Berichten

, ,

Oneindig veel diersoorten eten en poepen plastic

Amsterdam, 21 november 2018– In 2015 stelden Nederlandse onderzoekers al vast dat het aantal mariene soorten dat plastic inslikt of erin verstrikt raakt, verdubbeld was sinds 1997: van 267 tot 557. In 2018 berichtte National Geographic dat dat aantal nu rond de 700 ligt. De genoemde aantallen zijn echter geen weerslag van het werkelijke aantal soorten (zee)dieren dat hinder ondervindt van plastic, maar slechts van het aantal soorten dat wetenschappelijk onderzocht is.

Krijgen zoetwatervissen in het Amazonegebied plastic binnen? Die vraag kon tot voor kort niet beantwoord worden, omdat nog nooit iemand dat had onderzocht. Nu is dat wel gebeurd voor zestien vissoorten in de Braziliaanse rivier Xingu. In dertien soorten vis bleken zich microplastics te bevinden, dat wil zeggen in 80%. In totaal werden 172 vissen ontleed. Uit de magen van 45 vissen werden 96 stukjes plastic gehaald. Het meest voorkomende plastic was polyethyleen. Het artikel verscheen in het tijdschrift Environmental Pollution. De onderzoekers noemen het alarmerend dat plastic vervuiling in het Amazonegebied wijdverspreid blijkt.

Dat in drie vissoorten geen plastic werd aangetroffen, wil niet zeggen dat die soorten vrij zijn van plastic. Het kan immers toeval zijn dat in de exemplaren van deze drie soorten geen plastic werd aangetroffen. Wanneer veel meer exemplaren behorende tot deze drie soorten zouden zijn onderzocht, zitten daar wellicht wel exemplaren tussen met plastic in hun maag.

Behalve naar de maaginhoud kun je ook ontlasting op aanwezigheid van microplastics onderzoeken. Daar geldt hetzelfde. Ook dan blijkt dat vrijwel alle soorten die onderzocht worden plastic in de ontlasting hebben. Dat geldt niet alleen voor de mens, maar bijvoorbeeld ook voor de niet in gevangenschap gehouden Zuid-Amerikaanse zeebeer (artikel in Science Direct) of voor zeevogels (artikel in Science of the Total Environment).

Het heeft langzamerhand geen zin meer om het aantal diersoorten dat last heeft van plastic te tellen, maar wel om de volgende wetenschappelijke vraag te beantwoorden: van welke diersoorten mogen we redelijkerwijs aannemen dat ze niet in aanraking komen met plastic, er niet verstrikt in raken, het niet in maag krijgen én het ook niet uitpoepen? Het antwoord zal zonder twijfel zijn: schrikbarend weinig.

Foto: microplastics uit onderzochte Amazone vissen


Lees ook:

Plasticsoep nu ook plastic poep
Weekmakers in plastic vertragen taalontwikkeling baby’s 

, ,

Microplastics in insecten in rivieren Zuid Wales

Amsterdam, 13 november 2018– Zorgt plasticvervuiling ervoor dat microplastics doordringen in voedselketens van zoetwatersystemen? Recent onderzoek beantwoordt die vraag met ja. De helft van de onderzochte insecten in rivieren in Zuid Wales blijkt microplastics in zich te dragen die afkomstig moeten zijn uit het water of de bodem waarin ze leven.

Nog onvolwassen eendagsvliegen en schietmotten zijn onderzocht op microplastics in drie rivieren. De bemonsteringslocaties bevonden zich stroomopwaarts- en afwaarts van vijf waterzuiveringsinstallaties. Microplastics werden op alle locaties in de insecten aangetroffen. In tegenstelling tot de verwachting van de onderzoekers dat insecten stroomafwaarts grotere hoeveelheden plastics zouden bevatten dan stroomopwaarts, werden tussen locaties geen significante verschillen waargenomen.

Omdat de onderzochte insecten verschillende voedselvoorkeuren hebben, konden de onderzoekers ook nagaan of de voedselkeuze een rol speelt in de blootstelling aan microplastics. Dat bleek niet het geval. Wel bleken eendagsvliegen die voornamelijk in het water leven, aanzienlijk minder microplastics te bevatten. Dit in tegenstelling tot de eendagsvliegen die vergelijkbaar voedsel op de rivierbodem zoeken. Een voorkeur voor bepaald leefgebied, water of bodem, levert dus mogelijk wel een verklaring op voor gevonden verschillen in hoeveelheden microplastics.

De onderzoekers uiten hun zorg dat de microplastics zich via de insecten in voedselketens kunnen verspreiden. Met name vissen, maar ook andere dieren waaronder amfibieën en roofinsecten, voeden zich met eendagsvliegen en schietmotten. Dit mechanisme werd ook in een ander recent onderzoek onder de aandacht gebracht.


Lees ook: Muggen verplaatsen microplastics van water naar land

Carlos Rodriguez V. - Pallid Goby
, , ,

Nanoplastics veroorzaken hersenschade en gedragsafwijkingen bij vissen

Voor het eerst is door wetenschappers van de Zweedse Universiteit Lund aangetoond dat nanoplastics via de voedselketen in de hersenen van vissen terechtkomen en leiden tot abnormaal gedrag. De publicatie over dit onderzoek verscheen 13 september in het gezaghebbende vakblad Nature.

Tijdens deze studie bootsten wetenschappers twee maanden lang een voedselketen na: een keten met en een keten zonder nanoplastics, die voor het blote oog niet zichtbaar zijn. Voor dit experiment werden algen en watervlooien blootgesteld aan polystyreen deeltjes van 53 en 180 nanometer. Vervolgens werden dezelfde watervlooien gevoerd aan zoetwatervissen.

De vissen die blootgesteld werden aan plastics van 53nm aten langzamer en legden meer afstand af voor hun voedsel dan de groep die werd blootgesteld aan 180nm. De groep van 180nm liet hyperactief gedrag zien. Het afwijkende gedrag is volgens de onderzoekers het gevolg van een ophoping van nanoplastics in de hersenen.

Uit onderzoek bleek bovendien dat alle vissen uit het experiment nanoplastics in de hersenen hadden. Hersenen van dieren uit een controlegroep bevatten daarentegen geen plastic deeltjes. Volgens de wetenschappers kan van een dergelijke ophoping van nanoplastics in de hersenen echter ook in de natuur sprake zijn. Daar worden dieren weliswaar constant blootgesteld aan lage concentraties nanoplastics, maar leven ze lang genoeg om alsnog schade te ondervingen van de plastic deeltjes die zich langzaam kunnen ophopen in het lichaam. De in de studie onderzochte karpers kunnen ouder worden dan 10 jaar.

De onderzoekers concluderen dat nanoplastics in algen gegeten worden door watervlooien die op hun beurt voedsel zijn voor vissen. Zo verplaatsen de plastic deeltjes zich door de voedselketen. De mens staat aan de top van de voedselketen en de vraag is in hoeverre ze uiteindelijk in het menselijk lichaam terechtkomen en ophopen.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Wat we al vreesden wordt door deze studie bevestigd: nanoplastics klimmen omhoog in de voedselketen en dit leidt tot afwijkend gedrag van dieren. Er is niet alleen meer onderzoek nodig, ook moet de overheid maatregelen nemen om vervuiling door nanoplastics tegen te gaan om de gezondheid van mens en dier te waarborgen.”