Berichten

Ongekend zware lobby industrie tegen voorstellen Europese Commissie

Amsterdam, 14 september 2018 – Met het mes op de keel toont de Europese plastic- en verpakkingsindustrie haar ware gezicht. De Europese commissie heeft afgelopen mei een nieuwe Richtlijn voorgesteld. Kern daarvan is om de eenmalige plastic verpakkingen aan te pakken door een aantal plastic producten te verbieden (zoals rietjes en wegwerpbestek) en producenten verantwoordelijk te maken voor de afvalfase van hun producten.

De verpakkingsindustrie heeft afgelopen maand op de voorstellen gereageerd met een verklaring die ondertekend werd door 68 industriële organisaties. Voor Nederland tekende het Afvalfonds en voor België Fost Plus.

De verklaring ageert met name tegen artikel 8 waarin staat dat de producenten verantwoordelijk worden gemaakt voor het opruimen van eenmalig gebruikt zwerfplastic. Niet de industrie is verantwoordelijk, staat in de verklaring, maar de vervuilende burgers zelf. Er is een gebrek aan bewustzijn en de vuilnisophaal is slecht georganiseerd. Achterliggend doel van de lobby is evident tweeledig: ongelimiteerd plastic te kunnen blijven produceren en minimalisering van de kosten.

Een alliantie van milieuorganisaties, waaronder de Plastic Soup Foundation, heeft haar grote bezorgdheid over deze opstelling geuit in een verklaring waarin punt voor punt de argumenten van de industrie worden weersproken. De industrie moet de voorgestelde Richtlijn niet aanvallen maar juist omarmen, hun eigen verantwoordelijkheid erkennen en die niet op de consument blijven afschuiven.

,

Opruimen zwerfafval en de onbetrouwbaarheid van tellingen

Amsterdam, 2 mei 2018 – Steeds meer mensen rapen zwerfafval op. Ze doen dat op weg naar school of werk of combineren het met joggen. “Ploggen” (plastic joggen) is zelfs een nieuw werkwoord geworden.

Maar wie blijft nog opruimen? Die vraag stelde GroenLinks-Kamerlid Suzanne Kröger onlangs tijdens een statiegelddebat in de Tweede Kamer. Invoering van statiegeld is afhankelijk gemaakt van de vraag hoe schoon de openbare ruimte in het najaar van 2020 is. Wie opruimt, helpt er dus aan mee dat statiegeld niet wordt ingevoerd.

De invoering van statiegeld is uitgesteld en het bedrijfsleven krijgt opnieuw het voordeel van de twijfel om aan te tonen dat langs een andere manier het aantal plastic flesjes in het milieu met minimaal 70% gereduceerd kan worden. En dus hoor je oprapers verzuchten: “Dáár werken we niet aan mee, want wanneer wij blijven opruimen wordt de omgeving schoner en dat betekent dat statiegeld niet zal worden ingevoerd.”

Beïnvloeding van tellingen door gedrag speelt ook een rol bij de Nederlandse uitvoering van de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM). De Europese lidstaten stellen beleid op om de gewenste “goede milieutoestand” van kustwateren te bereiken. Die moet in 2020 gerealiseerd zijn. Om aan te kunnen tonen wat de trend aan zwerfvuil is, kijkt Nederland wat er aan afvalitems op het strand aangetroffen wordt. Daartoe zijn referentiestranden aangewezen in de gemeenten Bergen, Noordwijk, Veere en Terschelling. Deze stranden mag het publiek dus niet schoonmaken, want dat beïnvloedt de uitkomst.

Maar de stranden zijn wel vrij toegankelijk en veel wandelaars nemen tegenwoordig een vuilniszak met zich mee om al wandelend het strand op te ruimen. In het meest recente beleidsstuk, het Ontwerp Mariene Strategie (deel 1), stelt de overheid met onverholen trots dat er minder afvalitems aangetroffen worden op de referentiestranden. Maar er staat geen woord over de kans dat dit komt door recreanten die dat zwerfvuil oprapen.

Rijkswaterstaat heeft in 2007 een monitoring-systematiek voor het zwerfafval in Nederland ontwikkeld. De statistische bruikbaarheid van deze systematiek is een wezenlijk uitgangspunt om later te kunnen vaststellen of gewenste reductiedoelen gehaald zijn. Het is essentieel dat er een robuust monitoringssysteem komt dat rekening houdt met onvoorziene effecten en niet alleen gebruikt wordt als ijkpunt om al dan niet statiegeld in te voeren. Ook voor na 2020 is een goed monitoringssysteem onontbeerlijk.

De Plastic Soup Foundation roept alle rapers op om, ondanks hun gezonde weerstand, zwerfvuil gewoon te blijven opruimen, maar dan wel de App te gebruiken die binnenkort beschikbaar komt. Met deze App kun je de merken van de flesjes en blikjes registreren. Vervolgens kan eenvoudig worden vastgesteld welke producenten van dranken en waters voor het zwerfvuil verantwoordelijk moeten worden gehouden. Ook als het gebruikte monitoringsysteem onvoldoende zou zijn.


Lees ook: Plastic Soup Foundation hekelt overheidsbeleid “goede milieutoestand”.

,

Nieuwe Vrijstellingsregeling zorgt voor meer verspreiding van zwerfplastic

Foto door Marlies van Maarseveen

Amsterdam, 7 maart 2018 – Iedereen die een beetje oplet weet het; de bermen van (snel)wegen zijn sterk vervuild met plastic, zoals kleine petflesjes, wikkels, snoepverpakkingen en tasjes. De oplettende passant weet ook dat die randen en stroken regelmatig gemaaid worden. Veel minder bekend is wat er met het bermmaaisel gebeurt. En vrijwel helemaal onbekend is dat de zogeheten Vrijstellingsregeling plantenresten aan terreinbeheerders de mogelijkheid biedt om dit vervuilde maaisel weer rechtstreeks ‘op het land te brengen’. De achterliggende gedachte is namelijk, dat het bij plantenresten om natuurlijk materiaal gaat. Dat kan toch geen kwaad?   

Zo kan het gebeuren, dat terreinbeheerders — zoals Waterschappen — het met zwerfplastic vervuilde maaisel weer gewoon op het land kunnen brengen binnen een straal van een kilometer van de plaats waar dat maaisel vandaan komt. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wil die — grens — conform de wens van onder meer diezelfde Waterschappen — oprekken naar 5 kilometer, zodat het nog gemakkelijker wordt om van deze mogelijkheid gebruik te maken. De Vrijstellingsregeling biedt een goedkoop alternatief voor centrale verwerking. Bij centrale verwerking, zoals het maken van compost, wordt het zichtbare plastic er wél uitgehaald.  

Hier wreekt zich het feit, dat plastic afval in onze huidige regelgeving niet wordt beschouwd als een problematische emissie naar het milieu.  

Ondertussen wordt uit wetenschappelijke literatuur steeds duidelijker dat de vervuiling van landbouwgrond met (micro)plastics grote nadelige gevolgen kan hebben voor landgebonden ecosystemen en via deze weg ook in ons voedsel terecht kan komen. 

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “De regels rond bermmaaisel moeten niet worden verruimd, maar juist met spoed worden aangescherpt. Het is ongehoord dat plastic vermalen wordt door maaimachines en dan samen met de plantenresten iets verderop weer wordt uitgestrooid. De regering moet werken aan regels die garanderen dat het maaisel eerst afvalvrij  wordt gemaakt. Eerst opruimen en dan maaien. Invoering van statiegeld zal ook helpen de kosten van opruimen te drukken, dat scheelt namelijk 40% van het volume zwerfafval.”  

Tot 23 maart kan het publiek reageren op de voorgestelde Vrijstellingsregeling op een consultatiesite

 


Statiegeld uitbreiding is een belangrijke maatregel bij het reduceren van ons zwerfafval. Uit de praktijk blijkt dat statiegeld invloed heeft op het zwerfafval omdat nagenoeg geen statiegeldflessen in het milieu gevonden worden. Op 15 maart bespreekt de Tweede Kamer eventuele uitbreiding van statiegeld. Lees hier meer
De Hoogvliet supermarkten bieden hun klanten sinds kort de mogelijk om statiegeld te doneren aan de Plastic Soup Foundation. Lees hier verder

PET-flessen van 100% gerecycled plastic


Amsterdam, 29 januari 2018 –
Het is sinds enige jaren mogelijk om PET-flessen te maken die geheel bestaan uit gerecycled plastic en die qua kwaliteit en uitstraling niet onderdoen voor flessen die van zogenaamd virgin plastic gemaakt zijn. Concerns die water en frisdrank in PET-flessen verkopen, buitelen nu over elkaar heen en verklaren de een na de ander:

  • dat hun flessen voor 100% uit gerecycled plastic bestaat,
  • binnen een aantal jaren zal bestaan,
  • of dat hun flessen voor 100% gerecycled kunnen worden.

Al deze bedrijven wijzen in hun communicatie op het grote probleem van zwerfplastic in het milieu en zeggen hun verantwoordelijkheid te nemen. Als laatste hoogtepunt is er de verklaring van elf multinationals, afgelopen week in Davos, dat al hun verpakkingen in 2025 volledig recyclebaar zijn.

Bar le Duc (United Soft Drinks) was september vorig jaar in Nederland het eerste watermerk dat koos voor 100% gerecyclede flessen. Evian (Danone) kondigde eerder deze maand aan dat alle flessen mineraalwater in 2025 van gerecycled plastic zullen zijn gemaakt. Coca-Cola houdt het voor het jaar 2030 op 50% wereldwijd. PepsiCola kondigde vorig jaar aan dat 100% van zijn verpakkingen gerecycled kunnen worden.

Recycling biedt echter geen echte oplossing voor de plastic soup. Een fles van gerecycled plastic heeft een even grote kans om in het milieu terecht te komen als een plastic fles waarvoor olie als grondstof is gebruikt. De drankgiganten wijzen dan ook zonder uitzondering op hun inspanningen om klanten voor te lichten over een verantwoord gebruik van de drankverpakkingen. Bar-le-Duc doet dat bijvoorbeeld met dit filmpje.
Bedrijven geven overigens al jaren voorlichting aan de consument. De plastic soup is het bewijs dat het resultaat van al die inspanningen bedroevend slecht is.

Er is, kortom, veel meer nodig om ervoor te zorgen dat de PET flessen niet in zee belanden. Zo wijst de Europese Commissie in de onlangs uitgebrachte Plastic Strategy erop dat het heffen van statiegeld ervoor zorgt dat 95% van de flessen weer wordt ingeleverd. Maar hierover hoor je de drankfabrikanten niet, en evenmin over de introductie van plastic flessen die vele malen hervulbaar zijn na telkens weer ingeleverd te worden.