Berichten

Goedkoop plastic speelgoed kan gevaarlijk zijn voor kinderen

Amsterdam, 29 november 2019 – Het is Black Friday. De koopjesgekte die tot Kerst voortduurt is begonnen. Kinderen worden de komende maand overspoeld met plastic speelgoed dat vooral in China wordt gemaakt. Daaronder is speelgoed dat schadelijk is voor hun gezondheid. Vreemd genoeg zijn fabrikanten niet verplicht om te vermelden welke stoffen in speelgoed zitten.

Europese veiligheidseisen moeten worden aangescherpt

Het European Environmental Bureau (EBB) heeft alle gegevens over gevaarlijk plastic speelgoed op een rij gezet en is een bewustwordingscampagne begonnen. De conclusie is dat de Europese Unie dringend haar beleid met betrekking tot speelgoed moet aanscherpen. Het huidige beleid bepaalt weliswaar dat bepaalde chemische stoffen niet in speelgoed mag zitten of slechts tot een bepaald niveau. Producten die hieraan niet voldoen komen op het Rapid Alert System for Dangerous Non-food Products, zodat nationale overheden snel kunnen ingrijpen. Het is echter onmogelijk om vast te stellen hoeveel gevaarlijk speelgoed door de mazen van de Europese regelgeving glipt.

Vals CE-keurmerk

In 2019 voldeden 248 speelgoedmodellen niet aan de normen. Deze modellen (goed voor bij elkaar enkele tientallen miljoenen stukken speelgoed) mogen dus niet in de Europese Unie verkocht worden. De helft hiervan is van plastic en 88% van de modellen kwam uit China. Van de plastic speeltjes die aan de grens werden tegengehouden had 92% het CE-keurmerk, alsof het zou voldoen aan de EU-normen, maar dat er dus ten onrechte door de Chinese producent op was gezet.

Het veiligheidssysteem is niet waterdicht

Om na te gaan of verkocht speelgoed aan de normen voldoet, hebben verschillende NGOs onafhankelijk van elkaar speelgoed nader onderzocht op chemicaliën. Hier is een overzicht wat NGOs voor dit jaar rapporteren:

  • In Denemarken had een derde van het speelgoed een te hoog gehalte aan ftalaten;
  • In Duitsland werd speelgoed op 240 chemische stoffen getest. Het meest werd naftaleen aangetroffen, in vier gevallen in kritische hoeveelheden;
  • In Italië werden kleurpennen geanalyseerd. Twee van de achttien bleken chemisch gevaarlijk te zijn;
  • In Denemarken bleek bijna de helft van de geteste ballonnen meer nitrosamine te bevatten dan toegestaan.

Er wordt ook al jaren gewaarschuwd dat er persistente organische gifstoffen (POPs) zitten in speelgoed gemaakt van gerecycled plastic. Het International POPs Elimination Network (IPEN) onderzocht in 2017 95 Rubiks-kubussen en nog zestien items, zoals kammen en speelgoed, uit 26 landen. Van de onderzochte kubussen bevatte 90% giftige vlamvertragers, afkomstig van omhulsels van afgedankte elektronische apparaten. Zelfs chemicaliën die jaren geleden verboden zijn, worden in nieuw speelgoed aangetroffen.

Ook voor speelgoed moeten etiketten verplicht worden

Er zijn vooral maatregelen nodig om te voorkomen dat giftige stoffen via recycling terugkeren in consumentengoederen zoals speelgoed. Eén effectieve maatregel is het verplicht vermelden van de gebruikte stoffen op een etiket of label, zoals dat bijvoorbeeld wel geldt is voor verzorgingsproducten.

Tatiana Santos beleidsmedewerker van de EEB: ‘De Europese Unie moet doorpakken en alle giftige chemicaliën verbieden en het systeem waterdicht maken. Elke stuk speelgoed dat verkocht wordt dient een etiket te hebben waarop alle ingrediënten staan vermeld. Alleen zo kunnen ouders die speelgoed kopen voor hun kinderen een bewuste keuze maken.’

Foto: Van de EU-markt geweerde plastic badeendje uit China

 

Lees ook – ‘Toxic soup’ Dioxines in plastic speelgoed

Lees ook – Bescherming tegen giftige chemicaliën in plastic faalt

Bescherming tegen giftige chemicaliën in plastic faalt

Amsterdam, 14 december 2018 – Europese regelgeving moet ervoor zorgen dat consumenten uitsluitend veilige producten kopen. Er bestaat een systeem om gevaarlijke producten van de markt te houden. Met behulp van het Rapid Alert System kunnen nationale overheden snel ingrijpen. In 2017 was speelgoed de categorie waar het meest werd ingegrepen, blijkt uit berichtgeving van de Europese Commissie.

Een recente melding (Alert nummer A12/1843/18) betreft een plastic meisjespop met accessoires, afkomstig uit China. Opgegeven redenen om dit stuk speelgoed te verbieden zijn de grote hoeveelheid weekmakers, de ftalaten DEHP en DBP, die erin werden aangetroffen (“These phthalates may harm the health of children, causing possible damage to the reproductive system”) en dat dit niet in overeenstemming is met REACH. Andere landen worden via de melding op de hoogte gebracht en zo wordt het product van de markt geweerd. Het Rapid Alert System is effectief.

Het doel van REACH (Registration, Evaluation, Authorization and restriction of CHemicals) is om het gebruik van schadelijke stoffen te verminderen of te verbieden en het gebruik van veiligere alternatieven te stimuleren. Gevaarlijke stoffen worden aangeduid als substances of very high concern (SVHCs) en worden op een lijst geplaatst. De weekmaker DEHP is zo’n SVHC en staat al sinds 2008 op deze lijst.

Bedrijven kunnen op hun beurt echter een aanvraag indienen om toestemming te krijgen een SVHC in speciale gevallen toch te mogen blijven produceren of toe te passen. In afwachting van dat besluit hoeven zij hun productie niet te stoppen. Het probleem is dat de procedures jaren in beslag kunnen nemen voordat er een definitief besluit valt, terwijl al die tijd schadelijke stoffen in omloop worden gebracht.

Het Tsjechische bedrijf DEZA diende in 2013 een aanvraag in om de weekmaker DEHP te mogen blijven produceren en toepassen. Over die aanvraag valt volgende week waarschijnlijk eindelijk het besluit. Ondertussen heeft dit bedrijf ook processen gevoerd tegen ECHA (European Chemicals Agency) met als gevolg dat de procedure vertraagd werd en in samenhang daarmee ook procedures over andere gevaarlijke chemische stoffen, aldus een analyse van Politico: een Amerikaanse journalistieke onderneming in de Verenigde Staten.

Er is zware kritiek op bedrijven die naar de rechter stappen met de bedoeling om gevaarlijke stoffen te kunnen blijven toepassen. Zo heeft PlasticsEurope, de lobbyorganisatie van de Europese plasticindustrie, vorig jaar de Europese Unie nog voor de rechter gedaagd om BPA alsnog van de SVHC-lijst te halen, zie dit verslag van Euobserver. BPA is een hormoonverstorende stof die nog altijd op grote schaal aan plastic producten wordt toegevoegd.

Er is ook zware kritiek op de interne procedures van ECHA en REACH, omdat aanvragen voor uitzonderingen niet alleen onnodig lang duren, maar ook bijna altijd worden goedgekeurd, terwijl er veel veiligere alternatieven beschikbaar zijn en ondertussen ook het wetenschappelijke bewijs over de schadelijkheid toeneemt.

Voor meer informatie lees het overzicht Harmful Chemicals in Plastic: How They Still Get permitted in the EU? samengesteld door het European Environmental Bureau.

Foto: Van de EU-markt geweerde plastic pop uit China

Lees ook – “Alternatieven voor BPA even schadelijk”.

Lees ook – ‘Toxic Soup’ dioxines in plastic speelgoed.

Toxic Soup: dioxins in plastic toys
,

‘Toxic Soup’ dioxines in plastic speelgoed

Amsterdam, 10 december 2018 – Er wordt al jaren gewaarschuwd dat er persistente organische gifstoffen (POPs) zitten in speelgoed gemaakt van gerecycled plastic. Het International POPs Elimination Network(IPEN) onderzocht vorig jaar 95 rubiks kubussen en nog 16 items, zoals kammen en speelgoed, uit 26 landen. Van de onderzochte kubussen bevatte 90% giftige vlamvertragers, afkomstig van omhulsels van afgedankte elektronische apparaten.

Onder de titel Toxic Soup, Dioxins in Plastic Toys verscheen vorige maand een nieuw onderzoek, ditmaal naar negen items. In de acht stukken speelgoed en één haarklem werden voor het eerst gebromeerde dioxines aangetroffen. Alle producten waren waarschijnlijk gemaakt van plastic afkomstig van elektronisch afval dat broomhoudende brandvertragers bevatte. Gebromeerde dioxines zijn hormoonverstorende stoffen die onder andere het zenuwstelsel en de hormoonhuishouding aantasten, plus kankerverwekkend zijn. Vooral kinderen zijn kwetsbaar.

Peter Behnisch, medeauteur en verbonden aan BioDetection Systems (BSD) te Amsterdam: “We pasten een biotechnologische meetmethode toe met speciaal gekweekte cellen die op dioxines reageren. We vonden een verrassend hoog toxisch gehalte in producten van gerecycled plastic. Voor zover wij weten is dit de eerste openbare studie dat de aanwezigheid van gebromeerde dioxines in speelgoed voor kinderen aantoont.”

Overheden streven ernaar de kunststofketen te sluiten, dat wil zeggen dat plastic afval niet verbrand wordt, maar opnieuw gebruikt om er weer producten van te maken. Naarmate die keten meer gesloten wordt, neemt de kans op hogere concentraties van ongewenste schadelijke stoffen in nieuwe producten echter toe. Het gebruik van schadelijke vlamvertragers is in de Europese Unie weliswaar verboden, maar er is geen controle op van buiten de Europese Unie geïmporteerde producten die gemaakt zijn van gerecycled plastic. In andere landen zijn de regels minder streng.

De kernboodschap van de onderzoekers: er zijn veel strengere maatregelen nodig om te voorkomen dat giftige stoffen via recycling terugkeren in consumentengoederen zoals speelgoed. Vooral bepalingen van de Stockholm Conventie en van de Bazel Conventie moeten daarom worden aangescherpt.

Lees hier de samenvatting van de studie en welke maatregelen voorgesteld worden.


Lees ook – Nationaal plan hormoonverstorende stoffen in een circulaire economie

Lees ook – Veel giftige stoffen in speelgoed