- Toonaangevend rapport waarschuwt voor blootstelling aan plastic via onderschatte bronnen, waaronder gezondheidszorg, alledaagse producten en opkomende technologieën
Vooraanstaand wetenschapper spreekt van een “microplasticstorm” veroorzaakt door slecht begrepen blootstellingsroutes
- Consumenten kunnen blootstelling verminderen door leefstijlveranderingen en het kiezen voor plasticvrije alternatieven
VANDAAG benadrukt een nieuw grootschalig rapport de enorme omvang van blootstelling aan microplastics in het dagelijks leven, in wat experts een “microplasticstorm” noemen, afkomstig van over het hoofd geziene en opkomende bronnen.
Gefinancierd door Plastic Soup Foundation en The Flotilla Foundation, baseert Exploring Everyday Microplastic Exposures – een eerste rapport in zijn soort – zich op meer dan 350 peer-reviewed studies en concludeert dat menselijke blootstelling continu en wereldwijd plaatsvindt.
De bevindingen leggen een blootstellingscrisis bloot door de uitstoot van microplastics in kaart te brengen binnen vijf categorieën van het dagelijks leven: buitenbronnen, binnen omgevingen, kinderproducten, gezondheidszorg & persoonlijke verzorging, en voedsel en drank.
Door te wijzen op een voortdurende stroom deeltjes afkomstig van onderschatte en nieuwe bronnen, her kadert het rapport de plasticcrisis als een systemisch blootstellingsprobleem dat diep verankerd is in de moderne samenleving.
Een van de meest opvallende bevindingen is dat opkomende klimaatinterventies de blootstelling aan microplastics nog aanzienlijk kunnen verergeren.
Zo houdt stratosferische aerosolinjectie – een vorm van zonnestralingsbeheer
(solar geo-engineering) - die wordt ontwikkeld door landen zoals het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten – in dat grote hoeveelheden deeltjes hoog in de atmosfeer worden verspreid.
Er bestaan al meerdere patenten die het vrijkomen beschrijven van deeltjes, waaronder polymere microdeeltjes, op hoogten tot 20 km. Dit creëert mogelijk een bron op ‘tera-schaal’ van opzettelijk toegevoegde microplastics in de lucht en neerslag.
Uit het onderzoek blijkt dat regenval al microplastics bevat, waarbij slijtage van autobanden, synthetische textiel en kleding bijdragen aan atmosferische vervuiling.
In ziekenhuizen kunnen plasticdeeltjes het lichaam binnendringen via medische hulpmiddelen en behandelingen. In operatiekamers is microplasticneerslag gemeten tot wel 9.258 deeltjes per vierkante meter tijdens één medische ingreep. Hartkatheters, siliconen borstimplantaten, orthopedische implantaten en intraveneuze vloeistoffen worden genoemd als bronnen die patiënten onbedoeld kunnen blootstellen aan microplastics.
Schokkend is dat te vroeg geboren baby’s die intraveneus worden gevoed op neonatale afdelingen naar schatting tot 115 microplasticdeeltjes binnenkrijgen in een periode van 72 uur, enkel via infuuslijnen. Babyvoeding stelt baby’s bloot aan microplastics in concentraties van minder dan 1 tot 17 deeltjes per gram, waarbij de verpakking een rol speelt bij de afgifte.
Ook kinderproducten vormen een belangrijk aandachtspunt: bouwstenen, speelmatten en andere producten kunnen PET, polypropyleen, polyethyleen en PVC afgeven aan de leefomgeving van kinderen. Omdat kinderen tijdens het spelen meer stof binnenkrijgen en relatief meer lucht inademen per kilogram lichaamsgewicht, is hun blootstelling proportioneel hoger dan die van volwassenen.
Een andere onverwachte bron binnenshuis is verf. Plastic is een hoofdbestanddeel van veel verfsoorten, die microplastics uitstoten bij slijtage of bij het verwijderen van oude verflagen. Eén verflaag over 100 vierkante meter kan naar schatting tussen de 17 en 68 quadriljoen polymere deeltjes bevatten.
Maria Westerbos, oprichter en directeur van Plastic Soup Foundation, zegt:
“Dit rapport onthult de verborgen realiteit van plastic in ons leven. Veel mensen denken nog steeds dat plasticvervuiling alleen oceanen en stranden treft en niet hun eigen gezondheid. Maar onze leefomgeving zelf genereert microplastics, en blootstelling vindt voortdurend plaats op manieren waar de meeste mensen nooit bij stilstaan.
“Maar dit hoeft geen verhaal van machteloosheid te zijn. Inzicht in de bronnen van blootstelling stelt mensen in staat bewuster te kiezen voor producten en meer verantwoordelijkheid te eisen van overheden en industrieën.”
Dr. Heather Leslie, auteur van het rapport, zegt:
“Blootstelling gebeurt continu, niet alleen via herkenbare producten, maar ook via systemen en processen waar de meeste mensen nooit aan denken. Dit gaat niet alleen over afval of milieuvervuiling, maar over de materialen die fabrikanten in onze wereld hebben ingebouwd en de deeltjes die zij voortdurend afgeven in onze leefomgeving.
“Wanneer plastic niet langer het standaardantwoord is op vrijwel elke ontwerpvraag – van theezakjes tot handdoeken tot speelgoed en meer – kan de mensheid de microplasticstorm effectief terugdringen.”
Het rapport brengt de omvang van dagelijkse blootstelling aan microplastics in kaart, wat een van de twee sleutels is tot het begrijpen van gezondheidsrisico’s – de andere is het vaststellen van causale verbanden tussen microplastics en ziekten, een onderzoeksgebied dat zich nog in een relatief vroeg stadium bevindt.
Het doel is mensen in staat te stellen hun blootstelling te verminderen door individuele en collectieve actie. Een belangrijke maatregel die direct thuis kan worden toegepast, is het vervangen van plastic door plasticvrije alternatieven.
Daarnaast roept het rapport beleidsmakers op het voorzorgsbeginsel toe te passen, onderzoek naar gezondheidseffecten te versnellen en prioriteit te geven aan mitigatie boven ‘verlammende analyse’.
Voor meer informatie:
https://www.plasticsoupfoundation.org/nl/verborgen-microplastics-wat-weten-we-uit-onderzoek
Einde
Voor meer informatie:
Maria Westerbos
Maria@plasticsoupfoundation.org
Mobiel +31 (0) 6-51 090 691
Noot voor de redactie
• Het rapport Exploring Everyday Microplastic Exposures is geschreven door de onafhankelijke wetenschapper Dr. Heather A. Leslie en analyseert meer dan 350 peer-reviewed studies over menselijke blootstelling aan microplastics, met focus op blootstellingsroutes in plaats van directe gezondheidseffecten.
• Dr. Heather Leslie is een internationaal erkend expert op het gebied van plastic- en chemische vervuiling en ontdekte als eerste microplastics in de menselijke bloedbaan.
• Microplastics worden in het rapport gedefinieerd als plasticdeeltjes kleiner dan 5 mm, inclusief nanoplastics (kleiner dan 1 micron).
• Hoewel er nog analytische onzekerheden bestaan in sommige datasets, is de hoeveelheid en consistentie van bewijs voldoende om de hypothese te verwerpen dat mensen niet worden blootgesteld aan microplastics via alledaagse producten.
• Het rapport is opgesteld in opdracht van Plastic Soup Foundation, een Nederlandse NGO die zich inzet voor het elimineren van plasticvervuiling en de impact ervan op de menselijke gezondheid.
