Berichten

Sander @s40box, Pieter Schaper @oude_kooi
, , ,

Blunder minister Nieuwenhuizen (VVD): “Ballonnen oplaten mag”

Amsterdam, 30 november 2018 — Tijdens het wetgevingsoverleg water met de Tweede Kamer op 26 november deed minister Cora van Verkeer en Waterstaat (VVD) een opmerkelijke uitspraak over het oplaten van ballonnen. Twee dagen eerder waren door fractievoorzitter Klaas Dijkhoff van haar partij op het partijfestival in Den Bosch 500 met helium gevulde latex ballonnen opgelaten. In reactie op die actie vroeg het Kamerlid Christine Teunissen (Partij voor de Dieren) of de minister bereid was om het oplaten van ballonnen te zien als het achterlaten van zwerfvuil, wat immers verboden is. De minister antwoordde dat het van belang is dat het om afbreekbare ballonnen gaat en dat het aan organisaties zelf is om een afweging te maken deze al dan niet op te laten. Luister hier het debat terug (op 5.40).

Het is hoog tijd het geheugen van de minister wat op te frissen.

De Partij voor de Dieren heeft al in december 2014 in een destijds aangenomen motie de regering verzocht  “gemeenten op te roepen om het oplaten van ballonnen actief te ontmoedigen”, aangezien “afval van ballonnen bijdraagt aan de plasticsoep” en “in verschillende gemeenten regelmatig evenementen plaatsvinden waarbij ballonnen worden opgelaten”. Naar aanleiding daarvan heeft het kabinet TNO onderzoek laten doen naar de hoeveelheid latex ballonnen die in Nederland gevuld met helium worden opgelaten en de gevolgen daarvan. Volgens TNO waren dat er in 2014 naar schatting 1 miljoen. De plek waar de ballon neerdaalt, bepaalt hoe snel het latex vergaat. In zee kan dat een aantal jaren duren. De plastic linten vergaan niet. Ballonresten horen tot de meest gevonden items op het strand.

Uit de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie is bovendien een breed pakket maatregelen voortgekomen voor het bereiken van een “goede milieutoestand” van het Nederlandse deel van de Noordzee. Een van die maatregelen is dat het “kabinet wil dat het aantal ballonnen dat wordt opgelaten, vermindert”. De voorganger van minister Nieuwenhuizen vervolgt (in de Voortgangsrapportage 2016 van het programma ‘Van Afval Naar Grondstof’): “Om dat te realiseren, zet het kabinet in op bewustwording bij de burger en bij gemeenten over de problematiek van ballonresten in het mariene milieu. Gemeenten zijn bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het afgeven van vergunningen voor evenementen waar mogelijk grote hoeveelheden ballonnen worden opgelaten. Ik merk dat steeds meer gemeenten zich bewust zijn van deze problematiek en geen vergunningen meer afgeven als een ballonoplating gepland staat. Daarnaast informeren gemeenten hun burgers over alternatieven. Ik blijf deze lijn volgen en zal de gemeenten, en via gemeenten ook de burger, informeren over de uitkomsten van het TNO-onderzoek”.

Een verontruste burger die de VVD de vraag stelde hoe het toch in hemelsnaam mogelijk is dat de partij op haar festival in Den Bosch desondanks zoveel ballonnen opliet, kreeg als antwoord: “Wij snappen uw zorgen. Wij hebben voor dit festival de minst schadelijke, biologisch afbreekbare ballonnen besteld. Deze ballonnen zijn met helium gevuld en verpulveren daardoor op grote hoogte door bevriezing en landen in kleine stukjes op de grond in plaats van dat de ballonen in zijn geheel weer naar beneden komen, zoals wel gebeurd met de traditionele plastic ballon. Ik zal niet zeggen dat het niets doet, want het afbreken duurt alsnog langer dan een week, maar wij hebben ons best gedaan om zo verantwoordelijk mogelijk te bestellen”. Een duidelijk broodje aap.

In opdracht van het ministerie van minister Nieuwenhuizen is namelijk in 2015 al onderzoek gedaan naar “Ballonnen in het maritieme milieu”. In dat rapport staat dat “ballonnen stijgen tot een hoogte van 6-8 kilometer waar een deel van de ballonnen barst. Slechts een klein deel (13%) van de ballonnen barst in kleine snippers uit elkaar. De overige 87% van de ballonnen komt in één geheel naar beneden.” En komt een latex ballon in zee terecht dan is die “na 12 maanden nog steeds elastisch”.

Het ballonnenbeleid van het kabinet blijkt een wassen neus. Waar is het vertrouwen in dit beleid als regeringspartij VVD ballonnen met honderden tegelijk oplaat en de minister zegt dat het aan organisaties zelf moet worden overgelaten of dat gedaan wordt?

Het is hoog tijd dat ballonnen die opgelaten worden, beschouwd gaan worden als zwerfvuil. Wie zwerfvuil veroorzaakt, pleegt een economisch delict en zou daarvoor gestraft moeten worden. Teunissen van de Partij voor de Dieren deed een dag na het Kamerdebat aangifte. Nu zal deze principiële vraag door het openbaar ministerie moeten worden beantwoord. Eindelijk.

Foto uit twitter berichten van Pieter Schaper (@oude_kooi) in Vlieland en Sander (@S40box) in Den Bosch. 


Lees ook: Geen proefballon maar proefproces voor VVD

,

Tienduizenden stuks zwerfvuil opgeruimd in Nederland op World Cleanup Day

Amsterdam, 16 september 2018 – Duizenden deelnemers aan World Cleanup Day in Nederland hebben samen meer dan 35.000 stuks zwerfvuil opgeruimd en vastgelegd. Ze hebben tijdens het opruimen alles wat ze aan afval tegenkwamen – elk afzonderlijk flesje, blikje, sigarettenpakje of tasje – met behulp van een app op hun telefoon vastgelegd. Vermoedelijk is er nog veel meer schoongemaakt, omdat niet iedereen (continu) de app heeft gebruikt.

Iets meer dan 60 procent van alle geregistreerde afval is van plastic, boven papier en metaal (inclusief aluminium). De sigarettenpeuk is koploper in de top vijf van items – sigarettenfilters zijn gemaakt van plastic – vóór nummer twee het blikje, op de voet gevolgd door nummer drie verpakkingen. Op de vierde plaats staan flesjes en (plastic) bekers op vijf.

World Cleanup Day was niet zomaar een opruimactie. Deelnemers hebben met de Litterati-app vastgelegd wat ze in hun eigen straat, in hun wijk, een nabijgelegen park of langs rivieren aan zwerfafval aantroffen. De verzamelde gegevens moeten helpen bij het begrijpen van het zwerfafvalprobleem en het vinden van structurele oplossingen.

“Het is geweldig om te zien dat zoveel mensen hebben meegedaan aan World Cleanup Day, samen maken we het verschil”, zei Jeroen Dagevos, hoofd programma’s van de Plastic Soup Foundation. “Door massaal data te verzamelen over waar en welk afval wordt aangetroffen, kunnen we serieus aan de slag met het stoppen van de plasticsoep. Het is goed om te merken dat ook intern bij fabrikanten de discussie over de oorzaken van zwerfafval loskomt. Men ziet tijdens een dag als World Cleanup Day letterlijk dat ze onderdeel van het probleem zijn. En dat steekt natuurlijk.”

De Litterati-app op de mobiele telefoon koppelt automatisch een locatie aan elke gemaakte foto van een afvalitem. Kant-en-klare trefwoorden helpen om het item snel te ‘taggen’. Zo kun je niet alleen zien welk soort item veelvuldig wordt gevonden, maar ook van welk materiaal ze zijn gemaakt en van welke merken of welke winkelketens. Zo verschijnt het probleem van zwerfvuil letterlijk op de landkaart. Tot op straatniveau wordt precies zichtbaar waar zwerfvuil vaak wordt aangetroffen. Zo kan de omgeving van bijvoorbeeld scholen, stations, parkeerplaatsen, sportverenigingen, supermarkten, fastfoodrestaurants, parken of toeristische hotspots structureel worden verbeterd.

Voor reinigingsdiensten van gemeenten is het nu veelal dweilen met de kraan open. Zwerfvuil dat niet of niet tijdig wordt opgeruimd, maakt grote kans te belanden in sloten, grachten of rivieren en te eindigen in zee. Uit onderzoek blijkt dat 80 procent van de plasticsoep in zee van land afkomstig is. De app is al een jaar in de lucht, met bijna 2 miljoen afvalitems die inmiddels wereldwijd zijn vastgelegd. Nederland is na de Verenigde Staten het land waar de app het meest wordt gebruikt. Op World Cleanup Day kwamen er vele tienduizenden rode stippen op de kaart van Nederland bij.

In Nederland hebben groepen, bedrijven en organisaties ruim 300 opruimacties verspreid door het land uitgevoerd. Duizenden mensen kwamen op de been. De coördinatie van de World Cleanup Day in Nederland was in handen van de Plastic Soup Foundation en Nudge. De wereldwijde opruimactie liep zaterdag van Nieuw-Zeeland tot in Hawaii. Naar schatting enkele miljoenen vrijwilligers hebben in meer dan 160 landen tegelijk deelgenomen. Daarmee is het de grootste opruimactie ooit geworden.

De dag in Nederland ging officieel van start toen Merijn Tinga, alias de Plastic Soup Surfer, zaterdagochtend de jachthaven van Scheveningen binnen surfte op het eerste 3D geprinte draagvleugel-windsurfboard ter wereld, dat van 5.000 gerecyclede PET-flessen is gemaakt. Op dit surfboard reisde hij afgelopen week acht dagen lang over zee van de monding van de Seine bij Le Havre naar Scheveningen, om op die manier aandacht te vragen voor World Cleanup Day en het probleem van plastic vervuiling.

Berend Potjer, lid van de Provinciale Staten in Zuid-Holland voor GroenLinks, verwelkomde de Plastic Soup Surfer op het strand in Scheveningen. Samen raapten ze een aangespoeld of achtergelaten plastic flesje op en legden het vast met behulp van de app. Op een groot scherm kon via de website van Litterati het item enkele minuten later al tevoorschijn worden getoverd. Het zwerfvuil was informatie geworden.

Foto: ANP

In het perscentrum van World Cleanup Day NL in Roompot Vakantiepark Kijkduin vond een paneldiscussie over zwerfvuil, oplossingen en maatregelen plaats tussen Suzanne Kröger (Tweede Kamerlid GroenLinks), Rob Buurman (algemeen directeur Recycling Netwerk Benelux), Jaap Dinkelman (beleidsmedewerker Schone Stad Gemeente Den Haag) en Jeroen Dagevos (Plastic Soup Foundation). Kröger en Buurman vonden dat de resultaten van de dag het belang van de invoering van statiegeld onderstreepten.

“Het is een hardnekkig probleem, statiegeld is een hele nuttige en noodzakelijke eerste stap om te zetten’ zei het Tweede Kamerlid van GroenLinks. “Dan kunnen we doorpakken op allerlei andere verpakkingen, snoep- en snackverpakkingen en ander zwerfafval. Het is een irritant en onnodig probleem. Laten we het dan ook oplossen”, aldus Kröger.

Nederlandse bedrijven en organisaties die als partners deelnamen aan World Cleanup Day Nederland waren: ABN Amro, IVN Natuureducatie, JCI Nederland, Middle Point, Spa Nederland, Stichting De Noordzee, Heineken, Coca-Cola, Aqua Minerals, Ekoplaza, Roompot Vakanties, NEMO Science Museum, Greenchoice, Dimsum Reizen, Grant Thornton, Tony’s Chocolonely, JCDecaux, Nederland Schoon, Moonen Packaging, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Gemeente Den Haag, Oerlemans Plastics, EcoChain Technologies, Waterschap AGV/Waternet, Waterschap De Dommel, Royal Lemkes, Omrin, SodaStream, Lipton, Deliveroo, Bever, Center Parcs, Vrumona, Cisco en a.s.r.

PSF Ambassadeurs

Ook enkele ambassadeurs van de Plastic Soup Foundation hielpen mee met opruimacties; singer-songwriter Roos Blufpand in park Transwijk in haar stad Utrecht, tassendesigner Omar Munie vanuit zijn winkel aan het Noordeinde in Den Haag en 3FM-dj Sander Hoogendoorn ook in Utrecht.

Meer informatie

Meer over World Cleanup Day Nederland is te vinden via onze website www.worldcleanupday.nl

Meer over de Litterati-app is te vinden via https://litterati.org/

Berichten op sociale media zijn gemakkelijk te vinden aan de hand van #WorldCleanupDayNL.

Grootste opruimactie ooit in Nederland

Amsterdam, 18 juli 2018 – Tientallen grote Nederlandse bedrijven en organisaties ondersteunen World Cleanup Day, die dit jaar op zaterdag 15 september 2018 voor het eerst wereldwijd – en ook in Nederland – wordt gehouden. Met miljoenen deelnemende vrijwilligers in meer dan 150 landen tegelijk wordt het de grootste cleanup ooit.

In Nederland is Plastic Soup Foundation (PSF) zogeheten country leader van deze unieke World Cleanup Day. Voor de organisatie van het evenement heeft PSF de handen ineen geslagen met Nudge, de grootste duurzaamheidsorganisatie in Nederland om zoveel mogelijk vrijwilligers, bedrijven en gemeenten bij de opruimactie te betrekken.

Nederlandse bedrijven en organisaties die zich al als participating partners aan World Cleanup Day Nederland hebben verbonden zijn: Spa Nederland, Heineken, Coca-Cola, ABN Amro, Nederland Schoon, Moonen Packaging, Oerlemans Plastics, JCI Nederland, Middle Point, Aqua Minerals, Ekoplaza, Center Parcs, Greenchoice, Dimsum Reizen, Grant Thornton, Tony’s Chocolonely, EcoChain Technologies, Waterschap AGV/Waternet, Waterschap De Dommel en Royal Lemkes.

Vertegenwoordigers van deze bedrijven en organisaties hebben op woensdag 18 juli aan boord van een rondvaartboot in Amsterdam gezamenlijk een pledge getekend om World Cleanup Day Nederland op allerlei manieren te ondersteunen. Bijvoorbeeld via financiële support en door initiatieven te ontplooien voor extra opruimacties rond hun vestigingen verspreid door het land. Op World Cleanup Day staat iedereen zij aan zij; supermarktketens, frisdrankfabrikanten, milieuorganisaties, burgers, iedereen helpt mee om Nederland schoner te maken. Dát is het idee.

Zwerfvuil op straat staat steevast in de top-3 van ergernissen die het CBS jaarlijks naar buiten brengt. De gemiddelde Nederlander ergert zich, zeker in stedelijke gebieden, groen en geel aan afval op straat. Afval dat niet (tijdig) wordt opgeruimd, maakt grote kans in en langs de rivieren te belanden en zo naar zee te stromen. Met name plastic afval zorgt daar voor blijvende milieuschade.

Opruimactie levert massa aan data op

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “World Cleanup Day is niet zomaar een opruimactie. Een heel leger aan vrijwilligers gaat die dag ook kostbare data verzamelen. Alle deelnemers gaan namelijk monitoren: ze gaan in hun straat, in hun wijk of park, langs rivieren en langs wegen vastleggen wat ze aan zwerfvuil vinden. Dat gaat gebeuren aan de hand van een handige app die onder andere in Nederland zal worden gebruikt. Zo wordt de World Cleanup Day over twee maanden ook de grootste citizen science operatie in ons land.”

Vanuit een nationaal commandocentrum wordt de landelijke operatie op zaterdag 15 september gecoördineerd, onder toeziend oog van journalisten. Diezelfde avond wordt bekendgemaakt wat er in het hele land aan zwerfafval is gevonden: welke items, welke merken, welke locaties. Daarmee zal World Cleanup Day unieke data opleveren waarbij wetgevers, beleidsmakers, gemeenten en het bedrijfsleven hun vingers gaan aflikken.

Plastic Soup Foundation gaat al vele jaren met succesvolle campagnes de strijd aan met plastic in rivieren, zeeën en oceanen. PSF belicht en ondersteunt onder meer wetenschappelijk onderzoek naar de gezondheidseffecten van plastic voor mensen en probeert de plastic vervuiling vooral aan de bron tegen te gaan.

Nudge, opgericht in 2010, is de grootste duurzaamheidsorganisatie in Nederland. Nudge is een social enterprise met een missie: Nudge wil blijvende gedragsverandering realiseren bij individuen en organisaties op het gebied van klimaat, energie, milieu en sociale duurzaamheid. Dat doet Nudge door hen te betrekken bij projecten en campagnes die op prikkelende wijze ander gedrag stimuleren. Niet alleen bedenkt Nudge die projecten; Nudge voert ze ook uit. Het gaat Nudge om impact. Meer dan 60.000 mensen in Nederland en 300 zakelijke partners zijn lid van de Nudge-community.

Meer over World Cleanup Day Nederland is te vinden via www.worldcleanupday.nl

Meer over World Cleanup Day internationaal is te vinden via www.worldcleanupday.org