Berichten

,

Dweilen met de plastickraan open

Recyclen. Dat is nu echt een woord waar ik blij van word. Het klinkt als het vrolijke schjwiep-schjwiep-schjwiep van een springtouw met vederlichte meisjes in frisse zomerjurkjes die zingend op en neer veren. De moeiteloze beweging die eeuwig door kan gaan, het perpetuum mobile van Leonardo da Vinci. Recyclen klinkt naar gezond, zuinig en verstandig. Iets waar iedereen voor is en niemand tegen.

Bij recyclen denk ik aan de pompoenschillen, broccolistronkjes en al het andere groen dat overblijft in mijn keuken: ik stop het in de groene bak en koop het even later als compost terug om er mijn tuin mee te vertroetelen. Ik denk aan het kastje dat te klein werd voor alles wat ik wil bewaren. Het staat nu in de kringloopwinkel en begint morgen aan een nieuwe verzameling in een ander huis. Niets dan goeds, recyclen.

Ook plastic recyclen klonk me in eerste instantie als muziek in de oren. Het leek me een zonnige oplossing voor het duistere probleem van het plastic dat de wereld steeds meer in zijn greep krijgt: de plastic flessen, zakjes, stoelen – wat is eigenlijk niet van plastic – die als zwerfafval op straat en in de rivieren belanden, naar zee stromen en daar – uiteengevallen in kleine stukjes – de magen van onfortuinlijke vogels en vissen verpesten. Of de plastic microvezels die in de lucht zweven en onze gezondheid bedreigen. Recyclen klonk als een daadkrachtige stap tegen dat soort narigheid.

Tot ik me ging verdiepen in de getallen. De hoeveelheid nieuw on-gerecycled plastic op de wereld neemt in schrikbarend tempo toe. In 2018 kwam er 380 miljard kilo bij, binnen een jaar of tien is dat 530 miljard kilo plastic per jaar. Hoeveel er dan als zwerfafval eindigt – op het land, in het water of in de lucht – is niet precies bekend. Minstens 16 miljard kilo per jaar, misschien veel meer. Grote multinationals beweren dat al hun verpakkingen in 2025 van gerecycled plastic zijn. Dat lijkt een volstrekt onhaalbare kaart, maar los daarvan: het blijven plastic verpakkingen. En die eindigen toch weer deels in de oceaan, de ‘longen’ van de wereld. Of in onze eigen longen.

Bij plastic recyclen denk ik nu niet meer aan een vrolijk schjwiepend springtouw, maar aan verwoed dweilen met de kraan open. Een PET-fles van gerecycled plastic kost minder aardolie dan een fles van nieuw plastic. Dat is goed, maar het Grote Plastic-probleem lossen we er niet mee op.

De enige echte oplossing heeft de eenvoud van een fris zomerjurkje: veel minder plastic spullen op de markt brengen. Om te beginnen: géén spullen die we maar één keer gebruiken, zoals PET-flessen en plastic zakjes. En het plastic dat er dan toch komt: heel efficiënt inzamelen, bijvoorbeeld met een statiegeldregeling.

Met al die slimme mensen op de wereld kunnen we die beweging toch moeiteloos in gang zetten. Vederlicht en vrolijk. Schwjiep-schwjiep-schwjiep.

 

Renske Postma

(foto: Jeroen Gosse)

,

Mijn plasticdagboek

Zeven uur, buiten loeit een ijzige storm. Mijn warme fleecetrui zit onder de poezenharen, dus ik klop hem stevig uit. Plastic microvezels stuiven in het rond. Ze komen in mijn longen en nestelen zich misschien wel in het longweefsel. Met viezigheid en al, want die trui is niet brandschoon. Blij dat ik geen astma heb.

Tijd voor een stormachtige ochtendwandeling door het park. In de vijver dobbert een leeg frietbakje. Ik vis het eruit en gooi het in de prullenpak. Sommige virussen en bacteriën voelen zich op plastic helemaal thuis, nog meer dan in de natuur. Ze zitten vast ook op de piepkleine plasticrestjes die op mijn vingertoppen zijn achtergebleven.

Even later worstel ik me door een ingewikkeld rapport. Ik kan me moeilijk concentreren. Is dat cafeïnegebrek of zit er inmiddels ook plastic in mijn brein? Ik spoel die laatste gedachte met een flinke slok cappuccino weg.

Mijn maag begint te rommelen. De biologische meergranencrackers, kaas en humus zijn hygiënisch in plastic verpakt. Mijn lunch is ongemerkt gekruid met piepkleine stukjes nanoplastic. Ze belanden in mijn darmen en wie weet wandelen ze via de darmwand verder naar mijn bloed en lymfestelsel. Dat lijkt me ongezond, maar misschien ben ik wel goed geconserveerd.

De middag is productief, ik typ op plastic toetsen, bel met mijn telefoon in plastic beschermhoesje, maak aantekeningen met een plastic pen. Dan is het tijd om mijn hoofd leeg te rennen. De soepele synthetische sportkleren laten minieme plasticdeeltjes achter op mijn huid, zo klein dat ze zich misschien wel in mijn cellen kunnen wurmen. Ik wijk uit voor een kersverse moeder met kinderwagen. Kreeg haar baby in de baarmoeder al plastic binnen, via de placenta en de navelstreng? Hij ziet er heel natuurlijk uit.

De hardloopkleren gaan meteen in de wasmachine en de droger, zodat er morgen een fris setje ligt. Zodra ik de deur van de droger opendoe, stoomt er weer een wolk microvezels in mijn longen.

Manlief roert ondertussen mosselen en vis door de paella. Die hebben van de plasticsoep in de oceaan gegeten. Het plastic heeft zich opgehoopt in hun vissenlijf en belandt nu ook in mij. Terwijl ik even later heerlijk lig te slapen, banen illegale micro- en nanoplastics zich mogelijk een weg door mijn lichaam. Als dat zo is, hoop ik maar dat het immuunsysteem ze oppakt en uitzet, net als andere ongewenste stoffen, maar het is niet zeker of dat met plastic goed werkt.

De volgende ochtend, zeven uur, begint een nieuwe plasticdag. Ik zal weer plastic inademen, eten en drinken. Vijftien onderzoekers gaan uitpluizen wat dat met mijn gezondheid doet. Dat is tegelijkertijd slecht en goed nieuws. Ik voel me kiplekker, maar voor de zekerheid ga ik vandaag nog op plasticdieet.

Renske Postma

Foto door Jeroen Gosse

 

, , ,

ZonMw start baanbrekend onderzoek naar gezondheidsrisico’s van plastic

Amsterdam, 7 maart 2019– We krijgen dagelijks microplastics binnen via de lucht die we inademen en het voedsel dat we eten. Dringen deze microplastics vervolgens door in onze hersenen of het vruchtwater van ongeboren kinderen? Hebben de deeltjes invloed op onze darmbacteriën en longcellen? Beïnvloeden ze ons immuunsysteem?
Talloze vragen naar de mogelijke gezondheidsrisico’s van plastic zijn nu nog onbeantwoord, maar daar komt het komende jaar misschien verandering in.

ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek, heeft vandaag bekend gemaakt dat het vijftien kortlopende onderzoeken subsidieert naar de meest prangende vragen. In totaal gaat het om een bedrag van 1,6 miljoen euro waaraan ook NWO, het Gieskes-Strijbis Fonds en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hebben bijgedragen.  Lees hier het persbericht van ZonMW.

De Plastic Soup Foundation zal daarbij als communicatiepartner over de resultaten publiceren op haar nieuwe Plastic Health Platform.

 

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, tekent de samenwerkingsovereenkomst met ZonMw

Wetenschappelijk onderzoek naar mogelijke schadelijke gevolgen van micro- en nanoplastics op cel- en orgaanniveau staat nu nog wereldwijd in de kinderschoenen. Doordat er steeds meer alarmbellen afgaan over gezondheidsrisico’s door plastic, is dit nieuwe wetenschappelijke onderzoek urgenter dan ooit. Nederland positioneert zich met de ZonMw-onderzoeken dan ook als één van de wereldwijde koplopers.

Frank Pierik, programmamanager ZonMw: “We zijn blij dat de eerste projecten in het programma Microplastics & Health van start kunnen gaan. Er is nog veel onbekend. Met deze reeks kortlopende projecten hopen we een eerste tipje van deze sluiter te kunnen oplichten en dat dit aanleiding is tot meer structureel onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics.”

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, licht toe “We zijn trots dat het zover is. Plastic en in het bijzonder micro- en nanoplastics vormen waarschijnlijk een gezondheidsrisico, maar helemaal zeker weten doen we het nog niet. De afgelopen jaren hebben we achter de schermen The Plastic Health Coalition gevormd om doorlopend over nieuwe research te communiceren en resultaten uit te wisselen. Wij mogen ook deze ZonMw onderzoeksresultaten wereldkundig maken en er onder andere mini docs over produceren. Deze video’s zullen op onze website en die van ZonMw te zien zijn. Een ander onderdeel van The Plastic Health Coalition is het Plastic Test Lab. Aanvullend op de ZonMw-onderzoeken testen we in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam verschillende producten op de afgifte van microplastics en nanoplastics (denk aan plastic theezakjes in heet water) en hormoon verstorende additieven zoals weekmakers en brandvertragers.”

Foto door Karl Taylor Photography


Lees ook: Belangrijk nieuw rapport plastic health 

Lees ook: Mariene Microplastics mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid

, ,

Wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidsrisico’s van microplastics: Maakt plastic ons ziek?

        


PERSBERICHT

Start wetenschappelijk onderzoek naar gezondheidsrisico’s van microplastics: Maakt plastic ons ziek?

Nieuwspoort, 22 maart 2019 – Vandaag geeft ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie, het startschot voor vijftien unieke onderzoeksprojecten naar de effecten van micro- en nanoplastics op onze gezondheid. Dit is het eerste wetenschappelijke programma ter wereld over dit onderwerp. In totaal wordt er 1,6 miljoen euro in de onderzoeken geïnvesteerd.

Professor Dick Vethaak van Deltares, betrokken bij vier van de vijftien researchprojecten, licht toe: “Microplastics verspreiden zich gemakkelijk via water en wind wat resulteert in een wereldwijd probleem; ze zijn overal als een soort grauwsluier in ons milieu aanwezig.

We worden voortdurend via ons voedsel, drinken of door inademing blootgesteld aan kleine plastic deeltjes. Wat dit voor onze gezondheid betekent is echter nog niet goed in te schatten. Er zijn wel sterke aanwijzingen voor mogelijke gezondheidsrisico’s maar er zijn ook veel onzekerheden en kennishiaten.”

Vethaak vervolgt: “Ik ben daarom zeer verheugd met dit initiatief van ZonMw en de betrokkenheid van de Plastic Soup Foundation. Het betreft een eerste verkennend onderzoek waarbij experts uit verschillende disciplines en sectoren gaan samenwerken. Met name de samenwerking tussen milieuwetenschappers en medisch specialisten is uniek en krachtig. Nederland loopt hiermee wereldwijd voorop. Ik verwacht er dan ook veel van!”

De projecten, met een looptijd van een jaar, gaan in op belangrijke vragen als:

  • Hoe kunnen microplastics ons lichaam binnendringen?
  • Welke rol spelen grootte, vorm en samenstelling daarbij?
  • Kan plastic zwerfafval een bron van ziektes en infecties vormen aangezien bepaalde bacteriën goed lijken te gedijen op plastic?
  • Kan ons afweersysteem plastic aan of lopen we hierdoor meer kans op ontstekingen en infecties?
  • Hoe diep dringt microplastic in ons lichaam door? Tast het onze hersenen aan? Is het schadelijk voor het ongeboren kind?

Dr. Heather Leslie van de Vrije Universiteit van Amsterdam en betrokken bij drie projecten, zegt: “Als plastic deeltjes tot chronische ontstekingen kunnen leiden, kan dat de opmaat naar een hele reeks chronische ziektes betekenen. Daarom moeten we hoognodig onderzoeken hoeveel plastic deeltjes uit onze consumentenmaatschappij het menselijke lichaam binnendringen.”

De eerste tussenresultaten zullen op 3 oktober tijdens een Plastic & Health congres in Amsterdam worden gepresenteerd.

Pas het begin

ZonMw benadrukt dat de honorering van deze vijftien projecten pas het begin is. Een jaar is niet lang genoeg om alle antwoorden te verkrijgen. Henk Smid, directeur van ZonMw, ziet grote potentie in de onderzoeken en hoopt daarom ook dat langdurig vervolgonderzoek mogelijk zal zijn. “Nederland heeft wereldwijd een toonaangevende positie in het wetenschappelijk onderzoek naar microplastics en dit moet zo snel mogelijk verder uitgebouwd worden.”

Plastic Health Coalition

Communicatie over de verschillende pilotprojecten en de mogelijke (tussen)resultaten worden verzorgd door de Plastic Health Coalition, een initiatief van de Plastic Soup Foundation. In deze coalitie werken verschillende nationale en internationale milieu- en onderzoekorganisaties samen die zich zorgen maken over of zich bezighouden met de effecten van (micro)plastic op onze gezondheid.

Plastic Test lab

Naast de vijftien researchpilots worden vandaag ook de eerste resultaten van het ‘Plastic Testlab’ gepresenteerd, een samenwerking tussen de Plastic Soup Foundation en de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “We hebben drie producten laten testen op de aanwezigheid van plastic deeltjes en de resultaten zijn alarmerend. De absolute desillusie is de anti-rimpeldagcrème van Olaz. In één potje van vijftig milliliter vond de VU maar liefst 1,5 miljoen plastic deeltjes. Elke keer als ik dit product gebruik, smeer ik dus 90.000 plastic deeltjes op mijn gezicht. Daarnaast is lipstick nr.06 van de HEMA gemaakt van plastic, net zoals de glitternagellak van Essie van L’Oréal.

Westerbos vervolgt: “Testen als deze sluiten naadloos aan op de vijftien onderzoeken van ZonMw. Zo krijgen we meer inzicht in hoe microplastics ons lichaam ongehinderd en ongewild binnen kunnen dringen.”


Meer informatie

, ,

De plasticbouillon in mijn lijf

Dankzij onze nationale held Boyan weten we het tegenwoordig allemaal: de oceanen zitten vol plastic. Zelfs in de Marianentrog, een afgrond in de Stille Oceaan, dwarrelen tot op elf kilometer diepte minuscule stukjes plastic. Ver weg, dacht ik eerst nog, maar onze eigen Noordzee blijkt ook een goed gevulde plasticsoep en zelfs die lieflijke Maas voert onafgebroken plastic rommel met zich mee. Ik wacht op het bericht dat er plastic in het grondwater onder mijn voeten zit. Maar daar houdt het dan ook op, dichterbij komt het niet. Dacht ik. Hoopte ik.

Tot ik een lijstje onder ogen kreeg. Een lijstje vol spullen die ik dagelijks gebruik. Spullen van plastic en spullen waarvan ik nooit vermoed heb dat er plastic in zou kúnnen zitten (theezakjes, tafelzout, honing, bier …). De Plastic Soup Foundation en de Vrije Universiteit Amsterdam testen dit jaar wat die spullen achterlaten in ons lijf. Die vraag is nooit bij me opgekomen.

Op de testlijst tref ik ‘plastic waterkoker’ aan. Onmiddellijk plopt een haarscherpe herinnering op: het lief pruttelende kokertje dat jarenlang mijn keuken opfleurde. Honderden liters thee heb ik ermee gezet. Ik voel een stoomwolk van gezelligheid. De test gaat uitwijzen of ik al theedrinkend piepkleine stukjes microplastic, hardmakers en vlamvertragers heb ingeslikt. Oeps.

De testlijst brengt meer verrassingen. Vermoedelijk masseer ik met mijn superzachte dagcrème dagelijks giftige weekmakers en bolletjes nano-plastic in mijn huid. Zonnebrand, douchecrème, shampoo, make-up: hetzelfde verhaal. Ik krijg een ongemakkelijk gevoel. Snel huppel ik voorbij de vraag wat weekmakers doen die blijkbaar in tampons worden gestopt.

Mijn huis blijkt propvol plastic te zitten dat de onderzoekers op gezondheidseffecten willen testen. Handige flesjes en bakjes in de keuken. De sportkleren waar ik me zo fit in voel. Het warme fleecedekentje op de bank. Mijn yogamatje voor een ontspannen moment. Het kleed voor de kachel, de gordijnen en zelfs de verf op de muren. Zitten al die spullen nu ook een beetje in mij?

Appelverkopers smeren op mijn favoriete fruit een glanzend kunststoflaagje. Voor de zekerheid wordt dat op alle foute stoffen getest: week- én hardmakers, vlamvertragers en fluoriden, micro- en nano-plastics. Het is bekend dat deze stoffen iets te maken hebben met typische aandoeningen van deze tijd, zoals ADHD, dementie en Parkinson. Ik twijfel even: wil ik dit echt wel weten?

Mijn oog blijft uiteindelijk lang hangen op ‘babymelkpoeder’. Zelfs daar zitten piepkleine plasticdeeltjes in. We krijgen dus van jongs af aan dagelijks plastic binnen. Zo komt die soep toch nog dichterbij, er zit waarschijnlijk een plasticbouillonnetje in mijn eigen lijf. Daar móet ik meer van weten.

Door Renske Postma

 

Toxic Soup: dioxins in plastic toys
,

‘Toxic Soup’ dioxines in plastic speelgoed

Amsterdam, 10 december 2018 – Er wordt al jaren gewaarschuwd dat er persistente organische gifstoffen (POPs) zitten in speelgoed gemaakt van gerecycled plastic. Het International POPs Elimination Network(IPEN) onderzocht vorig jaar 95 rubiks kubussen en nog 16 items, zoals kammen en speelgoed, uit 26 landen. Van de onderzochte kubussen bevatte 90% giftige vlamvertragers, afkomstig van omhulsels van afgedankte elektronische apparaten.

Onder de titel Toxic Soup, Dioxins in Plastic Toys verscheen vorige maand een nieuw onderzoek, ditmaal naar negen items. In de acht stukken speelgoed en één haarklem werden voor het eerst gebromeerde dioxines aangetroffen. Alle producten waren waarschijnlijk gemaakt van plastic afkomstig van elektronisch afval dat broomhoudende brandvertragers bevatte. Gebromeerde dioxines zijn hormoonverstorende stoffen die onder andere het zenuwstelsel en de hormoonhuishouding aantasten, plus kankerverwekkend zijn. Vooral kinderen zijn kwetsbaar.

Peter Behnisch, medeauteur en verbonden aan BioDetection Systems (BSD) te Amsterdam: “We pasten een biotechnologische meetmethode toe met speciaal gekweekte cellen die op dioxines reageren. We vonden een verrassend hoog toxisch gehalte in producten van gerecycled plastic. Voor zover wij weten is dit de eerste openbare studie dat de aanwezigheid van gebromeerde dioxines in speelgoed voor kinderen aantoont.”

Overheden streven ernaar de kunststofketen te sluiten, dat wil zeggen dat plastic afval niet verbrand wordt, maar opnieuw gebruikt om er weer producten van te maken. Naarmate die keten meer gesloten wordt, neemt de kans op hogere concentraties van ongewenste schadelijke stoffen in nieuwe producten echter toe. Het gebruik van schadelijke vlamvertragers is in de Europese Unie weliswaar verboden, maar er is geen controle op van buiten de Europese Unie geïmporteerde producten die gemaakt zijn van gerecycled plastic. In andere landen zijn de regels minder streng.

De kernboodschap van de onderzoekers: er zijn veel strengere maatregelen nodig om te voorkomen dat giftige stoffen via recycling terugkeren in consumentengoederen zoals speelgoed. Vooral bepalingen van de Stockholm Conventie en van de Bazel Conventie moeten daarom worden aangescherpt.

Lees hier de samenvatting van de studie en welke maatregelen voorgesteld worden.


Lees ook – Nationaal plan hormoonverstorende stoffen in een circulaire economie

Lees ook – Veel giftige stoffen in speelgoed

,

Weekmakers in plastic vertragen taalontwikkeling baby’s

Amsterdam, 8 november 2018– Om plastic producten hard te maken, gebruik je verstevigende stoffen zoals Bisfenol A (BPA). Om plastic juist zacht en buigzaam te krijgen, gebruik je weekmakers zoals ftalaten. Beide groepen chemische stoffen worden er sterk van verdacht onze hormoonhuishouding te verstoren. Iedereen, jong en oud, wordt er voortdurend aan blootgesteld en niet alleen door plastic producten. Blootstelling aan hormoonverstorende stoffen wordt zelfs met ongeveer tachtig ziekten in verband gebracht, waaronder zaadbalkanker, obesitas en voorplantingsstoornissen.

Aan de reeks van studies die wijzen op de schadelijkheid van deze stoffen, kan er nu weer één worden toegevoegd. Zweedse en Amerikaanse onderzoekers hebben urine van zwangere vrouwen op de aanwezigheid van ftalaten onderzocht. De uitkomsten werden gerelateerd aan de woordenschat van hun kinderen toen deze dertig maanden oud waren. Minder dan 50 woorden werd beschouwd als een achterstand in de taalontwikkeling. Er bleek aan beide zijden van de oceaan een significant verband tussen de aanwezigheid van twee specifieke ftalaten en taalachterstand. CNN bericht over dit onderzoek.

Dat vooral zwangere vrouwen een risicogroep vormen, is al veel langer bekend. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) concludeerde in een rapport dat de blootstellingsnormen voor BPA moeten worden aangescherpt, vooral bij zwangere vrouwen en jonge kinderen. In plaats van strengere wetgeving kwam toenmalig minister Edith Schippers (VVD) van Volksgezondheid in maart 2016 met de toezegging aan de Tweede Kamer dat de voorlichting aan zwangere vrouwen en jonge moeders die de borst geven zou worden uitgebreid. Dat zou zij doen samen met het RIVM, het Voedingscentrum en VeiligheidNL.

De Zweedse en Amerikaanse onderzoekers doen ook enkele aanbevelingen om risico’s te vermijden: “Buy less processed meat, use alternatives to plastic when possible, and avoid microwaving food or beverages in plastic when possible”. De resultaten van hun studie onderstrepen het belang van voorlichting. Is na de toezegging van de minister die voorlichting in Nederland inderdaad verbeterd?

Op de site van VeiligheidNL is er niets over vinden. Het Voedingscentrum zegt dat “het van belang is dat de blootstelling aan BPA voor zwangeren, vrouwen die borstvoeding geven, pasgeborenen en jonge kinderen zo laag mogelijk is”. Maar ook: “Kijk je naar alle producten samen [waarin BPA verwerkt is], dan ligt de hoeveelheid die je als consument binnenkrijgt ver onder de huidige gezondheidslimiet.” Het RIVM heeft de voorlichting in 2017 wel uitgebreid, maar de adviezen om hoge inname van mogelijk hormoonverstorende stoffen te voorkomen, zijn uiterst mager en algemeen. Ze lezen als een open deur: “Eet gevarieerd, gebruik producten volgens de gebruiksaanwijzing en vermijd situaties waarin je langdurig dezelfde stoffen binnenkrijgt.”

Daarmee moeten zwangere vrouwen het doen. Een belrondje leert nog dat consultatiebureaus geen specifieke voorlichting geven over het vermijden van blootstelling aan BPA en/of ftalaten. Dat betere voorlichting wel degelijk kan, laat Denemarken zien. Hoe het daar toegaat, staat samengevat in een rapport van Wemos.

Minister Schippers van Volksgezondheid koos in 2016 voor betere voorlichting in plaats van strengere wetgeving. De conclusie kan geen andere zijn dan dat die voorlichting niet van de grond is gekomen. Des te belangrijker is het dat de aanbevelingen in het Nationaal Plan hormoonverstorende stoffen in een circulaire economie opgevolgd worden. Dit plan, opgesteld door Wemos en mede ondertekend door de Plastic Soup Foundation en de Stichting Tegengif, werd afgelopen september gepresenteerd aan de Tweede Kamer.


Lees ook: Nationaal Plan hormoonverstorende stoffen in een circulaire economie

Lees ook: Ziekenhuizen moeten BPA-vrij.

,

Plasticsoep nu ook plastic poep

Amsterdam, 1 november 2018 –Dat microplastics doorgedrongen zijn tot in de haarvaten van de samenleving, is al langer bekend. Ze zijn overal in aangetroffen; in water, lucht en grond, in vissen en schelpdieren, in honing, zout en bier. Het is daarom niet verwonderlijk dat microplastics ook in menselijke poep blijken te zitten.

Oostenrijkse onderzoekers presenteerden op 23 oktober hun bevindingen op een congres in Wenen. Ze vonden per tien gram poep gemiddeld twintig deeltjes en in totaal negen verschillende soorten plastic. De ontlasting van acht mensen werd onderzocht, allemaal uit een ander land. Alle monsters bleken microplastics te bevatten. De meest voorkomende plastics waren polypropeen (PP) en polyethyleentereftataat (PET), die beide veel gebruikt worden voor onder meer verpakkingen.

De microplastics, alle tussen de 50 en 500 micrometer groot, werden via de ontlasting uitgescheiden. Onbekend is of er ook nog kleinere deeltjes zijn die in het lichaam achterblijven. De allerkleinste deeltjes kunnen de darmwand passeren, in het weefsel en de bloedbaan terechtkomen en ontstekingsreacties veroorzaken. Hoe de microplastics in het spijsverteringskanaal van de proefpersonen terecht waren gekomen, is niet onderzocht. Het kan zijn door in plastic verpakt voedsel of door drank dat microplastics bevat. In elk geval hadden alle deelnemers etenswaren uit plastic verpakkingsmateriaal geconsumeerd.

Luister ook naar het interview van Talk Radio met Jeroen Dagevos van de Plastic Soup Foundation.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Dat er plastic in onze poep zit, werd al langer vermoed. De grote vraag is nu wat het effect is van die microplastics op het lichaam waarin ze verblijven. Daarom zijn twee dingen uiterst urgent; onderzoek naar de gezondheidseffecten en uit voorzorg vermindering van het plasticgebruik.”


Lees ook: Hoe schadelijk is het inademen van microplastics

,

Mariene microplastics: mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid

Amsterdam, 29 augustus 2018 – Mogelijke gevaren door microplastics in zee komen steeds meer onder de aandacht. In een onlangs gepubliceerde overzichtsstudie in Marine Pollution Bulletin zijn deze potentiële gevaren in kaart gebracht met betrekking tot voedselveiligheid en gezondheid. Omdat plastics uiteenvallen in steeds kleinere deeltjes, neemt de concentratie in het milieu alsmaar toe. Zo is de aanwezigheid van microplastics al in vele soorten vis en schelpdieren aangetoond. Laboratoriumexperimenten laten zien dat marine organismen, blootgesteld aan relatief hoge concentraties, hierdoor met gezondheidsproblemen te kampen kunnen krijgen, waaronder verminderde vruchtbaarheid en schade aan het maagdarmstelsel. Mochten deze effecten zich ook bij organismen in het milieu voordoen, dan kunnen microplastics negatieve gevolgen hebben voor marine populaties en ecosystemen. De onderzoekers wijzen erop dat dan ook de voedselvoorziening voor mensen in gevaar kan komen.

Niet alleen door het consumeren van vis en schelpdieren worden we als mens blootgesteld aan microplastics. Ze zitten in de lucht die we ademen en in producten die we gebruiken, zoals bier, honing, zout en kraanwater. De kleinste microplastics zijn potentieel in staat om het maagdarmstelsel te verlaten en het zogeheten lymfe- en cardiovasculaire systeem binnen te dringen. Als gevolg hiervan zouden microplastics zich kunnen verspreiden door het hele lichaam, waaronder de organen. Op deze plekken kunnen microplastics vervolgens schade aan cellen aanrichten.

Er zijn nog andere mogelijk gezondheidsrisico’s die in verband staan met microplastics. Chemicaliën die aan plastics zijn toegevoegd tijdens het productieproces kunnen er later weer uitlekken. En organische gifstoffen, aanwezig in het milieu, hechten zich aan plastic zoals ijzer aan een magneet. Verder is op plastic de aanwezigheid van bacteriën aangetoond, waaronder potentiële ziekteverwekkers. Vooral in gebieden met veel afvalplastic en slechte sanitaire voorzieningen kan dit grote gevolgen hebben.

Er is dus alle reden om microplastics als een mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid te beschouwen. Er is echter veel onzekerheid. Zo zijn er nog geen methoden om de kleinste microplastics te meten, en kan daardoor niet worden vastgesteld in welke mate we worden blootgesteld. Daarnaast is er nog geen wetenschappelijke zekerheid over de vraag óf de microplastics die we binnen krijgen, daadwerkelijk gezondheidsproblemen veroorzaken.

Tot de aanbevelingen van de auteurs behoren: een risicoanalyse naar voedselveiligheid, nader onderzoek naar de toxiciteit van microplastics, en het verbeteren van technieken om met name de kleinste microplastics te kunnen detecteren.


Lees ook: Hoe schadelijk is het inademen van microplastics

PSF in NRC: Gezondheid in het geding, Plastic Dieet onontkoombaar

Amsterdam, 23 juni 2018 –  De Plastic Soup Foundation roept de Nederlandse regering op om het Plastic Dieet actief voor te gaan schrijven. De plastic tsunami die onze planeet en onze gezondheid bedreigt, moet pro-actief beteugeld worden, aldus Maria Westerbos, directeur en oprichter van de Plastic Soup Foundation vandaag in een opinieartikel in NRC.

“We zadelen toekomstige generaties op met een gigantisch probleem, dat gepaard gaat met een hoge prijs voor onze gezondheid, zolang we blijven bagatelliseren, aarzelen en slechts mondjesmaat iets ondernemen. Op basis van het voorzorgprincipe mag niet langer gewacht worden om te handelen. De politiek moet onderkennen dat plastic in het milieu een ongewenste emissie is, dat er normen voor plasticvervuiling moeten komen, en dat het gebruik van plastic drastisch moet worden gereduceerd. Te lang hebben we in het sprookje van de kunststofkringloop geloofd: dat we van plastic producten oneindig vaak nieuw plastic kunnen blijven maken als we het maar zouden inleveren en recyclen.”

Het opinieartikel volgt op een reeks van artikelen die de krant de afgelopen week publiceerde over verschillende aspecten van het plasticprobleem. Westerbos: “Uit wetenschappelijke hoek zijn veel aanwijzingen hoe schadelijk plastic is voor de gezondheid. De plasticindustrie en de verpakkingsindustrie kwamen tot dusver uit zichzelf nauwelijks in beweging. Hun verdienmodel is er immers op gericht om tegen lage kosten ongelimiteerd plastic te blijven produceren. Daarom moet de overheid het Plastic Dieet voorschrijven; om af te kicken van onze plasticverslaving, maar vooral ook uit lijfsbehoud.”

De Plastic Soup Foundation is eerder deze maand de campagne Plastic Diet gestart, dat zich richt op schadelijke effecten van plastic op de gezondheid.

Lees hier het artikel online en bekijk hier onze health campagne. 

Pagina's