Berichten

, ,

Verbied en vermijd plastic glitters

Amsterdam, 7 december 2018– De glitters rukken op. Je treft ze tegenwoordig aan in producten als nagellak, hairspray, shampoo en zonnebrand. Dan zijn er nog de party-glitters die je op je gezicht aanbrengt. Het lijkt allemaal even onschuldig als leuk, maar dat is het niet. Glitters zijn overwegend van plastic, vaak een combinatie van aluminium en PET. Ze spoelen met het douchewater weg en komen gemakkelijk in het milieu terecht.

De afgelopen jaren is de verkoop van alle glitter-producten wereldwijd enorm gegroeid. De meeste gebruikers beseffen niet dat glitters stukjes plastic zijn en dat gebruik ervan bijdraagt aan de plasticsoep. Sociale media als Instagram zou de groei voor een deel verklaren, omdat mensen foto’s delen en elkaar nadoen. Zie bijvoorbeeld deze pagina met glitters op tongen.

Terwijl de discussie over microplastics in verzorgingsmiddelen de laatste jaren volop gevoerd is, lijken de glitters vooral buiten schot te zijn gebleven. De aandacht ging vooral uit naar het verwijderen van microplastics met een scrubfunctie. Wanneer wetgeving alleen die plastic scrubdeeltjes verbiedt, blijven glitters en andere microplastics buiten beschouwing.

Vorig jaar riepen Engelse wetenschappers op tot een verbod op glitters.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Denk twee keer na of je met de komende feestdagen glitters op doet, en als je ze toch wilt, vraag dan expliciet om glitters die niet van plastic zijn.”

Foto: Glitter advertentie drogisterij.net


Lees ook: Europees parlement wil verbod op microplastics in cosmetica 

, ,

Alikruik wordt makkelijke prooi door toxische microplastics

Amsterdam, 29 november 2018– De gewone alikruik (Littorina littorea), een slak die in zee leeft, staat op het menu van de strandkrab (Carcinus maenas). Normaal gesproken verdedigen de alikruiken zich door zich in hun schelp terug te trekken zodra ze de aanwezigheid van een krab bespeuren. Nu blijkt uit onderzoek dat dit verdedigingsmechanisme, aangeduid met de term chemosensory, niet meer werkt door giftige stoffen afkomstig van microplastics.

In het laboratorium van het Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS) in Frankrijk werden slakken in water geplaatst met een concentratie aan microplastic pellets. Daarvoor werden nieuwe pellets gebruikt en in eenzelfde proefopstelling pellets die afkomstig van stranden aan het Nauw van Calais. Die laatste groep pellets had lange tijd in zee gelegen. De nieuwe en nog schone pellets hadden enig effect op de gedragsverandering van de alikruiken, maar de pellets uit zee vertoonden een veel groter effect. In zee trekken microplastics gifstoffen uit hun omgeving aan als ware het een magneet. Het onderzoek is in Biology Letters gepubliceerd.

De chemische stoffen die zich aan het plastic in zeewater hechten of die uit het plastic lekken, leggen het verdedigingsmechanisme van de alikruik lam. Daardoor kunnen aanvallende krabben niet meer op tijd gedetecteerd worden. De resultaten suggereren een dramatisch effect van microplastics in zee op dieren die van chemosensory afhankelijk zijn. Het gaat om de eerste studie die niet alleen kijkt naar de gevolgen voor één diersoort, maar naar de interactie tussen twee soorten, waarbij de ene soort de prooi is van de andere.


Lees ook: Oneindig veel diersoorten eten en poepen plastic

, ,

Industrie verliest het van wereldwijde opstand tegen plastic

Amsterdam, 27 november 2018– Een goed gedocumenteerd en uitgebreid achtergrondartikel in The Guardian analyseert de huidige wereldwijde revolte tegen plastic. Sinds enkele jaren heeft het publiek de plasticsoep omarmd als een van de grootste milieuproblemen van onze tijd die moet worden opgelost. De omslag kwam volgens de auteur na de maatschappelijke ophef over microplastics in cosmetica (overigens zonder te verwijzen naar het succes van de Beat the Microbead campagne die de Plastic Soup Foundation in 2012 startte). Consumenten pikten het niet langer dat ze door hun haren te wassen medeschuldig waren aan het veroorzaken van de plasticsoep, omdat fabrikanten natuurlijke ingrediënten in shampoos en scrubs hadden vervangen door de veel goedkopere microplastics.

Waar gaat het nu om?

Een gelegenheidsalliantie van verschillende industriële sectoren pareert bezwaren tegen plastic vervuiling al decennialang met een strategie die er primair op gericht is zoveel mogelijk plastic te kunnen blijven produceren en verkopen. Deze strategie berust volgens het artikel op twee pijlers:

  • de consument is verantwoordelijk voor plastic afval en niet de producent. Belanghebbende industrieën financieren organisaties die deze boodschap verkondigen. In de Verenigde Staten heet die organisatie Keep America Beautiful. In Nederland is dat zusterorganisatie Nederland Schoon;
  • het promoten van recycling van huishoudelijk plastic afval. De suggestie is dat plastic goed gerecycled kan worden en dat het milieuprobleem zo opgelost kan worden. In werkelijkheid wordt slechts een heel klein percentage gerecycled en zijn die producten van inferieure kwaliteit. Bovendien wordt lang niet al het plastic ingezameld.

Maar: het publiek accepteert deze strategie niet langer en krijgt overheden aan zijn zijde. Dit betekent onder meer dat sommige plastic producten nu daadwerkelijk verboden gaan worden en de overheid producenten zelfs meer en meer verantwoordelijk stelt voor de afvalfase van hun producten.

De auteur signaleert echter een paradox; terwijl we leren hoe ernstig de plasticsoep is, leren we ook hoe moeilijk en ingewikkeld het is om dit probleem op te lossen. Zo is de plasticindustrie mondiaal georganiseerd en daardoor moeilijk aan regels te onderwerpen. Aan de andere kant: nooit eerder was er zo’n momentum als nu om de plasticsoep echt aan te gaan pakken.


Lees ook: Ongekend zware lobby industrie tegen voorstellen Europese Commissie

,

ECHA: “Microplastics accumuleren in grond en binnenwateren”

Amsterdam, 23 november 2018– Volgens de European Chemicals Agency (ECHA) is het veel waarschijnlijker dat microplastics accumuleren in grond en binnenwateren dan in oceanen. ECHA verzamelt en analyseert in opdracht van de Europese Commissie informatie over de risico’s voor milieu en gezondheid van met opzet toegevoegde (intentionally added) microplastics in producten.

Begin volgend jaar komt ECHA met een rapport met aanbevelingen voor maatregelen op basis waarvan de Europese Commissie kan besluiten om te verbieden dat producenten microplastics toevoegen aan hun producten. Een restrictie van het gebruik wordt dan geregeld in het kader van REACH. Op dit moment zijn polymeren uitgezonderd van de REACH-procedure voor toelating van producten op de Europese markt.

ECHA presenteerde haar eerste bevindingen op een persconferentie: er is overvloedig bewijs dat microplastics in voedselketens zijn binnengedrongen, dat ze accumuleren in het milieu en dat ze niet degraderen. Dit probleem valt moeilijk anders dan bij de bron aan te pakken. Een powerpoint presentatie legt de situatie uit en ECHA wijst op het effect van de Beat the Microbead-campagne. Die campagne — aangevoerd door de Plastic Soup Foundation — heeft veel aandacht gegenereerd voor het probleem. Inmiddels overwegen afzonderlijke lidstaten microplastics in cosmetica te verbieden.

In de presentatie wijst ECHA er ook op dat microplastics in verzorgingsproducten vele andere functies vervullen dan scrubben. Tot nu toe heeft de cosmetica-industrie op vrijwillige basis alleen de microplastics die een scrubfunctie vervullen uit de formules gehaald. Daarmee is het probleem dus nog lang niet uit de wereld.

Eerder dit jaar vonden consultatierondes plaats waarin ook de Plastic Soup Foundation haar mening gaf en wees op het Beat the Microbead-databestand die inzicht biedt in de vraag welke microplastics in welke verzorgingsproducten van welke merken zitten.

Het agentschap bracht een video uit (zie hieronder) waarin de directeur van ECHA, Bjorn Hansen, vertelt dat ECHA op grond van het onderzoek aanbevelingen zal formuleren voor de Europese Commissie. Onder anderen Jeroen Dagevos, hoofd programma’s van de Plastic Soup Foundation, komt in de video aan het woord.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Zes jaar nadat we in 2012 de Beat the Microbead-campagne begonnen, lijken we aan de vooravond te staan van een Europees verbod van alle microplastics in alle cosmetica. Ik heb er veel vertrouwen in dat ECHA met krachtige aanbevelingen komt die de Europese Commissie niet kan en mag negeren.”


Lees ook:
Plasticsoep nu ook plastic poep
Beat the Microbead-campagne bepleit verbod in Reach op Microplastics.

, ,

Microplastics in insecten in rivieren Zuid Wales

Amsterdam, 13 november 2018– Zorgt plasticvervuiling ervoor dat microplastics doordringen in voedselketens van zoetwatersystemen? Recent onderzoek beantwoordt die vraag met ja. De helft van de onderzochte insecten in rivieren in Zuid Wales blijkt microplastics in zich te dragen die afkomstig moeten zijn uit het water of de bodem waarin ze leven.

Nog onvolwassen eendagsvliegen en schietmotten zijn onderzocht op microplastics in drie rivieren. De bemonsteringslocaties bevonden zich stroomopwaarts- en afwaarts van vijf waterzuiveringsinstallaties. Microplastics werden op alle locaties in de insecten aangetroffen. In tegenstelling tot de verwachting van de onderzoekers dat insecten stroomafwaarts grotere hoeveelheden plastics zouden bevatten dan stroomopwaarts, werden tussen locaties geen significante verschillen waargenomen.

Omdat de onderzochte insecten verschillende voedselvoorkeuren hebben, konden de onderzoekers ook nagaan of de voedselkeuze een rol speelt in de blootstelling aan microplastics. Dat bleek niet het geval. Wel bleken eendagsvliegen die voornamelijk in het water leven, aanzienlijk minder microplastics te bevatten. Dit in tegenstelling tot de eendagsvliegen die vergelijkbaar voedsel op de rivierbodem zoeken. Een voorkeur voor bepaald leefgebied, water of bodem, levert dus mogelijk wel een verklaring op voor gevonden verschillen in hoeveelheden microplastics.

De onderzoekers uiten hun zorg dat de microplastics zich via de insecten in voedselketens kunnen verspreiden. Met name vissen, maar ook andere dieren waaronder amfibieën en roofinsecten, voeden zich met eendagsvliegen en schietmotten. Dit mechanisme werd ook in een ander recent onderzoek onder de aandacht gebracht.


Lees ook: Muggen verplaatsen microplastics van water naar land

Ambities van Plastic Soup Foundation en SodaStream ontmoeten elkaar op eiland Roatán

Het zijn geen standaard vakantiesouvenirs die Maria Westerbos heeft meegenomen uit Honduras. Een klein plastic olifantje zonder slurfje en een afgerukt beentje van een barbiepop – ooit babyroze geweest en vermoedelijk onderwerp van warme affectie. Nu een thuisloos en vies stuk plastic, zwartgeblakerd, besmeurd, bekrast en stinkend. Hoe lang deze speelgoedjes onderweg zijn geweest, en via welke route, vóórdat Maria ze van het strand van Roatán plukte? Only heaven knows. Nu liggen ze op haar bureau in Amsterdam, als stille getuigen van de plastic ramp die zich wereldwijd op zee en kustlijnen voltrekt.

EEN REIS MET EEN BEDOELING

De oprichter en directeur van de Plastic Soup Foundation is terug van een bezoek aan het Hondurese eiland Roatán, 8 kilometer breed en 60 kilometer lang. Ze was daar samen met SodaStream-ceo Daniel Birnbaum en de 150 hoogstgeplaatste managers van het concern uit 45 landen. Maria was keynote speaker en meegereisd als enige vertegenwoordiger van een ngo, samen met filmmaker Chris Jordan (‘Albatross’) en een internationaal gezelschap van een twintigtal influencers en journalisten.

Dat de volledige toplaag van het Israëlische bedrijf – dat apparaten verkoopt waarmee je van kraanwater in een oogwenk bubbeltjeswater kunt maken – uitgerekend naar dit tropische eiland is gevlogen, was niet zonder reden. “Daniel had er een duidelijke bedoeling mee, hij wil dat zijn bedrijf een grote ommezwaai gaat maken, weg van het wegwerpplastic”, zegt Maria. “Dat was ook de reden dat ik op deze uitnodiging inging. Als zo’n groot bedrijf een ingrijpende koerswijziging ondergaat, dan is het nuttig dat al je managers begrijpen waarom. Hij wilde ze confronteren met alle plastic troep die elke dag op zo’n afgelegen eilandje aanspoelt. Hij wilde samen met ze opruimen en dat hebben we dan ook gedaan, samen met lokale schoolkinderen. We zijn een paar dagen op rij tussen 5 en 6 uur ’s ochtends opgestaan, dan was het nog redelijk te doen qua temperatuur. Om 10 uur ’s ochtends was het al 45 graden.”

Er was geen houden aan, het plastic bleef maar komen. Grote herkenbare plastic voorwerpen zoals een ventilator en de borstel van een bezem, maar ook flipflops, poppen, flessen, blikjes en vooral ontelbare, veelkleurige plastic deeltjes die met de hand niet meer op te ruimen zijn. In de folders mag Roatán nog als Paradise Island te boek staan, het eiland zucht nu vooral onder afval.

“Er is helemaal geen waste management op het eiland, niks. Ik zag voetbalvelden met overal afval, waar kinderen omheen voetbalden. Ik zag hopen afval in achtertuintjes van huizen liggen, waar het wordt gedumpt en waar het af en toe in de fik wordt gezet. Je ziet de sporen van branden. Mensen gooien het zo neer, want er is niets geregeld. Waar je ook kijkt, zie je afval. Alleen bij de huizen van de superrijken zie je dat er is opgeruimd. Maar ook dat afval gaat op grote hopen langs de kustlijn en wordt vroeg of laat door de zee meegenomen. Die aanblik van al dat afval kwam enorm bij me binnen. Ik dacht: als het zó toegaat op al die eilandjes in de wereld die geen waste management hebben, al dat afval dat geen kant op kan, dan stikken deze paradijsjes letterlijk in de troep en plasticsoep. En daar komt dan nog eens al het aanlandige afval bij dat op de kusten komt aanwaaien en aanspoelen vanuit god-weet-waar. Ik werd er heel verdrietig van. En ook strijdbaar, zo werkt dat bij mij. Op elk niveau moeten veel meer mensen wereldwijd besmet raken, hun hakken in de plasticsoep zetten en zeggen: tot hier en niet verder.”

PLASTIC TE VERVUILD VOOR RECYCLING

Het eiland is volledig omsloten door water en krijgt het afval inderdaad cadeau uit alle windrichtingen, uit het hele Caraïbisch gebied, van Guatemala, Belize en Mexico in het westen en vanuit Cuba en Haïti in het noordoosten. “Alle rioleringen gaan rechtstreeks het water in. Ik zakte op een gegeven moment tot halverwege mijn kuiten in de poep en plasticsoep weg. Oh Maria, dacht ik, toen ik op mijn slippers door ploeterde: daar kun je gemakkelijk infecties van krijgen. Als dit ons voorland is, als alle bounty islands er zo uitzien of binnen afzienbare termijn er zo gaan uitzien, dan zijn zowel de mens als de oceaan in groot gevaar. Ik heb de plasticsoep eerder zien aanspoelen op Hawaii en op het strand in Vietnam, zien drijven in de morsdode Bagmati River in Kathmandu hoog in de Himalaya, maar om zo’n klein leefgebied midden in de oceaan of zoals hier in de Caraïbische Zee te zien bezwijken onder plastic trash, dat is om te huilen.”

“Het is daarom heel erg interessant om te zien hoe SodaStream haar managers omsmeedt tot een leger van plastic fighters. Ja, dat stond op de T-shirts die ze allemaal droegen. Ik vond het een bijzondere ervaring te zien hoeveel serieuze toewijding er is. De ambities liggen hoog. Ik hoorde Daniel Birnbaum op de slotavond zeggen dat ze 95 procent van de plasticsoep willen gaan opruimen.”

SodaStream onthulde en testte op Roatán namelijk ook de zogeheten Holy Turtle, een drijvend systeem voortgetrokken tussen twee boten dat plastic uit de zee moet filteren. “Zelfs als het werkt, zit je met het probleem: waar moet het afval heen nadat je het uit het water hebt gehaald? Als er in de buurt geen waste management systeem is, dan moet je het afvoeren naar het vasteland. Recyclen is geen optie: veel plastic uit zee is zo vervuild dat maar een fractie ervan herbruikbaar is. Het is een complex probleem, het is allemaal niet zo gemakkelijk. Maar de bedoeling is waanzinnig. Daniel is besmet geraakt met hetzelfde virus als waarmee ik tien jaar geleden ben besmet – en vele anderen gelukkig.”

‘JE MOET HET ZELF ZÍEN’

Wat voor de SodaStream-topman de doorslag gaf? “Hij vertelde me dat hij veel video’s en foto’s van de plastic ellende op stranden had gezien. Vervolgens was hij enkele maanden geleden zelf naar het eiland gevlogen om te gaan kijken. Het is natuurlijk niet niks om 200 mensen naar zo’n afgelegen eiland te laten vliegen en er zo’n resort af te huren. Reken maar uit wat dat kost. Maar als je daarmee dat virus kunt overbrengen naar je managers en hen kunt uitleggen waarom je denkt dat hún bedrijf verantwoordelijkheid moet nemen, dan is het vreselijk effectief. Je moet het zelf zíen! Sommige bedrijven gaan plastic vissen in de grachten van Amsterdam, ook goed. Maar veel meer bedrijven zouden zulke reizen moeten maken, denk ik, zoals SodaStream heeft gedaan. Zoals Bernice Notenboom met captains of industry naar de smeltende Noordpool gaat, daar kun je het mee vergelijken. Ik zou iets soortgelijks ook graag doen, om ceo’s het te laten zien. Wat we samen allemaal aanrichten. We zijn als enige dier ter wereld in staat ons eigen nest dodelijk te vervuilen.”

“Daniel en ik delen die waanzinnige ambitie om het plastic op te ruimen en het probleem op te lossen. Om de wereld te redden! Maar als je die ambitie hebt, dan komen gaandeweg ook teleurstellingen. Als SodaStream het meent om structureel met ons samen te werken, als je verschil wilt maken, dan begint dat altijd bij jezelf. Je moet naar de aanpak bij de bron. Dus daarom zeg ik: SodaStream, ga zelf op plastic dieet. Verlaag je Plastic Mass Index: je PMI. Wij kunnen daarbij helpen. Maak een plan: haal het plastic uit je verpakkingen, haal het plastic om je verpakkingen weg, vervang binnen nu en een paar jaar al je plastic flessen. Ja, nu hebben ze nog glas én plastic flessen die consumenten kunt hervullen. SodaStream zal dus op termijn van die plastic fles af moeten. De doppen zijn ook nog van plastic. Als je Plastic Fighter wilt zijn, moet je zelf op plastic dieet. En je klanten ook. Eigenlijk moeten we allemaal op een plastic dieet! Aan dat concept hebben we in 2018 hard gewerkt.”

‘WIJ GAAN OP PLASTIC DIEET, JIJ OOK’

SodaStream heeft de Plastic Soup Foundation genereus 10.000 dollar gedoneerd. “Dat is voor ons heel belangrijk. Dat gaan we in de webapplicatie van een plastic dieet voor consumenten stoppen om het verliezen van ‘plastic weight’ leuk en aantrekkelijk te maken. We integreren het dieet daarna ook in een app, die bijhoudt waar je bent gebleven, zodat je nooit kunt terugvallen. Daar zie ik een mooie samenwerking in het verschiet liggen. Dat we samen campagne gaan voeren op het plastic dieet. Dan zegt SodaStream tegen haar klanten wereldwijd: ‘Wij gaan op plastic dieet, jij ook! En gebruik deze app.’ Met zo’n boodschap kun je heel veel mensen in de wereld bereiken. Dat is een unieke propositie, dan ga je je onderscheiden.”

In hoeverre de onlangs aangekondigde miljardenovername van SodaStream door PepsiCo invloed heeft op de plasticvrije ambities van het Israëlische concern, zal moeten blijken. Maria ziet wel kansen. “De ceo van PepsiCo kwam ook langs op het eiland, toen we er waren. Ik heb de indruk dat Pepsi wel iets wil. Maar als je kijkt naar de gegevens van World Cleanup Day wereldwijd, dan staan ze toch vrolijk naast Coca-Cola. PepsiCo is een van de grootste vervuilers. Het is natuurlijk een mammoettanker en het is bijzonder lastig om zo’n groot bedrijf van koers te laten veranderen. Daarmee vergeleken is SodaStream een speedboot. SodaStream mag onafhankelijk blijven, is de afspraak en de intentie. Misschien dat SodaStream het goede voorbeeld kan geven en dat PepsiCo daarin meegaat en gaat onderzoeken wat ze kan doen om de kraan van single-use plastics dicht te draaien. Wat zou dat fantastisch zijn.”

,

Plasticsoep nu ook plastic poep

Amsterdam, 1 november 2018 –Dat microplastics doorgedrongen zijn tot in de haarvaten van de samenleving, is al langer bekend. Ze zijn overal in aangetroffen; in water, lucht en grond, in vissen en schelpdieren, in honing, zout en bier. Het is daarom niet verwonderlijk dat microplastics ook in menselijke poep blijken te zitten.

Oostenrijkse onderzoekers presenteerden op 23 oktober hun bevindingen op een congres in Wenen. Ze vonden per tien gram poep gemiddeld twintig deeltjes en in totaal negen verschillende soorten plastic. De ontlasting van acht mensen werd onderzocht, allemaal uit een ander land. Alle monsters bleken microplastics te bevatten. De meest voorkomende plastics waren polypropeen (PP) en polyethyleentereftataat (PET), die beide veel gebruikt worden voor onder meer verpakkingen.

De microplastics, alle tussen de 50 en 500 micrometer groot, werden via de ontlasting uitgescheiden. Onbekend is of er ook nog kleinere deeltjes zijn die in het lichaam achterblijven. De allerkleinste deeltjes kunnen de darmwand passeren, in het weefsel en de bloedbaan terechtkomen en ontstekingsreacties veroorzaken. Hoe de microplastics in het spijsverteringskanaal van de proefpersonen terecht waren gekomen, is niet onderzocht. Het kan zijn door in plastic verpakt voedsel of door drank dat microplastics bevat. In elk geval hadden alle deelnemers etenswaren uit plastic verpakkingsmateriaal geconsumeerd.

Luister ook naar het interview van Talk Radio met Jeroen Dagevos van de Plastic Soup Foundation.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Dat er plastic in onze poep zit, werd al langer vermoed. De grote vraag is nu wat het effect is van die microplastics op het lichaam waarin ze verblijven. Daarom zijn twee dingen uiterst urgent; onderzoek naar de gezondheidseffecten en uit voorzorg vermindering van het plasticgebruik.”


Lees ook: Hoe schadelijk is het inademen van microplastics

Plasticsoep op land: landbouwcompost is vervuild met plastic

Amsterdam, 27 september 2018 – Plastic afval wordt in de Nederlandse regelgeving niet beschouwd als een problematische emissie naar het milieu. Daardoor ontstaat plasticsoep ook op land. Boeren kopen compost dat vervuild is met kleine stukjes plastic en vervuilen zo hun eigen grond. De belangrijkste oorzaak is dat door consumenten ingeleverd gft afval vaak vervuild is met plastic: composteringsbedrijven kunnen dit plastic er niet allemaal uit halen. Ook bermmaaisel vervuild met zwerfvuil wordt als oorzaak genoemd.

Een Noord-Hollandse akkerbouwer uit Abbenes maakt zich grote zorgen over dit plastic in het compost. Hij is nu gestopt om de vruchtbaarheid van zijn grond hiermee te verbeteren. NH Nieuws berichtte over de akkerbouwer en stelde vast dat van de wet in 1000 kilo compost maximaal vijf kilo plastic mag zitten.

De wettelijke kwaliteitseisen voor compost zijn vastgelegd in het Uitvoeringsbesluit Meststoffen, maar deze eisen voorkomen niet dat in de praktijk grote hoeveelheden (micro)plastic in compost aanwezig zijn. Duidelijke regels met een controle en handhavingssysteem van de overheid ontbreken. De Branche Vereniging Organische Reststoffen (BVOR) hanteert het keurmerk Keurcompost. Dit keurmerk kent drie kwaliteitsklassen (A, B en C) die zich onderscheiden door verschillende normen voor verontreinigingen als glas en plastic. Alle drie zijn ze strenger dan de Nederlandse wet. Vanaf 1 januari 2017 mogen wat betreft de branche alleen nog de klassen A en B als organische bodemverbeteraar worden gebruikt. Maar ook volgens de strengste variant van Keurcompost mag er 0,05% vervuiling op elke 1000 kilo zijn: dat is nog altijd een halve kilo aan plastic snippers.

In de praktijk blijkt dat buiten de aanbeveling van de branche compost van veel slechtere kwaliteit in de handel is. Een wettelijk kader om dit te reguleren ontbreekt vooralsnog. Op de aanwezigheid van microplastics is al helemaal geen zicht.

Begin dit jaar waarschuwden Duitse onderzoekers al dat microplastics op land een onderbelicht probleem zijn en op termijn tot grotere schade kunnen leiden dan het plastic in zee. Ze troffen overal ter wereld microplastics op landbouwgronden aan.

Nog eerder heeft de PSF in 2015 gepleit voor een wettelijke norm voor plastic lekkage naar het milieu, destijds naar aanleiding van luierplastic in compost.

Suzanne Kröger, parlementariër voor GroenLinks, heeft Kamervragen over de normen aangekondigd. Harmen Spek pleitte namens Plastic Soup Foundation dinsdag in een uitzending op NH Nieuws opnieuw voor overheidsnormen die bepalen dat er geen plastic in compost meer mag voorkomen.

Lees ook: Nieuwe vrijstellingsregeling zorgt voor meer verspreiding van zwerfplastic

Lees ook: CPB: ‘meer plastic inzamelen helpt niet in strijd tegen plastic soup’

Foto: Berg plastic dat door een composteerbedrijf uit gft is gehaald.

,

Europees Parlement wil verbod op microplastics in cosmetica

Amsterdam, 27 september 2018 – Breaking news: het Europees Parlement heeft in overgrote meerderheid het rapport van de milieucommissie, getiteld Turning plastic wastelands into fields of gold, omarmd. Dit rapport, opgesteld door Europarlementariër Mark Demesmaeker, steunt de Plastics Strategy, de aanpak van de Europese Commissie om de plastic crisis te bezweren en circulariteit van plastic te bevorderen. Het Europees Parlement nam het rapport aan met 579 stemmen voor, 15 tegen en 25 onthoudingen. In het rapport wordt een belangrijk principe benadrukt: plastic afval voorkomen door de bron aan te pakken.

Het rapport bepleit een verbod op microplastics in cosmetica: “De rapporteur gelooft dat aanpak bij de bron de meest kosteneffectieve optie is om microplastics aan te pakken. Hij roept op tot een verbod van microplastics die met opzet zijn toegevoegd aan producten, zoals cosmetica en schoonmaakmiddelen en waarvoor alternatieven bestaan. De recente wetgeving in sommige lidstaten, waaronder het Verenigd Koninkrijk, die plastic microbeads in scrubs verbiedt, laat zien dat deze aanpak mogelijk is.”

Het rapport verwijst ook naar het Mermaids Life+ project (en naar de speciale site van de Plastic Soup Foundation als partner in Mermaids). Demesmaeker vindt dat dit onderzoek belangwekkende informatie heeft opgeleverd en wil dat de Europese Commissie voor producten minimumeisen bij wet regelt om verspreiding van microplastics tegen te gaan. Behalve voor textiel moet dit ook gelden voor autobanden, verf en sigarettenfilters.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Onze jarenlange inspanningen om microplastics via regulering bij de bron aan te pakken, vinden in dit rapport gehoor. Door de overweldigende steun van het Europees Parlement voor het rapport moet de Europese Commissie nu wel met voorstellen voor wetgeving komen. We verwachten een algeheel Europees verbod van alle microplastics in alle cosmetica en dat wettelijke eisen aan synthetische kleding worden gesteld om vezelverlies drastisch te beperken.”

, ,

Trofische overdracht van microplastics in zeehonden vastgesteld

Amsterdam, 6 september 2018 – Zeedieren eten microplastics doordat ze deze soms aanzien voor voedsel. Wanneer zij op hun beurt worden gegeten, worden onbedoeld ook de microplastics geconsumeerd. Dit proces wordt ‘trofische overdracht’ van microplastics genoemd. Hierdoor kunnen microplastics zich potentieel door de gehele voedselketen verspreiden. In een recent gepubliceerde studie in Environmental Pollution is trofische overdracht van microplastics voor zeehonden, dat wil zeggen hoger in de voedselketen, vastgesteld. Het gaat om een indirecte, maar potentieel belangrijke vorm van inname van microplastics.

Om trofische overdracht van microplastics te onderzoeken werden vier in gevangenschap levende grijze zeehonden gevoerd met makreel gevangen voor de Engelse kust. Het verteringsstelsel van 31 makrelen werd onderzocht om een indruk te krijgen van de aanwezigheid van microplastics. Daarnaast werden de uitwerpselen van de zeehonden tweemaal per week, gedurende 16 weken verzameld en onderzocht op de aanwezigheid van microplastics. De typen plastic die werden aangetroffen in de makrelen en de uitwerpselen vertoonden grote overlap, met ethyleen propyleen als meest voorkomende type plastic. Er waren echter ook enkele verschillen. In 10 van de 31 makrelen werden in totaal 18 microplastics aangetroffen, bestaande voor 72% uit plastic vezels en 28% uit kleine plastic fragmenten. In 15 van de 31 uitwerpselen werden in totaal 26 microplastics gevonden, echter voornamelijk bestaande uit kleine plastic fragmenten (69%) en in mindere mate plastic vezels (31%).

De belangrijkste verklaring voor de verschillen is dat de makrelen wier verteringstelsels waren onderzocht niet de makrelen waren die aan de zeehonden werden gevoerd. Directe inname van de microplastic is onwaarschijnlijk omdat de zeehonden zich al vier jaar in het opvangcentrum bevonden en dus niet recent blootgesteld waren aan plastic zwerfafval in de oceaan. De onderzoekers concluderen daarom dat trofische overdracht van microplastics in zeehonden met dit onderzoek is aangetoond.

Mogelijke effecten van de microplastics op de zeehonden zijn ook besproken. Uit eerder onderzoek is gebleken dat microplastics in het verteringsstelsel verminderde voedselinname, energiereserves en reproductie tot gevolg kunnen hebben. Of dit ook opgaat voor zeehonden is echter niet bekend. Ook kunnen tijdens het productieproces toegevoegde chemicaliën en organische stoffen die zich later in het water aan het plastic hebben gehecht mogelijk negatieve effecten hebben op de gezondheid van de zeehond. Tot slot benoemen de auteurs de mogelijke gevolgen voor de menselijke gezondheid. Ook wij consumeren zeedieren en worden dus via trofische overdracht blootgesteld aan microplastics. Een recente overzichtsstudie heeft de mogelijke gezondheidsgevaren van microplastics voor de mens in kaart gebracht.


Lees ook: Zeewormen eten plastic