Jumbo omarmt Natural Branding

Amsterdam, 7 juni 2018 –  Jumbo gaat deze zomer als supermarktketen plastic verpakkingen terugdringen door gebruik te maken van natural branding. Dit is de techniek waarbij met laserlicht groente en fruit gemerkt wordt door het weghalen van wat pigment uit het buitenste laagje van de schil. Jumbo begint met de biologische groenten gember, flespompoen en courgette en kijkt welke andere producten voor de lasertechniek in aanmerking komen. Het initiatief komt op het moment dat er steeds meer aandacht is voor het terugdringen van eenmalig verpakkingsplastic. Hoogvliet en Albert Heijn experimenteren al met deze techniek.

De Nederlandse biologische groothandel, Eosta in Waddinxveen, brandmerkt al enige jaren groente en fruit. Eosta-duurzaamheidsmanager Michaël Wilde: “Wij zijn erg blij dat een grote partij als Jumbo deze technologie gaat gebruiken. Uit ervaring weten wij niet alleen hoe effectief natural branding is, maar ook hoe positief de consument hierop reageert.”

Jumbo streeft naar verduurzaming van haar aanbod Nederlandse aardappelen, groenten en fruit. Wanneer plantaardige producten aan bepaalde eisen voldoen, zoals teelt met veel minder gewasbeschermingsmiddelen, kunnen deze het internationale PlanetProoflabel krijgen, dat per 1 januari 2019 het Nederlandse Milieukeur label vervangt. Het achterwege laten van verpakkingsplastic komt echter niet voor als afzonderlijk duurzaamheidscriterium in het certificatieschema. Het nieuwe PlanetProoflabel formuleert wel eisen aan kunststof verpakkingen zelf. Zo is gebruik van PVC verboden en mag vanaf 1 januari geen zwart plastic meer worden gebruikt.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Wij feliciteren Jumbo van harte met deze belangrijke stap in de richting van verpakkingsvrije producten. We hopen niet alleen dat het veel navolging krijgt, maar ook dat via duurzaamheidslabels het gebruik van eenmalige plastic verpakkingen ontmoedigd zal gaan worden. Dat dit nu nog niet gebeurt, is een gemiste kans.”


Lees ook: Voedselverspilling en plastic afval gaan hand in hand

Unilever grootste vervuiler in de Filippijnen

Amsterdam, 6 juni 2018 – Een van de voornaamste oorzaken van de plasticsoep zijn de verpakkingen van westerse multinationals in landen met een gebrekkige afvalinfrastructuur. In arme landen worden bovendien veel producten in miniverpakkingen op de markt gebracht. Die verpakkingen tref je daar overal in het milieu aan, ook omdat ze geen enkele waarde hebben voor recycling. Unilever blijkt de multinational die het meeste bijdraagt aan de plasticsoep in de Filipijnen.

Deze week werden de resultaten gepresenteerd van tellingen op de Filippijnen door twee milieuorganisaties. Aan de hand van gevonden verpakkingen in vijf steden en opruimacties op stranden werden de merken geturfd van de multinationals die voor deze verpakkingen verantwoordelijk zijn. Unilever, Procter & Gamble, Nestlé, PT Mayora, Colgate-Palmolive en Coca-Cola zijn de top zes en gezamenlijk verantwoordelijk voor ongeveer driekwart van het verzamelde huishoudelijk afval, dat wil zeggen afval dat noch kan worden gerecycled noch kan worden gecomposteerd. Van al het huishoudelijk plastic afval bestaat 74% uit wegwerpverpakkingen. Unilever staat met 11,63% bovenaan, Nestlé volgt met 10,32%.

Vorig jaar januari beloofde Unilever dat alle verpakkingen in 2025 recyclebaar, composteerbaar of opnieuw te gebruiken zijn, maar liet daarbij wel alle ruimte open om ongelimiteerd plastic verpakkingen toe te blijven passen. In hetzelfde persbericht kondigde Unilever ook een oplossing aan voor de miniverpakkingen, die extra gecompliceerd zijn omdat ze uit meerdere lagen folies bestaan. Unilever zoekt de oplossing in een nieuwe recyclingmethode, maar vertelt er niet bij hoe al die miniverpakkingen dan verzameld worden en naar moderne recyclingfabrieken worden gebracht.

Afgelopen maand werd ook in India geteld. Van de ruim 46.000 verzamelde stukken zwerfplastic bleek bijna de helft uit plastic verpakkingen met meerdere lagen te bestaan. Hier voert Pepsi-Cola de lijst aan en staat Hindustan Unilever, een dochter van Unilever, op de derde plaats.

Het is een illusie dat recycling de oplossing biedt voor de plasticvervuiling. “It’s time for the world’s largest governments and companies to recognise that we cannot recycle our way out of this problem”, aldus Greenpeace deze week in een samen met Break Free From Plastic beweging uitgebracht persbericht.

Foto: Winkel met miniverpakkingen uit de Plastic Soup Atlas van de Wereld.


Lees ook: Voedselverspilling en plastic afval gaan hand in hand

,

Advies van de Verenigde Naties aan landen om maatregelen tegen plastic te nemen

Amsterdam, 5 juni 2018 – Tot nu toe zijn er geen internationale afspraken gemaakt die landen verplichten om het gebruik van plastic terug te dringen. Het meest problematisch voor het milieu zijn de wegwerpplastics, in het Engels Single Use Plastic (SUP). Veel landen nemen zelf maatregelen, omdat ze de ernst van het probleem erkennen of omdat de situatie ronduit onhoudbaar wordt.

United Nations Environment heeft vandaag, Wereldmilieudag, een uitvoerig rapport gepubliceerd met een overzicht van de maatregelen die 50 landen tot dusver hebben genomen. Een deel van die maatregelen blijkt overigens niet bijzonder effectief, omdat landen ze niet handhaven.

Het rapport, getiteld Single-use plastics A Roadmap, geeft een overzicht van de tien belangrijkste acties die landen kunnen nemen. De Verenigde Naties bevelen overheden de volgende maatregelen aan:

  1. Analyseer wat de meest problematische plastic producten zijn en bestrijd deze.
  2. Overweeg wat de beste maatregelen zijn om het probleem op te lossen.
  3. Breng zowel de mogelijke milieugevolgen in kaart als de mogelijke sociaal-economische gevolgen.
  4. Identificeer de belangrijkste belangengroepen.
  5. Informeer het publiek en licht ze voor.
  6. Bevorder alternatieve materialen en bepaal van tevoren of die in voldoende mate aanwezig zijn.
  7. Zorg dat bedrijven er belang bij hebben en krijgen om de transitie te stimuleren.
  8. Benut belastingen of heffingen op SUP om milieuprojecten en betere recycling te financieren.
  9. Handhaaf de maatregelen die je neemt.
  10. Ga na of de beoogde effecten ook behaald worden en pas eventueel de maatregelen aan.

Lees ook: Voorstel Europese Commissie tot reductie van eenmalig plastic 

National Geographic in actie tegen plasticsoep

Amsterdam, 2 juni 2018 – “Planeet Plastic” is het themanummer van National Geographic dat zojuist is verschenen. Het tijdschrift, bekend van spectaculaire ontdekkingen die geïllustreerd worden door prachtige foto’s, heeft de plasticsoep problematiek omarmd. De artikelen zijn uitzonderlijk goed gedocumenteerd, de foto’s en infographics van hoge kwaliteit. Wie meer wil weten over het wereldmilieuprobleem dat plastic veroorzaakt, vindt in dit nummer de nodige informatie.

Andere grote mediaconcerns zijn National Geographic recentelijk voorgegaan. De BBC produceerde de invloedrijke serie Blue Planet II van David Attenborough, en al ruim een jaar geleden begon Sky News met Sky Ocean Rescue.

Het themanummer “Planeet Pastic” maakt duidelijk dat er nog veel te ontdekken valt. Een wetenschapper wordt geciteerd over haar bezorgdheid van het effect van plastic op de gezondheid van de mens, en stelt vast: “over een jaar of vijf, tien zijn we een stuk wijzer”. Een ander zegt: “We moeten niet gaan zitten afwachten tot het definitieve bewijs geleverd is. We weten echt wel genoeg om in actie te komen.”

National Geographic voegt daad bij woord. Het informeert niet alleen, maar zet de volgende stap en is in Nederland de campagne #STOPMETPLASTIC gestart. De campagne vraagt de hele maand juni aandacht voor het probleem van de plasticsoep en roept iedereen op actie te ondernemen tegen plasticvervuiling, met een nadruk op acht doelen: stop met plastic wattenstaafjes, rietjes, tasjes, koffiebekers, flesjes, bestek, zorg dat je plastic recyclet en raap het op van straat.

De Plastic Soup Foundation (PSF) is een van de partners in de campagne. Zie hier een interview van National Geographic met Maria Westerbos, directeur van de PSF. Op zondag 24 juni organiseert National Geographic in samenwerking met Stichting de Noordzee de “National Geographic Beach Cleanup”.

Europese belasting op plastic schiet doel voorbij

Amsterdam, 29 mei 2018 – De Europese Commissie heeft gisteren haar voorstel gepresenteerd voor een nieuwe Richtlijn over de reductie van bepaalde plastics en hun negatieve invloed op het milieu. Het voorstel wijst op de noodzaak om Single Use Plastic (SUP) te reduceren, maar kent geen reductiedoelstellingen. Een grote tekortkoming van het voorstel is dat er geen financiële instrumenten worden ingezet om reductie te verwezenlijken.

Begin dit jaar kondigde Eurocommissaris Oettinger (begroting) nog een Europese “plastic tax” aan. Uit de Plastic Strategy, die kort daarop werd gepubliceerd, bleek dat de haalbaarheid van dit plan nog moest worden bestudeerd. In het voorstel dat gisteren werd gepubliceerd ontbreekt elke verwijzing naar een Europese belasting op plastic.

Belasting op het gebruik van nieuw plastic in de hele Europese Unie is een effectief middel. In dat geval wordt het aan de ene kant namelijk duurder om nieuw plastic te produceren en aan de andere kant aantrekkelijker om oud plastic te recyclen.

Toch heeft de Europese Commissie onlangs een belasting aangekondigd op plastic, en wel in het kader van de nieuwe Europese begroting. Dit betreft echter allesbehalve een EU-brede belasting, zoals eerst de bedoeling was. In plaats daarvan wordt voorgesteld dat elke lidstaat € 0,80 gaat betalen aan Europa per kilo niet recyclebare verpakkingen.

Dit voorstel schiet zijn doel ver voorbij en niet zal leiden tot een reductie van het gebruik van plastic en vermindering van de plasticsoep. De nadruk op reductie van plastic is nu verschoven naar recycling. Producenten van plastic kunnen zo vrijwel ongelimiteerd blijven produceren. De kosten worden via deze belasting neergelegd bij de belastingbetaler en niet bij de producenten, die voor dit plastic verantwoordelijk zijn. Ook gaat het bij verpakkingen slechts om 40% van al het geproduceerde plastic.

Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) is een campagne begonnen voor een belasting op plastic. Teken hier de petitie.


Lees ook: Voorstel Europese commissie tot reductie van eenmalig plastic

Voorstel Europese Commissie tot reductie van eenmalig plastic

Brussel/Amsterdam, 28 mei 2018 – De Europese Commissie gaat de strijd aan tegen plasticsoep. Het voorstel voor een afzonderlijke Richtlijn dat vandaag in Brussel werd gepresenteerd is een goede stap voorwaarts, maar gaat niet ver genoeg.

Europa pakt de Single Use Plastics (SUP) aan. Een aantal plastic producten, zoals wegwerpbestek, roerstaafjes, wattenstaafjes en rietjes, wordt geheel verboden. Voor deze producten bestaan alternatieven. Andere plastic producten worden van etiketten voorzien om kopers te informeren, weer andere moeten beter ontworpen worden.

Producenten worden verantwoordelijk gemaakt voor de afvalfase van hun SUP-producten. Zo moeten in 2025 90 procent van de plastic flessen door de producenten worden ingezameld. De Europese Commissie acht dat haalbaar met statiegeldsystemen. Ook zullen producenten gaan betalen voor het opruimen van zwerfplastic, waaronder sigarettenfilters. De plannen zijn gebaseerd op de plastic items die het meeste op stranden worden aangetroffen. Om te voorkomen dat visgerei in zee terecht komt, worden daarvoor specifieke regels voorgesteld.

Volgens Eurocommissaris Frans Timmermans is de voorgestelde Richtlijn zeer ambitieus. Het zou zelfs gaan om ‘s werelds meest ambitieuze wettelijke maatregelen om de plasticcrisis te bezweren. “Europe is leading the way”, zei hij tijdens de persconferentie. De burgers in Europa hebben de Commissie hiervoor het mandaat verschaft. Timmermans wees erop dat 95 procent van de Europeanen maatregelen tegen SUP noodzakelijk en urgent acht.

Hoe ambitieus het voorstel ook zou zijn, de cruciale vraag is of het ambitieus genoeg is. Het verbieden van slechts enkele plastic producten is vooral een symbolische maatregel. De grote hoeveelheden (overbodig) verpakkingsplastic, 59 procent van alle plastics, wordt niet of nauwelijks ingeperkt. Er zijn geen concrete reductiedoelstellingen geformuleerd en de nadruk ligt op recycling in plaats van reductie. Er zijn meer opmerkelijke tekortkomingen. Terwijl de Commissie zegt dat gezondheid van mensen een belangrijk uitgangspunt is, staat er niets over het terugdringen van schadelijke chemische toevoegingen, waaronder hormoonverstorende stoffen. Een voorstel voor een Europese belasting op plastic ontbreekt. Eventuele belastingmaatregelen worden aan de lidstaten overgelaten.

Lees hier het persbericht over de Richtlijn en zie hier een samenvatting van de persconferentie.


Lees ook: Krachtige lobby Europese plasticindustrie tegen maatregelen Europese Unie.

Plastics aangetroffen in het diepste deel van de oceaan

Amsterdam, 25 mei 2018 – Dertig jaar lang is plasticvervuiling gemonitord in de diepzee. De resultaten van deze studie zijn onlangs gepubliceerd in het vakblad Marine Policy. Voor het eerst is aangetoond dat plasticvervuiling voorkomt op 6000 meter en zelfs nog dieper. In de Mariana Trench, het diepste deel van ’s werelds oceanen, werd een plastic tas aangetroffen op 10,898 meter. Het onderzoek is voornamelijk uitgevoerd in de westelijke Stille Oceaan, waar in totaal 1108 grotere stukken plastic op grote diepte werden aangetroffen. Voor 89% waren dit single-use plastics. De hoogste dichtheden plastic werden aangetroffen rond 6000 meter diepte, met 335 stukken plastics per vierkante kilometer.

Omdat er op deze dieptes geen licht doordringt, is er weinig leven te vinden. Er doet zich wel een relevant fenomeen voor. Door scheuren in de aardlaag zijn er hete en koude bronnen, waarbij mineralen uit de aarde in het water worden opgenomen. Deze mineralen dienen als voedselbron voor zogeheten chemo-synthetische bacteriën. De bacteriën vormen op hun beurt de basis voor lokale ecosystemen, waaronder grote kokerwormen, verschillende soorten vissen, koralen en zeeanemonen. Op foto’s is rond de koude bronnen verstrikking van organismen door plastic te zien.

Tot op heden is er vrij weinig bekend over de vraag hoeveel plastic naar diepere delen van de oceaan afdaalt. Dit is zorgwekkend, omdat het leven op grote dieptes extra kwetsbaar is voor verstoring door zeer lage groeisnelheden. Het is daarom van groot belang dat er meer onderzoek wordt gedaan naar de hoeveelheden plastic in en de schadelijke gevolgen daarvan voor diepzee-ecosystemen.


Lees ook: Plastic maakt koraalriffen ziek

Krachtige lobby Europese plasticindustrie tegen maatregelen Europese Unie

Amsterdam/Brussel 24 mei 2018 – Er staat veel op het spel als de Europese Unie op 28 mei maatregelen zal aankondigen tegen de voortgaande plasticvervuiling. De organisatie Corporate Europe Observatory onderzoekt lobbyactiviteiten in Brussel en heeft die van de plasticindustrie geanalyseerd.

De voorgenomen maatregelen van de Europese Unie zijn enkele weken geleden uitgelekt. Daaruit blijkt, dat vooral Single Use Plastics (SUP) worden aangepakt. Producten waarvoor alternatieven bestaan worden verboden, andere worden van labels voorzien om kopers te informeren, weer andere moeten beter ontworpen worden. Er is sprake van reductie van het aantal SUPs en ook dat producenten verantwoordelijk worden gemaakt voor de afvalfase van hun producten. Ze moeten bijvoorbeeld gaan betalen voor inzameling en het opruimen van zwerfplastic.

Het is allerminst verwonderlijk dat de plasticindustrie daarom een zware lobby is begonnen om deze regulering tegen te gaan. De grote vraag is of en in hoeverre de Europese Commissie hieraan gehoor zal geven en op 28 mei met een sterk uitgedund pakket van maatregelen komt.

Corporate Europe Observatory heeft geïnventariseerd hoe vaak de industrie bij de Europese Commissie aan tafel zat en sprak met Europarlementariërs, zocht uit hoeveel lobbyisten fulltime in dienst zijn en hoeveel geld hieraan wordt uitgegeven. Duidelijk werd, dat de industrie geen uitspraken wil doen over vrijwillig te nemen kwantitatieve reductiedoelen die binnen een bepaalde periode gerealiseerd moeten zijn of, bijvoorbeeld, welk percentage van de plastic producten wanneer recyclebaar of herbruikbaar moet zijn. De uitspraken die de industrie wel wil doen, liggen ver verwijderd van de ambities van de Europese Commissie.

De Europese Commissie zegt wettelijke maatregelen in te voeren indien de Europese plasticindustrie niet zelf met meer ambitieuze doelstellingen komt. De plasticlobby heeft al gereageerd en stelt dat de plannen van de Commissie onvoldoende onderbouwd worden met wetenschappelijk bewijs en dat het zinvoller is om op basis van vrijwilligheid de kunststofkringloop te verbeteren. De nadruk wordt gelegd op circulariteit en efficiënt grondstoffengebruik en dus op de mogelijkheid ongelimiteerd plastic te kunnen blijven produceren.

De plasticindustrie verzet zich ook met alle middelen tegen invoering van een belasting op het gebruik van maagdelijk plastic. Een dergelijke belasting maakt het produceren van nieuw plastic duurder en verhoogt tegelijkertijd de aantrekkelijkheid om gerecycled plastic te gebruiken. Die plannen had de Commissie aanvankelijk, maar deze zijn inmiddels al vrij geruisloos naar de achtergrond verdwenen.


Lees ook: Ahold laat ware gezicht zien door statiegeld te blokkeren

,

Maandelijks een opruimdag in Sierra Leone

Amsterdam, 23 mei 2018 – Onlangs heeft de president van het Afrikaanse land Sierra Leone een nationale opruimdag afgekondigd. De National Cleaning Day is voor het eerst op 5 mei gehouden en zal voortaan elke eerste zaterdag van de maand plaatsvinden. Het is een van de eerste daden van de president Julius Maada Bio die net is aangetreden.
Een van de grootste problemen is dat sloten en afvoerkanalen verstopt raken door plastic en voortdurend overstromingen veroorzaken. Een ander belangrijk doel is om de hygiëne te verbeteren. Zie hier een filmpje over de eerste opruimdag.

Een van de commentatoren uit Sierra Leone zelf verwoordt het belang van deze “van boven opgelegde opruimdag”. Bewoners van dit land hebben de neiging hun lot in handen van de regering te leggen, maar deze passieve houding wordt met een initiatief als de opruimdag doorbroken. De campagne brengt mensen bij elkaar die met elkaar hun eigen omgeving weer leefbaar maken.


Lees ook: Cambodja vicieuze cirkel van flessenwater 

,

Sierteeltsector houdt, ondanks milieu-impact, hardnekkig vast aan eenmalige plastic potplantentray

Amsterdam, 18 mei 2018 – De Plastic Soup Foundation publiceerde in 2016 een rapport over de milieuprestaties van de eenmalige plastic plantentrays. Het gaat om een relatief verborgen vorm van gebruik van single use plastic, waarvoor een logisch alternatief bestaat: de meermalig te gebruiken plantentray. Er werden Kamervragen gesteld door de PvdA die toenmalig staatssecretaris Sharon Dijksma in september 2016 beantwoordde. Zij had, schrijft ze, begrepen dat Royal Flora Holland in juni 2016 de opdracht had gegeven aan een onafhankelijk adviesbureau om de milieuprestaties van de eenmalige tray te vergelijken met die van de meermalige tray. “Over de resultaten van dat onderzoek zal ik in gesprek gaan met de sector”.

Bureau Blonk Consultancy heeft in 2017 het bewuste onderzoek uitgevoerd. Daarover staat een kort bericht op de site van Blonk en die van Royal Flora Holland. Het onderzoek zelf is tot nu toe echter niet vrijgegeven. Hierdoor heeft de staatssecretaris (Stientje van Veldhoven in het huidige kabinet) dus geen gesprek over de kwestie met de sierteeltsector kunnen voeren.

Uit de summiere berichtgeving die wel beschikbaar is, blijkt dat de meermalige (op statiegeld gebaseerde) plantentray een significant lagere milieu-impact heeft (tot wel 70% binnen 3 verschillende categorieën) dan de eenmalige tray. Het gaat om een levenscyclusanalyse waarbij de gevolgen van zwerfplastic in het milieu buiten beschouwing zijn gelaten. Die zijn veel groter bij de eenmalige dan bij de meermalige trays die een hoge retourwaarde hebben. Zouden deze gevolgen zijn verdisconteerd dan zou duidelijk zijn dat de milieuwinst van de meermalige tray nóg groter is. De Plastic Soup Foundation zet het hier nog eens nader uiteen.

Het is al met al verbijsterend dat Royal Flora Holland, de belangrijkste speler in de sierteeltsector, vasthoudt aan de eenmalige plastic tray. De bestuurders van de coöperatie willen slechts de recycling van de eenmalige tray optimaliseren. De meeste trays (90%) worden vanuit Nederland geëxporteerd, maar het terughalen van die trays is door de grote verspreiding enorm ingewikkeld.  Dat de helft ingezameld wordt, betekent dat de andere helft niet terugkomt voor recycling. Volledige recycling is in het geval van de eenmalige plastic tray eenvoudigweg een illusie.

De Europese Commissie wil single use plastics zoals de eenmalige plantentray terugdringen en producenten verantwoordelijk maken voor de afvalfase van hun producten. Er komen ambitieuze inzameldoelstellingen die goed beschouwd alleen op basis van statiegeldsystemen kunnen worden gerealiseerd. Deze maand wordt het voorstel van de Commissie gepubliceerd, waarvan een eerder concept gelekt is.

Royal Flora Holland begaat een doodzonde door een haar onwelgevallig onafhankelijk rapport niet vrij te geven en de discussie met de Rijksoverheid uit te weg te gaan. Zij stuurt daarbij nog steeds aan op sterke promotie van de single use plastic trays. Wacht de sector met haar gevestigde belangen net zolang tot ze door de overheid verplicht wordt om over te stappen op een milieuvriendelijker alternatief? Terwijl er voor alle partijen al zoveel milieuwinst te behalen valt met de meermalig te gebruiken tray.