.png?version=20480)
Volgens het onderzoeksplatform werden de beoordelingscriteria aangepast nadat het Franse milieuagentschap ADEME de subsidieaanvraag had afgewezen. Daardoor kwam INEOS alsnog in aanmerking voor de subsidie.
Subsidie na afgewezen aanvraag
Volgens Disclose voldeed INEOS aanvankelijk niet aan de voorwaarden die ADEME stelde aan de subsidieregeling. Nadat de aanvraagn was afgewezen, greep het kabinet van premier François Bayrou volgens het onderzoeksplatform in. De beoordelingscriteria werden aangepast en er werden uitzonderingen toegevoegd. Ook zou er contact zijn geweest tussen de Franse regering en de directie van INEOS terwijl de subsidieprocedure nog liep. Uiteindelijk ontving het bedrijf alsnog ruim 300 miljoen euro voor de fabriek in Martigues.
Meerdere juristen die Disclose raadpleegden, spreken van mogelijke vriendjespolitiek. Disclose meldt bovendien dat president Emmanuel Macron de directie van INEOS minstens twee keer ontving terwijl de subsidieprocedure nog liep, waaronder een ontmoeting op 7 juli 2025. Die ontmoetingen vonden plaats terwijl de beoordelingscriteria nog niet waren aangepast.
Derde grootste CO2-uitstoter van Frankrijk
Volgens Disclose behoort de fabriek in Martigues tot de derde grootste industriële CO2-uitstoters van Frankrijk. Sinds 2020 registreerde het onderzoeksplatform 29 incidenten op het terrein, waaronder gas-affakkelen in de open lucht en chemische lozingen.
Meerdere milieuovertredingen
Een aparte juridische zaak over olielekken in zee in 2018 en 2022 werd in mei 2026 afgesloten met een schikking van 1,2 miljoen euro, waarmee Naphtachimie, de INEOS-dochter in Martigues, een proces wist te voorkomen.
Ook relevant voor Project ONE
INEOS is een multinational die in meerdere Europese landen actief is. In de haven van Antwerpen bouwt het bedrijf aan Project ONE, de grootste nieuwe plasticfabriek van Europa. Plastic Soup Foundation behoort tot de veertien organisaties die samen juridische stappen hebben gezet tegen Project ONE.
Over Project ONE en de lopende rechtszaak schreven we eerder uitgebreid in ons artikel Historische rechtszaak tegen grootste plasticfabriek van Europa.
Publiek geld hoort niet bij fossielplastic
De subsidieregeling waarop INEOS een beroep deed, was bedoeld om industrieën te helpen verduurzamen. Dat de criteria werden aangepast nadat ADEME de aanvraag had afgewezen, maakt deze zaak des te zorgwekkender.
Klimaatdoelen vragen om andere keuzes
De Franse onthullingen illustreren een bredere tendens: publiek geld vloeit naar fossiele plasticproductie, terwijl diezelfde overheden klimaat- en plasticdoelen hebben vastgesteld. Klimaatambities verliezen hun geloofwaardigheid wanneer ze niet gepaard gaan met concrete keuzes over waar publiek geld naartoe gaat. Klimaatdoelen zijn alleen geloofwaardig als publieke investeringen daar ook daadwerkelijk aan bijdragen.
Waar moet publiek geld naartoe?
Publiek geld kan anders worden ingezet. Investeringen in het verminderen van plasticproductie, het stimuleren van hergebruik en de ontwikkeling van duurzame alternatieven zijn niet alleen mogelijk, ze zijn noodzakelijk om de klimaat- en plasticdoelen te halen die overheden zichzelf hebben gesteld.
De rechtszaak over Project ONE loopt nog. Wat de politiek naliet, ligt nu bij de rechter.
.png)
