Berichten

ING kan zelf ‘plastic puzzel’ oplossen

Amsterdam, 10 oktober 2019 – ING constateert een dilemma: meer plastic verpakkingen leiden tot meer milieuproblemen. En de voorspelling van de bank is dat we niet minder, maar meer plastic verpakkingen gaan gebruiken. Populariteit en problematiek van plastic leiden tot de ‘plastic puzzel’. Hoe kunnen we deze puzzel oplossen? ING reikt de voedselsector zes oplossingen aan om minder plastic te gaan gebruiken. Daarbij ziet de bank de belangrijkste oplossing over het hoofd: stoppen met de investeringen die ING zelf doet in de productie van nóg meer plastic.  

100 miljoen extra verpakkingen per jaar

ING heeft berekend dat elke Nederlander gemiddeld vier plastic verpakkingen per dag gebruikt en dat dit aantal zal toenemen. Voor Nederland als geheel gaat het om 26 miljard verpakkingen per jaar. In het deze week verschenen rapport van ING Economisch Bureau, getiteld ‘Plastic verpakkingen in de voedselsector, zes manieren om de plastic puzzel te lijf te gaan’, wordt voorspeld dat het aantal plastic verpakkingen zal toenemen. Alleen al de bevolkingsgroei zal zorgen voor 100 miljoen extra verpakkingen per jaar. Gezien de plasticsoep is dat, stelt de bank terecht, een problematische ontwikkeling.

Zes oplossingen voor de voedselsector

ING draagt zes oplossingen aan voor de voedselsector om het aantal plastic verpakkingen terug te dringen. Het is een weinig verrassend rijtje:

  • Lichtere verpakkingen
  • Meer gerecycled plastic in verpakkingen
  • Verbetering van de recyclebaarheid
  • Bio based en/of biologisch afbreekbaar plastic
  • Van eenmalige naar herbruikbare verpakkingen
  • Van plastic naar andere materialen.

Elke manier kent, zegt ook ING, zijn voor- en nadelen. Om tot een integrale oplossing te komen is een combinatie van oplossingen nodig.

Boter op het hoofd

ING toont zich in het rapport bezorgd over de plasticsoep, maar is ondertussen de grootste financier in Nederland van schaliegas- en plasticproductie. Sinds 2010 heeft de bank minstens 3,9 miljard dollar geïnvesteerd. Dit blijkt uit het eerder dit jaar gepubliceerde onderzoek Plastic Finance van de Eerlijke bankwijzer in samenwerking met de Plastic Soup Foundation.

Dankzij schaliegas, met name in de Verenigde Staten, wordt nieuw plastic geproduceerd van goede kwaliteit tegen zeer lage kosten. ING verzwijgt dat deze investeringen een stortvloed van nog meer (verpakkings)plastic tot gevolg heeft, en zo goedkoop dat je als voedselproducent wel gek bent om daar niet van te profiteren. De enige echte oplossing voor de plastic puzzel blijft in het ING-rapport onbenoemd: stoppen met investeringen in de productie van plastic.

Foto Harmen Spek, Plastic Soup Foundation

Lees ook – Artikel NOS.

Lees ook – ING financiert plasticsoep met miljarden

Lees ook – ‘Banken en verzekeraars investeren miljarden in schaliegas en plastic’, artikel NRC van 16 juli 2019

 

 

Natuur & Milieu: Strenger verpakkingsbeleid onontbeerlijk

Amsterdam, 28 augustus 2019 – Neem de papieren broodzak met een plastic venster. Waar moet de consument die laten? In de container voor oud papier, bij het kunststofafval of bij het restvuil? Of wordt de koper geacht het plastic en het papier van de zak telkens keurig van elkaar te scheiden? Verpakkingen moeten sinds 1997 aan duurzaamheidseisen voldoen, de zogeheten Essentiële Eisen. Natuur & Milieu onderzocht een aantal verpakkingen en legde deze langs de lat van de Essentiële Eisen. De belangrijkste conclusies van het vandaag gepubliceerde rapport Duurzaamheid van verpakkingen in de supermarkt zijn dat de Essentiële Eisen onvoldoende worden nageleefd en dat de consument niet genoeg instructies krijgt om te recyclen.

Essentiële Eisen

Elk bedrijf dat een product op de markt brengt met een verpakking moet aan de Essentiële Eisen voldoen. Het gaat erom dat zo min mogelijk materiaal gebruikt wordt en dat een verpakking opnieuw gebruikt of goed gerecycled kan worden. Volgens het expertpanel dat voor Natuur & Milieu een aantal verpakkingen beoordeelde, voldoen de meeste verpakkingen niet aan de Essentiële Eisen. Er wordt meer materiaal gebruikt dan strikt nodig is, de verpakkingen bestaan vaak uit een combinatie van materialen (zoals de papieren broodzak met het plastic venster) en de consument kan er niet goed mee uit de voeten, omdat duidelijke instructies ontbreken. Toch zijn er voor fabrikanten voldoende alternatieve verpakkingen voorhanden die wel aan de Essentiële Eisen voldoen.

Weggooiwijzer

De Nederlander maakt gemiddeld per dag zeven verpakkingen open. Van de consument kan alleen goed scheidingsgedrag verwacht worden wanneer op elke verpakking duidelijk staat in welke afvalbak deze moet. En hier gaat het mis. Van de onderzochte verpakkingen blijkt slechts 67% een instructie te hebben voor afvalscheiding. Tien procent van alle producten had een incomplete instructie. Een eenduidige goede instructie werd op 55% van de onderzochte verpakkingen aangetroffen. Een belangrijke aanbeveling is daarom dat uniforme afvalscheidingsconstructies verplicht moeten worden voor alle verpakkingen. Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) heeft iconen geïntroduceerd die al veelvuldig worden toegepast. Deze iconen van de Weggooiwijzer geven aan tot welke categorie afval een verpakking behoort (plastic, papier, glas of restafval).

Verbeteringen

Om de afvalstroom zuiverder te maken om zo hoogwaardiger te kunnen recyclen, bevelen de onderzoekers het volgende aan:

  • Bij het ontwerp kiezen bedrijven voor herbruikbare of goed recyclebare verpakkingen met daarbij duidelijke instructies voor afvalscheiding;
  • Marketingargumenten mogen geen wettelijk geldige argumenten zijn om een verpakking minder duurzaam te maken dan mogelijk is;
  • Fabrikanten zorgen voor meer eenvoud en uniformiteit in gebruikte verpakkingsmaterialen. Een minder complexe afvalberg is namelijk beter en goedkoper te recyclen.

Vreemde paradox

Terwijl de onderzoekers minder verpakkingsplastic bepleiten, kiezen ze voor een onderzoeksmethode die het gebruik van plastic bevordert. De toegepaste levenscyclusanalyse (LCA) laat effecten van zwerfvuil op het milieu buiten beschouwing, maar kijkt wel naar de impact van verschillende materialen op CO2 uitstoot. Dat levert een vreemde paradox op in het rapport. Bij de productbeoordelingen blijkt plastic opeens favoriet ten opzichte van andere materialen. Een drankenkarton met plastic coating blijkt dan beter dan sap in glas. Koeken in blik? Dat is veel te zwaar, dus beter in plastic. Zó gaan we de strijd tegen zwerfvuil niet winnen.

Plastic Pact

De onderzoekers wijzen erop dat het Plastic Pact in potentie veel winst kan opleveren. Het gaat om de overeenkomst die de Nederlandse overheid afgelopen januari met bedrijven (waaronder supermarkten) sloot om tot een beperking te komen van plastic verpakkingen. Het Plastic Pact werd ondertekend door 75 organisaties en heeft als doel de milieudruk van plastic te verminderen en circulariteit (recycling) te verbeteren. In 2020 moet 20% minder plastic gebruikt worden. Er is echter geen enkele juridische verplichting voor de bedrijven die hebben ondertekend om die doelstellingen te halen. Eerder gemaakte afspraken met de verpakkende industrie bleken zelfs keer op keer niet te worden nagekomen. Natuur & Milieu stelt in haar rapport vast dat de wet bedrijven een ontsnappingsclausule biedt, waardoor een minder duurzame verpakking toch niet aan de Essentiële Eisen hoeft te voldoen. De boodschap is duidelijk voor wie die horen wil: een strenger bij wet afgedwongen verpakkingsbeleid is onontbeerlijk.

Foto: ontleend aan cover rapport Natuur & Milieu


Lees ook – ‘Plastic Pact is marketingstunt’

Lees ook – Voedselverspilling en plastic afval gaan hand in hand

 

Overheid zou drankzakjes gewoon moeten verbieden

Amsterdam, 30 juli 2018 – Een belangrijke bijdrage aan het zwerfafval leveren de drankzakjes of pouches, zoals die van Capri-Sun, dat onderdeel van Coca-Cola is. Na een paar slokken door een plastic rietje zijn ze leeg. Deze drankzakken bestaan uit plastic met een dun laagje aluminium. Het is een product waarvan iedereen die begaan is met de strijd tegen de plasticsoep direct aanvoelt: dit moet verboden worden.

Staatssecretaris Van Veldhoven van milieu wil de transitie naar een circulaire economie versnellen. In haar eind juni aan de Tweede Kamer verstuurde brief legt ze uit hoe we een economie zonder afval kunnen bereiken. Haar plannen bieden echter nauwelijks perspectief op het voorkomen van dit type drankzakjes in het milieu.

Eén onderdeel betreft het verbod op plastic wegwerpartikelen voor eenmalig gebruik. Dit plan, het Plastic Pact, moet nog worden uitgewerkt en wordt in 2019 verwacht. Maar duidelijk is al wel dat de drankzakjes er niet onder vallen, want het gaat hier om producten (zoals wattenstaafjes en plastic bestek), en niet om verpakkingen.

In het kader van de transitieagenda worden de branches gevraagd om op vrijwillige basis (Green Deals) slimme retoursystemen te ontwikkelen. Producenten moeten hierbij zelf ambitieuze doelen stellen. Dat is een loze kreet als het gaat om vermindering van de zwervende drankzakjes op straat. Je kunt de drankzakjes namelijk nergens inleveren; niet in de winkels waar je ze koopt en niet bij het gescheiden afval voor recycling. Het Kabinet bereidt weliswaar regelgeving voor om statiegeld uit te breiden naar kleine flesjes, maar de drankzakken vallen daarbuiten.

Doordat de drankzakjes uit verschillende laagjes folie bestaan, is recycling gecompliceerd en kostbaar. Bovendien is het zeer de vraag of die materialen daarna opnieuw geschikt zijn voor het verpakken van drank. De ratio achter de circulaire economie wordt verstoord door de toegevoegde chemicaliën en additieven. Die zijn bij recycling niet te verwijderen.

Van Veldhoven schrijft dat producenten van niet-recyclebare verpakkingen een hogere bijdrage zouden kunnen gaan betalen aan het inzamel- en recyclingsysteem. Dit zal op de nodige weerstand van de bedrijven stuiten. Zij zullen daar op basis van vrijwilligheid in elk geval niet mee instemmen.

Zoals gezegd: de staatssecretaris moet de plannen voor een Plastic Pact nog uitwerken. Het voorbeeld van de drankzakjes laat zien dat ze zich niet moet beperken tot een verbod op plastic producten die eenmalig worden gebruikt, maar ook problematische verpakkingen als drankzakken gewoon moet verbieden.

On the go – verpakkingsbelasting hard nodig

Amsterdam, 8 december 2017 – Philip Hammond, de Britse minister van financiën, overweegt on-the-go verpakkingen te gaan belasten omdat ze het meeste bijdragen aan zwerfvuil. Deze producten worden onderweg genuttigd en de bijbehorende verpakkingen blijven al snel op straat achter. De minister wil nagaan hoe vervuiling langs deze weg kan worden tegengegaan, aldus een artikel in The Guardian. Twee jaar geleden kwam er een heffing van 5 penny op elke plastic tas. Dat leidde tot 85% reductie van de zakjes binnen een half jaar. Dit succes kan met heffingen op andere verpakkingen herhaald worden. Het Britse initiatief wordt toegejuicht door milieuorganisaties die een heffing voorstellen van 30p per fles van een halve liter of meer.

In Nederland moeten bedrijven die jaarlijks minstens 50.000 kilogram eenmalig verpakkingsmateriaal de wereld in pompen sinds 2013 een bijdrage betalen. Met dit geld financiert het verpakkende bedrijfsleven inzameling en recycling. De afspraken zijn vastgelegd in de Raamovereenkomst verpakkingen en verpakkingsbelasting. Voor de aanpak van zwerfafval is een schamele 20 miljoen euro per jaar beschikbaar, net iets meer dan 1 euro per inwoner. De afspraken die in dit kader gemaakt zijn tussen de rijksoverheid en het verpakkende bedrijfsleven richten zich echter niet specifiek op on the go-producten. Er wordt sinds 2013 weliswaar veel meer plastic apart opgehaald en verwerkt, maar enig gunstig effect op vermindering van de hoeveelheid zwerfafval is tot op heden ver te zoeken.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “De huidige aanpak in Nederland biedt bedrijven geen enkele prikkel om minder verpakkingen te gebruiken en houdt ook geen rekening met het risico dat bepaalde verpakkingen veel eerder in de natuur terecht komen dan andere. We hopen dat het nieuwe kabinet Rutte een goede start maakt op dit dossier en net als in het Verenigd Koninkrijk laat onderzoeken wat het effect zou zijn van specifieke heffingen op verpakte on the go-producten.”

 

Biologische producten van Jumbo, zonder plastic dop in 2015.

Jumbo herintroduceert de plastic dop op biologische melk

Biologische producten van Jumbo, zonder plastic dop in 2015.

Biologische producten van Jumbo, zonder plastic dop in 2015

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Waar is de dop?

Supermarktketen Jumbo kondigde in 2015 vol trots aan, dat het op biologische melk en andere zuivelproducten, geen plastic doppen meer had. Dit in het kader van duurzaamheid, zodat de verpakkingen beter recyclebaar zouden zijn. De kreet “Waar is de dop?” sierde maar liefst twee jaar de zuivelschappen.

Daar is de dop!

In 2017 zijn de plastic doppen weer terug op de verpakkingen van Jumbo.

In 2017 zijn de plastic doppen weer terug op de verpakkingen van Jumbo

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Onlangs was de dop ineens weer terug. Typisch gevalletje van: Waar is de dop? Daar is de dop!
Hallo Jumbo: waar is die focus op duurzaamheid gebleven?

We horen het graag. Dag Jumbo.