“Are We Cooked?”: Nieuw rapport van Greenpeace waarschuwt voor kant-en-klaarmaaltijden vol microplastics en giftige chemicaliën.

In een nieuw artikel vertelt Greenpeace ons hoe giftige chemicaliën in ons voedsel terechtkomen tijdens het opwarmen in de magnetron.

Amsterdam – Het opwarmen van in plastic verpakte kant-en-klaarmaaltijden en afhaalmaaltijden in de magnetron of oven kan honderdduizenden micro- en nanoplastische deeltjes en een cocktail van giftige chemicaliën rechtstreeks in het voedsel vrijgeven, volgens een nieuwe analyse van Greenpeace International van peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek.

Het rapport, Are We Cooked? The Hidden Health Risks of Plastic-Packaged Ready Meals, heeft 24 recente wetenschappelijke studies geëvalueerd en concludeert dat kant-en-klaarmaaltijden die op de markt worden gebracht als “veilig om op te warmen” in feite miljoenen mensen dagelijks blootstellen aan onzichtbare verontreinigingen.

Graham Forbes, hoofd van de wereldwijde plasticcampagne van Greenpeace USA, zei:

“Mensen denken dat ze een onschadelijke keuze maken wanneer ze een in plastic verpakte maaltijd kopen en opwarmen. In werkelijkheid worden we blootgesteld aan een cocktail van microplastics en gevaarlijke chemicaliën die nooit in of in de buurt van ons voedsel zouden mogen voorkomen. Overheden hebben de petrochemische en kunststofindustrie onze keukens laten veranderen in testlaboratoria. Dit rapport toont aan dat de beweringen van bedrijven dat hun producten ”magnetronbestendig" zijn, niet meer dan wishful thinking zijn. ”

De belangrijkste bevindingen zijn:

• Door plastic bakjes in de magnetron te verwarmen, kunnen binnen enkele minuten honderdduizenden micro- en nanoplastics vrijkomen. Uit een onderzoek bleek dat er na slechts vijf minuten verwarmen in de magnetron 326.000 tot 534.000 deeltjes in voedingssimulanten terechtkwamen, tot zeven keer meer dan bij verwarmen in de oven.
• Door verhitting neemt de chemische verontreiniging drastisch toe. In meerdere studies bleken magnetronproefmonsters van gangbare kunststoffen zoals polypropyleen en polystyreen chemische additieven af te geven aan voedsel of voedingssimulanten, waaronder weekmakers en antioxidanten.
• Er zijn meer dan 4.200 gevaarlijke chemische stoffen bekend die in kunststoffen worden gebruikt of aanwezig zijn, waarvan de meeste niet gereguleerd zijn in voedselverpakkingen. Sommige, zoals bisfenolen, ftalaten, PFAS “forever chemicals” en zelfs giftige metalen zoals antimoon, worden in verband gebracht met kanker, onvruchtbaarheid, hormoonverstoring en stofwisselingsziekten.
• Plastic chemicaliën zitten al in ons lichaam. Er zijn minstens 1.396 plastic chemicaliën die in contact komen met voedsel aangetroffen in het menselijk lichaam, en er is steeds meer bewijs dat blootstelling aan deze chemicaliën in verband wordt gebracht met neurologische ontwikkelingsstoornissen, hart- en vaatziekten, obesitas en diabetes type 2.
• Oude, bekraste of hergebruikte verpakkingen zijn nog slechter. Versleten plastic geeft bijna twee keer zoveel microplasticdeeltjes af als nieuwe verpakkingen.

Kant-en-klare maaltijden in plastic verpakkingen zijn een van de snelst groeiende segmenten van het wereldwijde voedselsysteem, met een waarde van bijna 190 miljard dollar, en die waarde stijgt sterk naarmate huishoudens meer gebruikmaken van kant-en-klaarmaaltijden, volgens onderzoek van Towards FnB. In 2024 bedroeg de productie van kant-en-klaarmaaltijden wereldwijd 71 miljoen ton, gemiddeld 12,6 kg per persoon, en volgens een door Statista gepubliceerd marktonderzoek zullen ook de kosten van een kant-en-klaarmaaltijd en de inkomsten per hoofd van de bevolking naar verwachting stijgen. Uit een analyse van het Internationaal Energieagentschap bleek ook dat plastic verpakkingen ongeveer 36 % van alle plastic uitmaken, en dat de wereldwijde plasticproductie tegen 2050 meer dan verdubbeld zal zijn ten opzichte van het huidige niveau.

De regelgevers hebben geen gelijke tred kunnen houden. Er is wereldwijd onvoldoende regelgeving voor microplastics die vrijkomen uit voedselverpakkingen, en labels als “magnetronbestendig” of “ovenbestendig” geven consumenten volgens het rapport een vals gevoel van veiligheid.

Het rapport waarschuwt dat de plasticcrisis hetzelfde patroon volgt als dat van tabak, asbest en lood. Ondanks de overweldigende wetenschappelijke waarschuwingssignalen wordt dit door de industrie ontkend en wordt de regelgeving vertraagd.

Alleen al in de VS worden de maatschappelijke kosten van plastic gedurende zijn levenscyclus geschat op maar liefst 1,1 biljoen dollar per jaar, volgens een rapport van Duke University.

Terwijl regeringen onderhandelen over het VN-verdrag inzake plastic, dringt Greenpeace er bij de onderhandelaars op aan om het voorzorgsbeginsel toe te passen en een einde te maken aan deze ongecontroleerde en ongereguleerde plastic- en chemische vervuiling die de menselijke gezondheid bedreigt.

“Worden we vergiftigd terwijl we onze gezinnen proberen te voeden? Het risico is duidelijk, er staat veel op het spel en het is nu tijd om in actie te komen. We kunnen niet vertrouwen op misleidende beloften van bedrijven. Regeringen moeten nu actie ondernemen door een sterk wereldwijd plasticverdrag op te stellen dat de menselijke gezondheid beschermt en de productie van plastic aan de bron terugdringt”, aldus Forbes.

Plasticvervuiling houdt niet vanzelf op. Daarom blijven we ons inzetten voor het terugdringen van de plasticproductie, het vergroten van het bewustzijn en het bevorderen van strenge wetgeving. Wil je bijdragen aan een wereld zonder plasticvervuiling? Deel onze kennis en steun ons werk. Samen kunnen we een verschil maken.

Ontdek wat je vandaag kunt doen.