Berichten

Bloedonderzoek in stormvogels toont onbekende gevolgen plasticvervuiling

Amsterdam, 05 november 2019 – Australische onderzoekers hebben gekeken naar het effect van plastic op zeevogels. Dat zeevogels plastic binnen krijgen die verstoppingen veroorzaken of het hongergevoel onderdrukken, is allang bekend. Maar spelen er nog andere factoren mee? In een recente publicatie wordt, onder andere, het effect van plastic op bloedwaarden van jonge zeevogels geanalyseerd.

Verborgen effecten

Het binnenkrijgen van plastic heeft enkele zeer duidelijke en directe gevolgen voor zeevogels. Zo kan plastic zorgen voor verstoppingen in het verteringsstelsel en voor ondervoeding. Vaak wordt een relatie gelegd tussen de grootte en massa van het dier en aangetroffen plastics in de maag. Er zijn echter ook factoren van belang die minder zichtbaar zijn. Plastics kunnen giftige chemicaliën afgeven en microplastics kunnen een nadelig effect hebben op de vertering van voedsel omdat ze onder andere tot hogere concentraties urinezuur leiden.

Onderschat

Aangezien deze factoren moeilijker te meten zijn, worden de negatieve effecten van plastic waarschijnlijk onderschat. Het analyseren van bloedwaarden biedt hier uitkomst. Het nieuwe onderzoek richt zich specifiek op de Australische grote pijlstormvogel, een zeevogel die zeer veel tijd op zee doorbrengt. Dezelfde onderzoekers berichtten eerder dat deze soort het meeste plastic binnenkrijgt van alle gewervelde dieren in en op zee.

Bloedonderzoek

Het nieuwe onderzoek toont duidelijke verbanden aan tussen de hoeveelheid plastic en enkele bloedwaarden van de jonge stormvogels. Meer plastic blijkt gepaard te gaan met een lagere waarde van calcium in het bloed. Dat kan duiden op onder andere lagere vetreserves, verminderde opname van voedingsstoffen, schildklierproblemen en alvleesklierontsteking. Daarnaast wijst het onderzoek op verhoogde waardes voor cholesterol, het amylase-enzym en urinezuur, gerelateerd aan ondervoeding, langdurige stress en nierfalen. Tot slot blijkt dat vogels met plastic in hun maag een significant lager gewicht hebben en kleiner van stuk zijn. De onderzoekers benadrukken dat deze bloedwaarden en de effecten onderdeel zijn van een complex systeem, waarin ook algemene leefomstandigheden een rol spelen.

Completer beeld

De nieuwe studie biedt inzicht in tot nu toe ‘verborgen’ effecten van plasticinname door zeevogels. De onderzoekers pleiten ervoor om ook de minder zichtbare gevolgen van plasticvervuiling in beeld te brengen.

Lees ook – Australische stormvogels eten meeste plastic

Lees ook – Chemische stoffen uit plastic in eieren van de stormvogel

Plastics verbieden? Hanteer het begrip ‘essential use’!

Amsterdam, 04 november 2019 – Hoe maak je onderscheid tussen nuttige en schadelijke plastics? Wetenschappers wijzen in dit verband op het begrip ‘essential use’, dat wordt gehanteerd in het Montrealprotocol. Ze pasten het toe op PFAS, een groep stoffen die geclassificeerd is als zeer zorgwekkend. Hetzelfde uitgangspunt kan ook zinvol blijken in de aanpak van plastics.

Het Montrealprotocol en ‘essential use

Een van de meest succesvolle internationale milieuverdragen ooit is het Montrealprotocol uit 1987. Dit verdrag voorziet in stopzetting van het gebruik van fluorkoolwaterstoffen die ervan verdacht worden de ozonlaag aan te tasten. Sommige fluorkoolwaterstoffen worden echter ‘essentieel’ geacht voor onze gezondheid, veiligheid of voor het beter functioneren van onze samenleving. Deze worden niet verbannen, tenzij er een veilig alternatief bestaat. Daarom bestaat de beoordelingsmeetlat in het kader van het Montrealprotocol uit drie categorieën: stoffen kunnen niet-essentieel, vervangbaar of essentieel zijn. Zie het recent verschenen artikel dat deze aanpak voor PFAS bepleit.

‘Essential use’ en microplastics in verzorgingsproducten

Wanneer we deze meetlat toepassen op microplastics in verzorgingsmiddelen, zien we direct dat dit gebruik niet essentieel is. De microplastics dragen niet bij tot een betere gezondheid, meer veiligheid of een beter functioneren van de samenleving. Ook zijn er alternatieven voorhanden. Maar producenten gebruiken ze om marketingtechnische of financiële redenen toch, want microplastics zijn goedkoop. Aangezien de microplastics uit verzorgingsmiddelen schadelijk zijn voor het milieu, zouden ze internationaal moeten worden gekwalificeerd als niet-essentieel en vervolgens wereldwijd verboden moeten worden.

‘Essential use’ en medische toepassingen

Maar hoe beoordeel je nu een prothese van kunststof? Die zou niemand willen verbieden. Hetzelfde beoordelingskader kan dergelijke plastics ‘essentieel’ verklaren. Dat is het geval wanneer een bepaalde toepassing bijdraagt aan onze gezondheid en veiligheid en er nog geen alternatieve materialen voorhanden zijn.

Uiteraard biedt dit beoordelingskader ruimte voor discussie. Want wie bepaalt bijvoorbeeld hoe het criterium ‘beter voor de samenleving’ wordt ingevuld? Maar die discussie levert uiteindelijk wel de antwoorden op waar we naar zoeken en de instrumenten om de plasticvervuiling effectief te bestrijden.

Lees ook – ECHA wil verbod op opzettelijk toegevoegde microplastics

 

Pyroplastics: een nieuwe vorm van plasticvervuiling

Amsterdam, 4 september 2019 – Pyroplastics zijn drijvende stenen van plastic. Ze worden onder andere gevonden aan de kust in het zuidwesten van Engeland en zijn nauwelijks te onderscheiden van echte stenen. Pas als je ze oppakt, merk je dat ze veel lichter zijn. Door jarenlang in het water gedobberd te hebben, kregen ze hun ronde vorm en steengrijze kleur. Dit verschijnsel vormt een nieuw hoofdstuk van de plasticsoep. Lees het wetenschappelijke artikel over de ontdekking in Science of The Total Environment.

Plastiglomeraat

Overal in de wereld wordt afvalplastic verbrand om het op te ruimen. Als dat in de open lucht en dichtbij zee gebeurt, kunnen de resten in het water komen. In 2014 werd voor het eerst een nieuwe steensoort beschreven: plastiglomeraat. De naam is een samenvoeging van plastic en conglomeraat, de geologische aanduiding voor aaneen gekit sediment. Smeltend plastic vermengt zich met ander materiaal, zoals koraal, lavasteen of schelpen, en vormt zo een steensoort die tot voor kort niet bestond. Ook bij pyroplastics gaat het om restanten van gesmolten plastic, alleen niet samengeklit met ander materiaal. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer plastic op schepen is verbrand en en overboord gegooid.

Erosie

Anders dan plastiglomeraat, waarvan stukken op stranden gevonden worden, zijn pyroplastics geërodeerd door jarenlang in zee te dobberen. Het onderzoek wijst uit dat ze bestaan uit polyethelyeen, polypropyleen of een combinatie daarvan. Nadere analyse wijst ook op de aanwezigheid van zware metalen die allang verboden zijn. Dit impliceert dat deze stukken pyroplastic al lange tijd ronddrijven. Dat de vormen dezelfde zijn als die van echte stenen, laat zien dat dezelfde erosieprocessen plaatsvinden. Alleen gaat het bij plastic oneindig veel sneller dan bij natuursteen.

Anders dan het gebruikelijk plastic afval dat op stranden wordt aangetroffen, worden de stenen helaas nog nauwelijks herkend. Daardoor onderschatten we de hoeveelheid aangespoeld plastic, aldus milieuonderzoeker Andrew Turner van de universiteit van Plymouth.

Foto: Rob Arnold

Lees ook – Interview met onderzoeker Andrew Turner door National Geographic

Lees ook – Plastiglomeraat in Museon

 

Camera in Wageningen legt vast: koraal eet plastic

Amsterdam, 12 juni 2019 – Voor het eerst is het gefilmd: koralen eten microplastics. En ze lijken het nog lekker te vinden ook. Een zeebioloog van Wageningen University and Research (WUR) had de zorgwekkende primeur.

Koralen voeden zich normaal gesproken met planktondiertjes. In 2015 al hebben onderzoekers echter aangetoond dat steenkoralen als filterdieren het onderscheid tussen plankton en microplastics niet kunnen maken. Toen leerde een analyse dat in 21% van de onderzochte koralen ten minste één microplastics werd aangetroffen. Veel dieren vergissen zich omdat ze plastic aanzien voor voedsel, maar koralen hebben geen ogen. Daarom werd door andere onderzoekers, in 2017, verondersteld dat koralen plastic eten omdat het lekker smaakt. Nu is het verschijnsel ook op film vastgelegd.

Smakelijke additieven?

Koralen blijken een voorkeur te hebben om schoon plastic te eten boven plastic waar een laagje bacteriën omheen zit. Het plastic lijkt dus van zichzelf smakelijk te zijn. Het vermoeden bestaat daarom dat de chemische additieven hierin een rol spelen. De koralen aten alle aangeboden soorten plastic, maar hadden geen interesse in zand. De koralen kunnen het ingeslikte plastic niet goed verwerken. Duidelijk is ook dat door de toenemende plasticvervuiling koralen steeds meer in aanraking komen met plastic.

Op film: plastic eet koraal

Tim Wijgerde, zeebioloog van de Universiteit Wageningen, doet al jaren onderzoek naar koraal en met name naar het herstel en de instandhouding van koraalriffen. Hij heeft op film weten vast te leggen dat koraal diverse stukjes plastic naar binnen werkt. Wijgerde: “Hoewel we al wisten dat koralen plastic kunnen eten, ontbraken tot nu toe duidelijke opnamen van dit gedrag. Daarom plaatste ik in ons Wageningse koraallab een hoge resolutie camera boven enkele koraalpoliepen en voerde ik ze stukjes plastic van ongeveer 2 millimeter grootte. Binnen een uur werd duidelijk dat ook onze koralen microplastic erg lekker vinden. Nu moeten we onderzoek doen om uit te zoeken hoe schadelijk microplastic voor het voortbestaan van koraal is.”

Bekijk de 12 minuten durende film, A Reef by Night and Day van Tim Wijgerde. Na 10 minuten en 40 seconden begint het bewuste fragment.


Lees ook:
Steenkoralen eten microplastics
Plastic maakt koraalriffen ziek

Ethaan-tsunami komt op Europa af

Amsterdam, 29 oktober 2018 – Vorige maand publiceerde de International Energy Agency het rapport The Future of Petrochemicals. Een van de belangrijkste conclusies is dat de komende jaren het aantal petrochemische producten, waaronder met name kunststoffen, sterk zal stijgen als gevolg van de combinatie van groeiende wereldeconomie, toenemende wereldbevolking en technologische ontwikkeling.

Pogingen van overheden om het gebruik van eenmalig verpakkingsplastic (de zogeheten single-use plastics) te beperken, zullen volgens het rapport in het niet vallen bij de sterk stijgende consumptie van plastic in ontwikkelingslanden. De wereldwijde concurrentie tussen plasticproducenten wordt zowel veroorzaakt als versterkt door het aanbod van goedkope grondstoffen, met name schaliegas uit de Verenigde Staten.

Ethaan is een aardgas dat wordt afgeleid uit schaliegas. De Verenigde Staten heeft dankzij goedkoop schaliegas opnieuw een gunstige concurrentiepositie verworven: voor plastic gemaakt van ethaan is dat nu een aandeel van 40% van de wereldproductie. Ethaan wordt ook voor Europa de nieuwe grondstof voor plasticproductie, omdat het concurreert met het duurdere in Europa gebruikte nafta. Het IEA-rapport voorspelt dat de productie van ethaan in 2030 met 70% zal zijn toegenomen. Verwacht wordt dat een kwart van het geproduceerde ethaan zal worden geëxporteerd, vooral naar Europa.

Het gas wordt nu al met schepen uit de Verenigde Staten naar Europa gebracht door Ineos, een Britse chemiereus die investeert in nieuwe ethaankrakers op het continent. In de Appalachen (VS) wordt 35,8 miljard dollar geïnvesteerd in schaliegas-infrastructuur, waaronder pijpleidingen naar terminals aan de Amerikaanse oostkust. Terwijl de Europese Unie hard werkt om de plasticsoep te bestrijden, zal de import van ethaan Europese plasticproducenten in staat stellen veel meer plastic tegen nog lagere kosten op de markt te brengen. Recycling van plastic, als onderdeel van de gewenste circulaire economie, zal door de concurrentie van primair plastic, veel moeilijker van de grond komen.

De meest effectieve manier voor de Europese Unie om de plasticsoep te bestrijden en recycling te bevorderen is kortom om de import van ethaan te verbieden. Graag op heel korte termijn!


Lees ook: Grote plasticproducent opent mogelijk fabriek in Botlekgebied.

Lees ook: Tsunami aan plastic door investeringen industrie.

Europees Parlement neemt historisch besluit tegen plasticvervuiling

Straatsburg, 24 oktober 2018 – Een overgrote meerderheid in het Europees Parlement heeft vandaag in Straatsburg gestemd voor een forse reductie van single-use plastics. Ruim 87 procent (571 parlementsleden) stemde voor. Baanbrekend in het pakket aan maatregelen is dat fabrikanten van plasticverpakkingen, sigaretten en visnetten moeten meebetalen aan de kosten van het opruimen van hun afval. Tot dusver worden die kosten op de samenleving afgewenteld. Vanaf nu worden fabrikanten verantwoordelijk gehouden voor de vervuiling die hun producten teweegbrengen.

Het Europees Parlement is zelfs verder gegaan dan de Europese Commissie eerder dit jaar voorstelde. Onder andere EU-commissaris Frans Timmermans heeft zich in de loop van dit jaar vaak hardgemaakt voor de zogeheten Plastics Strategy en ontving hiervoor vorige week nog de Politieke Pluim van de Plastic Soup Foundation.

De maatregelen bevatten ten eerste een verbod vanaf 2021 op de single-use plastics die het meest voor zwerfvuil op zee zorgen, zoals borden, bestek, rietjes, ballonstokjes en wattenstaafjes. Het Parlement heeft deze lijst uitgebreid met producten van zuurstof-afbreekbaar plastic en geëxpandeerd polystyreen (zoals fast-fooddozen). Daarnaast moeten lidstaten nationale plannen opstellen om meervoudig gebruik of recycling aan te moedigen. Andere soorten plastics die geschikt zijn voor recycling, zoals bijvoorbeeld drinkflessen, moeten worden ingezameld en gerecycled met een doelstelling van 90 procent in 2025. Deze doelstelling is alleen haalbaar als statiegeldsystemen worden ingevoerd of uitgebreid.

Omdat ook sigarettenpeuken plastic bevatten, zijn ook reductiedoelen hiervoor vastgesteld. Afval van tabaksproducten moet worden verminderd met 50 procent in 2025 en 80 procent in 2030. De lidstaten moeten verder zorgen dat jaarlijks minstens 50 procent van verloren visnetten wordt ingezameld. Visnetten zorgen voor 27 procent van het afval dat op Europese stranden wordt aangetroffen.

Jeroen Dagevos, hoofdprogramma’s bij de Plastic Soup Foundation is opgetogen over het Europees besluit: “Goed dat het Europees Parlement dit heeft besloten. Het is een goede eerste stap. Nu moet er vooral stevig doorgepakt worden om de groei van plasticproductie te doen stoppen.”

De milieuministers van de EU-lidstaten zullen zich volgende week over de wettekst uitspreken, waarna die opnieuw langs het Europees Parlement zal gaan en tenslotte langs de Europese regeringsleiders.

Lees hier het persbericht van het Europees Parlement.


Lees ook: Voorstel Europese Commissie tot reductie van eenmalig plastic

Kenia Kenya

Plastic afval stoot broeikasgassen uit

Amsterdam, 27 augustus 2018 –Dat plastic bijdraagt aan klimaatverandering is bekend. Het produceren van plastic kost ongeveer 5% van de jaarlijkse wereldolieproductie. Plastic draagt zo bij aan de opwarming van de aarde.  Een nieuwe studie toont aan dat ook plastic afval bijdraagt aan de klimaatverandering. Het gaat vooral om de uitstoot van de broeikasgassen methaan en ethyleen, die uit zwerfplastic vrijkomen onder invloed van zonlicht. Polyethyleen, het meest voorkomende type plastic, stoot beide gassen naar verhouding het meest uit. Het verschijnsel dat plastic in het milieu broeikasgassen veroorzaakt, is nu voor het eerst bestudeerd.

Bij alle geteste types plastic ontsnapt aantoonbaar gas. De hoeveelheid is relatief laag, maar omdat de plasticproductie blijft toenemen en plastic uiteenvalt in steeds kleinere deeltjes, zullen omvang en snelheid van de broeigasproductie toenemen, verwachten de onderzoekers. Daarom is het een bron waar rekening mee moet worden gehouden.

De vondst is een mooi voorbeeld van serendipiteit. Oceanograaf Sarah-Jeanne Royer van de universiteit van Hawaii onderzocht methaangas uit biologisch materiaal dat ze bewaarde in plastic flessen. Toen onverwacht veel meer gassen bleken vrij te komen, kwam ze tot het inzicht dat ook de flessen zelf daaraan bijdragen. Lees ook het BBC artikel.

, ,

Zeewormen eten plastic

Amsterdam, 20 augustus 2018 –Boeien van piepschuim, die onder meer in Korea massaal worden toegepast voor de kweek van mossels en oesters op open zee, verkruimelen langzaam onder de zon. Het was al bekend dat één enkele boei zou kunnen uiteenvallen in zeven miljoen deeltjes. Per vierkante kilometer zeeoppervlak gaat het om 100.000 van zulke boeien. Nieuw onderzoek leert dat niet alleen de zon schuldig is. Zeewormen (polychaeten) werken zich naar binnen, eten het piepschuim en poepen microplastics. Het is een alarmerende ontdekking.

Uit Koreaans onderzoek, gepubliceerd in Marine Pollution Bulletin, blijkt dat er gemiddeld zes tot zeven wormen inde boeien worden aangetroffen. Eén enkele worm kan in één jaar honderd duizenden microplastics ‘genereren’. Uit lab-experimenten kwam naar voren dat één volwassen worm in één week meer dan 11.000 microplastics had uitgepoept.

Zeewormen staan onderaan de voedselketen en worden gegeten door vissen en vogels. De onderzoekers vrezen dat microplastics op deze wijze verder verspreid worden.

Twee jaar geleden was uit wetenschappelijk onderzoek al gebleken dat regenwormen op land minder goed groeien en eerder doodgaan als ze aan bepaalde concentraties microplastics worden blootgesteld. Ook deze regenwormen bleken microplastics te verspreiden, door ze op grotere diepten uit te poepen.

Oliver Heldens werkt samen met de Plastic Soup Foundation om oceaanvervuiling tegen te gaan

Oliver Heldens is de nieuwste ambassadeur van de Plastic Soup Foundation en hij levert een bijzondere bijdrage aan het bestrijden van oceaanvervuiling. Binnen één maand heeft hij met MBRC the ocean al meer dan 10.000 euro opgehaald met de verkoop van de nieuwe MBRC the Ocean-armband‘.

De Plastic Soup Foundation heeft een duidelijke missie: ‘No plastic waste in our water’. De MBRC the Ocean-armband is gemaakt van gerecycled plastic afval dat is omgezet in geregenereerd nylon.

Door de steun van Oliver wordt de armband nu al door duizenden mensen over de hele wereld gedragen. Het besluit om mee te werken aan dit initiatief komt voort uit het respect dat Oliver heeft voor het milieu. Naast zijn overtuigende muziekrepertoire heeft de oceaan een speciaal plekje in Olivers hart.

“De zee is als een liedje dat ik graag mooi wil houden tot het einde. Doe mee en maak onze oceanen weer mooi. Daarom ben ik een trotse ambassadeur van de Plastic Soup Foundation, een van de geweldige initiatieven die strijden voor een schonere oceaan,” vertelt Oliver.

Maria Westerbos, directeur en oprichter van de Plastic Soup Foundation zegt hierover: “We zijn heel trots dat Oliver Heldens nu bij de ambassadeurs van de Plastic Soup Foundation hoort, we denken dat een samenwerking met een artiest zoals hij en met zijn publiek ons kan helpen om het verschil te maken. Ik hoop dat er meer artiesten en muzikanten ons komen steunen in onze strijd!”

 

Over Oliver Heldens:

Oliver Heldens is een jonge Nederlandse ster met een heel eigen geluid. Hij heeft al diverse nummer 1-hits en 1 miljard streams op zijn naam staan. Niet alleen is hij een van de meest getalenteerde producenten in zijn vakgebied, maar hij is ook officieel een van de populairste dj’s ter wereld. Hij staat op de dertiende plaats in de DJ Mag Top 100 van 2017. Met een druk tourschema speelt hij het hele jaar door zijn eclectische en supersnelle beats voor honderden of zelfs duizenden liefhebbers tegelijk.


Over MBRC the ocean:

MBRC the ocean is een nieuw modemerk. Volgens de merkfilosofie is het tijd om de manier te veranderen waarop we denken en handelen. Het merk doneert meer dan 30% van de inkomsten aan de Plastic Soup Foundation. MBRC the ocean is op 24 juni 2018 gelanceerd tijdens de Volvo Ocean Race in Den Haag. Binnen een maand heeft MBRC al € 10.000 gedoneerd aan de Plastic Soup Foundation. Het doel is om eind 2019 meer dan € 500.000 te hebben binnengehaald.


Over de Plastic Soup Foundation:

De Plastic Soup Foundation wil de toenemende vervuiling van de oceanen door plastic een halt toe roepen, zowel nationaal als internationaal. Sinds 2011 pakt de organisatie het probleem van plasticvervuiling aan met slimme en grappige campagnes. De grootste en bekendste campagne van de Plastic Soup Foundation is ‘Beat the Microbead’. Met deze campagne wil de stichting cosmeticamerken over de hele wereld oproepen om niet langer microplastics toe te voegen aan hun producten. Tot nu toe zijn 99 NGO’s uit 44 landen betrokken bij de wereldwijde microbeadcampagne. De Plastic Soup Foundation pakt ook andere bronnen van plasticvervuiling aan, zoals wegwerpplastic en microvezels in synthetische kleding. Volgens de internationale pers is de organisatie op dit moment ‘een van de toonaangevende belangengroepen die plasticvervuiling bestrijden’. Door samen te werken met MBRC the ocean wil de Plastic Soup Foundation een breder en diverser publiek bereiken.

Wie bevrijdt de Middellandse Zee van plasticsoep?

Wie bevrijdt de Middellandse Zee van plasticsoep?

Amsterdam, 23 juni 2018 – Geen oceaan is zo vervuild als de binnenzeeën zijn. Het Wereld Natuur Fonds publiceerde op Wereldmilieudag een rapport over de plasticsoep in de Middellandse Zee. De organisatie concludeert dat de concentratie aan microplastics vier keer zo groot is als de hoogste concentratie in de Stille Oceaan. Het plastic dat in de Middellandse Zee terecht komt, blijft voor altijd ‘gevangen’ met de binnenzee als fuik.    

Het rapport met de titel Out of the plastic trap. Saving the mediterranean from plastic pollution, stelt vast dat het meeste afvalplastic van Turkije en Spanje komt, gevolgd door Italië, Egypte en Frankrijk. In landen als Frankrijk, Spanje en Italië eindigt de helft van al het afval nog altijd op vuilnisbelten. Veel waait ook de zee in.  

Economische sectoren, met name visserij en toerisme, ondervinden in toenemende mate schade van de plasticvervuiling, terwijl ze er beide ook aan bijdragen. De visserij zou jaarlijks ongeveer 62 miljoen euro schade leiden vanwege teruglopende visvangsten en schade aan boten. De helft van alle zeeschildpadden heeft plastic in zijn maag. Voor tonijn is dat één op elke vijf. 

De WWF bepleit stringente maatregelen, zowel internationaal als nationaal. Tot de internationale maatregelen horen een internationaal verdrag met bindende reductiemaatregelen, en onder meer afspraken over handel van plastic afval en criteria voor recycling. Tot de nationale maatregelen horen een recycling doelstelling van 100% plus een verbod op tasjes en andere eenmalig plastics. Zo moet er ook een verbod komen op microplastics in verzorgingsproducten. Voor dit laatste voert de Plastic Soup Foundation al campagne sinds 2012.