Berichten

Plastics verbieden? Hanteer het begrip ‘essential use’!

Amsterdam, 04 november 2019 – Hoe maak je onderscheid tussen nuttige en schadelijke plastics? Wetenschappers wijzen in dit verband op het begrip ‘essential use’, dat wordt gehanteerd in het Montrealprotocol. Ze pasten het toe op PFAS, een groep stoffen die geclassificeerd is als zeer zorgwekkend. Hetzelfde uitgangspunt kan ook zinvol blijken in de aanpak van plastics.

Het Montrealprotocol en ‘essential use

Een van de meest succesvolle internationale milieuverdragen ooit is het Montrealprotocol uit 1987. Dit verdrag voorziet in stopzetting van het gebruik van fluorkoolwaterstoffen die ervan verdacht worden de ozonlaag aan te tasten. Sommige fluorkoolwaterstoffen worden echter ‘essentieel’ geacht voor onze gezondheid, veiligheid of voor het beter functioneren van onze samenleving. Deze worden niet verbannen, tenzij er een veilig alternatief bestaat. Daarom bestaat de beoordelingsmeetlat in het kader van het Montrealprotocol uit drie categorieën: stoffen kunnen niet-essentieel, vervangbaar of essentieel zijn. Zie het recent verschenen artikel dat deze aanpak voor PFAS bepleit.

‘Essential use’ en microplastics in verzorgingsproducten

Wanneer we deze meetlat toepassen op microplastics in verzorgingsmiddelen, zien we direct dat dit gebruik niet essentieel is. De microplastics dragen niet bij tot een betere gezondheid, meer veiligheid of een beter functioneren van de samenleving. Ook zijn er alternatieven voorhanden. Maar producenten gebruiken ze om marketingtechnische of financiële redenen toch, want microplastics zijn goedkoop. Aangezien de microplastics uit verzorgingsmiddelen schadelijk zijn voor het milieu, zouden ze internationaal moeten worden gekwalificeerd als niet-essentieel en vervolgens wereldwijd verboden moeten worden.

‘Essential use’ en medische toepassingen

Maar hoe beoordeel je nu een prothese van kunststof? Die zou niemand willen verbieden. Hetzelfde beoordelingskader kan dergelijke plastics ‘essentieel’ verklaren. Dat is het geval wanneer een bepaalde toepassing bijdraagt aan onze gezondheid en veiligheid en er nog geen alternatieve materialen voorhanden zijn.

Uiteraard biedt dit beoordelingskader ruimte voor discussie. Want wie bepaalt bijvoorbeeld hoe het criterium ‘beter voor de samenleving’ wordt ingevuld? Maar die discussie levert uiteindelijk wel de antwoorden op waar we naar zoeken en de instrumenten om de plasticvervuiling effectief te bestrijden.

Lees ook – ECHA wil verbod op opzettelijk toegevoegde microplastics

 

Plastics aangetroffen in het diepste deel van de oceaan

Amsterdam, 25 mei 2018 – Dertig jaar lang is plasticvervuiling gemonitord in de diepzee. De resultaten van deze studie zijn onlangs gepubliceerd in het vakblad Marine Policy. Voor het eerst is aangetoond dat plasticvervuiling voorkomt op 6000 meter en zelfs nog dieper. In de Mariana Trench, het diepste deel van ’s werelds oceanen, werd een plastic tas aangetroffen op 10,898 meter. Het onderzoek is voornamelijk uitgevoerd in de westelijke Stille Oceaan, waar in totaal 1108 grotere stukken plastic op grote diepte werden aangetroffen. Voor 89% waren dit single-use plastics. De hoogste dichtheden plastic werden aangetroffen rond 6000 meter diepte, met 335 stukken plastics per vierkante kilometer.

Omdat er op deze dieptes geen licht doordringt, is er weinig leven te vinden. Er doet zich wel een relevant fenomeen voor. Door scheuren in de aardlaag zijn er hete en koude bronnen, waarbij mineralen uit de aarde in het water worden opgenomen. Deze mineralen dienen als voedselbron voor zogeheten chemo-synthetische bacteriën. De bacteriën vormen op hun beurt de basis voor lokale ecosystemen, waaronder grote kokerwormen, verschillende soorten vissen, koralen en zeeanemonen. Op foto’s is rond de koude bronnen verstrikking van organismen door plastic te zien.

Tot op heden is er vrij weinig bekend over de vraag hoeveel plastic naar diepere delen van de oceaan afdaalt. Dit is zorgwekkend, omdat het leven op grote dieptes extra kwetsbaar is voor verstoring door zeer lage groeisnelheden. Het is daarom van groot belang dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de hoeveelheden plastic in en de schadelijke gevolgen daarvan voor diepzee-ecosystemen.


Lees ook: Plastic maakt koraalriffen ziek