Berichten

, ,

Microplastics in insecten in rivieren Zuid Wales

Amsterdam, 13 november 2018– Zorgt plasticvervuiling ervoor dat microplastics doordringen in voedselketens van zoetwatersystemen? Recent onderzoek beantwoordt die vraag met ja. De helft van de onderzochte insecten in rivieren in Zuid Wales blijkt microplastics in zich te dragen die afkomstig moeten zijn uit het water of de bodem waarin ze leven.

Nog onvolwassen eendagsvliegen en schietmotten zijn onderzocht op microplastics in drie rivieren. De bemonsteringslocaties bevonden zich stroomopwaarts- en afwaarts van vijf waterzuiveringsinstallaties. Microplastics werden op alle locaties in de insecten aangetroffen. In tegenstelling tot de verwachting van de onderzoekers dat insecten stroomafwaarts grotere hoeveelheden plastics zouden bevatten dan stroomopwaarts, werden tussen locaties geen significante verschillen waargenomen.

Omdat de onderzochte insecten verschillende voedselvoorkeuren hebben, konden de onderzoekers ook nagaan of de voedselkeuze een rol speelt in de blootstelling aan microplastics. Dat bleek niet het geval. Wel bleken eendagsvliegen die voornamelijk in het water leven, aanzienlijk minder microplastics te bevatten. Dit in tegenstelling tot de eendagsvliegen die vergelijkbaar voedsel op de rivierbodem zoeken. Een voorkeur voor bepaald leefgebied, water of bodem, levert dus mogelijk wel een verklaring op voor gevonden verschillen in hoeveelheden microplastics.

De onderzoekers uiten hun zorg dat de microplastics zich via de insecten in voedselketens kunnen verspreiden. Met name vissen, maar ook andere dieren waaronder amfibieën en roofinsecten, voeden zich met eendagsvliegen en schietmotten. Dit mechanisme werd ook in een ander recent onderzoek onder de aandacht gebracht.


Lees ook: Muggen verplaatsen microplastics van water naar land

plastic kaderrichtlijn water

Plasticsoep mag niet ontbreken in uitwerking Kaderrichtlijn Water

Amsterdam, 23 juli 2018 – De Europese Kaderrichtlijn Water verplicht de lidstaten eens in de zes jaar om de zogeheten stroomgebiedbeheerplannen vast te stellen. Voortgaande plasticvervuiling leidt tot een steeds hogere concentratie van macro- en microplastics in de rivieren, en dus ook in zee. Het plastic tast de kwaliteit van het water aan, maar bestrijding of monitoring van plastic is vreemd genoeg geen onderdeel van de aanpassing van de Kaderrichtlijn Water (KRW). De Plastic Soup Foundation heeft daarom haar zienswijze ingediend, samen met Stichting De Noordzee en IVN (Instituut voor Natuureductie en Duurzaamheid). De drie NGO’s werken samen in het Schone Rivieren project. Uit tellingen blijkt hoezeer de rivieren met plastic vervuild zijn. De drie organisaties hebben hun bezwaren aan de hand van de volgende punten toegelicht:

  • Aanpak van de plasticvervuiling in rivieren is noodzakelijk om doelen ‘Marine Litter’ in de Kaderrichtlijn Mariene Strategie te behalen,
  • De rivieren en binnenwateren in Nederland vervullen op zichzelf belangrijke ecologische functies,
  • Normstelling en monitoring met betrekking tot (micro)plastics is onontbeerlijk en dient te worden opgenomen in de KRW,
  • Het water in de rivieren wordt ook ingenomen voor drinkwater,
  • De belangrijkste rivieren van Noord West-Europa lopen door de Nederlandse Delta, waardoor plastic afval vanuit België, Frankrijk, Duitsland en Zwitserland naar Nederland stroomt.

De drie NGO’s hebben verder de verwachting uitgesproken dat macro- en microplastics in rivieren  vanaf nu in de KRW zullen worden geadresseerd en dat beleidsmaatregelen worden ontwikkeld en geïmplementeerd. Ze schrijven: “Plastic moet in onze ogen worden erkend als een prioritaire stof. Aan de hand daarvan kan normering, handhaving en monitoring plaatsvinden. Daarnaast dient er een norm voor rioolwaterzuiveringsinstallaties op microplastics te komen, dienen bronnen van zwerfafval goed in kaart te worden gebracht en moet de prioriteit komen te liggen op het voorkomen van zwerfafval dat vaak in rivieren terecht komt”.


Lees ook:

Plastic meest gevonden afval in de Maas en Waal

Waarom uitstellen van statiegelduitbreiding geen optie is

, ,

Bellenscherm technologische doorbraak in strijd plastic soup

Bovenaanzicht van The Great Bubble Barrier in de IJssel bij Kampen.

Bovenaanzicht van The Great Bubble Barrier in de IJssel bij Kampen.

Amsterdam, 20 februari 2018 –  The Great Bubble Barrier vangt plastic soup voordat het de oceaan bereikt.

Een recente pilot in de IJssel toont het succes van de methode aan. Het gaat om een uiterst elegante vinding waarbij luchtbellen een barrière vormen die plastic in rivieren afvangt. Meegevoerd door de stroming botst het plastic tegen een muur van belletjes. Het aldus gevangen plastic afval wordt naar de waterkant geleid om te worden opgeruimd. De IJssel bij Kampen was afgelopen november de eerste locatie om het bellenscherm buiten het laboratorium te testen. Uit het experiment blijkt dat meer dan 80% van het testmateriaal werd afgevangen.

Rivieren brengen overal ter wereld grote hoeveelheden plastic naar zee. Nu is er een methode om te voorkomen dat dat plastic ook werkelijk in zee belandt. Daarmee is een grote droom van de oprichters van The Great Bubble Barrier uitgekomen. Francis Zoet, Anne Marieke Eveleens en Saskia Studer zochten niet alleen naar een manier om plastic af te vangen op de volle breedte en diepte van elke willekeurig rivier, maar ook dat doorgang voor de scheepvaart en trek van vissen niet gehinderd zou worden. Ze zijn daarin met vlag en wimpel geslaagd.

Oprichters van The Great Bubble Barrier (vlnr): Frances Zoet, Anne Marieke Eveleens, Saskia Struder

Oprichters van The Great Bubble Barrier (vlnr): Francis Zoet, Anne Marieke Eveleens & Saskia Studer

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Het belang van deze nieuwe techniek is niet te onderschatten. We denken dat het bellenscherm overal toegepast kan worden. Omdat de implementatie ook relatief goedkoop is, zullen met name ontwikkelingslanden hier hun voordeel mee kunnen doen. Dan gaat het om rivieren die op dit moment dagelijks massa’s plastic naar zee transporteren.”

 

Meer informatie over de pilot en The Great Bubble Barrier:

Pilot in samenwerking met Rijkswaterstaat, Deltares en BAM/van den Herik
The Great Bubble Barrier won in 2016 een door Rijkswaterstaat en Puur Water Natuurlijk uitgeschreven wedstrijd: ‘De Plastic Free Rivers Makathon’ om de plastic problematiek een halt toe te roepen. In samenwerking met het Self Supporting River System (SSRS) leerteam van Rijkswaterstaat, Deltares en BAM/van den Herik werd de effectiviteit van het bellenscherm eerst uitgebreid getest in het lab van Deltares. De resultaten waren positief, waarna in november 2017 een Bubble Barrier van bijna 200 meter bij Kampen in de IJssel geplaatst kon worden voor een testperiode van drie weken. De nu gepubliceerde resultaten laten zien dat The Great Bubble Barrier plastic afvangt onder alle waargenomen omstandigheden. Ook het effect van wind en stroming werd gemeten om de instellingen van het bellenscherm ieder gewenst moment te kunnen aanpassen aan de omstandigheden. Bij elke weersomstandigheid werd er meer dan 80% van het testmateriaal afgevangen.

Werking van The Great Bubble Barrier

Schematische weergave van the Great Bubble Barrier

The Great Bubble Barrier is een scherm van lucht in het water. Zowel schepen als vissen kunnen ongehinderd passeren. Plastic soup wordt echter wél door het bellenscherm tegengehouden en naar de kant geleid. Het bellenscherm wordt gecreëerd door een buis op de bodem van de rivier waar lucht doorheen wordt gepompt. The Great Bubble Barrier creëert een bellenscherm van de bodem van de rivier tot aan het wateroppervlak. De opwaartse stroming die hierdoor ontstaat, brengt zwevend afval in de waterkolom naar boven. Door het scherm schuin te plaatsen, wordt de natuurlijke stroming gebruikt om het plastic naar de oever te geleiden, waardoor het afval eenvoudig te verzamelen en verwijderen is.

Klaar om rivieren schoon te krijgen

The Great Bubble Barrier is klaar om te starten met het afvangen van plastic soup. Iedere rivier, kanaal of gracht met stroming is in principe geschikt om een bellenscherm te plaatsen. The Great Bubble Barrier biedt een effectieve manier om plastic uit rivieren op te vangen en is daarnaast goed schaalbaar, visueel aantrekkelijk en kan tien jaar blijven liggen. Klik hier voor meer informatie.

Crowdfunding

Om het systeem snel permanent te installeren, is een crowdfunding campagne gestart. Verschillende bekende organisaties waaronder de Plastic Soup Foundation steunen de actie en bieden leuke rewards voor donateurs, zoals rietjes van riet en tochten door de grachten van Amsterdam om plastic te vissen. Wie The Great Bubble Barrier wil steunen met een donatie, kan dat hier doen.

schone rivieren
, , , ,

Gezocht: Vrijwilligers voor uniek onderzoek zwerfafval langs rivieren

Wil jij hét verschil gaan maken in de aanpak van Plastic Soup? Of wil jij een bijdrage leveren aan het verminderen van zwerfafval langs de rivier? Geef je nu op als vrijwillige onderzoeker voor het eerste grootschalige rivierafvalonderzoek in Nederland. Dit betekent dat je twee keer per jaar het afval op jouw riviertraject (in Gelderland, Noord-Brabant of Limburg) telt en indeelt in categorieën. Met deze belangrijke informatie kan het afvalprobleem bij de bron aangepakt worden.
In onze oceanen en zeeën drijft steeds meer plastic afval, beter bekend als de Plastic Soup. De aanvoer van plastic afval vanuit rivieren naar zee is tot nu toe een onderbelicht probleem. Het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid (IVN), Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee brengen hierin verandering met het initiatief ‘Schone Rivieren’. Het ultieme doel? Er drijft geen plastic afval meer via de rivieren naar zee.
Om dit doel te bereiken is informatie nodig en daar kan jij bij helpen. Voor het eerst in Nederland zetten we een ‘citizen science’ onderzoek op. Met inwoners langs de gehele Maas en Waal onderzoeken we in een grootschalig, 5-jarig onderzoek het rivierafval in de uiterwaarden. We gebruiken hiervoor de internationaal erkende OSPAR methode zodat de kwaliteit van de onderzoeksdata is gegarandeerd.
 
Wat zoeken we?
We zoeken enthousiaste onderzoekers die als vrijwilliger een bijdrage willen leveren aan kennis over het zwerfafval langs de Nederlandse rivieren. Ervaring met onderzoek is geen vereiste, maar het is wel belangrijk dat je nauwkeurig werkt. De afvalonderzoeker krijgt één of meerdere afgebakende tracés aan de Maas of Waal toebedeeld. Hier ga je volgens een gestandaardiseerd protocol het afval tellen en indelen in categorieën. Dit jaar vinden de eerste metingen plaats tussen 23 september en 6 oktober in Gelderland, Noord-Brabant en Limburg. Op zaterdag 23 september is er een training bij Bezoekerscentrum De Grote Rivieren in Heerewaarden, waar je kennis en vaardigheden krijgt aangereikt om de metingen correct te kunnen uitvoeren. Vrijwilligers moeten rekening houden met een tijdsbesteding van 10 tot 15 uur per jaar.
Aanmelden of meer informatie?