze hersenen of het vruchtwater van ongeboren kinderen? Hebben de deeltjes invloed op onze darmbacteriën en longcellen? Beïnvloeden ze ons immuunsysteem?
Talloze vragen naar de mogelijke gezondheidsrisico’s van plastic zijn nu nog onbeantwoord, maar daar komt het komende jaar misschien verandering in.

ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek, heeft vandaag bekend gemaakt dat het vijftien kortlopende onderzoeken subsidieert naar de meest prangende vragen. In totaal gaat het om een bedrag van 1,6 miljoen euro waaraan ook NWO, het Gieskes-Strijbis Fonds en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hebben bijgedragen.  Lees hier het persbericht van ZonMW.

De Plastic Soup Foundation zal daarbij als communicatiepartner over de resultaten publiceren op haar nieuwe Plastic Health Platform.

 

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, tekent de samenwerkingsovereenkomst met ZonMw

Wetenschappelijk onderzoek naar mogelijke schadelijke gevolgen van micro- en nanoplastics op cel- en orgaanniveau staat nu nog wereldwijd in de kinderschoenen. Doordat er steeds meer alarmbellen afgaan over gezondheidsrisico’s door plastic, is dit nieuwe wetenschappelijke onderzoek urgenter dan ooit. Nederland positioneert zich met de ZonMw-onderzoeken dan ook als één van de wereldwijde koplopers.

Frank Pierik, programmamanager ZonMw: “We zijn blij dat de eerste projecten in het programma Microplastics & Health van start kunnen gaan. Er is nog veel onbekend. Met deze reeks kortlopende projecten hopen we een eerste tipje van deze sluiter te kunnen oplichten en dat dit aanleiding is tot meer structureel onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics.”

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, licht toe “We zijn trots dat het zover is. Plastic en in het bijzonder micro- en nanoplastics vormen waarschijnlijk een gezondheidsrisico, maar helemaal zeker weten doen we het nog niet. De afgelopen jaren hebben we achter de schermen The Plastic Health Coalition gevormd om doorlopend over nieuwe research te communiceren en resultaten uit te wisselen. Wij mogen ook deze ZonMw onderzoeksresultaten wereldkundig maken en er onder andere mini docs over produceren. Deze video’s zullen op onze website en die van ZonMw te zien zijn. Een ander onderdeel van The Plastic Health Coalition is het Plastic Test Lab. Aanvullend op de ZonMw-onderzoeken testen we in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam verschillende producten op de afgifte van microplastics en nanoplastics (denk aan plastic theezakjes in heet water) en hormoon verstorende additieven zoals weekmakers en brandvertragers.”

Foto door Karl Taylor Photography


Lees ook: Belangrijk nieuw rapport plastic health 

Lees ook: Mariene Microplastics mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid

, ,

De plasticbouillon in mijn lijf

Dankzij onze nationale held Boyan weten we het tegenwoordig allemaal: de oceanen zitten vol plastic. Zelfs in de Marianentrog, een afgrond in de Stille Oceaan, dwarrelen tot op elf kilometer diepte minuscule stukjes plastic. Ver weg, dacht ik eerst nog, maar onze eigen Noordzee blijkt ook een goed gevulde plasticsoep en zelfs die lieflijke Maas voert onafgebroken plastic rommel met zich mee. Ik wacht op het bericht dat er plastic in het grondwater onder mijn voeten zit. Maar daar houdt het dan ook op, dichterbij komt het niet. Dacht ik. Hoopte ik.

Tot ik een lijstje onder ogen kreeg. Een lijstje vol spullen die ik dagelijks gebruik. Spullen van plastic en spullen waarvan ik nooit vermoed heb dat er plastic in zou kúnnen zitten (theezakjes, tafelzout, honing, bier …). De Plastic Soup Foundation en de Vrije Universiteit Amsterdam testen dit jaar wat die spullen achterlaten in ons lijf. Die vraag is nooit bij me opgekomen.

Op de testlijst tref ik ‘plastic waterkoker’ aan. Onmiddellijk plopt een haarscherpe herinnering op: het lief pruttelende kokertje dat jarenlang mijn keuken opfleurde. Honderden liters thee heb ik ermee gezet. Ik voel een stoomwolk van gezelligheid. De test gaat uitwijzen of ik al theedrinkend piepkleine stukjes microplastic, hardmakers en vlamvertragers heb ingeslikt. Oeps.

De testlijst brengt meer verrassingen. Vermoedelijk masseer ik met mijn superzachte dagcrème dagelijks giftige weekmakers en bolletjes nano-plastic in mijn huid. Zonnebrand, douchecrème, shampoo, make-up: hetzelfde verhaal. Ik krijg een ongemakkelijk gevoel. Snel huppel ik voorbij de vraag wat weekmakers doen die blijkbaar in tampons worden gestopt.

Mijn huis blijkt propvol plastic te zitten dat de onderzoekers op gezondheidseffecten willen testen. Handige flesjes en bakjes in de keuken. De sportkleren waar ik me zo fit in voel. Het warme fleecedekentje op de bank. Mijn yogamatje voor een ontspannen moment. Het kleed voor de kachel, de gordijnen en zelfs de verf op de muren. Zitten al die spullen nu ook een beetje in mij?

Appelverkopers smeren op mijn favoriete fruit een glanzend kunststoflaagje. Voor de zekerheid wordt dat op alle foute stoffen getest: week- én hardmakers, vlamvertragers en fluoriden, micro- en nano-plastics. Het is bekend dat deze stoffen iets te maken hebben met typische aandoeningen van deze tijd, zoals ADHD, dementie en Parkinson. Ik twijfel even: wil ik dit echt wel weten?

Mijn oog blijft uiteindelijk lang hangen op ‘babymelkpoeder’. Zelfs daar zitten piepkleine plasticdeeltjes in. We krijgen dus van jongs af aan dagelijks plastic binnen. Zo komt die soep toch nog dichterbij, er zit waarschijnlijk een plasticbouillonnetje in mijn eigen lijf. Daar móet ik meer van weten.

Door Renske Postma

 

, ,

“Gebruik waterflesjes uit supermarkt niet opnieuw”

Amsterdam, 20 december 2018– Australische onderzoekers raden af om plastic flesjes, die met water gevuld in supermarkten worden verkocht, opnieuw te gebruiken.

Professor Anas Ghadouani en zijn team van de universiteit van Western Australia in Perth hebben metalen en plastic waterflessen getest. De directe aanleiding was dat steeds meer mensen gekochte flesjes opnieuw vullen met kraanwater uit milieuoverwegingen. Dan hoef je immers niet telkens opnieuw een flesje te kopen. Maar hoe schadelijk is dat navullen voor je eigen gezondheid?

Volgens Ghadouani zijn glazen en metalen flessen het veiligst, vooral de exemplaren van roestvrijstaal. Daarna komen de plastic flessen die speciaal gemaakt zijn om opnieuw te gebruiken, zoals bijvoorbeeld een Dopper. De professor stelt in zijn algemeenheid dat het verstandig is om dat niet langer dan één jaar te doen.

PET-flessen opnieuw vullen is ronduit de slechtste optie, omdat er altijd plastic deeltjes in het water terechtkomen. Vooral als je zo’n flesje in de zon legt, komen er veel microplastics vrij.

Lees hier het persbericht van de universiteit.


Lees ook: Microplastics in gebotteld drinkwater

,

Breaking news: Microplastics dringen snel organen binnen

Amsterdam, 11 december 2018 – De bedreiging van microplastics voor onze gezondheid en dat van dieren is waarschijnlijk veel groter dan tot nu toe gedacht. Voor het eerst is aangetoond dat nanodeeltjes snel worden opgenomen in zeeorganismen, in dit geval de jakobsschelp (Pecten maximus). Eerdere laboratoriumstudies werden uitgevoerd met veel hogere concentraties, maar ditmaal werd rekening gehouden met realistische condities, dat wil zeggen concentraties aan nanoplastics die in het zeemilieu verwacht mogen worden. Het internationale onderzoek is verschenen in Environmental Science & Technology.

De onderzoekers ontwikkelden een nieuwe meetmethode en vervaardigden zelf detecteerbare nanoplastics (carbon radiolabled nanopolystyrene). De uitkomsten zijn zeer verontrustend.

  • Binnen zes uur dringen miljarden microplastics (van 250 nanometer, ongeveer 0,00025 mm) het weefsel van zeeorganismen binnen.
  • Binnen enkele uren dringen nog kleinere deeltjes (20 nanometer, ongeveer 0,00002 mm) door tot organen als lever, kieuwen en spieren. Die kleinste deeltjes komen ook in de bloedbaan terecht.
  • Terwijl de deeltjes zich verspreiden, verspreiden ook giftige stoffen zich door het lichaam.
  • Nadat de dieren in schoon water waren overgezet, duurde het weken voordat alle plastics uit hun lichaam waren verdwenen. De 20 nanometer-deeltjes konden na twee weken niet meer worden waargenomen.

Jakobsschelpen (king scallop, coquilles Saint Jacques) worden veel gegeten. Het Voedingscentrum prijst schaal- en schelpdieren aan als een gezonde keuze. Dat advies houdt nog geen rekening met dit nieuwe wetenschappelijke inzicht.

Foto Scan van nanoplastics. Plymouth University, UK


Lees ook – Alikruik wordt gemakkelijke prooi door toxische microplastics.

Lees ook – Plasticsoep nu ook plastic poep.

Werknemers in bouw en plasticindustrie riskeren meer gezondheidsproblemen

Werknemers in bouw en plasticindustrie riskeren meer gezondheidsproblemen

Amsterdam, 24 juni 2018 – Hormoonverstorende stoffen (Endocrine Disruptors, EDs) leveren een potentieel gezondheidsrisico op. Deze groep stoffen wordt in verband gebracht met verminderde vruchtbaarheid en chronische ziekten als diabetes en kanker. Werknemers in de bouw en in de plasticindustrie komen meer dan gemiddeld met deze stoffen in aanraking en riskeren daardoor meer gezondheidsproblemen. De stoffen, waaronder weekmakers, worden aan plastic toegevoegd om ze de gewenste eigenschappen te geven. De bouwsector is de laatste jaren veel meer plastic gaan toepassen, onder meer om energiezuinigere gebouwen te realiseren. 

Wereldwijd werken miljoenen mensen in beide sectoren. Een internationale groep wetenschappers betoogt in de International Journal of Environmental Research and Public Health dat er voor deze werknemers een aparte risicobenadering nodig is. Ze verwijzen bijvoorbeeld naar een studie dat werknemers in beide sectoren een verhoogde kans op prostaatkanker hebben.   

Niet alleen de dosis van blootstelling is relevant, ook het moment van blootstelling en het geslacht van degene die blootgesteld wordt. Mede hierdoor is het niet eenvoudig om oorzakelijke verbanden aan te tonen. Bovendien kan het een tijd duren voordat schadelijke effecten zich manifesteren. Dit is een belangrijke verklaring voor het feit, dat er nog altijd geen duidelijke regelgeving is die paal en perk stelt aan het gebruik van EDs.  

PSF in NRC: Gezondheid in het geding, Plastic Dieet onontkoombaar

Amsterdam, 23 juni 2018 –  De Plastic Soup Foundation roept de Nederlandse regering op om het Plastic Dieet actief voor te gaan schrijven. De plastic tsunami die onze planeet en onze gezondheid bedreigt, moet pro-actief beteugeld worden, aldus Maria Westerbos, directeur en oprichter van de Plastic Soup Foundation vandaag in een opinieartikel in NRC.

“We zadelen toekomstige generaties op met een gigantisch probleem, dat gepaard gaat met een hoge prijs voor onze gezondheid, zolang we blijven bagatelliseren, aarzelen en slechts mondjesmaat iets ondernemen. Op basis van het voorzorgprincipe mag niet langer gewacht worden om te handelen. De politiek moet onderkennen dat plastic in het milieu een ongewenste emissie is, dat er normen voor plasticvervuiling moeten komen, en dat het gebruik van plastic drastisch moet worden gereduceerd. Te lang hebben we in het sprookje van de kunststofkringloop geloofd: dat we van plastic producten oneindig vaak nieuw plastic kunnen blijven maken als we het maar zouden inleveren en recyclen.”

Het opinieartikel volgt op een reeks van artikelen die de krant de afgelopen week publiceerde over verschillende aspecten van het plasticprobleem. Westerbos: “Uit wetenschappelijke hoek zijn veel aanwijzingen hoe schadelijk plastic is voor de gezondheid. De plasticindustrie en de verpakkingsindustrie kwamen tot dusver uit zichzelf nauwelijks in beweging. Hun verdienmodel is er immers op gericht om tegen lage kosten ongelimiteerd plastic te blijven produceren. Daarom moet de overheid het Plastic Dieet voorschrijven; om af te kicken van onze plasticverslaving, maar vooral ook uit lijfsbehoud.”

De Plastic Soup Foundation is eerder deze maand de campagne Plastic Diet gestart, dat zich richt op schadelijke effecten van plastic op de gezondheid.

Lees hier het artikel online en bekijk hier onze health campagne. 

,

Papieren theezakjes bijna altijd van plastic

Amsterdam,  16 mei 2018 – De BBC liet in een reportage  zien dat er in het mengsel waarvan sommige papieren theezakjes gemaakt zijn, ook plastic verwerkt is.  Het staat niet op de verpakkingen en de consument is hier dan ook niet van op de hoogte. Hierdoor komt er dus plastic in het milieu terecht en mogelijk ook in het lichaam, zonder dat theedrinkers dat beseffen.

We hadden al de nylon piramidezakjes van Lipton en andere merken, maar nu blijkt dat we er niet zomaar vanuit kunnen gaan dat papieren zakjes alleen papier bevatten. Het Engelse voedselconcern Co-op Food ontwikkelt nu polypropyleen-vrije theezakjes. Hierin volgt het bedrijf merken als Jacksons, Piccadilly en Teapigs (theezakjes gemaakt van biologisch afbreekbaar plastic). Het initiatief van Co-op Food is een reactie op de maatschappelijke discussie over plastic in Engeland. Verwacht mag worden dat andere merken volgen.

Zolang bedrijven die theezakjes op de markt brengen geen garantie afgeven dat hun zakjes 100% plasticvrij zijn, weet je niet als consument of je ook plastic binnen krijgt. Er is altijd een plasticvrij alternatief: koop losse thee en gebruik een thee-ei of een theepot met filter.


Lees ook: Microplastics in gebotteld drinkwater

, , ,

Hoe schadelijk is het inademen van microplastics? 

Amsterdam, 23 maart 2018 – Ongeveer 16% van wat jaarlijks in de wereld aan plastic geproduceerd wordt, bestaat uit synthetische textielvezels. Die productie is in het afgelopen decennium elk jaar met ruim 6% gegroeid en bedraagt nu zo’n 60 miljoen ton per jaar. Kunststof kleding is verantwoordelijk voor oneindig veel microvezels die zelfs in drinkwater teruggevonden worden. De aanwezigheid van superkleine plastic deeltjes in de lucht is echter nog nauwelijks onderzocht.  

Frans onderzoek toonde eerder aan dat de plastic microvezels niet alleen in de buitenlucht worden aangetroffen, maar ook in gebouwen, en vooral ook in stof op de vloer. Van alle vezels in de buitenlucht, bleek 29% van plastic te zijn. Het staat vast dat mensen deze microvezels inademen. Binnen krijgen baby’s die over de vloer kruipen vermoedelijk de meeste vezeltjes binnen.  

Leidt inademen tot gezondheidsschade? De Franse onderzoekers, nu samen met Britse collega’s, tonen zich uiterst bezorgd en pleiten met spoed voor nader interdisciplinair onderzoek in een recent verschenen artikel in ScienceDirect. Hun artikel “Microplastic in air: Are we breathing it in?” gaat in op de vraag waar de deeltjes vandaan komen en wat de gezondheidsrisico’s zijn. 

De meeste ingeademde deeltjes zullen door het lichaam ook weer naar buiten worden gewerkt. Maar gevreesd wordt dat een deel tot diep in de longen doordringt en daar permanent aanwezig blijft, simpelweg omdat plastic niet afbreekt. Er kunnen reacties in het lichaam ontstaan, zoals ontstekingen, vooral bij mensen die al minder vitaal zijn. Enkele bevindingen uit het artikel: 

  • de concentratie van plastic vezels in binnenruimten is beduidend hoger dan in de buitenlucht, ook zijn de vezels langer;  
  • plastic deeltjes worden aangetroffen in longweefsel. Dit duidt erop dat het lichaam niet alle deeltjes naar buiten weet te werken; 
  • blijven deeltjes in de longen achter, dan is dat voor lange tijd omdat ze bio persistent zijn; 
  • vanaf een bepaalde concentratie en bij langdurige inademing lijken alle soorten vezels tot ontstekingen te leiden. De vorm van de vezels maakt ook uit. De langere lijken schadelijker te zijn; 
  • arbeiders die werken met plastic textielvezels kennen een reeks van longaandoeningen, zoals hoesten en beperktere longcapaciteit;  
  • een belangrijke beperking is de meetmethode. De onderzoekers hebben gekeken naar 50 μm, maar het detecteren van deeltjes kleiner dan 10 μm is cruciaal.  

Lees ook: Label op synthetische kleding vanwege microvezels in Californië

Pagina's