, ,

Coca-Cola: Let’s not waste this Summer

Amsterdam, 25 juli 2019 – Bij extreme hitte is het lekker om een gekoeld colaatje te drinken. De omzet van Coca-Cola zal flink stijgen en de vraag is hoeveel flesjes en blikjes daarvan in het milieu terecht komen. Als het aan Coca-Cola ligt geen enkele. De dranken-multinational voert sinds 2018 de wereldwijde campagne “World Without Waste”. Onderdeel daarvan is dat in 2025 alle verpakkingen overal ter wereld worden teruggehaald om te worden gerecycled en dat het percentage recyclaat in de verpakkingen toeneemt. Dat wil het bedrijf doen in samenwerking met lokale organisaties. Het klinkt even geweldig als ambitieus, want we praten over 3 miljoen ton plastic verpakkingen per jaar, het equivalent van 200.000 plastic flessen per minuut, zoals de Britse krant The Guardian berekende.

Nederlandse zomercampagne

In Nederland is de strategie dit jaar uitgewerkt in de grootste Coca-Cola-campagne van het jaar: ”Let’s not waste this Summer”. Consumenten worden door Coca-Cola opgeroepen geen drank meer te kopen als ze het bedrijf niet helpen om de verpakking te recyclen. Iedereen moet de verpakking op een verantwoorde wijze inleveren. Wie dat doet en kenbaar maakt, komt zelfs in aanmerking voor een duurzame prijs. Zouden al die mensen die de slechte gewoonte hebben hun flesjes en blikjes Cola op straat achter te laten zich aangesproken voelen en nu geen Cola meer kopen? Welnee. Het gaat om een slimme campagne waarin Coca-Cola zich presenteert als een duurzaam bedrijf, terwijl ze de verantwoordelijkheid voor de flesjes en de blikjes in het milieu bij de consument legt.

Drie merken met 100 % recyclaat

De PET-flessen die door de consumenten worden ingezameld en ingeleverd, worden gebruikt voor het maken van nieuwe flessen. Coca-Cola heeft deze zomer bekend gemaakt dat drie merken (Chaudfontaine, Honest en CLACÉAU Smartwater) begin 2020 PET-flessen van 100% recyclaat gebruiken. Dat levert een jaarlijkse besparing op van 900 ton nieuw (virgin) plastic in Europa. De werelddoelstelling, in het kader van World Without Waste is om in 2025 minimaal 50% recyclaat voor alle flessen te gebruiken. Voor meer recyclaat is een hoger percentage ingeleverde flessen nodig. Vandaar de oproep aan de consument om vooral gescheiden plastic in te leveren. Maar flessen gemaakt van 100% recyclaat kunnen net zo gemakkelijk in het milieu terechtkomen. En die kans wordt groter als er meer van worden verkocht.

Coca-Cola en statiegeld

Coca-Cola heeft een ambivalente houding tegenover invoering van statiegeld. Met statiegeld op alle drankverpakkingen weet je zeker dat een hoog percentage weer wordt ingeleverd. Dan word je niet beloond met een duurzaam presentje, maar elke keer met het statiegeld dat je terugkrijgt. Sinds enkele jaren heeft ze haar verzet opgegeven tegen statiegeld in landen waarin de overheid dit systeem wil invoeren of uitbreiden. Maar tegelijk promoot het bedrijf statiegeld niet als middel om de verpakkingen in te zamelen. De zomercampagne van Coca-Cola Nederland zou pas geloofwaardig zijn, als het bedrijf zich duidelijk uitspreekt voor statiegeld op alle drankverpakkingen.


Lees ook: Coca-cola is grootste plasticvervuiler 

, ,

Plastic in drankblikjes zet statiegelddebat op scherp

Amsterdam, 1 juli 2019 – Alle drankblikjes van de merken die het meest in het zwerfvuil worden aangetroffen, bevatten een laagje plastic. Dat blijkt uit een onderzoek van Recycling Netwerk Benelux. Het plastic laagje zit aan de binnenkant en voorkomt dat het metaal corrodeert. Het plastic moet ook een reactie tussen de drank en het aluminium of staal van het blikje voorkomen. In het experiment van Recycling Netwerk tast zoutzuur het metaal aan en blijft het plastic laagje over.

Dit gegeven heeft mogelijk grote gevolgen voor het Nederlandse statiegeldbeleid. De staatssecretaris voor Infrastructuur en Waterstaat, Stientje van Veldhoven (D66), heeft blik tot dusver namelijk categorisch uitgesloten van statiegeld omdat het in haar ogen niet zou bijdragen aan de plasticsoep. Het tegendeel blijkt waar. Kijk hieronder naar filmpje waarin zij aan het woord komt in debat met de Tweede Kamer.

Meer blikjes dan flesjes

Recycling Netwerk stelt in zijn persbericht vast dat alleen al in Nederland het afgelopen jaar 1,58 miljard blikjes zijn verkocht, ruim 13 procent meer dan twee jaar geleden. Blikjes maken samen bijna 63% uit van het aantal drankverpakkingen in het zwerfafval. Bovendien groeit het aantal blikjes in het milieu en op straat. Per kilometer worden er nu ruim 24 aangetroffen, terwijl dat twee jaar geleden nog ruim 22 waren. Tijdens de World Clean Up Day Nederland 2018 waren blikjes na sigarettenpeuken het meest aangetroffen afvalitem. Dergelijke cijfers tonen ook het nut van data uit zwerfvuilmonitoring aan in het statiegelddebat en in bronaanpak in brede zin.

Blikken die doden

Het is onverdedigbaar om blik nog langer uit te sluiten van statiegeldwetgeving. Eerder bleek al dat runderen die hooi of kuilvoer eten dodelijke interne verwondingen kunnen oplopen door scherpe stukjes metaal. Die stukjes komen in het voer terecht wanneer (berm)gras dat met blikjes is vervuild wordt gemaaid en vermalen. Zestig procent van de ondervraagde veeboeren zei met dit probleem te kampen. Jaarlijks zouden alleen al in Nederland 4.000 runderen aan de gevolgen van vermalen blikjes overlijden. Vooral om die reden hebben boerenorganisaties als LTO Nederland zich aangesloten bij de Statiegeldalliantie.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Het kabinet moet de regelgeving over statiegeld aanpassen. Dat heeft het onlangs nog gedaan om de doelen in overeenstemming te brengen met die van de Europese Unie. Statiegeld op blik moet in Nederland en in Europa snel worden gerealiseerd, ook om een belangrijke bron van plasticsoep te voorkomen.”


Lees ook:

Uitgeklede statiegeldregeling treft slechts 19 van zwerfvuil drankverpakkingen

Blikken die doden

, ,

Wereldwijde oproep CLEAN PLANET: voer statiegeld in en stop vervuiling door flesjes en blikjes

Amsterdam, 9 mei 2019 – Een wereldwijd netwerk van milieuorganisaties uit vijf continenten roept op tot wereldwijde invoering van statiegeld op drankverpakkingen. Gedurende een heel etmaal beelden deze milieuorganisaties op donderdag 9 mei om 09:00 uur lokale tijd de woorden “Clean Planet” uit op iconische plekken in de ruim 20 deelnemende landen.

In Nederland doen Recycling Netwerk Benelux, de Plastic Soup Foundation en GoClean De Liemers samen aan de actie mee. De levensgrote letters Clean Planet – gemaakt van blikjes die tussen het zwerfafval zijn gevonden – zullen verrijzen op de oever van de Nederrijn nabij Arnhem.


Aandacht voor wereldwijde milieuvervuiling

Met deze actie wordt aandacht gevraagd voor de wereldwijde milieuvervuiling door drankverpakkingen. Daarvan werden er in 2015 wereldwijd circa 1,6 biljoen stuks verkocht en de verwachting is dat dit aantal in 2019 de grens van 1,9 biljoen stuks gaat bereiken. Vele hiervan belanden in ons milieu. Statiegeld is een bewezen en effectieve maatregel om dit tegen te gaan. Bijna alle Nederlandse gemeenten, alle twaalf provincies, alle 21 waterschappen en 190 bedrijven roepen vanuit de Statiegeldalliantie al geruime tijd op tot uitbreiding van statiegeld in Nederland naar blikjes en kleine plastic flesjes.

De Europese Unie wil drankverpakkingen in het zwerfafval effectief aanpakken. De nieuwe Europese richtlijn over single-use plastic voorziet erin dat plastic flessen binnen tien jaar in alle lidstaten voor 90 procent selectief moet worden ingezameld. In de praktijk betekent dit invoering van statiegeld op plastic flessen in alle EU-landen, omdat alleen met statiegeld dergelijke hoge inzamelingcijfers kunnen worden behaald.

Statiegeld op blikjes

In Nederland vragen milieuorganisaties met deze actie specifiek aandacht voor statiegeld op blikjes. Ze verzoeken de regering om deze mee op te nemen in het wetgevingstraject voor statiegeld. Samen met flesjes maken blikjes doorgaans immers 40 procent van het zwerfafval uit. Tijdens World Cleanup Day in september 2018 zijn in Nederland ruim 35.000 stuks afval opgeruimd en geregistreerd. Blikjes stonden op plek twee en flesjes op plek drie van de meest gevonden items, zo blijkt uit onderzoek van Plastic Soup Foundation. De blikjes vormen een gevaar voor dieren en vooral voor koeien. Als een weggegooid blikje wordt mee gemaaid, komen er scherpe stukjes in het veevoer. Dit leidt bij koeien tot inwendige bloedingen en geperforeerde darmen, waaraan ze kunnen overlijden.

Statiegeld is nu al in veertig landen doeltreffend in de bestrijding van plastic flessen en blikjes in het zwerfvuil. Het aandeel van grote flessen in het zwerfafval wordt hierdoor met 70 tot 90 procent verminderd, zo berekende het onderzoeksbureau CE Delft in opdracht van de Nederlandse regering.

 

,

PSF en andere milieuorganisaties: ontwerpbesluit statiegeld moet beter

Amsterdam, 10 april 2019  Om een statiegeldsysteem goed te doen werken, moet de regering de innameplicht van de supermarkten wettelijk vastleggen. De regelgeving mag bovendien niet worden beperkt tot kleine plastic flessen; ze moet ook statiegeld op blikjes en andere drankverpakkingen opnemen. 

Dat schrijven de Plastic Soup Foundation samen met Recycling Netwerk Benelux, Natuur & Milieu, de Plastic Soup Surfer en Greenpeace in hun gezamenlijke Zienswijze op de conceptregelgeving over statiegeld. Ook Stichting De Noordzee steunt deze zienswijze. De conceptregelgeving werd door staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) uitgewerkt en werd op 4 maart gepubliceerd in de Staatscourant. 

Morgenmiddag, donderdag 11 april, staat tijdens het Algemeen Overleg Circulaire Economie het statiegelddossier weer op de agenda in de Tweede Kamer. De milieuorganisaties stellen vast dat de huidige formulering van de conceptregelgeving niet afdoende is om een succesvolle en breed gedragen invoering van statiegeld te garanderen. Op de volgende punten schiet de conceptregelgeving tekort en dient ze te worden aangepast:

 

1) De innameplicht voor verkooppunten moet onderdeel zijn van de regelgeving. 

2) De regelgeving moet niet op voorhand worden beperkt tot kleine plastic flessen en slechts enkele soorten drank (water en frisdrank). Statiegeld moet gelden voor alle plastic flessen ongeacht inhoud in volume of dranksoort. In de conceptregelgeving zijn sappen en zuivel uitgezonderd. 

3) In de regelgeving dient ook (de optie van) latere uitbreiding van statiegeld op blikjes en andere soorten drankverpakking te worden opgenomen.  

4) De verantwoordelijkheid moet liggen bij producenten én bij retailers. 

Met de in de Staatscourant gepubliceerde conceptwijziging van het Besluit beheer verpakkingen 2014 komt statiegeld op kleine plastic water- en frisdrankflesjes dichterbij. Alleen als de met het bedrijfsleven afgesproken doelen over recycling en zwerfafvalreductie eind 2020 worden gehaald, zal de regeling niet worden ingevoerd. Maar nu al staat vast dat de gestelde doelen onmogelijk kunnen worden gehaald zonder statiegeld. Om 90% recycling te halen, is statiegeld nodig. Inzamelpercentages van 90% of meer worden alleen gehaald in landen waar statiegeld al is ingevoerd, en waar een innameplicht voor verkooppunten geldt.

De conceptwetgeving, die dus zonder twijfel in 2021 van kracht wordt, is weliswaar een stap in de goede richting, maar stelt dus op belangrijke punten nog flink teleur. Met hun ingediende Zienswijze conceptregelgeving statiegeld verzoeken de 5 milieuorganisaties de staatssecretaris om het ontwerpbesluit aan te passen.

Plastic flesjes staan in de top-3 van meest aangetroffen afvalitems op de rivieroevers van de Maas en Waal, zoals elk jaar blijkt in het monitoringsproject Schone Rivieren waarin de Plastic Soup Foundation samen optrekt met IVN Natuureducatie en Stichting De Noordzee.

Statiegeld: óók op blikjes 
Aan de conceptregeling  moet worden toegevoegd, dat er ook statiegeld op drankblikjes wordt ingevoerd. Daarvoor pleiten Nederlandse en Vlaamse overheden, gemeenten, provincies, waterschappen en organisatieszoals boerenorganisaties, die aangesloten zijn bij de StatiegeldalliantieDe Zienswijze van de gezamenlijke milieuorganisaties zegt hierover: “Statiegeld op blikjes helpt daarnaast om verschuivingen in de markt van plastic naar blik te voorkomen en het leidt tot een grotere efficiëntie van het inzamelsysteem, meer recycling en meer klimaatwinst. Ook verschillende drankenproducenten zien liever statiegeld op zowel plastic flessen als blikjes”.  

Lees ook – Duidelijkheid over het antistatiegeldplan 

Lees ook – Boeren willen snelle invoering statiegeld 

Lees ook – Overheid zou drankzakjes gewoon moeten verbieden. 

, , ,

Albert Heijn dringt plastic terug met “dry misting”

Amsterdam, 28 maart 2019– Door groentes als sla, cherrytomaten, bospenen en door fruit als peren en appels te benevelen kun je op verpakkingsplastic besparen. De techniek, die de houdbaarheid van groente en fruit verlengt, is uitvoerig getest en blijkt veelbelovend. Albert Heijn is een proef gestart in Hoofddorp met een plasticvrije groente– en fruitafdeling waar het de “droge mist” toepast. Dit past in het streven van Albert Heijn om in 2025 25% minder plastic te gebruiken. Eerder dit jaar hebben 75 organisaties het Plastic Pact ondertekend. Deze organisaties beloven de milieudruk van plastic te verminderen en de circulariteit te bevorderen. Albert Heijn is een van hen. “Dry misting” is zonder twijfel veelbelovend, maar andere oplossingen hebben de schijn tegen.

Plastic Pact

De slogan die Albert Heijn al een tijdje voert, is Samen naar minder verpakkingen en meer recycling. De doelstellingen van het Plastic Pact komen vrijwel overeen met die van Albert Heijn. Het supermarktconcern vat zijn doelstellingen als volgt samen:“Doel is om in 2025 20% minder plastic te gebruiken, meer plastic opnieuw gebruiken en al het nieuwe plastic 100 procent recyclebaar te maken. Een mooi moment om onze eigen ambities op het gebied van verpakkingen nogmaals onder de aandacht te brengen. Albert Heijn wil in 2025 maar liefst 25% minder verpakkingen gebruiken. Dat is zo’n 20 miljoen kilo. Daarnaast willen we dat in 2025 alle verpakkingen van onze eigen merkproducten 100% recyclebaar zijn.”

Vooral schijnoplossingen

Om plastic in het milieu te voorkomen, is absolute reductie een eerste vereiste. Bij “dry misting” is dat het geval. Andere maatregelen van Albert Heijn zijn eerder schijnoplossingen:

  • De voorgenomen reductie van plastic gaat namelijk vooral over relatief minder plastic (uitgedrukt in gewicht per verpakkingsproduct) maar is daarmee nog niet automatisch ook reductie in absolute zin. Als Albert Heijn groei van zijn marktaandeel realiseert, dan kan het supermarktconcern in absolute zin meer plastic produceren.
  • De gewichtsreductie per verpakt product biedt bovendien geen oplossing voor minder zwerfplastic en houdt het systeem van eenmalige verpakkingen in stand;
  • Het vervangen van een steeds groter deel van het primaire plastic door gerecycled plastic verkleint ook niet de kans dat een plastic verpakking in het milieu terecht komt;
  • Investeren in bioplastics biedt vooralsnog geen soelaas omdat de meeste bioplastics in het milieu dezelfde ellende veroorzaken als plastics gemaakt van olie.

Welke mogelijkheden benut Albert Heijn (nog) niet?

Een werkelijk ambitieuze aanpak van de plasticsoep zou prioriteit geven aan reductie van verpakkingen die het meest als plastic zwerfvuil worden aangetroffen. Dit zijn vrijwel alle items die in de AH to go-winkels worden verkocht. In een ambitieuze aanpak zouden transparante en absolute reductiedoelstellingen zijn geformuleerd, zou het supermarktconcern aan zijn toeleveranciers eisen stellen met betrekking tot de verpakking van hun A-merkproducten (het Plastic Pact gaat alleen over de huismerken), zou ook natural branding als alternatief volop omarmd worden, zou geïnvesteerd worden in de logistiek van re-fill systemen, en last but not least zou het statiegeldsysteem breed worden toegepast.

Geen transparantie over statiegeld

Het beste systeem om circulariteit te bevorderen en zwerfvuil te voorkomen, is het invoeren van statiegeld. Maar statiegeld wordt niet één keer genoemd, noch in het Plastic Pact, noch in de communicatie van Albert Heijn. De simpele reden is dat Albert Heijn er alles aan doet om het systeem van statiegeld tegen te werken.


Lees ook – Duidelijkheid over antistatiegeldplan

Lees ook – Gaan Nederlandse supermarkten de plasticketen sluiten, te beginnen in Spanje?

Lees ook – Jumbo omarmt natural branding

 

, , ,

Rijkswaterstaat kondigt samenwerking met Schone Rivieren aan

Amsterdam, 21 maart 2019 – De rivieroevers van Nederland zijn erg vervuild met plastic afval. Dat blijkt uit onderzoek van Schone Rivieren, een initiatief van IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee. Samen met vrijwilligers deden zij op ruim 200 plekken langs de Maas en Waal onderzoek naar het soort afval op de rivieroevers. In totaal werden er bijna 77.000 stukken afval gevonden. Daarvan is 84% plastic. Op 43% van de onderzochte plekken zijn bovendien zogenoemde nurdles aangetroffen: plastic korrels die klein zijn, maar een van de grootste bronnen van vervuiling en riskant voor dieren. Ook sigarettenfilters, piepschuim en wattenstaafjes staan in de top 15.

Rijkswaterstaat kondigt samenwerking aan met Schone Rivieren

De resultaten van het rivierafvalonderzoek zijn donderdagmiddag gepresenteerd aan gedeputeerden van de provincies Gelderland, Noord-Brabant en Limburg en wethouders van gemeenten langs de rivieren. Ook Rijkwaterstaat was aanwezig en kondigde een samenwerking aan: ‘Dit is het moment om de initiatieven die er zijn te verbinden aan de beleidsvorming op plastic zwerfafval in rivieren. Want wat niet in de rivier komt, komt ook niet in zee’,aldus Wilma Middel, adviseur bij Rijkswaterstaat voor de aanpak van zwerfafval in rivieren. Zij heeft opdracht gekregen van het Ministerie van Instrastructuur en Waterstaat om beleid te ontwikkelen voor de aanpak daarvan. Middel: “Rijkwaterstaat kijkt uit naar de samenwerking met Schone Rivieren om de rivieren schoon te maken en te houden”. Na de presentatie in Wamel hebben de bestuurders, beleidsmakers en onderzoekers nog gezamenlijk een rivieroever langs de Waal opgeruimd en geanalyseerd.

Onderzoek naar plastic afval in rivieren

Het rivierafvalonderzoek is onderdeel van Schone Rivieren. Een project dat als doel heeft de Nederlandse rivierdelta in 2030 plasticvrij te krijgen. Er worden opruimacties georganiseerd en er wordt onderzoek gedaan met ‘citizen science’. Honderden vrijwilligers zijn opgeleid tot onderzoekers. Zij monitoren twee keer per jaar hun eigen stuk rivieroever langs de Maas en Waal. Aan dit onderzoek deden 221 vrijwilligers mee.

Flessen, wattenstaafjes, maandverband en kleerhangers

In de top 15 van meest gevonden soorten afval staan plastic wegwerpverpakkingen zoals flessen, doppen en wikkels en veel verpakkingsmateriaal voor bijvoorbeeld snoep en chips. Opvallend is dat er veel sanitair afval op de oevers ligt, zoals plastic wattenstaafjes, maandverband en sanitaire doekjes. Vermoedelijk stroomt dit via het riool in de rivier na hevige regenval of nadat bij de waterzuivering niet al het afval eruit is gefilterd. Daarnaast vindt moedwillige dumping plaats van grof afval. Spullen zoals een kapstok, kleerhangers, stofzuigeronderdelen en gehele BBQ’s illustreren dat. Ook is afval aangetroffen dat vermoedelijk afkomstig is van binnenvaartschepen, zoals jerrycans, verfblikken en lege verpakkingen van smeermiddelen.

Opruimen én bronaanpak

Elk jaar raken miljoenen zeezoogdieren en vogels verstrikt in plastic. De dieren zien het plastic aan voor voedsel en kunnen zo sterven met een buik vol afval. Schone Rivieren wil niet alleen het plastic opruimen, maar het afvalprobleem bij de bron aanpakken. Het rivierafvalonderzoek geeft inzicht in de verschillende soorten afval, de meest voorkomende stukken afval en de meest vervuilde hotspots. Zo kunnen IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee bedrijven aanspreken op hun verantwoordelijkheid, gesprekken voeren met beleidsmakers en het bewustzijn onder consumenten vergroten. De komende jaren wordt het Schone Rivieren-project en het rivierafvalonderzoek uitgebreid naar alle rivieren in Nederland.


Gepubliceerd zoals verschenen op Schone Rivieren

, ,

Minstens 24 miljoen nurdles aangespoeld bij Nederlandse kusten

Amsterdam, 14 maart 2019 – Minstens 24 miljoen nurdles zijn aangespoeld op de stranden van de Waddeneilanden en de Friese en Groningse dijken. De oorzaak is het overboord slaan van containers van het vrachtschip MSC Zoe begin dit jaar. Dit hebben onderzoekers aan de Rijksuniversiteit Groningen vastgesteld. Nurdleverlies lijkt een eenmalig incident, maar is in werkelijkheid een structureel probleem.

Begin dit jaar sloegen 350 containers van boord van het vrachtschip MSC Zoe. Enkele waren gevuld met plastic nurdles, de grondstof voor plastic producten. Ze kwamen terecht op stranden van Waddeneilanden en spoelden ook aan op de Friese en Groningse dijken.  De nurdles vallen nauwelijks op te ruimen, hoewel Schiermonnikoog een poging doet met een speciale stofzuiger. Ze zullen in de toekomst ook blijven aanspoelen. De onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen hebben een slimme manier bedacht om in kaart te brengen waar de nurdles gevonden worden, met behulp van vrijwilligers en een interactieve kaart op waddenplastic.nl. Voor de analyse van de RUG kiezen de onderzoekers en de vrijwilligers op de vloedlijn kwadranten uit van 40 x 40 cm en tellen daarin alle nurdles. Dit herhalen ze om de tien meter. Daarna voeren ze de gegevens in. Tot nu toe zijn er driehonderd kwadranten geteld op basis waarvan de miljoenenschatting is gemaakt.

Ook uit het recente verleden blijkt dat overboord geslagen containers tot nurdlerampen kunnen leiden. Dat gebeurde onder andere bij Zuid-Afrika en Hong Kong. Maar hoe staat eigenlijk het met het dagelijkse nurdleverlies? Op die vraag biedt de Shoreliner inzicht.

Iedere twee maanden kwart miljoen nurdles geteld

Met de Shoreliner kan plastic drijfvuil op rivieren worden afgevangen en verwijderd. Ingenieursbureau Tauw heeft het systeem ontwikkeld voor het Havenbedrijf Rotterdam en Rijkswaterstaat. Het werd onlangs verkozen tot het meest duurzame project van de Rotterdamse Haven. De Shoreliner ligt sinds twee jaar in de Lekhaven en wordt om de maand geleegd. Bij elke leging worden er — afgezien van ander drijvend plastic afval — circa 250.000 nurdles geteld. Dat zijn er dus alleen al op deze ene plek 3 miljoen per jaar. De hoeveelheid die jaarlijks via de Nieuwe Waterweg in zee terecht komt, is mogelijk een veelvoud van de aangespoelde nurdles die de MSC Zoe verloor.

Afspraken over nurdleverlies ontbreken

De afgevangen nurdles in de Lekhaven zijn afkomstig van plastic producenten die langs de hele loop van de rivier zijn gevestigd. Die producenten gaan er uitermate slordig mee om, ondanks de plechtige belofte van de industrie om in het kader van Operation Clean Sweep verlies aan nurdles te voorkomen. In Nederland is onlangs het Plastic Pact ondertekend waarin beloofd wordt om de milieudruk van plastic in 2025 met 20% te verminderen. Maar afspraken over nurdleverlies ontbreken daarin. Individuele plasticproducenten als Dow Chemical, Sabic of Borealis hebben de overeenkomst niet getekend, wel overigens de brancheorganisatie Federatie Nederlandse Rubber- en Kunststoffenindustrie (NRK) bij wie ze aangesloten zijn. Maar het is de vraag of de NRK nurdleverlies gaat aanpakken.

Samenwerking voor onderzoek

De Plastic Soup Foundation doet samen met Stichting De Noordzee en IVN in het kader van Schone Rivieren onderzoek naar afval in de rivieren op de oevers van de Maas en Waal. De nurdle scoort hoog bij de items die in de Nederlandse rivieren worden aangetroffen. Dit onderzoek zal binnenkort aanzienlijk worden uitgebreid, dankzij een belangrijke donatie van de Nationale Postcode Loterij.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Zolang er geen echt commitment is van de industrie en ook wettelijke maatregelen uitblijven, zullen nurdles massaal de Noordzee in blijven stromen. Het is een ramp die elke dag opnieuw plaatsvindt.”

Foto: Tauw


Lees ook – Grootschalig verlies van pellets op zee blijft nog zonder sancties

Lees ook – Shoreliner ideaal om drijvend plastic afval te analyseren

Lees ook – Schone Rivieren ontvangt bijna twee miljoen euro om rivierdelta plasticvrij te maken

, ,

Wil het kabinet-Rutte wel echt minder plastic?

Amsterdam, 6 maart 2019– Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (D66) van Infrastructuur en Waterstaat belooft dat Nederland in 2025 twintig procent minder (verpakkings)plastic gebruikt dan in 2017. Daarover zijn in het Plastic Pact afspraken gemaakt met plastic producerende en plastic toepassende bedrijven. Echte plasticproducenten, zoals Dow Chemical, Sabic of Borealis, hebben het Plastic Pact echter niet getekend en verplichten zich tot geen enkele vermindering.

Wie minder plastic wil, moet vooral minder plastic produceren. Je mag daarom van het kabinet verwachten dat het plasticproductie ontmoedigt. Het tegendeel blijkt het geval. Niet alleen is het niet gelukt om individuele plasticproducenten het Plastic Pact te laten ondertekenen, achter de schermen heeft het kabinet zich zelfs ingespannen om nieuwe plasticfabrieken naar Nederland te halen.

De Britse chemiegigant INEOS stond eind vorig jaar voor de locatiekeuze voor de bouw van nieuwe plasticfabrieken, die goedkoop schaliegas uit de Verenigde Staten als grondstof voor pellets gebruiken. De keuze ging tussen de Botlek en Antwerpen. Met de bouw is een investering van 3 miljard euro gemoeid. Het bedrijf koos uiteindelijk voor Antwerpen. Zowel België als Nederland hebben hard gelobbyd om de nieuwe plasticfabrieken te krijgen, zo blijkt uit onderzoek van het journalistencollectief Follow the Money.

Het artikel citeert Adriaan Visser (D66), wethouder grote projecten in Rotterdam, die in de gemeenteraad op 17 januari jongstleden tekst en uitleg gaf over de manier waarop INEOS moest worden overtuigd om voor Rotterdam te kiezen: “Ik kan echt met mijn hand op mijn hart vertellen dat wij daar alles aan gedaan hebben. En niet alleen wij. Ook het Havenbedrijf, VNO-NCW, het kabinet tot aan de minister-president aan toe, de minister van Economische Zaken en Klimaat en het Netherlands Foreign Investment Agency hebben nadrukkelijk geprobeerd het bedrijf naar Rotterdam te halen.”

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Het kabinet spreekt met twee monden, een doodzonde in de politiek. Wij vragen hom of kuit. Als het kabinet ons minder plastic belooft, moet het ten eerste ervoor zorgen dat er minder wordt geproduceerd, om te beginnen op Nederlands grondgebied. Dat er achter de schermen voor méér plastic wordt gelobbyd, voedt de gedachte dat het Plastic Pact niet meer is dan een greenwash-operatie voor de bühne.”

Foto: Rijksoverheid


Lees ook: INEOS bouwt voor 3 miljard euro plasticfabrieken bij Antwerpen

,

Schone rivieren ontvangt bijna twee miljoen euro om rivierdelta plasticvrij te maken

Amsterdam, 18 februari 2019 – Het project Schone Rivieren heeft een donatie van 1.950.000 euro gekregen van de Nationale Postcode Loterij. Daarmee komt het doel om de hele Nederlandse rivierdelta plasticvrij te maken steeds dichterbij. Schone Rivieren is opgezet om inzicht te krijgen in de hoeveelheden en herkomst van afval langs de rivieroever. Zo kan het afvalprobleem bij de bron worden aangepakt. Het is voor het eerst in Nederland dat er op deze schaal onderzoek naar rivierafval wordt gedaan met behulp van ‘citizen science’: vrijwilligers die data verzamelen voor wetenschappelijk onderzoek.

Postcode Loterij-ambassadeur Martijn Krabbé kwam de cheque maandag 18 februari langsbrengen in Nijmegen, waar de initiatiefnemers IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee bezig waren met rivierafvalonderzoek langs de Waal. “Onze droom om de rivierdelta in 2030 plasticvrij te maken kan nu werkelijkheid worden. Het mooie van dit project is dat echt iedereen mee kan doen en door steeds meer bewustwording gebeurt dat ook”, aldus Joline de Weerdt, regiodirecteur van IVN.

Schone Rivieren

Elk jaar raken miljoenen zeezoogdieren en vogels verstrikt in plastic. De dieren zien het plastic aan voor voedsel en kunnen zo sterven met een buik vol afval. Ook de gevolgen voor de menselijke gezondheid liggen op de loer als het plastic in onze voedselketen terecht komt. Veel plastic stroomt via rivieren de zee in. Plastic Soup Foundation, IVN Natuureducatie en Stichting De Noordzee hebben daarom in 2017 hun krachten gebundeld en zijn het project ‘Schone Rivieren’ gestart.

Op zo’n 200 trajecten langs de Maas en de Waal doen de organisaties onderzoekswerk met hulp van opgeleide vrijwilligers. Dat geeft inzicht in de verschillende soorten afval, de meest voorkomende items en de meest vervuilde hotspots. Met die data kunnen zij vervolgens bedrijven aanspreken op hun verantwoordelijkheid, gesprekken voeren met beleidsmakers en het bewustzijn onder consumenten vergroten. Daarnaast worden er grootschalige opruimacties georganiseerd, waar jaarlijks 4000 vrijwilligers aan mee werken.

Extra bijdrage 

Met de extra bijdrage van de Nationale Postcode Loterij wordt Schone Rivieren nu fors uitgebreid. Het aantal rivieren in Nederland dat wordt opgeruimd en onderzocht wordt aanzienlijk groter. En daarom worden honderden extra onderzoekers opgeleid.

De schenking is mogelijk dankzij de deelnemers van de Postcode Loterij. De schenking is gedaan aan de vooravond van het Goed Geld Gala. Op 4 maart maakt de  Postcode Loterij  hier bekend hoeveel geld zij dit jaar, dankzij haar deelnemers, kan schenken aan goede doelen op het gebied van mens en natuur.  De helft van de inleg van deelnemers aan de Postcode Loterij gaat naar goede doelen op het gebied van mens en natuur. Vorig jaar was dit een totaalbedrag van ruim 357,5 miljoen euro.

Lees meer over het Schone Rivieren project op www.schonerivieren.org.

, , , ,

Grootschalig verlies van pellets op zee blijft nog zonder sancties

Plastic Soup Foundation organiseert pellet telling in Nederland

Amsterdam, 21 januari 2019– Het vrachtschip MSC Zoe verloor begin deze maand minstens 292 containers en sommige waren gevuld met pellets. Van pellets, ook wel nurdles genoemd en per stuk niet groter dan 5 millimeter, worden producten van plastic gemaakt. Het strand van Schiermonnikoog werd met miljoenen van die plastic korreltjes overspoeld. Aangezien ze grote ecologische gevolgen kunnen hebben voor de kwetsbare waddennatuur, onderzoekt de Rijksuniversiteit Groningen waar ze terecht zijn gekomen. In tegenstelling tot grotere stukken plastic zijn ze nauwelijks op te ruimen.

Het verlies van de miljoenen pellets op de Waddenzee vormde helaas geen uitzondering. In oktober 2017 kwamen nurdles uit twee scheepscontainers in zee terecht bij de Zuid-Afrikaanse havenstad Durban, waarna ze massaal aanspoelden op de stranden. Uit een recent Deens rapport blijkt verder, dat rond Deense plasticfabrieken – de hofleveranciers van Lego – uitzonderlijk veel pellets in het milieu worden aangetroffen. In Schotland werden in mei 2018 om en nabij 450.000 pellets gevonden op één strand; twaalf mijl van de Ineos Polymers fabriek waar ze geproduceerd worden. De Engelse consultant Eunomia berekende in 2016 dat alleen al in het Verenigd Koninkrijk jaarlijks tot 53 miljard pellets verloren raken en in het milieu belanden.

Het is niet verwonderlijk dat pellet verlies wordt beschouwd als een van de belangrijkste oorzaken van de plasticsoep. Toch is er geen enkele nationale of internationale organisatie die hierop toeziet.

Doordat het feitelijk een allang bekend probleem is, hebben plasticproducenten zich op vrijwillige basis verenigd in Operation Clean Sweep (OCS). Dit industriële initiatief past naar eigen zeggen de best denkbare praktijken toe om te voorkomen dat pellets in zee terecht komen. Maar in feite heeft de industrie vrij spel en wordt ze nooit beboet of aangesproken. De afgelopen 25 jaar heeft OCS ook nooit publieke verantwoording afgelegd. MacKerron, vicepresident van de Amerikaanse NGO As You Sow: “Operation Clean Sweep provides no transparency on the scope and nature of spills or efforts made to clean up. Given what we know about the alarming rates of plastic leakage into oceans, companies can no longer hide behind vague pledges of best practices. They need to provide prompt and detailed disclosure about specific actions taken to prevent spills, and when spills occur, information on spill size, and actions taken to clean up.”

As You Sow heeft de Amerikaanse pellet producenten Chevron, DowDupont, ExxonMobil en Phillips 66 tijdens aandeelhoudersvergaderingen ter verantwoording geroepen en geëist dat er tenminste jaarlijkse rapportages komen die de spills in kaart brengen, beschrijven welke maatregelen er zijn genomen en hoe de spills werden opgeruimd.

Om maatregelen te kunnen afdwingen die ertoe leiden dat de industrie zorgdraagt voor transport zonder pellet verlies, is het van groot belang om bewijs in kaart te brengen. Waar en in welke concentraties worden ze aan kusten en oevers aangetroffen? Aan het opbouwen van deze data kan iedereen eenvoudig met een smartphone meedoen, alleen of in een groepje. Tussen vrijdag 8 en zondag 17 februari vindt The Great Global Nurdle Hunt plaats.

De Plastic Soup Foundation organiseert in dat kader die week diverse pellet-tellingen in Nederland op nieuwe en nog geheime hotspot-locaties in onder andere Zeeland en Limburg. Doe mee en meld je aan via een e-mail bij michielp@plasticsoupfoundation.org. Dan ontvang je meer specifieke informatie over data, tijdstippen en locaties.


Lees ook: De Europese Commissie en pellet verlies