Berichten

Does plastic make us sick? Photo by Yannick Overzee
, ,

Plastic Test Lab: de eerste onderzoeksresultaten

Amsterdam, 22 maart 2019 – Vandaag worden naast 15 baanbrekende onderzoeksprojecten, ook de eerste Plastic Test Lab resultaten bekend gemaakt. De Vrije Universiteit van Amsterdam heeft een drietal cosmetische producten getest op de aanwezigheid van plastic. Dit zijn producten die we dagelijks op ons lichaam smeren, waardoor ook de vraag rijst: wat doet dit plastic met ons lichaam? 

De testen zijn uitgevoerd in het kader van de meest recente campagne van Plastic Soup Foundation in samenwerking met de Plastic Health Coalition: Does plastic make us sick? Vandaag wordt tevens bekend gemaakt welke 15 baanbrekende onderzoeken naar de effecten van micro- en nanoplastics op onze gezondheid van start gaan. De drie geteste producten zijn:

  • Lippenstift van HEMA
  • Nagellak van Essie
  • Anti-ageing creme van Olaz

Vocht inbrengende lippenstift 06 HEMA

Lippenstift slikken we makkelijk in wanneer we eten en drinken. Omdat we bezorgd zijn of plastics die we binnen krijgen onze gezondheid schaden, hebben we de Vrije Universiteit van Amsterdam (VU) gevraagd de ‘vocht inbrengende lippenstift 06’ van de HEMA te onderzoeken op de aanwezigheid van microplastics.

De VU heeft een FTIR-spectrometer gebruikt om mogelijk aanwezige microplastics te identificeren. Daarnaast heeft het laboratorium voor dit onderzoek een monster van het product behandeld met salpeterzuur. Het enige overblijfsel na deze behandeling waren polyethyleen (PE) deeltjes. De gedetecteerde deeltjes waren allemaal wit van kleur en hadden een diameter van ongeveer 300 – 400 μm.

Lippenstift HEMA onder de microscoop

Deze testresultaten tonen zonder enige twijfel aan dat er microplastics aanwezig zijn in deze HEMA-lippenstift. Wat doet dit met ons lichaam? Als we polyethyleen binnenkrijgen, kunnen we dan nadelige gezondheidsrisico’s verwachten? Dit zijn enkele brandende vragen die onderdeel zijn van 15 baanbrekende onderzoeksprojecten, die op 22 maart 2019 van start gaan.

Ondertussen zal de VU dit onderzoek voortzetten en meer lipsticks doormeten, zodat we jullie kunnen informeren over welke wel (of juist niet) te gebruiken.

Nagellak ‘A cut above’ Essie

Ondanks dat nagellak wordt gezien als een ‘leave-on’ product, kan de lak toch in het milieu of ons lichaam terechtkomen, bijvoorbeeld door slijtage of nagelbijten. Daarom is het interessant om te achterhalen of nagellak plastics bevat.

 

Vergroot beeld van de nagellak

De Vrije Universiteit van Amsterdam (VU) onderzocht op ons verzoek de ‘multi-dimension top coat – a cut above’ nagellak van Essie. Om mogelijk aanwezige microplastics te identificeren werd een FTIR-spectrometer gebruikt. De resultaten tonen aan dat Essie nagellak een grote hoeveelheid glitters bevat, die bestaan uit het plastic ‘polyethyleen tereftalaat’ (PET). Deze plastic deeltjes hebben een zeshoekige structuur variërend in grootte van 200 tot 1200 μm (0.2-1.2 mm).

De behandeling van deze plastic deeltjes met salpeterzuur veranderde niets aan de structuur van de deeltjes; de vorm bleef intact. Wat wel veranderde was de kleur: de deeltjes werden transparant.

Wat zijn de implicaties van dit onderzoek voor onze gezondheid? Hier valt nog geen definitief antwoord op te geven, al zijn recente wetenschappelijke bevindingen verontrustend te noemen.

Nagellak Essie onder de microscoop

Op 22 maart 2019 gaan voor het eerst 15 baanbrekende onderzoeksprojecten van start om antwoord te zoeken op brandende vragen over de mogelijk (negatieve) link tussen microplastics en onze gezondheid.

Daarnaast zal de VU in de komende drie jaar tientallen andere producten gaan testen, die we in ons dagelijks leven gebruiken.

 

Olaz anti-rimpel SPF 15 dagcrème

Elke keer dat je ‘Olaz anti-rimpel’ crème gebruikt, smeer je naar schatting 90,000 plastic deeltjes op je gezicht. Sommige plastic deeltjes in deze gezichtscrème zijn kleiner dan de dikte van een gemiddelde mensenhaar. Kunnen deze deeltjes ons lichaam binnendringen en daar schade aanrichten?

Na zichzelf herhalende discussies met de cosmetica-industrie over het gebruik van ‘synthetische polymeren’ in talloze cosmeticaproducten, heeft de Plastic Soup Foundation besloten enkele producten te laten testen door de Vrije Universiteit van Amsterdam op de aanwezigheid van microplastics. De cosmeticabranche verdedigt zich keer op keer door te benadrukken dat het microbeads vrijwillig heeft uitgefaseerd en dat andere typen polymeren geen enkel probleem vormen, omdat dit met name vloeibare plastics zouden zijn.

Olaz crème onder de microscoop

 

Om te kijken of dit hout snijdt, hebben we ‘Olaz anti-rimpel SPF 15 dagcrème’ laten testen. De crème bleek gigantische hoeveelheden micro- en nanoplastics te bevatten. De VU constateert dat één potje 50 ml dagcrème zo’n ‘1.48 miljoen deeltjes polyethyleen (PE) bevat. De diameter van de deeltjes varieerde tussen 1.6 en 103 μm.’ Sommige stukjes zijn vele malen kleiner dan de dikte van een gemiddelde mensenhaar (60-80 μm).

Meerdere wetenschappelijke onderzoeken waarschuwen dat kleine plastic deeltjes mogelijk tot diep in ons lichaam kunnen doordringen.

 

Bovenstaande afbeelding is onderdeel van het wetenschappelijke artikel ‘Marine microplastic debris: An emerging issue for food security, food safety and human health’ en is recentelijk gepubliceerd in het Marine Pollution Bulletin. Aan de hand van deze schaal vermoeden wij dat de polyethyleen deeltjes tussen 1.6 en 103μm die in deze gezichtscrème voorkomen, mogelijk geabsorbeerd worden door onze bloedvaten, onze organen kunnen binnendringen en mogelijk ook het brein en de placenta kunnen bereiken. Het is daarom van het hoogste belang dat we een beter begrip krijgen van de gevolgen van microplastics op de menselijke gezondheid en de verschillende vormen van blootstelling hieraan.

Baanbrekend onderzoek door ZonMW

Kunnen deze kleine plastic deeltjes doordringen tot onze hersenen of tot het ongeboren kind? Verzwakt het ons immuunsysteem? Ontelbaar veel vragen over de mogelijke gezondheidsrisico’s van microplastics moeten nog beantwoord worden. Dat is waarom de Plastic Soup Foundation, ondersteund door de Plastic Health Coalition, de krachten bundelt met ZonMw om antwoord te vinden op deze brandende vragen.

Op 22 maart 2019 zullen de eerste baanbrekende onderzoeksprojecten van start gaan om antwoord te vinden op de vraag: maken microplastics ons ziek?

Voor meer informatie, bezoek www.plastichealthecoalition.org!

Plastic test Lab is een samenwerking tussen de Vrije Universiteit Amsterdam, Plastic Soup Foundation en de Plastic Health Coalition.

Wat kun je in de tussentijd doen?

Om zoveel mogelijk blootstelling aan (micro)plastics te vermijden, kun je ook starten met dit ‘Ultieme Plastic Dieet’.
Voor meer informatie over plasticvrije cosmeticaproducten, bezoek https://www.beatthemicrobead.org/ of download de Beat the Microbead-app in de App Store or on Google Play.

 


Lees ook: Wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidsrisico’s van microplastics: Maakt plastic ons ziek?

, ,

Wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidsrisico’s van microplastics: Maakt plastic ons ziek?

        


PERSBERICHT

Start wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidsrisico’s van microplastics: Maakt plastic ons ziek?

Nieuwspoort, 22 maart 2019 – Vandaag geeft ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie, het startschot voor vijftien unieke onderzoeksprojecten naar de effecten van micro- en nanoplastics op onze gezondheid. Dit is het eerste wetenschappelijke programma ter wereld over dit onderwerp. In totaal wordt er 1,6 miljoen euro in de onderzoeken geïnvesteerd.

Professor Dick Vethaak van Deltares, betrokken bij vier van de vijftien researchprojecten, licht toe: “Microplastics verspreiden zich gemakkelijk via water en wind wat resulteert in een wereldwijd probleem; ze zijn overal als een soort grauwsluier in ons milieu aanwezig.

We worden voortdurend via ons voedsel, drinken of door inademing blootgesteld aan kleine plastic deeltjes. Wat dit voor onze gezondheid betekent is echter nog niet goed in te schatten. Er zijn wel sterke aanwijzingen voor mogelijke gezondheidsrisico’s maar er zijn ook veel onzekerheden en kennishiaten.”

Vethaak vervolgt: “Ik ben daarom zeer verheugd met dit initiatief van ZonMw en de betrokkenheid van de Plastic Soup Foundation. Het betreft een eerste verkennend onderzoek waarbij experts uit verschillende disciplines en sectoren gaan samenwerken. Met name de samenwerking tussen milieuwetenschappers en medisch specialisten is uniek en krachtig. Nederland loopt hiermee wereldwijd voorop. Ik verwacht er dan ook veel van!”

De projecten, met een looptijd van een jaar, gaan in op belangrijke vragen als:

  • Hoe kunnen microplastics ons lichaam binnendringen?
  • Welke rol spelen grootte, vorm en samenstelling daarbij?
  • Kan plastic zwerfafval een bron van ziektes en infecties vormen aangezien bepaalde bacteriën goed lijken te gedijen op plastic?
  • Kan ons afweersysteem plastic aan of lopen we hierdoor meer kans op ontstekingen en infecties?
  • Hoe diep dringt microplastic in ons lichaam door? Tast het onze hersenen aan? Is het schadelijk voor het ongeboren kind?

Dr. Heather Leslie van de Vrije Universiteit van Amsterdam en betrokken bij drie projecten, zegt: “Als plastic deeltjes tot chronische ontstekingen kunnen leiden, kan dat de opmaat naar een hele reeks chronische ziektes betekenen. Daarom moeten we hoognodig onderzoeken hoeveel plastic deeltjes uit onze consumentenmaatschappij het menselijke lichaam binnendringen.”

De eerste tussenresultaten zullen op 3 oktober tijdens een Plastic & Health congres in Amsterdam worden gepresenteerd.

Pas het begin

ZonMw benadrukt dat de honorering van deze vijftien projecten pas het begin is. Een jaar is niet lang genoeg om alle antwoorden te verkrijgen. Henk Smid, directeur van ZonMw, ziet grote potentie in de onderzoeken en hoopt daarom ook dat langdurig vervolgonderzoek mogelijk zal zijn. “Nederland heeft wereldwijd een toonaangevende positie in het wetenschappelijk onderzoek naar microplastics en dit moet zo snel mogelijk verder uitgebouwd worden.”

Plastic Health Coalition

Communicatie over de verschillende pilotprojecten en de mogelijke (tussen)resultaten worden verzorgd door de Plastic Health Coalition, een initiatief van de Plastic Soup Foundation. In deze coalitie werken verschillende nationale en internationale milieu- en onderzoekorganisaties samen die zich zorgen maken over of zich bezighouden met de effecten van (micro)plastic op onze gezondheid.

Plastic Test lab

Naast de vijftien researchpilots worden vandaag ook de eerste resultaten van het ‘Plastic Testlab’ gepresenteerd, een samenwerking tussen de Plastic Soup Foundation en de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “We hebben drie producten laten testen op de aanwezigheid van plastic deeltjes en de resultaten zijn alarmerend. De absolute desillusie is de anti-rimpeldagcrème van Olaz. In één potje van vijftig milliliter vond de VU maar liefst 1,5 miljoen plastic deeltjes. Elke keer als ik dit product gebruik, smeer ik dus 90.000 plastic deeltjes op mijn gezicht. Daarnaast is lipstick nr.06 van de HEMA gemaakt van plastic, net zoals de glitternagellak van Essie van L’Oréal.

Westerbos vervolgt: “Testen als deze sluiten naadloos aan op de vijftien onderzoeken van ZonMw. Zo krijgen we meer inzicht in hoe microplastics ons lichaam ongehinderd en ongewild binnen kunnen dringen.”


Meer informatie