Het is een urgente vraag die nog lang niet beantwoord is, maar waarover wel steeds meer duidelijkheid komt. Er zijn drie belangrijke mechanismen. Het eerste is dat milieuverontreinigende stoffen, aanwezig in het milieu, zich hechten aan plastic zoals ijzer aan een magneet. Dan zijn er de chemicaliën die tijdens de productie worden toegevoegd aan plastic om ze de gewenste eigenschappen te geven. Die kunnen uit het plastic ‘weglekken’. Wat zijn de consequenties wanneer deze gifstoffen in het milieu of in levende organismen terechtkomen? Tot slot kan plastic in het milieu ziektekiemen verspreiden.
Magneet voor persistente gifstoffen
In het milieu zijn verontreinigende stoffen aanwezig. Als plastics in het milieu terechtkomen, binden ze deze verontreinigende stoffen aan zich. Het gaat om persistente organische gifstoffen als pcb’s en dioxines die niet alleen zeer slecht afbreekbaar zijn, maar zich ook kunnen ophopen in vet en weefsel van dieren. Ook hechten zware metalen zoals kwik zich aan plastics. De voornaamste bron van deze gifstoffen in het lichaam van dieren is hun normale voedsel. Niet alleen dieren, ook kinderen zijn kwetsbaar. Zo wordt er al jaren gewaarschuwd dat er persistente organische gifstoffen zitten in speelgoed gemaakt van gerecycled plastic. Speelgoed wordt bijvoorbeeld gemaakt van elektronisch afval dat broomhoudende brandvertragers bevat. Deze brandvertragers vallen onder de persistente organische gifstoffen en tasten onder andere het zenuwstelsel en de hormoonhuishouding aan.
Transportmiddel voor bacteriën
Microscopisch kleine organismen gedijen goed op drijvend plastic. Ze leven daar met honderden verschillende soorten organismen dicht op elkaar, zelfs op het allerkleinste stukje plastic. Aangezien plastic extreem lang in het milieu kan blijven, en meegevoerd door zeestromingen ook nog eens bijzonder lange afstanden kan afleggen, zijn ze een transportmiddel voor het verspreiden van bacteriën. Het laagje leven op of rond plastic wordt de plastisfeer genoemd. Onder de aangetroffen bacteriën zijn ook Vibrio-soorten, waarvan sommige na contact bij mens en dier ziekten kunnen veroorzaken. Er is zelfs een soort die cholera kan veroorzaken. Vooral in gebieden met veel afvalplastic en slechte sanitaire voorzieningen kan dit grote gevolgen hebben.
