Berichten

Duidelijkheid over anti-statiegeldplan

Amsterdam, 1 maart 2019– Statiegeld is het juweeltje van de circulaire economie. Dit systeem zorgt voor minder zwerfafval, minder opruimkosten, hoge retourpercentages, betere recycling, én wordt maatschappij breed gedragen. De Statiegeldalliantie, waarbij sinds oktober 2017 al ruim 850 organisaties en lokale overheden zijn aangesloten, laat zien hoe breed en wat de voordelen zijn.

Nu is het onlangs door staatssecretaris Van Veldhoven (D66) gepresenteerde Plastic Pact erop gericht om de milieudruk van plastic te verminderen en circulariteit te bevorderen. Statiegeld als effectief instrument komt in dit Plastic Pact echter niet één keer ter sprake. De verklaring moet zijn dat sommige bedrijven die mordicus tegen invoering of uitbreiding van statiegeld zijn, zoals Albert Heijn, de overeenkomst anders niet hadden getekend.

In het Plastic Pact staat wél dat ondertekenaars “uiterlijk in 2020 nieuwe slimme inzamel- en retoursystemen” ontwikkelen. Dit jaartal heeft alles te maken met de doelstelling die de staatssecretaris maart vorig jaar formuleerde. Wanneer namelijk in het najaar van 2020 blijkt dat kleine plastic flesjes niet voor 90% worden gerecycled en er bovendien geen sprake is van een vermindering van 70 tot 90% van de kleine flesjes in het zwerfafval, dan zal het statiegeld op kleine flesjes alsnog worden ingevoerd.

Wat behelzen die “nieuwe slimme inzamel- en retoursystemen”? Van Veldhoven stuurde in januari dit jaar het “ActiePlan NederlandSchoon 2019. Samen aan het werk om zwerfafval te verminderen” naar de Tweede Kamer. Dat plan biedt duidelijkheid over de aanpak die het bedrijfsleven voorstaat. Het werd opgesteld door NederlandSchoon dat door het verpakkende bedrijfsleven wordt gefinancierd en als spreekbuis optreedt. De rapportage voorziet “in de afspraak een alternatief plan [voor statiegeld] aan te leveren”.

Het afgelopen jaar zijn door NederlandSchoon vier gebieden uitgekozen waar retourlogistiek wordt getest. Het gaat om gebieden in Zaandam, Rotterdam-Noord, Heerenveen en Meierijstad waar extra afvalbakken zijn geplaatst onder het motto “Flesjes in de bak, zo doen we dat!”. Passanten en ondernemers moeten zo worden gestimuleerd deze gebieden schoon te houden. Een monitoringsprogramma gaat uitwijzen hoe effectief de aanpak is. De vier testgebieden moeten samen voldoende inzicht in de effectiviteit van de maatregelen geven “om daarmee de basis te vormen voor een landelijke verbreding.”

Wat behelst het Actieplan verder: “Voor de kleine plastic flesjes die zijn verzameld via de flesjesbakken is een aparte ophaalstructuur ontwikkeld. In de vier gebieden worden de zakken met plastic flesjes apart ingezameld en vervolgens gesorteerd en gerecycled in nieuwe plastic producten”.

Dit is dus in essentie het “nieuwe slimme inzamel- en retoursysteem” waarmee de gestelde doelen moeten worden gehaald. Het is echter nieuw noch slim, maar gewoon oude wijn in nieuwe zakken. Om statiegeld te voorkomen, presenteerde het bedrijfsleven in 2001 al een plan om speciale afvalbakken op drukbezochte plekken te plaatsen om mensen aan te zetten daar hun fastfoodafval in te gooien, aldus een artikel in De Telegraaf van april dat jaar.

Het plan is ook niet slim, want het werkt niet. In Rotterdam blijkt uit metingen dat de daar geplaatste extra afvalbakken geen enkel effect hebben. Het Algemeen Dagblad kopte in december: “In Rotterdam slingeren ruim twee keer zo veel plastic flesjes op straat als in de rest van Nederland”. De roep in de Rotterdamse gemeenteraad voor versnelde invoering van statiegeld is nu extra luid en krachtig. Ook in Zaandam is de afgelopen maanden regelmatig getest of er enig resultaat wordt geboekt. Dirk Groot, bekend als de Zwerfinator, heeft met behulp van de Litterati-app hier alle door hem aangetroffen drankverpakkingen op straat vastgelegd en geteld. Ondanks de extra afvalbakken en ondanks alle inspanningen om mensen te motiveren hun flesjes en blikjes in de speciale bakken te doen, ligt het aantal zwerfdrankverpakkingen hier bovenhet landelijk gemiddelde. Er is zelfs een stijgende lijn, in plaats van een dalende.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Met mooie woorden en vage plannen krijgen we de illusie voorgespiegeld dat Nederland verlost wordt van de zwerfflesjes. Dit soort manoeuvres zijn er niet op gericht Nederland werkelijk schoon te maken, maar om de hoognodige invoering van statiegeld voor de zoveelste keer te frustreren”.


Lees ook – Flesjes in de bak (om maar geen statiegeld te hoeven invoeren).

Lees ook – Plan Afvalfonds mikt op meerdere strategieën om statiegeld te omzeilen.

,

Flesjes in de bak (om maar geen statiegeld te hoeven invoeren)

Amsterdam, 3 november 2018 –Nederland Schoon startte begin oktober de proef ‘Flesjes in de bak’ in vier gemeenten: Zaanstad, Rotterdam-Noord, Meierijstad en Heerenveen. In die plaatsen gaan supermarkten, winkels en snackbars de flesjes en blikjes die ze verkopen en vervolgens in de buurt op straat belanden zelf opruimen. Het is een van de initiatieven van het Afvalfonds om te komen tot een reductie van 70-90% van plastic flesjes in het zwerfafval. Wordt die doelstelling eind 2020 niet gehaald, dan zal statiegeld op de flesjes worden ingevoerd, zo heeft staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) eerder dit jaar laten weten. Nederland Schoon wordt gefinancierd uit het Afvalfonds.

De proef houdt in dat winkeliers in een straal van honderd meter rond hun bedrijf elke dag achtergelaten zwerfdrankverpakkingen opruimen. De winkelier die het beste presteert, krijgt een prijs. Er zijn in de buurt van de winkels ook extra bakken geplaatst. Mocht blijken dat de proef succesvol is, dan wordt het initiatief landelijk uitgerold, aldus een bericht van Nederland Schoon.

Wie draait op voor de opruimkosten en werkt het?

Directeur Cees de Mol van Otterloo van het Afvalfonds werd geïnterviewd in het oktobernummer van het Vakblad Afval. Hij stelt dat de gemeenten zich actiever moeten inspannen om de gestelde reductiedoelen te halen: “Er moeten meer afvalbakken komen, er moet beter worden gehandhaafd en ingezameld.” Terwijl gemeenten vanwege het ontbreken van statiegeld op plastic flesjes en blikjes nu al te maken hebben met hoge opruimkosten, die voor een belangrijk deel uit publieke middelen worden betaald, betoogt hij dat zij zich nóg meer moeten inspannen om nota bene invoering van statiegeld te voorkomen.

Nu wil het geval, dat bijna alle Nederlandse gemeenten zich het afgelopen jaar hebben aangesloten bij de Statiegeldalliantie, juist omdat ze ervan overtuigd zijn dat invoering van statiegeld op flesjes en blikjes zal leiden tot een schonere omgeving én lagere opruimkosten. Gemeente Zaanstad verklaart bijvoorbeeld: “Het aansluiten bij de Statiegeldalliantie past in het gemeentelijk beleid op gebied van het schoonhouden van de openbare ruimte en het bevorderen van de circulaire economie”. Overigens hebben ook Heerenveen, Meierijstad en Rotterdam zich bij de Statiegeldalliantie aangesloten. Deelname aan een proef die erop gericht is om statiegeld niet in te voeren, zal in die gemeenten ongetwijfeld gemengde gevoelens opleveren.

Ook ondernemers worden door het Afvalfonds ingezet om onbetaald de reductiedoelstellingen te helpen halen. Ondernemers zijn op dit moment verantwoordelijk om de publieke ruimte in een straal van 25 meter rond hun bedrijf schoon te houden. De proef gaat uit van 100 meter. Zullen zij, om statiegeld te voorkomen, bereid zijn om dag in dag uit te gaan opruimen? En als dat zo is, krijg je dan niet het averechtse effect dat mensen flesjes en blikjes op straat gooien omdat die toch elke dag worden opgeruimd?

De Zaanse proef met zwerfvuil rapende winkeliers is nu vier weken gaande. Dirk Groot uit Purmerend, die zich Zwerfinator noemt en zeer actief is op sociale media, heeft een maand geleden zwerfafval vastgelegd in Zaanstad met behulp van de Litterati-app. Hij trof toen per gewandelde kilometer 55 blikjes en flesjes aan. Een journalist van Het Parool wilde met hem mee om na te gaan of de proef werkt. Ditmaal trof Dirk Groot op exact dezelfde route per kilometer 47 drankverpakkingen aan waaronder 9 flesjes. Deze hoeveelheid – allemaal nieuw zwerfafval sinds zijn vorige opruimrondje – blijkt méér te zijn dan hij gemiddeld in gemeenten op straat vindt, dat wil zeggen in plaatsen die niet aan de proef meedoen. Ook opmerkelijk: de blikjes zijn geen onderdeel van de reductiedoelstellingen van het kabinet, terwijl die (121 in totaal en 33 per kilometer) een veelvoud blijken te zijn van de zwerfflesjes. Van alle drankverpakkingen op straat was 19 procent plastic flesjes en 70% blikjes.

De Zaanse winkelstraten zijn redelijk schoon, (en waren dat al), maar dat geldt niet voor de rest van de stad waar geen winkels zijn. Het enthousiasme van de Zaanse ondernemers om hun straatje schoon te vegen, is niet overal even groot blijkt uit Het Parool-artikel. “Ik vind het helemaal niet erg om de samenleving te helpen, maar ik ga niet andermans troep opruimen”. En een andere ondernemer: “We gaan natuurlijk niet het werk van de gemeente doen”.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Nu de overheid het Afvalfonds onder druk heeft gezet om reductiedoelen te realiseren, is het zwarte pieten begonnen. Het is gênant om te zien hoe via de proef ‘Flesjes in de bak’ geprobeerd wordt enerzijds de suggestie te wekken dat Nederland wordt verlost van de zwerfflesjes en anderzijds de opruimkosten op gemeenten en lokale ondernemers worden afgewenteld.”


Lees ook: Plan Afvalfonds mikt op meerdere strategieën om statiegeld te omzeilen

Blikken die doden 

Amsterdam, 19 april 2018 – Het Vlaamse departement van Landbouw & Visserij heeft onlangs een Meldpunt scherp-in bij runderen in het leven geroepen om de gevolgen van zwerfvuil voor de veeteeltsector in kaart te brengen. Runderen die hooi of kuilvoer eten, riskeren interne verwondingen door scherpe stukjes metaal. Die stukjes komen in het voer terecht wanneer met blikjes vervuild gras gemaaid en vermalen wordt.

Het meldpunt werd opgericht nadat de Wageningse student Robin van der Bles in het kader van zijn masterscriptie het probleem had onderzocht. Zestig procent van de ondervraagde boeren heeft de afgelopen vijf jaar een ziek dier als gevolg van scherp-in gehad. In Nederland raken jaarlijks tussen de 11.000 en 13.000 koeien gewond. Daarvan overlijden er zo’n 4000. Dit gaat gepaard met een kostenpost van circa 13 miljoen euro. In Vlaanderen zou het naar schatting gaan om bijna 6.000 runderen waarvan ongeveer een derde overlijdt. Hier zou de economische schade rond de 5,5 miljoen euro liggen. Een toenemend aantal veehouders laat de koeien speciale magneten inslikken die de dieren tegen verwonding moeten beschermen. Die magneten werken alleen niet bij blikjes van aluminium.

Statiegeld op blik voorkomt dat blikjes in bermen en weiden worden achtergelaten. Om die reden sluiten ook boeren en boerenorganisaties zich aan bij de Statiegeldalliantie.

Zo ook Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO). Twee bestuurders: “De paarden, koeien en schapen die buiten grazen lopen een zeker risico op verwondingen en aandoeningen aan maag, hart en darmen door het eten van resten van frisdrankblikjes en harde plastics. Als we door de invoering van statiegeld dit type zwerfvuil in de bermen en op landbouwgrond kunnen verminderen, blijven de dieren gezond en dat is ons wel wat waard. Daarom voelen wij ons verbonden met de Statiegeldalliantie.”

Het onderzoek van Van der Bles werd verricht in opdracht van Recycling Netwerk Benelux, initiatiefnemer van de Statiegeldalliantie. Directeur Rob Buurman: “Boeren staan machteloos tegenover de blikjes en kunnen scherp-in nauwelijks voorkomen. We verwachten dat zowel het Vlaamse als Nederlandse ministerie van landbouw zich hard zal maken voor invoering van statiegeld”.

Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht
, ,

Waarom uitstellen van statiegelduitbreiding geen optie is

Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht

Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht

Amsterdam, 10 maart – In eerdere berichtgeving heeft Plastic Soup Foundation samen met Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland en Stichting De Noordzee teleurgesteld gereageerd op het aangekondigde voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven om statiegeld op kleine plastic flesjes pas in 2021 door te voeren. De verpakkingsindustrie krijgt tot die tijd de zoveelste kans om er zelf voor te zorgen dat de hoeveelheid plastic flesjes in het zwerfafval met 70 tot 90 procent vermindert.

Noodzaak voor actie

Dat het nodig is om nu actie te ondernemen, blijkt duidelijk uit het project Schone Rivieren van IVN, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation. In de afgelopen dagen hebben honderden vrijwilligers oevers van de Maas en Waal gemonitord en opgeruimd. Dat gebeurde in de Biesbosch. De hoeveelheid gevonden plastic flessen is ontluisterend.

In dit bericht houden we je op de hoogte over het statiegeld debat en waarom het onverantwoordelijk van de regering Rutte is om te wachten tot 2021. We roepen de Tweede kamer op om in actie te komen namens een meerderheid van het Nederlandse volk. Maar liefst 80% van de bevolking eist uitbreiding van statiegeld op flesjes en blik.

 

11 april 2018

Gisteren is er in de Tweede Kamer gestemd over de ingediende moties van de Kamerleden. Zoals verwacht is er weinig veranderd aan het huidige voorstel van Staatssecretaris Van Veldhoven. Blikjes blijven buiten beschouwing en het concrete plan van aanpak van de industrie zal niet worden gecontroleerd op haalbaarheid. Met als gevolg dat de industrie twee jaar de tijd heeft om op dezelfde manier door te modderen.

Daarnaast is er nog weinig bekend over hoe de monitoring de komende twee jaar zal plaatsvinden. De Plastic Soup Foundation vraagt zich voornamelijk af of dit op een statistisch betrouwbare manier zal worden gedaan.

Een positieve noot is dat er een motie is aangenomen die stelt dat er concrete afspraken moeten worden gemaakt met het bedrijfsleven zodat het gebruik van recyclaat in hoogwaardige toepassingen wordt verhoogd. Het is echter maar de vraag of dit van toepassing zal zijn op de doelstelling die is gesteld om binnen twee jaar 90% van de kleine plastic flesjes te recyclen. Als er van dit plastic ook producten zoals kleding worden gemaakt, dan heeft deze doelstelling uiteindelijk weinig gewenst effect op de plasticsoep, omdat het plastic alsnog in zee terecht zal komen in de vorm van microplastics.

22 maart 2018

Vervolg Algemeen Overleg – Wassenberg (PvdD) vindt dat de staatssecretaris moet blijven bij het doel om binnen drie jaar 90% van de plastic flesjes terug te dringen uit het zwerfafval. Dit kan volgens hem alleen bereikt worden door nu statiegeld in te voeren en daarnaast andere opruimacties te organiseren.

Kröger (GL) is teleurgesteld in het voorstel van de staatssecretaris en voorziet een verschuiving van het probleem: door blikjes niet mee te nemen in de uitbreiding van het statiegeld zullen er volgens haar meer blikjes worden verkocht en in het zwerfvuil terecht komen. Ook zou het plan van het bedrijfsleven getoetst moeten worden alvorens uitvoering plaats zal vinden.

Laçin (SP) vraagt zich af of milieuorganisaties evenveel door de staatssecretaris zijn betrokken als milieuorganisaties en wijst op het belang om deze partijen te betrekken, ook als het gaat om monitoring.

Dik-Faber (CU) stelt voor om met het bedrijfsleven te gaan praten over het mogelijk vastmaken van dopjes aan plastic flesjes, aangezien dopjes in het huidige voorstel niet zijn meegenomen in het statiegeld systeem. Op deze manier zullen de dopjes minder snel in het milieu terecht komen.

De staatssecretaris blijft bij haar voorstel, en beweert dat zij even vaak met het bedrijfsleven als met milieuorganisaties om de tafel heeft gezeten. Het idee van Dik-Faber vindt zij interessant en zij is bereid om hierover met het bedrijfsleven in gesprek te gaan.

20 maart 2018 – 19:00

Jack van Ham, voorzitter van de Raad van Toezicht van het Liliane Fonds, oud directeur Rode Kruis, oud voorzitter Plastic Soup Foundation schreef de volgende column: Uitstel voor onbetrouwbaar bedrijfsleven, al 20 jaar “polderen” over statiegeld .

15 maart 2018 – 19:00

Staatssecretaris Van Veldhoven blijft bij haar besluit om statiegeld uit te stellen.

15 maart 2018 – 15:50

Vandaag vindt het Algemeen Overleg ‘Circulaire Economie’ plaatst in de Tweede Kamer. Hierin werd (en wordt op dit moment) het voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven besproken. De Plastic Soup Foundation is hier ook aanwezig. Hieronder een aantal reacties van de PvdD, PvdA, GL, SP, 50Plus op het voorstel van de staatssecretaris.

Wassenberg (PvdD): onder druk van het bedrijfsleven wordt er weer afgezien van uitvoering. Jarenlange beloftes zijn loze beloftes geworden. Blikjes zijn op onverklaarbare wijze uit het voorstel gehaald. De reductie van 90% plastic flesjes in zwerfvuil is bijgesteld naar 70-90%. Dit wordt uit ervaring 70%. We kunnen niet opnieuw vertrouwen op loze beloften.

Van Dijk (PvdA): wij moeten de industrie nu echt gaan aanspreken op hun verantwoordelijkheid. De afgelopen jaren is er te weinig gedaan. Als we het bedrijfsleven weer de ruimte geven, dan komt er helaas niks van terecht.

Kröger (GL): het is een milieumaatregel waar zo veel draagvlak voor is. Er ligt geen concreet plan van aanpak. Het is uitstel. Wat is de reden? Waarom zou het klaarmaken van de wet 3 jaar moeten duren? Gaat het kabinet dit met alle wetsvoorstellen doen? En hoe reageert de secretaris op de afvalrapers die nu willen stoppen met opruimen?

Lacin (SP): ongeveer 12 miljoen inwoners steunen het! Alle partijen steunden de motie van Merijn Tinga (Plastic Soup Surfer). Hoe wordt het voorstel gemonitord? Hoe vaak heeft de staatssecretaris met het bedrijfsleven gezeten en hoe vaak met milieuorganisaties? De laatsten voelen zich niet serieus genomen.

Van Brink (50plus): het is niet duidelijk of de doelstelling wordt doorgevoerd, en als niet, dan is het al weer 2021. Waarom wordt er niet voortvarend doorgepakt? Alle kiezers willen graag statiegeld.

 14 maart 2018

De afgelopen dagen is in veel kranten en online media, zoals de Volkskrant, NRC, Trouw, Duurzaam Bedrijfsleven, VMT, BN/DeStem, Omroep Gelderland, aandacht besteed aan het teleurstellende voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven.

10 maart 2018

Bij EenVandaag gaan Rob Buurman van Recycling Netwerk en Stientje van Veldhoven in gesprek over statiegeld op kleine petflesjes. – Bekijk het fragment hieronder.

Jeroen Dagevos, hoofd programma’s bij de Plastic Soup Foundation, was vandaag te zien in het RTL Nieuws over statiegeld. – Bekijk het fragment hier.

Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation reageren teleurgesteld op voorstel om kleine plastic flesjes in zwerfafval aan te pakken van staatssecretaris Van Veldhoven. – Lees de reactie hier.

9 maart 2018

Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat 80% van de Nederlanders voor uitbreiding van het huidige statiegeldsysteem is. 33.270 leden van het Opiniepanel werden hiernaar gevraagd.

“Kiezers van alle coalitiepartijen zijn in ruime meerderheid voorstander van statiegeld op kleine flesjes (0,5 liter) en blikjes. Bijna negen op de tien (89%) D66-kiezers willen uitbreiding van het statiegeld en ook de achterbannen van het CDA (83%), de ChristenUnie (85%) en de VVD (72%) zien dat zitten.” – Lees meer op EenVandaag.

Tijdens monitoringsacties in het kader van ons Schone Rivieren-project werden op 100 meter enorme hoeveelheden afval gevonden. Een groot gedeelte hiervan bestond uit plastic flessen.

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Zwerfafval wat langs de rivieren gevonden wordt. Een veel gevonden item: kleine plastic flessen.

Zwerfafval wat langs de rivieren gevonden wordt. Een veel gevonden item: kleine plastic flessen.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

27 februari 2018

De Rijn werd vorig jaar uitgeroepen tot smerigste rivier van Europa. Reden voor Brandpunt+ om een kijkje te gaan nemen. Schone Rivieren-vrijwilligers Jetske en Jara worden gevolgd tijdens het monitoren van een rivieroever, onze vrienden van The Great Bubble Barrier vertellen over hun oplossing op de rivier en Plastic Soup Surfer Merijn Tinga vertelt over zijn strijd voor het uitbreiden van het statiegeldsysteem. – Bekijk de aflevering van Brandpunt+.

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht
, , , ,

Recycling Netwerk, Greenpeace, Plastic Soup Foundation en De Noordzee: “Uitstellen statiegeld negeert roep van samenleving en is slechte zaak voor het milieu”

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Amsterdam, 10 maart – De beslissing van de regering Rutte om de uitbreiding van statiegeld uit te stellen is een slechte zaak voor het milieu. Het uitstel negeert bovendien de roep van meer dan 200 gemeenten om statiegeld dit jaar uit te breiden. De methodes van de industrie om zwerfafval te verminderen leiden niet tot resultaat. Het leidt er enkel toe dat statiegeld wordt geblokkeerd. Dat zeggen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee in reactie op de brief van de staatssecretaris van I & W aan de Tweede Kamer over zwerfafval en statiegeld.

“Drie jaar uitstel betekent miljoenen extra flesjes en doppen in het milieu die bijdragen aan de wereldwijde plastic soup voordat statiegeld – misschien – wordt uitgebreid. De beslissing van de regering stelt ons teleur”, zeggen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee zaterdagochtend in een gezamenlijke mededeling.

Een overgrote meerderheid van 80 procent van de Nederlanders vraagt de uitbreiding van statiegeld tot alle flessen en blikjes. Van de CDA-kiezers steunt 83% de uitbreiding ervan en bij de VVD-kiezers is dat 79%. Bij D66, de partij van staatssecretaris Stientje van Veldhoven, vraagt 85% van de kiezers om statiegeld uit te breiden naar plastic flesjes en blikjes. Dat bleek vrijdag uit een onderzoek van GfK.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

De communicatiecampagnes van de verpakkingssector lopen al decennia, maar hebben onze straten en stranden niet schoon gekregen. In 2002 verijdelde het bedrijfsleven de uitbreiding van statiegeld door te beloven de flesjes én blikjes in het zwerfafval met 80% te verminderen in 3 jaar tijd. De doelstelling werd nooit gehaald, maar statiegeld werd niet ingevoerd. Nu, zestien jaar later, dreigt de geschiedenis zich te herhalen: uitstel en daarmee afstel.

We weten dat de weg van het statiegeld wel werkt. Bewijzen zijn er in Scandinavië en Duitsland. Ook meer dan 200 gemeenten komen zelf tot die conclusie en hebben zich aangesloten bij de Statiegeldalliantie. De federaties van de boeren en van de vissers zijn voor. En ook 80 procent van de bevolking ziet dit zitten. “Het valt niet uit te leggen aan de bevolking dat een eenvoudige milieumaatregel die de steun heeft van 80 procent van de Nederlanders en meer dan 200 gemeenten, wordt uitgesteld”, zeggen de milieuorganisaties.

Belangen landbouw, visserij en gemeenten

De brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat zwijgt bovendien in alle talen over de blikjes. Halve maatregelen hebben grote risico’s. Er komt dus geen oplossing voor de blikjes in de natuur, en ook geen oplossing voor de veehouders waarvan koeien vlijmscherpe stukjes blik in hun maag krijgen. Die discussie over de uitbreiding van statiegeld naar blikjes gaat echter niet weg. Vorige week linkte LTO Nederland zich aan de Statiegeldalliantie. Ook VisNed pleitte vorige week voor uitbreiding van statiegeld in het belang van een schone zee.

De gemeenten blijven ondertussen ‘dweilen met de kraan open’. De strijd tegen zwerfafval kost hen zo’n 250 miljoen euro aan belastinggeld per jaar. Statiegeld op alle flesjes en blikjes zou de aanwezigheid ervan in de natuur met 70 tot 90 procent van het volume reduceren.  Meer dan 200 Nederlandse gemeenten werden partner van de Statiegeldalliantie, met de vraag om statiegeld dit jaar nog uit te breiden.

Tweede Kamer

Het kabinet Rutte III beloofde het groenste kabinet ooit te worden, maar lijkt dit op het vlak van circulaire economie en statiegeld niet te zullen waarmaken.

De milieuorganisaties hopen dat de Tweede Kamer op 15 maart werk maakt van de onmiddellijke uitbreiding van statiegeld tot alle flessen en blikjes. “Het is heel belangrijk dat we en de regering verdere stappen zetten op de weg die wél werkt, de weg van statiegeld. Daarom moet Den Haag, regering en Tweede Kamer, heel snel concrete stappen zetten op de weg naar uitbreiding van statiegeld tot alle flesjes en blikjes”, besluiten Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.


Zwerfafval zorgt dat bermen bezaaid liggen met plastic. Wanneer de bermen gemaaid worden, wordt het bermmaaisel vervolgens weer gebruikt door terreinbeheerders om weer op hun land te strooien, ter bemesting. Er wordt geen rekening gehouden met plastic wat op die manier verspreid wordt. Lees hier meer.

Statiegeldalliantie niet meer te negeren

Amsterdam, 15 februari 2018 Al meer dan 200 maatschappelijke organisaties, lokale overheden, burgerinitiatieven, bedrijven en milieuorganisaties hebben zich aangesloten bij de Statiegeldalliantie. Gezamenlijk nemen ze een duidelijk standpunt in: op kleine PET-flessen en blikjes moet ook statiegeld komen. En snel: “Statiegeld zorgt voor minder zwerfafval, minder dierenleed, minder opruimkosten en betere recycling van waardevolle materialen. Daarom moet in Nederland en België statiegeld op alle plastic drankflessen en blikjes worden ingevoerd”, aldus de alliantie.

Van groot belang is de brede steun.

Nadat afzonderlijke gemeenten zich al hadden aangesloten, zette de commissie milieu, energie en mobiliteit van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) het onderwerp op de agenda. Het besluit dat de VNG zich aansluit is daarmee heel dichtbij gekomen.

 

Eerder had de Consumentenbond die stap al gezet. Uit een vragenlijst onder 2.000 leden van het Consumentenbond-panel bleek dat een grote meerderheid voorstander is van het uitbreiden van statiegeld naar kleine plastic drankflesjes (84%) en drankblikjes (75%). Dit is overigens geheel in overeenstemming met eerdere peilingen.

Naast gemeenten en consumenten heeft Ekoplaza zich nu als allereerste supermarktketen aangesloten. Dat is een stap van grote symbolische waarde. Supermarktketens onder leiding van Albert Heijn hebben zich altijd verzet tegen uitbreiding van statiegeld, met als belangrijkste argument de vermeende kosten die dat met zich zou meebrengen. Aldi en Lidl hebben hun eigen statiegeldsysteem, maar hebben zich nog niet openlijk aangesloten bij de Alliantie. Aldi staat wel openlijk neutraal in het debat.

Uitbreiding van statiegeld zal (weer) ter sprake komen in de Tweede Kamer tijdens het Algemeen Overleg ‘Circulaire Economie’ op 15 maart aanstaande. Dan wordt het rapport van CE Delft besproken waarin geconcludeerd wordt dat het verruimen van statiegeld leidt tot 70 tot 90 procent minder flesjes en blikjes in het milieu.

Dan zal ook blijken hoe groot de druk van de Statiegeldalliantie op de politiek is. Met deze overweldigende maatschappelijke steun voor een maatregel die effectief is in de strijd tegen zwerfvuil en Plastic Soup kan de regering een stap zetten om haar belofte in te vullen “het meest groene kabinet ooit” te worden. De maatregel sluit bovendien aan op de Plastic Strategy die in januari werd gepresenteerd door Eurocommissaris Timmermans.

Kijk voor de volledige lijst van de alliantiepartners op de website van de Statiegeldalliantie.

foto door Ekoplaza

Ekoplaza sluit zich aan bij Statiegeldalliantie

foto door Ekoplaza

Amsterdam, 8 februari 2018 – De biologische supermarktketen Ekoplaza heeft zich als eerste supermarkt aangesloten bij de Statiegeldalliantie. Deze alliantie zet in op de verruiming van statiegeld door invoering op kleine flesjes en blikjes.

Ekoplaza is al jaren partner van de Plastic Soup Foundation, en toonaangevend op het gebied van een meer duurzaam supermarktlandschap in Nederland. Zo streeft zij naar een geheel plastic vrij assortiment. De technische realisatie daarvan kost tijd; daarom kiest de keten vooralsnog voor een ruimer statiegeld beleid.

Veel supermarkten geven aan dat een dergelijk beleid voor hoge extra kosten zou zorgen. De impact op het milieu weegt voor Ekoplaza echter zwaarder dan deze kosten.

De Plastic Soup Foundation dankt Erik Does – CEO van Ekoplaza – en zijn team voor hun tomeloze inzet en steun in de strijd tegen de vervuiling van de Oceaan!