INEOS bouwt in de haven van Antwerpen een enorme fabriek die een belangrijke grondstof voor plastic gaat produceren. In 2024 heeft Plastic Soup Foundation zich samen met ClientEarth en 13 andere organisaties aangesloten bij een juridische procedure tegen de vergunningen. Ons argument: in de milieubeoordeling waarop de goedkeuring van het project is gebaseerd, is de uitstoot van broeikasgassen niet berekend die ontstaat bij de winning van het gas dat de fabriek gaat gebruiken, en bij de verbranding van het plastic zodra het als afval eindigt.
Op 5 november legde de Vlaamse Raad voor Vergunningsbetwistingen drie vragen voor aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU), de hoogste rechter van de EU. Volgens ClientEarth is het de eerste keer dat het Hof een vraag krijgt over scope 3-uitstoot in een milieueffectbeoordeling.
Welke uitstoot telt mee?
De fabriek, bekend als Project One, gaat ethaan uit Amerikaans aardgas omzetten in ethyleen, een bouwsteen voor plastic. De vragen aan het Hof gaan over uitstoot die buiten de fabriek plaatsvindt. Scope 2-uitstoot ontstaat bij de opwekking van de energie die INEOS inkoopt om de fabriek te laten draaien. Scope 3-uitstoot komt van andere activiteiten in de keten en na het gebruik van het product. In deze zaak gaat het om twee voorbeelden: de winning van het ethaan in de VS en de verbranding van plastic dat is gemaakt met het ethyleen uit de fabriek.
Het Hof zal verduidelijken of, en in hoeverre, overheden deze uitstoot moeten meewegen volgens de Europese richtlijn voor milieueffectbeoordeling. Daarom is deze zaak ook buiten Antwerpen van belang. De antwoorden kunnen bepalen hoe er in de hele EU over toekomstige industriële projecten wordt onderhandeld.
De zaak ligt stil, de bouw gaat door
De huidige vergunning blijft geldig, dus INEOS kan doorbouwen terwijl de Vlaamse Raad wacht op de antwoorden van het Europese Hof. INEOS zegt de fabriek in de tweede helft van 2027 in gebruik te willen nemen. Zodra het Hof heeft geantwoord, neemt de Vlaamse Raad de beroepszaken weer op. Daarin gaat het ook om zorgen over stikstofvervuiling en de gevolgen voor beschermde natuur aan beide kanten van de Belgisch-Nederlandse grens.
Voor Plastic Soup Foundation moeten niet alleen de klimaatkosten, maar ook de kosten voor het milieu en de menselijke gezondheid van nóg meer plastic op tafel liggen voordat een project als dit wordt goedgekeurd. Toch gaat de bouw door, terwijl de rechters nog afwegen welke uitstoot moet worden meegeteld.
Waarom mag INEOS doorbouwen, terwijl veel instellingen, organisaties en het publiek nog wachten op het volledige beeld?
.png)
