Onderzoekers van onder meer de Shandong First Medical University in China onderzochten bloedzakken van polyvinylchloride (PVC), een kunststof die veel wordt gebruikt voor medische hulpmiddelen. Ze vonden PVC-deeltjes in de conserveringsvloeistoffen én in opgeslagen rode bloedcellen. Sommige microplastics hechten zich bovendien aan de rode bloedcellen.
Hoe langer de opslag, hoe meer microplastics
Voor het onderzoek analyseerden de wetenschappers 24 monsters van opgeslagen rode bloedcellen uit PVC-bloedzak systemen. Daarnaast onderzochten ze gedurende dertig dagen hoeveel microplastics ongebruikte bloedzakken onder verschillende omstandigheden afgeven.
Na dertig dagen lag de concentratie microplastics ongeveer 7 tot 20 keer hoger dan direct na opening. De hoeveelheid verschilt per type conserveringsvloeistof.
Ook de temperatuur is van invloed. Bij kamertemperatuur veroudert het PVC sneller dan bij 4 graden Celsius. Mechanische beweging, waarmee omstandigheden tijdens transport werden nagebootst, kunnen de afgifte eveneens vergroten.
Onder de microscoop zagen de onderzoekers dat het oppervlak van de bloedzakken tijdens de opslag verandert. Er ontstonden scheurtjes en andere beschadigingen waaruit microplastics kunnen vrijkomen.
Plastic deeltjes hechten zich aan rode bloedcellen
De onderzoekers bekeken vervolgens wat de aanwezigheid van microplastics deed met opgeslagen rode bloedcellen.
Met ultrafiltratie verwijderden ze ongeveer 78 tot 85 procent van de microplastics uit de conserveringsvloeistoffen. Rode bloedcellen die in ongefilterde vloeistof werden opgeslagen, vertoonden tijdens langere opslag meer tekenen van beschadiging. Zo nam onder andere de hemolyse toe: het uiteenvallen van rode bloedcellen.
Rechtstreeks de bloedbaan in
Eerder onderzoek heeft ook microplastics in bloed aangetroffen die afkomstig zijn van andere plastic medische hulpmiddelen, zoals infuuszakken, infuussystemen, injectiespuiten en apparatuur voor nierdialyse.
Wat moet er gebeuren?
Er is meer onderzoek nodig naar materialen en ontwerpen die de afgifte van microplastics uit medische hulpmiddelen voorkomen, zonder de veiligheid en werking ervan in gevaar te brengen.
De gezondheidszorg kan niet zonder veilige medische hulpmiddelen. Dat betekent niet dat plastic daarin vanzelfsprekend de enige of beste oplossing moet blijven.