Berichten

, , ,

ZonMw start baanbrekend onderzoek naar gezondheidsrisico’s van plastic

Amsterdam, 7 maart 2019– We krijgen dagelijks microplastics binnen via de lucht die we inademen en het voedsel dat we eten. Dringen deze microplastics vervolgens door in onze hersenen of het vruchtwater van ongeboren kinderen? Hebben de deeltjes invloed op onze darmbacteriën en longcellen? Beïnvloeden ze ons immuunsysteem?
Talloze vragen naar de mogelijke gezondheidsrisico’s van plastic zijn nu nog onbeantwoord, maar daar komt het komende jaar misschien verandering in.

ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek, heeft vandaag bekend gemaakt dat het vijftien kortlopende onderzoeken subsidieert naar de meest prangende vragen. In totaal gaat het om een bedrag van 1,6 miljoen euro waaraan ook NWO, het Gieskes-Strijbis Fonds en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hebben bijgedragen.  Lees hier het persbericht van ZonMW.

De Plastic Soup Foundation zal daarbij als communicatiepartner over de resultaten publiceren op haar nieuwe Plastic Health Platform.

 

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, tekent de samenwerkingsovereenkomst met ZonMw

Wetenschappelijk onderzoek naar mogelijke schadelijke gevolgen van micro- en nanoplastics op cel- en orgaanniveau staat nu nog wereldwijd in de kinderschoenen. Doordat er steeds meer alarmbellen afgaan over gezondheidsrisico’s door plastic, is dit nieuwe wetenschappelijke onderzoek urgenter dan ooit. Nederland positioneert zich met de ZonMw-onderzoeken dan ook als één van de wereldwijde koplopers.

Frank Pierik, programmamanager ZonMw: “We zijn blij dat de eerste projecten in het programma Microplastics & Health van start kunnen gaan. Er is nog veel onbekend. Met deze reeks kortlopende projecten hopen we een eerste tipje van deze sluiter te kunnen oplichten en dat dit aanleiding is tot meer structureel onderzoek naar de gezondheidseffecten van microplastics.”

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, licht toe “We zijn trots dat het zover is. Plastic en in het bijzonder micro- en nanoplastics vormen waarschijnlijk een gezondheidsrisico, maar helemaal zeker weten doen we het nog niet. De afgelopen jaren hebben we achter de schermen The Plastic Health Coalition gevormd om doorlopend over nieuwe research te communiceren en resultaten uit te wisselen. Wij mogen ook deze ZonMw onderzoeksresultaten wereldkundig maken en er onder andere mini docs over produceren. Deze video’s zullen op onze website en die van ZonMw te zien zijn. Een ander onderdeel van The Plastic Health Coalition is het Plastic Test Lab. Aanvullend op de ZonMw-onderzoeken testen we in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam verschillende producten op de afgifte van microplastics en nanoplastics (denk aan plastic theezakjes in heet water) en hormoon verstorende additieven zoals weekmakers en brandvertragers.”

Foto door Karl Taylor Photography


Lees ook: Belangrijk nieuw rapport plastic health 

Lees ook: Mariene Microplastics mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid

, ,

De plasticbouillon in mijn lijf

Dankzij onze nationale held Boyan weten we het tegenwoordig allemaal: de oceanen zitten vol plastic. Zelfs in de Marianentrog, een afgrond in de Stille Oceaan, dwarrelen tot op elf kilometer diepte minuscule stukjes plastic. Ver weg, dacht ik eerst nog, maar onze eigen Noordzee blijkt ook een goed gevulde plasticsoep en zelfs die lieflijke Maas voert onafgebroken plastic rommel met zich mee. Ik wacht op het bericht dat er plastic in het grondwater onder mijn voeten zit. Maar daar houdt het dan ook op, dichterbij komt het niet. Dacht ik. Hoopte ik.

Tot ik een lijstje onder ogen kreeg. Een lijstje vol spullen die ik dagelijks gebruik. Spullen van plastic en spullen waarvan ik nooit vermoed heb dat er plastic in zou kúnnen zitten (theezakjes, tafelzout, honing, bier …). De Plastic Soup Foundation en de Vrije Universiteit Amsterdam testen dit jaar wat die spullen achterlaten in ons lijf. Die vraag is nooit bij me opgekomen.

Op de testlijst tref ik ‘plastic waterkoker’ aan. Onmiddellijk plopt een haarscherpe herinnering op: het lief pruttelende kokertje dat jarenlang mijn keuken opfleurde. Honderden liters thee heb ik ermee gezet. Ik voel een stoomwolk van gezelligheid. De test gaat uitwijzen of ik al theedrinkend piepkleine stukjes microplastic, hardmakers en vlamvertragers heb ingeslikt. Oeps.

De testlijst brengt meer verrassingen. Vermoedelijk masseer ik met mijn superzachte dagcrème dagelijks giftige weekmakers en bolletjes nano-plastic in mijn huid. Zonnebrand, douchecrème, shampoo, make-up: hetzelfde verhaal. Ik krijg een ongemakkelijk gevoel. Snel huppel ik voorbij de vraag wat weekmakers doen die blijkbaar in tampons worden gestopt.

Mijn huis blijkt propvol plastic te zitten dat de onderzoekers op gezondheidseffecten willen testen. Handige flesjes en bakjes in de keuken. De sportkleren waar ik me zo fit in voel. Het warme fleecedekentje op de bank. Mijn yogamatje voor een ontspannen moment. Het kleed voor de kachel, de gordijnen en zelfs de verf op de muren. Zitten al die spullen nu ook een beetje in mij?

Appelverkopers smeren op mijn favoriete fruit een glanzend kunststoflaagje. Voor de zekerheid wordt dat op alle foute stoffen getest: week- én hardmakers, vlamvertragers en fluoriden, micro- en nano-plastics. Het is bekend dat deze stoffen iets te maken hebben met typische aandoeningen van deze tijd, zoals ADHD, dementie en Parkinson. Ik twijfel even: wil ik dit echt wel weten?

Mijn oog blijft uiteindelijk lang hangen op ‘babymelkpoeder’. Zelfs daar zitten piepkleine plasticdeeltjes in. We krijgen dus van jongs af aan dagelijks plastic binnen. Zo komt die soep toch nog dichterbij, er zit waarschijnlijk een plasticbouillonnetje in mijn eigen lijf. Daar móet ik meer van weten.

Door Renske Postma

 

Toxic Soup: dioxins in plastic toys
,

‘Toxic Soup’ dioxines in plastic speelgoed

Amsterdam, 10 december 2018 – Er wordt al jaren gewaarschuwd dat er persistente organische gifstoffen (POPs) zitten in speelgoed gemaakt van gerecycled plastic. Het International POPs Elimination Network(IPEN) onderzocht vorig jaar 95 rubiks kubussen en nog 16 items, zoals kammen en speelgoed, uit 26 landen. Van de onderzochte kubussen bevatte 90% giftige vlamvertragers, afkomstig van omhulsels van afgedankte elektronische apparaten.

Onder de titel Toxic Soup, Dioxins in Plastic Toys verscheen vorige maand een nieuw onderzoek, ditmaal naar negen items. In de acht stukken speelgoed en één haarklem werden voor het eerst gebromeerde dioxines aangetroffen. Alle producten waren waarschijnlijk gemaakt van plastic afkomstig van elektronisch afval dat broomhoudende brandvertragers bevatte. Gebromeerde dioxines zijn hormoonverstorende stoffen die onder andere het zenuwstelsel en de hormoonhuishouding aantasten, plus kankerverwekkend zijn. Vooral kinderen zijn kwetsbaar.

Peter Behnisch, medeauteur en verbonden aan BioDetection Systems (BSD) te Amsterdam: “We pasten een biotechnologische meetmethode toe met speciaal gekweekte cellen die op dioxines reageren. We vonden een verrassend hoog toxisch gehalte in producten van gerecycled plastic. Voor zover wij weten is dit de eerste openbare studie dat de aanwezigheid van gebromeerde dioxines in speelgoed voor kinderen aantoont.”

Overheden streven ernaar de kunststofketen te sluiten, dat wil zeggen dat plastic afval niet verbrand wordt, maar opnieuw gebruikt om er weer producten van te maken. Naarmate die keten meer gesloten wordt, neemt de kans op hogere concentraties van ongewenste schadelijke stoffen in nieuwe producten echter toe. Het gebruik van schadelijke vlamvertragers is in de Europese Unie weliswaar verboden, maar er is geen controle op van buiten de Europese Unie geïmporteerde producten die gemaakt zijn van gerecycled plastic. In andere landen zijn de regels minder streng.

De kernboodschap van de onderzoekers: er zijn veel strengere maatregelen nodig om te voorkomen dat giftige stoffen via recycling terugkeren in consumentengoederen zoals speelgoed. Vooral bepalingen van de Stockholm Conventie en van de Bazel Conventie moeten daarom worden aangescherpt.

Lees hier de samenvatting van de studie en welke maatregelen voorgesteld worden.


Lees ook – Nationaal plan hormoonverstorende stoffen in een circulaire economie

Lees ook – Veel giftige stoffen in speelgoed

,

Weekmakers in plastic vertragen taalontwikkeling baby’s

Amsterdam, 8 november 2018– Om plastic producten hard te maken, gebruik je verstevigende stoffen zoals Bisfenol A (BPA). Om plastic juist zacht en buigzaam te krijgen, gebruik je weekmakers zoals ftalaten. Beide groepen chemische stoffen worden er sterk van verdacht onze hormoonhuishouding te verstoren. Iedereen, jong en oud, wordt er voortdurend aan blootgesteld en niet alleen door plastic producten. Blootstelling aan hormoonverstorende stoffen wordt zelfs met ongeveer tachtig ziekten in verband gebracht, waaronder zaadbalkanker, obesitas en voorplantingsstoornissen.

Aan de reeks van studies die wijzen op de schadelijkheid van deze stoffen, kan er nu weer één worden toegevoegd. Zweedse en Amerikaanse onderzoekers hebben urine van zwangere vrouwen op de aanwezigheid van ftalaten onderzocht. De uitkomsten werden gerelateerd aan de woordenschat van hun kinderen toen deze dertig maanden oud waren. Minder dan 50 woorden werd beschouwd als een achterstand in de taalontwikkeling. Er bleek aan beide zijden van de oceaan een significant verband tussen de aanwezigheid van twee specifieke ftalaten en taalachterstand. CNN bericht over dit onderzoek.

Dat vooral zwangere vrouwen een risicogroep vormen, is al veel langer bekend. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) concludeerde in een rapport dat de blootstellingsnormen voor BPA moeten worden aangescherpt, vooral bij zwangere vrouwen en jonge kinderen. In plaats van strengere wetgeving kwam toenmalig minister Edith Schippers (VVD) van Volksgezondheid in maart 2016 met de toezegging aan de Tweede Kamer dat de voorlichting aan zwangere vrouwen en jonge moeders die de borst geven zou worden uitgebreid. Dat zou zij doen samen met het RIVM, het Voedingscentrum en VeiligheidNL.

De Zweedse en Amerikaanse onderzoekers doen ook enkele aanbevelingen om risico’s te vermijden: “Buy less processed meat, use alternatives to plastic when possible, and avoid microwaving food or beverages in plastic when possible”. De resultaten van hun studie onderstrepen het belang van voorlichting. Is na de toezegging van de minister die voorlichting in Nederland inderdaad verbeterd?

Op de site van VeiligheidNL is er niets over vinden. Het Voedingscentrum zegt dat “het van belang is dat de blootstelling aan BPA voor zwangeren, vrouwen die borstvoeding geven, pasgeborenen en jonge kinderen zo laag mogelijk is”. Maar ook: “Kijk je naar alle producten samen [waarin BPA verwerkt is], dan ligt de hoeveelheid die je als consument binnenkrijgt ver onder de huidige gezondheidslimiet.” Het RIVM heeft de voorlichting in 2017 wel uitgebreid, maar de adviezen om hoge inname van mogelijk hormoonverstorende stoffen te voorkomen, zijn uiterst mager en algemeen. Ze lezen als een open deur: “Eet gevarieerd, gebruik producten volgens de gebruiksaanwijzing en vermijd situaties waarin je langdurig dezelfde stoffen binnenkrijgt.”

Daarmee moeten zwangere vrouwen het doen. Een belrondje leert nog dat consultatiebureaus geen specifieke voorlichting geven over het vermijden van blootstelling aan BPA en/of ftalaten. Dat betere voorlichting wel degelijk kan, laat Denemarken zien. Hoe het daar toegaat, staat samengevat in een rapport van Wemos.

Minister Schippers van Volksgezondheid koos in 2016 voor betere voorlichting in plaats van strengere wetgeving. De conclusie kan geen andere zijn dan dat die voorlichting niet van de grond is gekomen. Des te belangrijker is het dat de aanbevelingen in het Nationaal Plan hormoonverstorende stoffen in een circulaire economie opgevolgd worden. Dit plan, opgesteld door Wemos en mede ondertekend door de Plastic Soup Foundation en de Stichting Tegengif, werd afgelopen september gepresenteerd aan de Tweede Kamer.


Lees ook: Nationaal Plan hormoonverstorende stoffen in een circulaire economie

Lees ook: Ziekenhuizen moeten BPA-vrij.

,

Plasticsoep nu ook plastic poep

Amsterdam, 1 november 2018 –Dat microplastics doorgedrongen zijn tot in de haarvaten van de samenleving, is al langer bekend. Ze zijn overal in aangetroffen; in water, lucht en grond, in vissen en schelpdieren, in honing, zout en bier. Het is daarom niet verwonderlijk dat microplastics ook in menselijke poep blijken te zitten.

Oostenrijkse onderzoekers presenteerden op 23 oktober hun bevindingen op een congres in Wenen. Ze vonden per tien gram poep gemiddeld twintig deeltjes en in totaal negen verschillende soorten plastic. De ontlasting van acht mensen werd onderzocht, allemaal uit een ander land. Alle monsters bleken microplastics te bevatten. De meest voorkomende plastics waren polypropeen (PP) en polyethyleentereftataat (PET), die beide veel gebruikt worden voor onder meer verpakkingen.

De microplastics, alle tussen de 50 en 500 micrometer groot, werden via de ontlasting uitgescheiden. Onbekend is of er ook nog kleinere deeltjes zijn die in het lichaam achterblijven. De allerkleinste deeltjes kunnen de darmwand passeren, in het weefsel en de bloedbaan terechtkomen en ontstekingsreacties veroorzaken. Hoe de microplastics in het spijsverteringskanaal van de proefpersonen terecht waren gekomen, is niet onderzocht. Het kan zijn door in plastic verpakt voedsel of door drank dat microplastics bevat. In elk geval hadden alle deelnemers etenswaren uit plastic verpakkingsmateriaal geconsumeerd.

Luister ook naar het interview van Talk Radio met Jeroen Dagevos van de Plastic Soup Foundation.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Dat er plastic in onze poep zit, werd al langer vermoed. De grote vraag is nu wat het effect is van die microplastics op het lichaam waarin ze verblijven. Daarom zijn twee dingen uiterst urgent; onderzoek naar de gezondheidseffecten en uit voorzorg vermindering van het plasticgebruik.”


Lees ook: Hoe schadelijk is het inademen van microplastics

,

Mariene microplastics: mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid

Amsterdam, 29 augustus 2018 – Mogelijke gevaren door microplastics in zee komen steeds meer onder de aandacht. In een onlangs gepubliceerde overzichtsstudie in Marine Pollution Bulletin zijn deze potentiële gevaren in kaart gebracht met betrekking tot voedselveiligheid en gezondheid. Omdat plastics uiteenvallen in steeds kleinere deeltjes, neemt de concentratie in het milieu alsmaar toe. Zo is de aanwezigheid van microplastics al in vele soorten vis en schelpdieren aangetoond. Laboratoriumexperimenten laten zien dat marine organismen, blootgesteld aan relatief hoge concentraties, hierdoor met gezondheidsproblemen te kampen kunnen krijgen, waaronder verminderde vruchtbaarheid en schade aan het maagdarmstelsel. Mochten deze effecten zich ook bij organismen in het milieu voordoen, dan kunnen microplastics negatieve gevolgen hebben voor marine populaties en ecosystemen. De onderzoekers wijzen erop dat dan ook de voedselvoorziening voor mensen in gevaar kan komen.

Niet alleen door het consumeren van vis en schelpdieren worden we als mens blootgesteld aan microplastics. Ze zitten in de lucht die we ademen en in producten die we gebruiken, zoals bier, honing, zout en kraanwater. De kleinste microplastics zijn potentieel in staat om het maagdarmstelsel te verlaten en het zogeheten lymfe- en cardiovasculaire systeem binnen te dringen. Als gevolg hiervan zouden microplastics zich kunnen verspreiden door het hele lichaam, waaronder de organen. Op deze plekken kunnen microplastics vervolgens schade aan cellen aanrichten.

Er zijn nog andere mogelijk gezondheidsrisico’s die in verband staan met microplastics. Chemicaliën die aan plastics zijn toegevoegd tijdens het productieproces kunnen er later weer uitlekken. En organische gifstoffen, aanwezig in het milieu, hechten zich aan plastic zoals ijzer aan een magneet. Verder is op plastic de aanwezigheid van bacteriën aangetoond, waaronder potentiële ziekteverwekkers. Vooral in gebieden met veel afvalplastic en slechte sanitaire voorzieningen kan dit grote gevolgen hebben.

Er is dus alle reden om microplastics als een mogelijke bedreiging voor de volksgezondheid te beschouwen. Er is echter veel onzekerheid. Zo zijn er nog geen methoden om de kleinste microplastics te meten, en kan daardoor niet worden vastgesteld in welke mate we worden blootgesteld. Daarnaast is er nog geen wetenschappelijke zekerheid over de vraag óf de microplastics die we binnen krijgen, daadwerkelijk gezondheidsproblemen veroorzaken.

Tot de aanbevelingen van de auteurs behoren: een risicoanalyse naar voedselveiligheid, nader onderzoek naar de toxiciteit van microplastics, en het verbeteren van technieken om met name de kleinste microplastics te kunnen detecteren.


Lees ook: Hoe schadelijk is het inademen van microplastics

PSF in NRC: Gezondheid in het geding, Plastic Dieet onontkoombaar

Amsterdam, 23 juni 2018 –  De Plastic Soup Foundation roept de Nederlandse regering op om het Plastic Dieet actief voor te gaan schrijven. De plastic tsunami die onze planeet en onze gezondheid bedreigt, moet pro-actief beteugeld worden, aldus Maria Westerbos, directeur en oprichter van de Plastic Soup Foundation vandaag in een opinieartikel in NRC.

“We zadelen toekomstige generaties op met een gigantisch probleem, dat gepaard gaat met een hoge prijs voor onze gezondheid, zolang we blijven bagatelliseren, aarzelen en slechts mondjesmaat iets ondernemen. Op basis van het voorzorgprincipe mag niet langer gewacht worden om te handelen. De politiek moet onderkennen dat plastic in het milieu een ongewenste emissie is, dat er normen voor plasticvervuiling moeten komen, en dat het gebruik van plastic drastisch moet worden gereduceerd. Te lang hebben we in het sprookje van de kunststofkringloop geloofd: dat we van plastic producten oneindig vaak nieuw plastic kunnen blijven maken als we het maar zouden inleveren en recyclen.”

Het opinieartikel volgt op een reeks van artikelen die de krant de afgelopen week publiceerde over verschillende aspecten van het plasticprobleem. Westerbos: “Uit wetenschappelijke hoek zijn veel aanwijzingen hoe schadelijk plastic is voor de gezondheid. De plasticindustrie en de verpakkingsindustrie kwamen tot dusver uit zichzelf nauwelijks in beweging. Hun verdienmodel is er immers op gericht om tegen lage kosten ongelimiteerd plastic te blijven produceren. Daarom moet de overheid het Plastic Dieet voorschrijven; om af te kicken van onze plasticverslaving, maar vooral ook uit lijfsbehoud.”

De Plastic Soup Foundation is eerder deze maand de campagne Plastic Diet gestart, dat zich richt op schadelijke effecten van plastic op de gezondheid.

Lees hier het artikel online en bekijk hier onze health campagne. 

,

Papieren theezakjes bijna altijd van plastic

Amsterdam,  16 mei 2018 – De BBC liet in een reportage  zien dat er in het mengsel waarvan sommige papieren theezakjes gemaakt zijn, ook plastic verwerkt is.  Het staat niet op de verpakkingen en de consument is hier dan ook niet van op de hoogte. Hierdoor komt er dus plastic in het milieu terecht en mogelijk ook in het lichaam, zonder dat theedrinkers dat beseffen.

We hadden al de nylon piramidezakjes van Lipton en andere merken, maar nu blijkt dat we er niet zomaar vanuit kunnen gaan dat papieren zakjes alleen papier bevatten. Het Engelse voedselconcern Co-op Food ontwikkelt nu polypropyleen-vrije theezakjes. Hierin volgt het bedrijf merken als Jacksons, Piccadilly en Teapigs (theezakjes gemaakt van biologisch afbreekbaar plastic). Het initiatief van Co-op Food is een reactie op de maatschappelijke discussie over plastic in Engeland. Verwacht mag worden dat andere merken volgen.

Zolang bedrijven die theezakjes op de markt brengen geen garantie afgeven dat hun zakjes 100% plasticvrij zijn, weet je niet als consument of je ook plastic binnen krijgt. Er is altijd een plasticvrij alternatief: koop losse thee en gebruik een thee-ei of een theepot met filter.


Lees ook: Microplastics in gebotteld drinkwater

Slechtere luchtkwaliteit door microplastics 

Amsterdam, 30 maart 2018 – Nederland voldoet niet overal aan afgesproken normen voor luchtkwaliteit. Daar wil het Kabinet wat aan doen en iedereen die dat wil kan nu een zienswijze indienen op de plannen van de overheid om de luchtkwaliteit te verbeteren.  

Opmerkelijk is dat microplastics met geen woord genoemd worden in het Concept-kabinetsbesluit “Aanpassing Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit”. Worden ze misschien tot fijnstof gerekend of vallen ze geheel buiten beschouwing? Feit is dat de lucht vol zit met microplastics en dat concentratie toeneemt omdat plastic niet afbreekt.  

In het Verenigd Koninkrijk heeft de Daily Mail onlangs onderzoek laten verrichten naar verpakte en niet verpakte vis in Londense supermarkten. De stukken vis werden in een laboratorium van de universiteit van Portsmouth getest op de aanwezigheid van microplastics. Op allemaal werden tientallen microplastics aangetroffen die afkomstig waren uit de lucht. Op de niet verpakte vis, die dus een tijdje open en bloot had gelegen, waren dat er aanzienlijk meer.   

De Daily Mail haalt professor Frank Kelly aan, een specialist verbonden aan King’s College in Londen. Hij had in 2016 voor een parlementaire hoorcommissie het volgende had verklaard: “If you can breathe them [microplastics] in, they could potentially deliver chemicals to lower parts of our lungs, maybe even across into our circulation in the same way we worry about vehicle emissions.” Kelly verricht zelf metingen bij King’s College: “We have been particularly struck by the high levels of clothing fibers in the atmosphere.” 

Ook een andere expert, Dr. Welden, wordt door de Daily Mail geciteerd: “I wouldn’t be surprised if they’re not building up in the air in the same way as in the oceans. They will be fragmenting and still not going away”. 

Aangezien microplastics in de lucht nog niet als oorzaak van slechte luchtkwaliteit worden genoemd, blijven allerlei mogelijke maatregelen die de luchtkwaliteit zouden verbeteren buiten beschouwing. Er zou wellicht vooral winst geboekt kunnen worden door juist vezelverlies van synthetische kleding en stoffen tegen te gaan. 


Lees ook: Hoe schadelijk is het inademen van microplastics

,

“Alternatieven voor BPA even schadelijk”  

Amsterdam, 30 maart 2018 – De plasticindustrie is grootgebruiker van bisfenol A (BPA). Dit is een chemische stof die in veel plastic producten wordt toegepast, zoals plastic flessen, elektronica, kassabonnetjes en speelgoed. Omdat BPA de hormoonhuishouding verstoort en vruchtbaarheidsproblemen kan veroorzaken, heeft de Nederlandse regering in 2016 gezegd dat de blootstelling aan BPA omlaag moet. Tevens werd aangekondigd dat de regering zich ervoor zou inzetten ook dat producenten veiligere alternatieven zouden gaan ontwikkelen. 

We zijn twee jaar verder en de vraag doet zich voor hoe die producenten zich inmiddels gedragen.   

De Europese Unie classificeerde BPA in 2016 als een toxische stof en plaatste het op de lijst van zeer zorgwekkende stoffen (“substances of very high concern) van het European Chemicals Agency. Wetenschappers van alle lidstaten kwamen unaniem tot dit besluit.
Reden voor PlasticsEurope, de lobbyorganisatie van de Europese plasticindustrie, om de Europese Unie vorig jaar voor de rechter te dagen om BPA alsnog van die lijst te halen. De maatregel zou “fundamenteel disproportioneel” zijn, aldus een bericht van EUobserver, die speculeert dat het om een vertragingstactiek gaat. Zolang er een juridisch gevecht is, kan BPA immers op de markt blijven en worden zogenaamde alternatieven niet aangepakt.  

Inmiddels zijn er namelijk inderdaad alternatieven geïntroduceerd op de markt. Veel consumenten zijn zelfs al vertrouwd met labels die producten aanprijzen als “BPA-vrij”. Producenten blijken echter vooral alternatieven te gebruiken die sterk lijken op BPA. Het gaat met name om bisfenol S (BPS), bisfenol F (BPF) en bisfenol HPF (BHPF). Chem Trust, een organisatie die als missie heeft mens en dier tegen schadelijke chemicaliën te beschermen, heeft deze ontwikkeling in kaart gebracht en komt in een rapport met alarmerende bevindingen: 

  • Omdat alternatieve bisfenols tot eenzelfde chemische groep behoren, mag verwacht worden dat ze even schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid als BPA; 
  • BPA wordt teruggevonden in bloed en urine van vrijwel iedereen die daarop wordt onderzocht. De alternatieve bisfenols stoffen inmiddels ook; 
  • Europese regelgeving om de toepassing van gevaarlijk geachte stoffen te verminderen, schiet zijn doel volledig voorbij wanneer deze niet tegelijkertijd van toepassing is op alternatieve bisfenols. 

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Het is de hoogste tijd dat niet alleen de Nederlandse regering, maar ook de Europese Unie een krachtig signaal afgeeft aan de industrie dat het volstrekt onacceptabel is dat de ene problematische stof wordt ingeruild door de andere, waarbij consumenten in de waan worden gebracht dat de producten nu wel veilig zijn. Laat staan dat je hierom durft te procederen. Dat is bijna gewetenloos.”  

Pagina's