Berichten

,

PSF en andere milieuorganisaties: ontwerpbesluit statiegeld moet beter

Amsterdam, 10 april 2019  Om een statiegeldsysteem goed te doen werken, moet de regering de innameplicht van de supermarkten wettelijk vastleggen. De regelgeving mag bovendien niet worden beperkt tot kleine plastic flessen; ze moet ook statiegeld op blikjes en andere drankverpakkingen opnemen. 

Dat schrijven de Plastic Soup Foundation samen met Recycling Netwerk Benelux, Natuur & Milieu, de Plastic Soup Surfer en Greenpeace in hun gezamenlijke Zienswijze op de conceptregelgeving over statiegeld. Ook Stichting De Noordzee steunt deze zienswijze. De conceptregelgeving werd door staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) uitgewerkt en werd op 4 maart gepubliceerd in de Staatscourant. 

Morgenmiddag, donderdag 11 april, staat tijdens het Algemeen Overleg Circulaire Economie het statiegelddossier weer op de agenda in de Tweede Kamer. De milieuorganisaties stellen vast dat de huidige formulering van de conceptregelgeving niet afdoende is om een succesvolle en breed gedragen invoering van statiegeld te garanderen. Op de volgende punten schiet de conceptregelgeving tekort en dient ze te worden aangepast:

 

1) De innameplicht voor verkooppunten moet onderdeel zijn van de regelgeving. 

2) De regelgeving moet niet op voorhand worden beperkt tot kleine plastic flessen en slechts enkele soorten drank (water en frisdrank). Statiegeld moet gelden voor alle plastic flessen ongeacht inhoud in volume of dranksoort. In de conceptregelgeving zijn sappen en zuivel uitgezonderd. 

3) In de regelgeving dient ook (de optie van) latere uitbreiding van statiegeld op blikjes en andere soorten drankverpakking te worden opgenomen.  

4) De verantwoordelijkheid moet liggen bij producenten én bij retailers. 

Met de in de Staatscourant gepubliceerde conceptwijziging van het Besluit beheer verpakkingen 2014 komt statiegeld op kleine plastic water- en frisdrankflesjes dichterbij. Alleen als de met het bedrijfsleven afgesproken doelen over recycling en zwerfafvalreductie eind 2020 worden gehaald, zal de regeling niet worden ingevoerd. Maar nu al staat vast dat de gestelde doelen onmogelijk kunnen worden gehaald zonder statiegeld. Om 90% recycling te halen, is statiegeld nodig. Inzamelpercentages van 90% of meer worden alleen gehaald in landen waar statiegeld al is ingevoerd, en waar een innameplicht voor verkooppunten geldt.

De conceptwetgeving, die dus zonder twijfel in 2021 van kracht wordt, is weliswaar een stap in de goede richting, maar stelt dus op belangrijke punten nog flink teleur. Met hun ingediende Zienswijze conceptregelgeving statiegeld verzoeken de 5 milieuorganisaties de staatssecretaris om het ontwerpbesluit aan te passen.

Plastic flesjes staan in de top-3 van meest aangetroffen afvalitems op de rivieroevers van de Maas en Waal, zoals elk jaar blijkt in het monitoringsproject Schone Rivieren waarin de Plastic Soup Foundation samen optrekt met IVN Natuureducatie en Stichting De Noordzee.

Statiegeld: óók op blikjes 
Aan de conceptregeling  moet worden toegevoegd, dat er ook statiegeld op drankblikjes wordt ingevoerd. Daarvoor pleiten Nederlandse en Vlaamse overheden, gemeenten, provincies, waterschappen en organisatieszoals boerenorganisaties, die aangesloten zijn bij de StatiegeldalliantieDe Zienswijze van de gezamenlijke milieuorganisaties zegt hierover: “Statiegeld op blikjes helpt daarnaast om verschuivingen in de markt van plastic naar blik te voorkomen en het leidt tot een grotere efficiëntie van het inzamelsysteem, meer recycling en meer klimaatwinst. Ook verschillende drankenproducenten zien liever statiegeld op zowel plastic flessen als blikjes”.  

Lees ook – Duidelijkheid over het antistatiegeldplan 

Lees ook – Boeren willen snelle invoering statiegeld 

Lees ook – Overheid zou drankzakjes gewoon moeten verbieden. 

Van Veldhoven (D66): brevet van onvermogen in statiegelddossier

Amsterdam, 12 maart 2018 – Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Stientje van Veldhoven (D66) laveert tussen het spreekwoordelijke Scylla en Charybdis. Zij doet alsof ze gehoor geeft aan de overweldigende maatschappelijke wens om statiegeld in te voeren op kleine plastic flessen en blikjes. Zo hebben honderden gemeenten en maatschappelijke organisaties zich aangesloten bij de Statiegeldalliantie, die wil dat het statiegeld dit jaar nog wordt uitgebreid naar kleine flesjes en blik. Ondertussen geeft zij het bedrijfsleven zijn zin om statiegeld de komende jaren nog niet in te voeren. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft ze dat statiegeld pas wordt ingevoerd als “in het najaar van 2020 blijkt dat onverhoopt niet aan de afgesproken doelen is voldaan”.

In de brief zegt Van Veldhoven uitvoering te geven aan de petitiemotie van de Plastic Soup Surfer, die al door haar voorgangster Dijksma (PvdA) was omarmd. De regering nam begin 2017 de petitiemotie over om het aantal plastic flesjes in het zwerfafval binnen drie jaar met ten minste 90% te verminderen. Van Veldhoven zwakt die motie af en noemt in haar brief een reductiedoelstelling van 70 tot 90%.

We zijn getuige van een politiek spel dat zich om de zoveel tijd herhaalt. In mei 2011, bijvoorbeeld, wilde een meerderheid van de Tweede Kamer het bedrijfsleven meer tijd geven om alternatieven te bedenken voor het bestrijden van zwerfafval. Invoering van statiegeld werd toen afgeblazen, maar goed werkende alternatieven kwamen er niet.

Bedrijven gokken nu weer op uitstel van uitbreiding van statiegeld en nieuwe verkiezingen, zodat het spel voor de zoveelste keer kan beginnen. Ook dit keer schermen frisdrankgiganten en supermarktketens met alternatieve maatregelen, zonder wie dan ook daarin ook maar enig inzicht te bieden. Het is dan ook heel simpel; als er maatregelen zouden bestaan die even effectief als statiegeld zwerfvuil weten te voorkomen, dan waren die allang ingevoerd. Dat weet de staatssecretaris ook en juist daarom is haar toegeeflijkheid aan het bedrijfsleven zo kwalijk. Hoezo het groenste Kabinet ooit?

In haar brief aan de Tweede Kamer schrijft Van Veldhoven dat er nu stappen gezet moeten worden om de “Plastic Soup te reduceren”. Het is aan de Tweede Kamer om donderdag 15 maart af te dwingen dat ze aan die woorden invulling geeft door nog dit jaar statiegeld in te voeren op de kleine plastic flesjes én op de blikjes. Geen omzichtige manoeuvres, maar ferme daden.


Het uitstellen van de uitbreiding van het huidige statiegeldsysteem is geen optie. In dit artikel vertellen we waarom en houden we je op de hoogte over de ontwikkeling tot aan het Algemeen Overleg in de Tweede Kamer op 15 maart. Lees hier meer.