Berichten

Camera in Wageningen legt vast: koraal eet plastic

Amsterdam, 12 juni 2019 – Voor het eerst is het gefilmd: koralen eten microplastics. En ze lijken het nog lekker te vinden ook. Een zeebioloog van Wageningen University and Research (WUR) had de zorgwekkende primeur.

Koralen voeden zich normaal gesproken met planktondiertjes. In 2015 al hebben onderzoekers echter aangetoond dat steenkoralen als filterdieren het onderscheid tussen plankton en microplastics niet kunnen maken. Toen leerde een analyse dat in 21% van de onderzochte koralen ten minste één microplastics werd aangetroffen. Veel dieren vergissen zich omdat ze plastic aanzien voor voedsel, maar koralen hebben geen ogen. Daarom werd door andere onderzoekers, in 2017, verondersteld dat koralen plastic eten omdat het lekker smaakt. Nu is het verschijnsel ook op film vastgelegd.

Smakelijke additieven?

Koralen blijken een voorkeur te hebben om schoon plastic te eten boven plastic waar een laagje bacteriën omheen zit. Het plastic lijkt dus van zichzelf smakelijk te zijn. Het vermoeden bestaat daarom dat de chemische additieven hierin een rol spelen. De koralen aten alle aangeboden soorten plastic, maar hadden geen interesse in zand. De koralen kunnen het ingeslikte plastic niet goed verwerken. Duidelijk is ook dat door de toenemende plasticvervuiling koralen steeds meer in aanraking komen met plastic.

Op film: plastic eet koraal

Tim Wijgerde, zeebioloog van de Universiteit Wageningen, doet al jaren onderzoek naar koraal en met name naar het herstel en de instandhouding van koraalriffen. Hij heeft op film weten vast te leggen dat koraal diverse stukjes plastic naar binnen werkt. Wijgerde: “Hoewel we al wisten dat koralen plastic kunnen eten, ontbraken tot nu toe duidelijke opnamen van dit gedrag. Daarom plaatste ik in ons Wageningse koraallab een hoge resolutie camera boven enkele koraalpoliepen en voerde ik ze stukjes plastic van ongeveer 2 millimeter grootte. Binnen een uur werd duidelijk dat ook onze koralen microplastic erg lekker vinden. Nu moeten we onderzoek doen om uit te zoeken hoe schadelijk microplastic voor het voortbestaan van koraal is.”

Bekijk de 12 minuten durende film, A Reef by Night and Day van Tim Wijgerde. Na 10 minuten en 40 seconden begint het bewuste fragment.


Lees ook:
Steenkoralen eten microplastics
Plastic maakt koraalriffen ziek

Ethaan-tsunami komt op Europa af

Amsterdam, 29 oktober 2018 – Vorige maand publiceerde de International Energy Agency het rapport The Future of Petrochemicals. Een van de belangrijkste conclusies is dat de komende jaren het aantal petrochemische producten, waaronder met name kunststoffen, sterk zal stijgen als gevolg van de combinatie van groeiende wereldeconomie, toenemende wereldbevolking en technologische ontwikkeling.

Pogingen van overheden om het gebruik van eenmalig verpakkingsplastic (de zogeheten single-use plastics) te beperken, zullen volgens het rapport in het niet vallen bij de sterk stijgende consumptie van plastic in ontwikkelingslanden. De wereldwijde concurrentie tussen plasticproducenten wordt zowel veroorzaakt als versterkt door het aanbod van goedkope grondstoffen, met name schaliegas uit de Verenigde Staten.

Ethaan is een aardgas dat wordt afgeleid uit schaliegas. De Verenigde Staten heeft dankzij goedkoop schaliegas opnieuw een gunstige concurrentiepositie verworven: voor plastic gemaakt van ethaan is dat nu een aandeel van 40% van de wereldproductie. Ethaan wordt ook voor Europa de nieuwe grondstof voor plasticproductie, omdat het concurreert met het duurdere in Europa gebruikte nafta. Het IEA-rapport voorspelt dat de productie van ethaan in 2030 met 70% zal zijn toegenomen. Verwacht wordt dat een kwart van het geproduceerde ethaan zal worden geëxporteerd, vooral naar Europa.

Het gas wordt nu al met schepen uit de Verenigde Staten naar Europa gebracht door Ineos, een Britse chemiereus die investeert in nieuwe ethaankrakers op het continent. In de Appalachen (VS) wordt 35,8 miljard dollar geïnvesteerd in schaliegas-infrastructuur, waaronder pijpleidingen naar terminals aan de Amerikaanse oostkust. Terwijl de Europese Unie hard werkt om de plasticsoep te bestrijden, zal de import van ethaan Europese plasticproducenten in staat stellen veel meer plastic tegen nog lagere kosten op de markt te brengen. Recycling van plastic, als onderdeel van de gewenste circulaire economie, zal door de concurrentie van primair plastic, veel moeilijker van de grond komen.

De meest effectieve manier voor de Europese Unie om de plasticsoep te bestrijden en recycling te bevorderen is kortom om de import van ethaan te verbieden. Graag op heel korte termijn!


Lees ook: Grote plasticproducent opent mogelijk fabriek in Botlekgebied.

Lees ook: Tsunami aan plastic door investeringen industrie.

Europees Parlement neemt historisch besluit tegen plasticvervuiling

Straatsburg, 24 oktober 2018 – Een overgrote meerderheid in het Europees Parlement heeft vandaag in Straatsburg gestemd voor een forse reductie van single-use plastics. Ruim 87 procent (571 parlementsleden) stemde voor. Baanbrekend in het pakket aan maatregelen is dat fabrikanten van plasticverpakkingen, sigaretten en visnetten moeten meebetalen aan de kosten van het opruimen van hun afval. Tot dusver worden die kosten op de samenleving afgewenteld. Vanaf nu worden fabrikanten verantwoordelijk gehouden voor de vervuiling die hun producten teweegbrengen.

Het Europees Parlement is zelfs verder gegaan dan de Europese Commissie eerder dit jaar voorstelde. Onder andere EU-commissaris Frans Timmermans heeft zich in de loop van dit jaar vaak hardgemaakt voor de zogeheten Plastics Strategy en ontving hiervoor vorige week nog de Politieke Pluim van de Plastic Soup Foundation.

De maatregelen bevatten ten eerste een verbod vanaf 2021 op de single-use plastics die het meest voor zwerfvuil op zee zorgen, zoals borden, bestek, rietjes, ballonstokjes en wattenstaafjes. Het Parlement heeft deze lijst uitgebreid met producten van zuurstof-afbreekbaar plastic en geëxpandeerd polystyreen (zoals fast-fooddozen). Daarnaast moeten lidstaten nationale plannen opstellen om meervoudig gebruik of recycling aan te moedigen. Andere soorten plastics die geschikt zijn voor recycling, zoals bijvoorbeeld drinkflessen, moeten worden ingezameld en gerecycled met een doelstelling van 90 procent in 2025. Deze doelstelling is alleen haalbaar als statiegeldsystemen worden ingevoerd of uitgebreid.

Omdat ook sigarettenpeuken plastic bevatten, zijn ook reductiedoelen hiervoor vastgesteld. Afval van tabaksproducten moet worden verminderd met 50 procent in 2025 en 80 procent in 2030. De lidstaten moeten verder zorgen dat jaarlijks minstens 50 procent van verloren visnetten wordt ingezameld. Visnetten zorgen voor 27 procent van het afval dat op Europese stranden wordt aangetroffen.

Jeroen Dagevos, hoofdprogramma’s bij de Plastic Soup Foundation is opgetogen over het Europees besluit: “Goed dat het Europees Parlement dit heeft besloten. Het is een goede eerste stap. Nu moet er vooral stevig doorgepakt worden om de groei van plasticproductie te doen stoppen.”

De milieuministers van de EU-lidstaten zullen zich volgende week over de wettekst uitspreken, waarna die opnieuw langs het Europees Parlement zal gaan en tenslotte langs de Europese regeringsleiders.

Lees hier het persbericht van het Europees Parlement.


Lees ook: Voorstel Europese Commissie tot reductie van eenmalig plastic

Kenia Kenya

Plastic afval stoot broeikasgassen uit

Amsterdam, 27 augustus 2018 –Dat plastic bijdraagt aan klimaatverandering is bekend. Het produceren van plastic kost ongeveer 5% van de jaarlijkse wereldolieproductie. Plastic draagt zo bij aan de opwarming van de aarde.  Een nieuwe studie toont aan dat ook plastic afval bijdraagt aan de klimaatverandering. Het gaat vooral om de uitstoot van de broeikasgassen methaan en ethyleen, die uit zwerfplastic vrijkomen onder invloed van zonlicht. Polyethyleen, het meest voorkomende type plastic, stoot beide gassen naar verhouding het meest uit. Het verschijnsel dat plastic in het milieu broeikasgassen veroorzaakt, is nu voor het eerst bestudeerd.

Bij alle geteste types plastic ontsnapt aantoonbaar gas. De hoeveelheid is relatief laag, maar omdat de plasticproductie blijft toenemen en plastic uiteenvalt in steeds kleinere deeltjes, zullen omvang en snelheid van de broeigasproductie toenemen, verwachten de onderzoekers. Daarom is het een bron waar rekening mee moet worden gehouden.

De vondst is een mooi voorbeeld van serendipiteit. Oceanograaf Sarah-Jeanne Royer van de universiteit van Hawaii onderzocht methaangas uit biologisch materiaal dat ze bewaarde in plastic flessen. Toen onverwacht veel meer gassen bleken vrij te komen, kwam ze tot het inzicht dat ook de flessen zelf daaraan bijdragen. Lees ook het BBC artikel.

, ,

Zeewormen eten plastic

Amsterdam, 20 augustus 2018 –Boeien van piepschuim, die onder meer in Korea massaal worden toegepast voor de kweek van mossels en oesters op open zee, verkruimelen langzaam onder de zon. Het was al bekend dat één enkele boei zou kunnen uiteenvallen in zeven miljoen deeltjes. Per vierkante kilometer zeeoppervlak gaat het om 100.000 van zulke boeien. Nieuw onderzoek leert dat niet alleen de zon schuldig is. Zeewormen (polychaeten) werken zich naar binnen, eten het piepschuim en poepen microplastics. Het is een alarmerende ontdekking.

Uit Koreaans onderzoek, gepubliceerd in Marine Pollution Bulletin, blijkt dat er gemiddeld zes tot zeven wormen inde boeien worden aangetroffen. Eén enkele worm kan in één jaar honderd duizenden microplastics ‘genereren’. Uit lab-experimenten kwam naar voren dat één volwassen worm in één week meer dan 11.000 microplastics had uitgepoept.

Zeewormen staan onderaan de voedselketen en worden gegeten door vissen en vogels. De onderzoekers vrezen dat microplastics op deze wijze verder verspreid worden.

Twee jaar geleden was uit wetenschappelijk onderzoek al gebleken dat regenwormen op land minder goed groeien en eerder doodgaan als ze aan bepaalde concentraties microplastics worden blootgesteld. Ook deze regenwormen bleken microplastics te verspreiden, door ze op grotere diepten uit te poepen.

Oliver Heldens werkt samen met de Plastic Soup Foundation om oceaanvervuiling tegen te gaan

Oliver Heldens is de nieuwste ambassadeur van de Plastic Soup Foundation en hij levert een bijzondere bijdrage aan het bestrijden van oceaanvervuiling. Binnen één maand heeft hij met MBRC the ocean al meer dan 10.000 euro opgehaald met de verkoop van de nieuwe MBRC the Ocean-armband‘.

De Plastic Soup Foundation heeft een duidelijke missie: ‘No plastic waste in our water’. De MBRC the Ocean-armband is gemaakt van gerecycled plastic afval dat is omgezet in geregenereerd nylon.

Door de steun van Oliver wordt de armband nu al door duizenden mensen over de hele wereld gedragen. Het besluit om mee te werken aan dit initiatief komt voort uit het respect dat Oliver heeft voor het milieu. Naast zijn overtuigende muziekrepertoire heeft de oceaan een speciaal plekje in Olivers hart.

“De zee is als een liedje dat ik graag mooi wil houden tot het einde. Doe mee en maak onze oceanen weer mooi. Daarom ben ik een trotse ambassadeur van de Plastic Soup Foundation, een van de geweldige initiatieven die strijden voor een schonere oceaan,” vertelt Oliver.

Maria Westerbos, directeur en oprichter van de Plastic Soup Foundation zegt hierover: “We zijn heel trots dat Oliver Heldens nu bij de ambassadeurs van de Plastic Soup Foundation hoort, we denken dat een samenwerking met een artiest zoals hij en met zijn publiek ons kan helpen om het verschil te maken. Ik hoop dat er meer artiesten en muzikanten ons komen steunen in onze strijd!”

 

Over Oliver Heldens:

Oliver Heldens is een jonge Nederlandse ster met een heel eigen geluid. Hij heeft al diverse nummer 1-hits en 1 miljard streams op zijn naam staan. Niet alleen is hij een van de meest getalenteerde producenten in zijn vakgebied, maar hij is ook officieel een van de populairste dj’s ter wereld. Hij staat op de dertiende plaats in de DJ Mag Top 100 van 2017. Met een druk tourschema speelt hij het hele jaar door zijn eclectische en supersnelle beats voor honderden of zelfs duizenden liefhebbers tegelijk.


Over MBRC the ocean:

MBRC the ocean is een nieuw modemerk. Volgens de merkfilosofie is het tijd om de manier te veranderen waarop we denken en handelen. Het merk doneert meer dan 30% van de inkomsten aan de Plastic Soup Foundation. MBRC the ocean is op 24 juni 2018 gelanceerd tijdens de Volvo Ocean Race in Den Haag. Binnen een maand heeft MBRC al € 10.000 gedoneerd aan de Plastic Soup Foundation. Het doel is om eind 2019 meer dan € 500.000 te hebben binnengehaald.


Over de Plastic Soup Foundation:

De Plastic Soup Foundation wil de toenemende vervuiling van de oceanen door plastic een halt toe roepen, zowel nationaal als internationaal. Sinds 2011 pakt de organisatie het probleem van plasticvervuiling aan met slimme en grappige campagnes. De grootste en bekendste campagne van de Plastic Soup Foundation is ‘Beat the Microbead’. Met deze campagne wil de stichting cosmeticamerken over de hele wereld oproepen om niet langer microplastics toe te voegen aan hun producten. Tot nu toe zijn 99 NGO’s uit 44 landen betrokken bij de wereldwijde microbeadcampagne. De Plastic Soup Foundation pakt ook andere bronnen van plasticvervuiling aan, zoals wegwerpplastic en microvezels in synthetische kleding. Volgens de internationale pers is de organisatie op dit moment ‘een van de toonaangevende belangengroepen die plasticvervuiling bestrijden’. Door samen te werken met MBRC the ocean wil de Plastic Soup Foundation een breder en diverser publiek bereiken.

Wie bevrijdt de Middellandse Zee van plasticsoep?

Wie bevrijdt de Middellandse Zee van plasticsoep?

Amsterdam, 23 juni 2018 – Geen oceaan is zo vervuild als de binnenzeeën zijn. Het Wereld Natuur Fonds publiceerde op Wereldmilieudag een rapport over de plasticsoep in de Middellandse Zee. De organisatie concludeert dat de concentratie aan microplastics vier keer zo groot is als de hoogste concentratie in de Stille Oceaan. Het plastic dat in de Middellandse Zee terecht komt, blijft voor altijd ‘gevangen’ met de binnenzee als fuik.    

Het rapport met de titel Out of the plastic trap. Saving the mediterranean from plastic pollution, stelt vast dat het meeste afvalplastic van Turkije en Spanje komt, gevolgd door Italië, Egypte en Frankrijk. In landen als Frankrijk, Spanje en Italië eindigt de helft van al het afval nog altijd op vuilnisbelten. Veel waait ook de zee in.  

Economische sectoren, met name visserij en toerisme, ondervinden in toenemende mate schade van de plasticvervuiling, terwijl ze er beide ook aan bijdragen. De visserij zou jaarlijks ongeveer 62 miljoen euro schade leiden vanwege teruglopende visvangsten en schade aan boten. De helft van alle zeeschildpadden heeft plastic in zijn maag. Voor tonijn is dat één op elke vijf. 

De WWF bepleit stringente maatregelen, zowel internationaal als nationaal. Tot de internationale maatregelen horen een internationaal verdrag met bindende reductiemaatregelen, en onder meer afspraken over handel van plastic afval en criteria voor recycling. Tot de nationale maatregelen horen een recycling doelstelling van 100% plus een verbod op tasjes en andere eenmalig plastics. Zo moet er ook een verbod komen op microplastics in verzorgingsproducten. Voor dit laatste voert de Plastic Soup Foundation al campagne sinds 2012.  

Plastics aangetroffen in het diepste deel van de oceaan

Amsterdam, 25 mei 2018 – Dertig jaar lang is plasticvervuiling gemonitord in de diepzee. De resultaten van deze studie zijn onlangs gepubliceerd in het vakblad Marine Policy. Voor het eerst is aangetoond dat plasticvervuiling voorkomt op 6000 meter en zelfs nog dieper. In de Mariana Trench, het diepste deel van ’s werelds oceanen, werd een plastic tas aangetroffen op 10,898 meter. Het onderzoek is voornamelijk uitgevoerd in de westelijke Stille Oceaan, waar in totaal 1108 grotere stukken plastic op grote diepte werden aangetroffen. Voor 89% waren dit single-use plastics. De hoogste dichtheden plastic werden aangetroffen rond 6000 meter diepte, met 335 stukken plastics per vierkante kilometer.

Omdat er op deze dieptes geen licht doordringt, is er weinig leven te vinden. Er doet zich wel een relevant fenomeen voor. Door scheuren in de aardlaag zijn er hete en koude bronnen, waarbij mineralen uit de aarde in het water worden opgenomen. Deze mineralen dienen als voedselbron voor zogeheten chemo-synthetische bacteriën. De bacteriën vormen op hun beurt de basis voor lokale ecosystemen, waaronder grote kokerwormen, verschillende soorten vissen, koralen en zeeanemonen. Op foto’s is rond de koude bronnen verstrikking van organismen door plastic te zien.

Tot op heden is er vrij weinig bekend over de vraag hoeveel plastic naar diepere delen van de oceaan afdaalt. Dit is zorgwekkend, omdat het leven op grote dieptes extra kwetsbaar is voor verstoring door zeer lage groeisnelheden. Het is daarom van groot belang dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de hoeveelheden plastic in en de schadelijke gevolgen daarvan voor diepzee-ecosystemen.


Lees ook: Plastic maakt koraalriffen ziek

,

Plastic wattenstaafjes op hun retour, maar nog niet in Nederland

Amsterdam, 18 februari 2018 – Wattenstaafjes worden in veel landen in groten getale op het strand en langs de waterkant aangetroffen. Ook in Nederland. De voornaamste oorzaak is dat mensen hun toilet als afvalemmer gebruiken of buitenshuis hun oren schoonmaken. De staafjes dragen bij aan de plasticvervuiling. Italië heeft eind vorig jaar daarom als eerste land ter wereld de plastic wattenstaafjes verboden.   

In het Verenigd Koninkrijk voert City to Sea campagne tegen de plastic staafjes. De campagne, Switch the Stick, heeft groot succes. Eind 2016 verklaarden alle grote winkelketens in het Verenigd Koninkrijk dat ze hun eigen huismerk zouden aanpassen. De plastic wattenstaafjes van het eigen merk zouden vóór het einde van 2017 zijn vervangen door papieren staafjes. Sainsbury’s, Boots, Morrisons, Wilko, Lidl zijn hun toezegging nagekomen. Aldi, Superdrug en Asda nog niet.

Ook in Nederland weten alle producenten van wattenstaafjes dat er een kans bestaat dat ze in het milieu terecht komen. Wattenstaafjes staan op plek 9 van het meest gevonden rivierafval in Nederland. Dit blijkt uit het ‘Rivierafval onderzoek 2017’ van Schone Rivieren. Toch is nog geen enkel huismerk van grote winkelketens gestopt met het plastic staafje, of het nu om Albert Heijn, Kruidvat, Hema, Trekpleister of Jumbo gaat. Bij Ecomonde, die de slogan “voor een mooiere wereld” voert, en bij Ekoplaza zijn de staafjes wel van papier. Deze aanbieder wijst de grote concurrenten de weg.

Hoe lang zal het nog duren voor de retailers door hun klanten op hun verantwoordelijkheid worden gewezen en het assortiment aanpassen? Zolang dat niet gebeurt, en ook de overheid zich stilhoudt, blijven deze merken kiezen voor de goedkoopste productiewijze (plastic), ook al is er een betaalbaar alternatief (papier). 

Foto: City to Sea

Plastic maakt koraalriffen ziek


Amsterdam, 30 januari 2018
– Koraalriffen zijn het meest soortenrijke ecosysteem in de oceaan. Ze bruisen van het leven, maar zijn uiterst kwetsbaar. Dat visnetten een desastreus effect hebben op de riffen was allang bekend en bij hevige stroming wordt het koraal ook door achtergelaten netten gemakkelijk kapotgetrokken. Nu is er een wetenschappelijke studie in Science verschenen die op heel andere aspecten wijst. De inzichten zijn alarmerend.

Koralen zijn levende organismen die ziek kunnen worden. Plastic speelt daarin een grote rol, zo blijkt nu voor het eerst. Door plastic kapotgetrokken koraal raakt gewond en is daardoor vatbaar voor ziekten. Deze tasten niet alleen dat ene koraal aan, maar verspreiden zich over een heel rif.

Koraal dat plastic vangt, heeft een 20 keer zo grote kans om ziek te worden. Plastic kan licht en zuurstof afsluiten en gifstoffen afgeven. Maar het meest alarmerend is dat bacteriën kunnen meeliften op plastic en dat plastic koloniseren. Tasten ziekteverwekkende bacteriën het koraal aan, dan is er niets meer aan te doen. De onderzoekers vergelijken het met gangreen, het voortschrijdend proces van het afsterven van weefsel bij mens en dier.

Tussen 2011 en 2014 werden 159 koraalriffen onderzocht in de Zuidoost-Aziatische regio en bij Australië. De kans op ziekte stijgt significant als plastic blijft hangen in koralen; 89% van de koralen met plastic was ziek, tegenover 4% van de koralen zonder plastic. Er is ook een duidelijk verband tussen de mate van plasticvervuiling op riffen dichtbij landen met slecht afvalmanagement, zoals Indonesië (25.6 items per 100 m2), of in de buurt van landen die dat beter onder controle hebben, zoals Australië (0.4 items per 100 m2).

De onderzoekers schatten dat er nu ruim 11 miljard stukken plastic op de riffen zitten. Als er niets gebeurt zijn dat er 15,7 miljard in 2025. De voedselveiligheid van miljoenen mensen is in het geding; wanneer koraalriffen afsterven, verliezen veel vissoorten hun broedplek en vermindert de soortenrijkdom.