Berichten

Plastic Soup Foundation zet eerste juridische stappen tegen structurele plasticvervuiling

AMSTERDAM, 16 januari 2020 – De naar schatting 24 miljoen plastickorrels die uit de lading van de MSC Zoe op de Nederlandse kust zijn aangespoeld, vormen een fractie van de onvoorstelbare hoeveelheden korrels die dag in dag uit door de plasticindustrie in het milieu worden ‘gemorst’. Elk jaar belanden in de Europese Unie ruim 8 biljoen van dit soort microplastics in de natuur, ofwel 23 miljard per dag.

Plastic Soup Foundation maakt zich grote zorgen over de gevolgen voor mens, dier en milieu. Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: ‘Als je de omvang van verspilde korrels in Europa nog enigszins wilt behappen, moet je het omrekenen naar per seconde. Dan heb je het over ruim 265.000 korrels per seconde. Dat is een hele stevige hagelbui van plastic!’

Sterk vervuilde locaties in Rotterdam, Limburg en Antwerpen

Onderzoekers van de Plastic Soup Foundation, Michiel Princen en Robert Möhring, gingen in het afgelopen half jaar langs de fabrieken van grote internationale plasticproducenten op het industrieterrein Chemelot in Zuid-Limburg, in de haven van Rotterdam en in de haven van Antwerpen. De laatste is het grootste knooppunt van plasticproductie in Europa. Op deze locaties zijn producenten gevestigd als Sabic, Ineos, BASF, Borealis, Covestro en Ducor Petrochemicals. De enorme aantallen vers geproduceerde korrels die door de onderzoekers werden aangetroffen, zijn steeds op beeld vastgelegd. Monsters zijn als bewijs meegenomen. ‘We liepen meermaals over een tapijt van plastickorrels’, aldus Princen.

De onderzoekers concluderen dat de vervuiling door plasticproducenten in Nederland en Vlaanderen in het productieproces totaal ontspoord is. ‘De vrijwillige gedragscode van de plasticindustrie, Ocean Clean Sweep, is vrijblijvend en volstrekt niet toereikend om dit probleem op te lossen’, zegt Princen. ‘De grootschalige en structurele omvang van de vervuiling duidt erop dat toezicht en effectieve handhaving al lange tijd ontbreken. Bestaande milieuwetten worden onvoldoende toegepast om de lekkage van plastickorrels naar het milieu aan te pakken en te voorkomen.’

Handhavingsverzoek

De Plastic Soup Foundation heeft deze week daarom als eerste in Europa juridische stappen gezet om deze vorm van vervuiling te stoppen. Via milieuadvocaten Rogier Hörchner en Faton Bajrami is een handhavingsverzoek ingediend bij DCMR, de gezamenlijke milieudienst van de provincie Zuid-Holland en vijftien gemeenten in de regio Rijnmond. Het verzoek heeft onder andere als doel om de Rotterdamse plasticproducent Ducor Petrochemicals te dwingen de omgeving van het bedrijfsterrein schoon te maken en te houden. Op oevers in de directe nabijheid van Ducor Petrochemicals liggen vele tientallen miljoenen korrels.

Omdat ongeveer de helft van de geproduceerde plasticsoorten niet in water blijft drijven, is in het handhavingsverzoek ook gevraagd om het rivierslib van de Rotterdamse haven te onderzoeken op plasticvervuiling.

‘Dit is pas het eerste in een reeks van beoogde handhavingsverzoeken. We zullen dit vaker gaan doen en desnoods via de rechter afdwingen dat de overheid haar werk gaat doen,’ aldus Westerbos. ‘Maar we beginnen met Rotterdam, de locatie het dichtst bij onze eigen Noordzee.’

Ducor en DCMR zijn overigens al langer op de hoogte van de plastic lekkage. Er is tot op heden nog niets opgeruimd en zelfs bij de poort van het bedrijf gaat het al mis.

Een stille ramp

De gevolgen van de vervuiling blijven niet beperkt tot de productielocaties. Via doorgaande wegen, het rioolstelsel en rivieren verspreiden de plastickorrels zich als een olievlek over zeeën en oceanen, waar opruimen ondoenlijk is. ‘Wereldwijd spoelen ze met miljoenen aan op oevers en stranden. Dat is de stille ramp die gaande is’, aldus Westerbos. Vogels en zeedieren die deze korrels voor voedsel aanzien, krijgen interne verwondingen, groeien langzamer en sterven zelfs de hongerdood omdat hun maag al is gevuld met plastic. Tevens is aangetoond dat de korrels chemicaliën aantrekken waardoor ze een giftige pil vormen voor de dieren die ze eten. Na verloop van tijd fragmenteren de korrels tot nog kleinere microplastics en eindigen in ons drinkwater, ons eten en de lucht die we inademen. Met alle mogelijke gevolgen voor onze menselijke gezondheid.

Ook plastic in Natura 2000-gebieden

Uit eerder onderzoek in het kader van het Schone Rivieren-project, waarin Plastic Soup Foundation participeert, bleek dat op bijna de helft van de meer dan 200 meetlocaties langs Maas en Waal plastickorrels zijn gevonden. Aanvullend onderzoek toont aan dat de oevers van de Westerschelde en de Grensmaas, beschermde Natura 2000-gebieden, zijn bezaaid met duizenden plastickorrels per vierkante meter. In Zeeland zijn op de oevers van de Westerschelde overal sporen van de vele plasticproducenten in de Antwerpse haven gevonden.

Westerbos: ‘Ik roep de Europese Commissie op om deze natuurgebieden daadwerkelijk te gaan beschermen conform de Europese Habitatrichtlijn. Het is definitief afgelopen met ons vertrouwen dat de industrie dit zelf goed zal oplossen. Er zijn duidelijke regels nodig vanuit de overheid met harde consequenties.’

Amerikaanse plasticindustrie veroordeeld

Ook in Amerika hebben organisaties zoals Plastic Soup Foundation én particulieren een juridische weg bewandeld, en met succes. In 2019 zijn een plasticfabrikant en een grote distributeur aangeklaagd wegens grootschalige vervuiling met plastickorrels: Formosa Plastics in Texas en Frontier Logistics in South Carolina.

In Texas was het Diane Wilson, een gepensioneerde garnalenvisser, die haar omgeving steeds verder vervuild zag raken met plastickorrels en daarvan structureel bewijs verzamelde. Ze stapte naar de rechter en is in 2019 volledig in het gelijk gesteld. Formosa Plastics werd in het vonnis betiteld als ‘serial offender’. De fabrikant heeft ingestemd met een schikking van vijftig miljoen dollar wegens het jarenlang illegaal dumpen van miljarden plastickorrels in Lavaca Bay en andere waterwegen.

Daarnaast heeft het bedrijf een zogenaamde ‘zero discharge’-belofte gedaan: het zal in de toekomst geen enkele nurdle uit het productieproces naar het milieu laten lekken en bovendien alle veroorzaakte vervuiling opruimen.

Plastic Soup Foundation hoopt op soortgelijke resultaten in Nederland en de rest van Europa en werkt daartoe samen met Break Free From Plastic en The Great Nurdle Hunt.
.


Duiding

De plastic korrels, ook wel nurdles genoemd, zijn korrels kunststofgranulaat: een halffabricaat dat gebruikt wordt voor de fabricage van allerlei soorten plastic producten, van tandenborstels tot frisdrankflessen. De korrels zijn spotgoedkoop. Dat is een reden waarom de plasticindustrie zo slordig omgaat met het transport en de overslag ervan. Bovendien zijn individuele korrels klein en licht: bedrijfsprocessen moeten daarom waterdicht zijn. De enige aanpak is een 100% sluitende bronaanpak.

Een rapport van brancheorganisatie Plastics Europe en de Antwerpse haven is veelzeggend voor een indruk van de gemorste hoeveelheden. Hieruit blijkt dat het havenbedrijf in de loop van 2018 op slechts vijf verschillende hotspots liefst 3,3 ton aan plastickorrels heeft opgeruimd. Aangezien er 50.000 korrels in een kilo gaan, waren dat dus alleen op die vijf plekken al 165 miljoen opgeruimde korrels, ofwel zeven keer zoveel als de aangespoelde hoeveelheid uit de MSC Zoe.

Meer informatie

Meer informatie over de onderzochte locaties en beeldmateriaal van de aangetroffen vervuiling is hieronder te bekijken.

Plastic Soup Foundation steunt oproep vuurwerkverbod

Amsterdam, 6 januari 2020. Onderbelicht in de vuurwerkdiscussie is de hoeveelheid plastic die na het feest achterblijft in het milieu. De meeste mensen zullen zich niet realiseren dat het afsteken van vuurwerk direct bijdraagt aan de plasticsoep! Het gaat om de houdertjes waarin de rotjes staan, het plastic dat uiteengereten wordt en de achtergelaten verpakkingen.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) constateerde al in 2014 in een rapport dat het plastic van vuurwerk bijdraagt aan microplastics in zee. Nog datzelfde jaar werd in de Tweede Kamer een motie aangenomen om alle bronnen van microplastics aan te pakken. De regering deed echter niets aan het vuurwerk tot eind vorig jaar opnieuw een motie werd aangenomen. Mede naar aanleiding van Europees beleid om plastic in het milieu terug te dringen, wordt de regering daarin verzocht ‘om te onderzoeken hoe samen met de vuurwerk-branche het gebruik van plastic in vuurwerk en het aanbieden van vuurwerk waarin plastic is verwerkt kan worden tegengegaan.’

Steeds krachtiger roep om verbod op vuurwerk  

De overheid bepleit dat er geen plastic in het milieu mag komen, maar staat nog toe dat dit met de jaarwisseling wel degelijk gebeurt. Ondertussen buitelen de pleidooien om vuurwerk aan banden te leggen over elkaar heen. Ze lopen uiteen van een volledig verbod op consumentenvuurwerk tot het alleen verbieden van de zwaarste categorie knallers. Het Nationaal Vuurwerkmanifest bepleit een verbod en is door meer dan een kwart miljoen particulieren en organisaties ondertekend. Vrijwel alle relevante beroepsgroepen — van oogchirurgen tot hulpverleners en burgemeesters — spreken zich uit voor een verbod. De politieke druk is daarmee zo groot geworden dat partijen die traditioneel tegen een verbod zijn (VVD, CDA) niet langer lijken vast te houden aan hun standpunt.

Gesprek met vuurwerkbranche

Het door de Kamer afgedwongen gesprek van de minister met de vuurwerkbranche moet ertoe leiden dat er minder plastic in vuurwerk verwerkt wordt. Maar heeft het zin om gebruik van minder plastic te bespreken in vuurwerk dat straks waarschijnlijk verboden is? Het gesprek zal daarom moeten gaan om het tegengaan van al het plastic, dus ook in siervuurwerk, dat straks alleen nog door professionals gecontroleerd mag worden afgestoken.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: ‘Wij wensen iedereen een voorspoedig 2020 en toekomstige jaarwisselingen zonder plasticvervuiling. We steunen de maatschappelijke oproep tot een verbod op alle consumentenvuurwerk van harte.’

Teken hier het Nationaal Vuurwerkmanifest

Lees ook – Pleidooi voor verbod vuurwerk

Lees ook – Milieuminister in gesprek met vuurwerkbranche over plastic

Bloedonderzoek in stormvogels toont onbekende gevolgen plasticvervuiling

Amsterdam, 05 november 2019 – Australische onderzoekers hebben gekeken naar het effect van plastic op zeevogels. Dat zeevogels plastic binnen krijgen die verstoppingen veroorzaken of het hongergevoel onderdrukken, is allang bekend. Maar spelen er nog andere factoren mee? In een recente publicatie wordt, onder andere, het effect van plastic op bloedwaarden van jonge zeevogels geanalyseerd.

Verborgen effecten

Het binnenkrijgen van plastic heeft enkele zeer duidelijke en directe gevolgen voor zeevogels. Zo kan plastic zorgen voor verstoppingen in het verteringsstelsel en voor ondervoeding. Vaak wordt een relatie gelegd tussen de grootte en massa van het dier en aangetroffen plastics in de maag. Er zijn echter ook factoren van belang die minder zichtbaar zijn. Plastics kunnen giftige chemicaliën afgeven en microplastics kunnen een nadelig effect hebben op de vertering van voedsel omdat ze onder andere tot hogere concentraties urinezuur leiden.

Onderschat

Aangezien deze factoren moeilijker te meten zijn, worden de negatieve effecten van plastic waarschijnlijk onderschat. Het analyseren van bloedwaarden biedt hier uitkomst. Het nieuwe onderzoek richt zich specifiek op de Australische grote pijlstormvogel, een zeevogel die zeer veel tijd op zee doorbrengt. Dezelfde onderzoekers berichtten eerder dat deze soort het meeste plastic binnenkrijgt van alle gewervelde dieren in en op zee.

Bloedonderzoek

Het nieuwe onderzoek toont duidelijke verbanden aan tussen de hoeveelheid plastic en enkele bloedwaarden van de jonge stormvogels. Meer plastic blijkt gepaard te gaan met een lagere waarde van calcium in het bloed. Dat kan duiden op onder andere lagere vetreserves, verminderde opname van voedingsstoffen, schildklierproblemen en alvleesklierontsteking. Daarnaast wijst het onderzoek op verhoogde waardes voor cholesterol, het amylase-enzym en urinezuur, gerelateerd aan ondervoeding, langdurige stress en nierfalen. Tot slot blijkt dat vogels met plastic in hun maag een significant lager gewicht hebben en kleiner van stuk zijn. De onderzoekers benadrukken dat deze bloedwaarden en de effecten onderdeel zijn van een complex systeem, waarin ook algemene leefomstandigheden een rol spelen.

Completer beeld

De nieuwe studie biedt inzicht in tot nu toe ‘verborgen’ effecten van plasticinname door zeevogels. De onderzoekers pleiten ervoor om ook de minder zichtbare gevolgen van plasticvervuiling in beeld te brengen.

Lees ook – Australische stormvogels eten meeste plastic

Lees ook – Chemische stoffen uit plastic in eieren van de stormvogel

Plastics verbieden? Hanteer het begrip ‘essential use’!

Amsterdam, 04 november 2019 – Hoe maak je onderscheid tussen nuttige en schadelijke plastics? Wetenschappers wijzen in dit verband op het begrip ‘essential use’, dat wordt gehanteerd in het Montrealprotocol. Ze pasten het toe op PFAS, een groep stoffen die geclassificeerd is als zeer zorgwekkend. Hetzelfde uitgangspunt kan ook zinvol blijken in de aanpak van plastics.

Het Montrealprotocol en ‘essential use

Een van de meest succesvolle internationale milieuverdragen ooit is het Montrealprotocol uit 1987. Dit verdrag voorziet in stopzetting van het gebruik van fluorkoolwaterstoffen die ervan verdacht worden de ozonlaag aan te tasten. Sommige fluorkoolwaterstoffen worden echter ‘essentieel’ geacht voor onze gezondheid, veiligheid of voor het beter functioneren van onze samenleving. Deze worden niet verbannen, tenzij er een veilig alternatief bestaat. Daarom bestaat de beoordelingsmeetlat in het kader van het Montrealprotocol uit drie categorieën: stoffen kunnen niet-essentieel, vervangbaar of essentieel zijn. Zie het recent verschenen artikel dat deze aanpak voor PFAS bepleit.

‘Essential use’ en microplastics in verzorgingsproducten

Wanneer we deze meetlat toepassen op microplastics in verzorgingsmiddelen, zien we direct dat dit gebruik niet essentieel is. De microplastics dragen niet bij tot een betere gezondheid, meer veiligheid of een beter functioneren van de samenleving. Ook zijn er alternatieven voorhanden. Maar producenten gebruiken ze om marketingtechnische of financiële redenen toch, want microplastics zijn goedkoop. Aangezien de microplastics uit verzorgingsmiddelen schadelijk zijn voor het milieu, zouden ze internationaal moeten worden gekwalificeerd als niet-essentieel en vervolgens wereldwijd verboden moeten worden.

‘Essential use’ en medische toepassingen

Maar hoe beoordeel je nu een prothese van kunststof? Die zou niemand willen verbieden. Hetzelfde beoordelingskader kan dergelijke plastics ‘essentieel’ verklaren. Dat is het geval wanneer een bepaalde toepassing bijdraagt aan onze gezondheid en veiligheid en er nog geen alternatieve materialen voorhanden zijn.

Uiteraard biedt dit beoordelingskader ruimte voor discussie. Want wie bepaalt bijvoorbeeld hoe het criterium ‘beter voor de samenleving’ wordt ingevuld? Maar die discussie levert uiteindelijk wel de antwoorden op waar we naar zoeken en de instrumenten om de plasticvervuiling effectief te bestrijden.

Lees ook – ECHA wil verbod op opzettelijk toegevoegde microplastics

 

Pyroplastics: een nieuwe vorm van plasticvervuiling

Amsterdam, 4 september 2019 – Pyroplastics zijn drijvende stenen van plastic. Ze worden onder andere gevonden aan de kust in het zuidwesten van Engeland en zijn nauwelijks te onderscheiden van echte stenen. Pas als je ze oppakt, merk je dat ze veel lichter zijn. Door jarenlang in het water gedobberd te hebben, kregen ze hun ronde vorm en steengrijze kleur. Dit verschijnsel vormt een nieuw hoofdstuk van de plasticsoep. Lees het wetenschappelijke artikel over de ontdekking in Science of The Total Environment.

Plastiglomeraat

Overal in de wereld wordt afvalplastic verbrand om het op te ruimen. Als dat in de open lucht en dichtbij zee gebeurt, kunnen de resten in het water komen. In 2014 werd voor het eerst een nieuwe steensoort beschreven: plastiglomeraat. De naam is een samenvoeging van plastic en conglomeraat, de geologische aanduiding voor aaneen gekit sediment. Smeltend plastic vermengt zich met ander materiaal, zoals koraal, lavasteen of schelpen, en vormt zo een steensoort die tot voor kort niet bestond. Ook bij pyroplastics gaat het om restanten van gesmolten plastic, alleen niet samengeklit met ander materiaal. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer plastic op schepen is verbrand en en overboord gegooid.

Erosie

Anders dan plastiglomeraat, waarvan stukken op stranden gevonden worden, zijn pyroplastics geërodeerd door jarenlang in zee te dobberen. Het onderzoek wijst uit dat ze bestaan uit polyethelyeen, polypropyleen of een combinatie daarvan. Nadere analyse wijst ook op de aanwezigheid van zware metalen die allang verboden zijn. Dit impliceert dat deze stukken pyroplastic al lange tijd ronddrijven. Dat de vormen dezelfde zijn als die van echte stenen, laat zien dat dezelfde erosieprocessen plaatsvinden. Alleen gaat het bij plastic oneindig veel sneller dan bij natuursteen.

Anders dan het gebruikelijk plastic afval dat op stranden wordt aangetroffen, worden de stenen helaas nog nauwelijks herkend. Daardoor onderschatten we de hoeveelheid aangespoeld plastic, aldus milieuonderzoeker Andrew Turner van de universiteit van Plymouth.

Foto: Rob Arnold

Lees ook – Interview met onderzoeker Andrew Turner door National Geographic

Lees ook – Plastiglomeraat in Museon

 

Camera in Wageningen legt vast: koraal eet plastic

Amsterdam, 12 juni 2019 – Voor het eerst is het gefilmd: koralen eten microplastics. En ze lijken het nog lekker te vinden ook. Een zeebioloog van Wageningen University and Research (WUR) had de zorgwekkende primeur.

Koralen voeden zich normaal gesproken met planktondiertjes. In 2015 al hebben onderzoekers echter aangetoond dat steenkoralen als filterdieren het onderscheid tussen plankton en microplastics niet kunnen maken. Toen leerde een analyse dat in 21% van de onderzochte koralen ten minste één microplastics werd aangetroffen. Veel dieren vergissen zich omdat ze plastic aanzien voor voedsel, maar koralen hebben geen ogen. Daarom werd door andere onderzoekers, in 2017, verondersteld dat koralen plastic eten omdat het lekker smaakt. Nu is het verschijnsel ook op film vastgelegd.

Smakelijke additieven?

Koralen blijken een voorkeur te hebben om schoon plastic te eten boven plastic waar een laagje bacteriën omheen zit. Het plastic lijkt dus van zichzelf smakelijk te zijn. Het vermoeden bestaat daarom dat de chemische additieven hierin een rol spelen. De koralen aten alle aangeboden soorten plastic, maar hadden geen interesse in zand. De koralen kunnen het ingeslikte plastic niet goed verwerken. Duidelijk is ook dat door de toenemende plasticvervuiling koralen steeds meer in aanraking komen met plastic.

Op film: plastic eet koraal

Tim Wijgerde, zeebioloog van de Universiteit Wageningen, doet al jaren onderzoek naar koraal en met name naar het herstel en de instandhouding van koraalriffen. Hij heeft op film weten vast te leggen dat koraal diverse stukjes plastic naar binnen werkt. Wijgerde: “Hoewel we al wisten dat koralen plastic kunnen eten, ontbraken tot nu toe duidelijke opnamen van dit gedrag. Daarom plaatste ik in ons Wageningse koraallab een hoge resolutie camera boven enkele koraalpoliepen en voerde ik ze stukjes plastic van ongeveer 2 millimeter grootte. Binnen een uur werd duidelijk dat ook onze koralen microplastic erg lekker vinden. Nu moeten we onderzoek doen om uit te zoeken hoe schadelijk microplastic voor het voortbestaan van koraal is.”

Bekijk de 12 minuten durende film, A Reef by Night and Day van Tim Wijgerde. Na 10 minuten en 40 seconden begint het bewuste fragment.


Lees ook:
Steenkoralen eten microplastics
Plastic maakt koraalriffen ziek

Ethaan-tsunami komt op Europa af

Amsterdam, 29 oktober 2018 – Vorige maand publiceerde de International Energy Agency het rapport The Future of Petrochemicals. Een van de belangrijkste conclusies is dat de komende jaren het aantal petrochemische producten, waaronder met name kunststoffen, sterk zal stijgen als gevolg van de combinatie van groeiende wereldeconomie, toenemende wereldbevolking en technologische ontwikkeling.

Pogingen van overheden om het gebruik van eenmalig verpakkingsplastic (de zogeheten single-use plastics) te beperken, zullen volgens het rapport in het niet vallen bij de sterk stijgende consumptie van plastic in ontwikkelingslanden. De wereldwijde concurrentie tussen plasticproducenten wordt zowel veroorzaakt als versterkt door het aanbod van goedkope grondstoffen, met name schaliegas uit de Verenigde Staten.

Ethaan is een aardgas dat wordt afgeleid uit schaliegas. De Verenigde Staten heeft dankzij goedkoop schaliegas opnieuw een gunstige concurrentiepositie verworven: voor plastic gemaakt van ethaan is dat nu een aandeel van 40% van de wereldproductie. Ethaan wordt ook voor Europa de nieuwe grondstof voor plasticproductie, omdat het concurreert met het duurdere in Europa gebruikte nafta. Het IEA-rapport voorspelt dat de productie van ethaan in 2030 met 70% zal zijn toegenomen. Verwacht wordt dat een kwart van het geproduceerde ethaan zal worden geëxporteerd, vooral naar Europa.

Het gas wordt nu al met schepen uit de Verenigde Staten naar Europa gebracht door Ineos, een Britse chemiereus die investeert in nieuwe ethaankrakers op het continent. In de Appalachen (VS) wordt 35,8 miljard dollar geïnvesteerd in schaliegas-infrastructuur, waaronder pijpleidingen naar terminals aan de Amerikaanse oostkust. Terwijl de Europese Unie hard werkt om de plasticsoep te bestrijden, zal de import van ethaan Europese plasticproducenten in staat stellen veel meer plastic tegen nog lagere kosten op de markt te brengen. Recycling van plastic, als onderdeel van de gewenste circulaire economie, zal door de concurrentie van primair plastic, veel moeilijker van de grond komen.

De meest effectieve manier voor de Europese Unie om de plasticsoep te bestrijden en recycling te bevorderen is kortom om de import van ethaan te verbieden. Graag op heel korte termijn!


Lees ook: Grote plasticproducent opent mogelijk fabriek in Botlekgebied.

Lees ook: Tsunami aan plastic door investeringen industrie.

Europees Parlement neemt historisch besluit tegen plasticvervuiling

Straatsburg, 24 oktober 2018 – Een overgrote meerderheid in het Europees Parlement heeft vandaag in Straatsburg gestemd voor een forse reductie van single-use plastics. Ruim 87 procent (571 parlementsleden) stemde voor. Baanbrekend in het pakket aan maatregelen is dat fabrikanten van plasticverpakkingen, sigaretten en visnetten moeten meebetalen aan de kosten van het opruimen van hun afval. Tot dusver worden die kosten op de samenleving afgewenteld. Vanaf nu worden fabrikanten verantwoordelijk gehouden voor de vervuiling die hun producten teweegbrengen.

Het Europees Parlement is zelfs verder gegaan dan de Europese Commissie eerder dit jaar voorstelde. Onder andere EU-commissaris Frans Timmermans heeft zich in de loop van dit jaar vaak hardgemaakt voor de zogeheten Plastics Strategy en ontving hiervoor vorige week nog de Politieke Pluim van de Plastic Soup Foundation.

De maatregelen bevatten ten eerste een verbod vanaf 2021 op de single-use plastics die het meest voor zwerfvuil op zee zorgen, zoals borden, bestek, rietjes, ballonstokjes en wattenstaafjes. Het Parlement heeft deze lijst uitgebreid met producten van zuurstof-afbreekbaar plastic en geëxpandeerd polystyreen (zoals fast-fooddozen). Daarnaast moeten lidstaten nationale plannen opstellen om meervoudig gebruik of recycling aan te moedigen. Andere soorten plastics die geschikt zijn voor recycling, zoals bijvoorbeeld drinkflessen, moeten worden ingezameld en gerecycled met een doelstelling van 90 procent in 2025. Deze doelstelling is alleen haalbaar als statiegeldsystemen worden ingevoerd of uitgebreid.

Omdat ook sigarettenpeuken plastic bevatten, zijn ook reductiedoelen hiervoor vastgesteld. Afval van tabaksproducten moet worden verminderd met 50 procent in 2025 en 80 procent in 2030. De lidstaten moeten verder zorgen dat jaarlijks minstens 50 procent van verloren visnetten wordt ingezameld. Visnetten zorgen voor 27 procent van het afval dat op Europese stranden wordt aangetroffen.

Jeroen Dagevos, hoofdprogramma’s bij de Plastic Soup Foundation is opgetogen over het Europees besluit: “Goed dat het Europees Parlement dit heeft besloten. Het is een goede eerste stap. Nu moet er vooral stevig doorgepakt worden om de groei van plasticproductie te doen stoppen.”

De milieuministers van de EU-lidstaten zullen zich volgende week over de wettekst uitspreken, waarna die opnieuw langs het Europees Parlement zal gaan en tenslotte langs de Europese regeringsleiders.

Lees hier het persbericht van het Europees Parlement.


Lees ook: Voorstel Europese Commissie tot reductie van eenmalig plastic

Kenia Kenya

Plastic afval stoot broeikasgassen uit

Amsterdam, 27 augustus 2018 –Dat plastic bijdraagt aan klimaatverandering is bekend. Het produceren van plastic kost ongeveer 5% van de jaarlijkse wereldolieproductie. Plastic draagt zo bij aan de opwarming van de aarde.  Een nieuwe studie toont aan dat ook plastic afval bijdraagt aan de klimaatverandering. Het gaat vooral om de uitstoot van de broeikasgassen methaan en ethyleen, die uit zwerfplastic vrijkomen onder invloed van zonlicht. Polyethyleen, het meest voorkomende type plastic, stoot beide gassen naar verhouding het meest uit. Het verschijnsel dat plastic in het milieu broeikasgassen veroorzaakt, is nu voor het eerst bestudeerd.

Bij alle geteste types plastic ontsnapt aantoonbaar gas. De hoeveelheid is relatief laag, maar omdat de plasticproductie blijft toenemen en plastic uiteenvalt in steeds kleinere deeltjes, zullen omvang en snelheid van de broeigasproductie toenemen, verwachten de onderzoekers. Daarom is het een bron waar rekening mee moet worden gehouden.

De vondst is een mooi voorbeeld van serendipiteit. Oceanograaf Sarah-Jeanne Royer van de universiteit van Hawaii onderzocht methaangas uit biologisch materiaal dat ze bewaarde in plastic flessen. Toen onverwacht veel meer gassen bleken vrij te komen, kwam ze tot het inzicht dat ook de flessen zelf daaraan bijdragen. Lees ook het BBC artikel.

, ,

Zeewormen eten plastic

Amsterdam, 20 augustus 2018 –Boeien van piepschuim, die onder meer in Korea massaal worden toegepast voor de kweek van mossels en oesters op open zee, verkruimelen langzaam onder de zon. Het was al bekend dat één enkele boei zou kunnen uiteenvallen in zeven miljoen deeltjes. Per vierkante kilometer zeeoppervlak gaat het om 100.000 van zulke boeien. Nieuw onderzoek leert dat niet alleen de zon schuldig is. Zeewormen (polychaeten) werken zich naar binnen, eten het piepschuim en poepen microplastics. Het is een alarmerende ontdekking.

Uit Koreaans onderzoek, gepubliceerd in Marine Pollution Bulletin, blijkt dat er gemiddeld zes tot zeven wormen inde boeien worden aangetroffen. Eén enkele worm kan in één jaar honderd duizenden microplastics ‘genereren’. Uit lab-experimenten kwam naar voren dat één volwassen worm in één week meer dan 11.000 microplastics had uitgepoept.

Zeewormen staan onderaan de voedselketen en worden gegeten door vissen en vogels. De onderzoekers vrezen dat microplastics op deze wijze verder verspreid worden.

Twee jaar geleden was uit wetenschappelijk onderzoek al gebleken dat regenwormen op land minder goed groeien en eerder doodgaan als ze aan bepaalde concentraties microplastics worden blootgesteld. Ook deze regenwormen bleken microplastics te verspreiden, door ze op grotere diepten uit te poepen.