Brussel, 22 juli 2026 — Een nieuw rapport, gebaseerd op peer-reviewed bewijs en gepubliceerd door Plastic Soup Foundation in samenwerking met Green Impact, toont aan dat de huidige EU-wetgeving faalt in het voorkomen van de verspreiding van microplastics in menselijk bloed, moedermelk, longen, hersenweefsel, placenta en urine van kinderen. Het rapport waarschuwt dat micro- en nanoplastics een escalerende gezondheidscrisis vormen.
Maria Westerbos, oprichter van Plastic Soup Foundation, zegt hierover: "Dit bewijs kan niet langer worden behandeld als een marginale milieukwestie: het is een noodsituatie voor de volksgezondheid, waar de wetgevingscyclus 2024-2029 van de EU een unieke kans biedt om iets aan te doen.
Het rapport "Microplastics and Public Health: Acknowledged Risks and EU Policy Action" (rapport ook hier beschikbaar) verschijnt voorafgaand aan de informele bijeenkomst van EU-milieuministers in Dublin op 23-24 juli. Ministers bespreken daar de langetermijnprioriteiten van de EU op klimaat- en milieugebied, waaronder de aankomende Circular Economy Act, een belangrijk wetgevingsinstrument om microplasticvervuiling bij de bron aan te pakken. Plastic Soup Foundation en Green Impact roepen de ministers op ervoor te zorgen dat de gezondheidseffecten van microplastics centraal staan in deze gesprekken.
De studie stelt dat de EU weliswaar belangrijke eerste stappen heeft gezet, waaronder de REACH-beperking op opzettelijk toegevoegde microplastics uit 2023 en de voorgestelde verordening tegen korrelverlies (pellet loss), maar dat er nog grote hiaten in de regelgeving bestaan: inconsistente detectiestandaarden voor deeltjes onder 300 micron, lange overgangstermijnen en uitzonderingen onder REACH, geen expliciete bepalingen voor secundaire microplastics die ontstaan bij de afbraak van groter plasticafval, en ongelijke handhaving tussen lidstaten.
Gaia Angelini, voorzitter van Green Impact, zegt: "Europa beschikt over het wetenschappelijk bewijs en heeft het politieke mandaat om de volksgezondheid te beschermen. Wat ontbreekt, is de ambitie om te wetgeven in het tempo dat de wetenschap vereist."
Micro- en nanoplastics fungeren als dragers van toxische stoffen, waaronder hormoonverstoorders, zware metalen, persistente organische verontreinigende stoffen en antibioticaresistentiegenen, die het lichaam binnendringen via inname, inademing en huidcontact. De gedocumenteerde effecten variëren van ontsteking en oxidatieve stress tot neurotoxiciteit, schade aan de voortplanting, ontwikkelingsstoornissen en kankerverwekkendheid. Kinderen, zwangere vrouwen en gemeenschappen in kwetsbare gebieden lopen een onevenredig hoog risico.
Vooraanstaande wetenschappers die in het rapport worden aangehaald, schetsen de omvang van de dreiging in scherpe bewoordingen. Professor Shanna Swan (Icahn School of Medicine at Mount Sinai) stelt dat plastic in het dagelijks leven "onze overleving als soort bedreigt", en wijst op een sterke versnelling van de daling van het aantal zaadcellen sinds 2000. Professor Thais Mauad (Universiteit van São Paulo), wier team als eerste aantoonde dat microplastics de menselijke hersenen bereiken, noemt de bevindingen "zeer verontrustend", gezien de rol van de hersenen als het best beschermde orgaan van het lichaam. Professor Lukas Kenner (Medische Universiteit van Wenen) waarschuwt dat microplastics de placentabarrière kunnen doorbreken, waarbij ongeboren kinderen de hoogste deeltjesbelasting opnemen, wat zorgen oproept over het risico op vroegtijdige kanker.
Het rapport is gepubliceerd onder het European Forum on Microplastics and Health (2025-2029), een informeel discussieforum dat beleid en wetenschap verbindt en is opgericht door leden van het Europees Parlement (MEP's) om wetenschappelijk onderbouwde oplossingen voor de gezondheidseffecten van microplastics te bevorderen, in lijn met het proces van het Global Plastic Treaty. Het forum brengt beleidsmakers, onderzoekers, investeerders, industrie en innovators samen, en organiseert in september 2026 een fysieke bijeenkomst met MEP's, experts en innovators in het Europees Parlement.
Plastic Soup Foundation en Green Impact roepen EU-beleidsmakers op om preventie van microplastics te verankeren in de aankomende Circular Economy Act, inclusief een hervorming van:
- Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (Extended Producer Responsibility) die de volledige levenscyclus van een product dekt, niet alleen het einde ervan;
- Ervoor te zorgen dat het Chemicals Industry Action Plan fiscale prikkels bevat om de vervanging van gevaarlijke, persistente polymeren te versnellen;
- Bindende normen voor microvezelafgifte (microfibre-shedding) van textiel vast te stellen onder de Ecodesign for Sustainable Products Regulation, uiterlijk in 2027;
- Microplastics te behandelen als prioritaire verontreinigende stof in de Water Resilience Strategy en de herziening van de Kaderrichtlijn Water;
- Een juridisch bindend mandaat voor microplastics vast te leggen in de onderhandelingen over het Global Plastic Treaty;
- Onderzoeksfinanciering voor interdisciplinair gezondheid-milieu-onderzoek naar microplastics op te schalen onder het Meerjarig Financieel Kader na 2027.
Contact:
Luisa Colasimone, communicatie Green Impact | lglcolasimone@gmail.com
.png)
