,

Opruimsysteem van Boyan Slat de Stille Oceaan opgegaan

Amsterdam, 14 september 2018 – Zaterdag 8 september is het opruimsysteem van Boyan Slat de Stille Oceaan op gegaan. The Ocean Cleanup begint hiermee de eerste grote testfase waarbij een 600 meter lange buis met een scherm van 3 meter diep het plastic afval bij elkaar veegt. Met een schip wordt het afval vervolgens naar het vasteland gebracht. Als deze test goed verloopt, dan worden er meer van dit soort installaties gebouwd die binnen 5 jaar de helft van de 80 miljoen kilo plastic in de Stille Oceaan moeten opruimen. Bekijk hieronder het nieuwsitem dat het RTL Nieuws hieraan besteedde, waarbij ook wij werden geïnterviewd (vanaf minuut 8:00-10:12):

Het project heeft een enorme impact gehad op de bewustwording van de plasticsoep. Wij wensen Boyan daarom ook veel succes en zijn erg benieuwd naar de resultaten! Ook willen we hem aanmoedigen om installaties voor rivieren te ontwikkelen; 80% van al het afval komt namelijk vanuit de rivieren in de zee terecht.

Uiteindelijk moet de oplossing gevonden worden in het voorkomen van al het plastic afval dat nu in het milieu terechtkomt. Sinds onze oprichting in 2011 proberen we dit doel te bereiken door bronnen van plasticsoep aan te pakken, zoals microplastics in cosmetica en synthetische vezels uit kleding.

, ,

Citizen Science: gemotiveerd opruimen van zwerfafval

Amsterdam, 23 augustus 2018– Vijf jaar lang worden de oevers van de Maas en Waal door vrijwilligers schoongehouden. Het gaat om een grootschalig afvalonderzoek sinds 2017, dat samen met IVN Natuureducatie en Stichting De Noordzee door de Plastic Soup Foundation is opgezet. Schone Rivieren is een citizen science project waarbij burgers actief deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek. Het afval wordt niet alleen opgeruimd, maar ook geanalyseerd. Doel is om inzicht te krijgen in de hoeveelheden, soorten producten, samenstelling en herkomst van het afval. Dankzij deze data is een effectievere aanpak mogelijk, onder andere door de producenten van de gevonden producten aan te spreken en verantwoordelijk te houden.

Uit het rapport “Citizen Science voor Schone Rivieren” van de Universiteit van Leiden, blijkt dat de burgerwetenschappers zich vooral storen aan het vele zwerfafval en daarnaast hun steentje willen bijdragen aan het oplossen van de plasticsoep door de vervuiling aan de bron aan te pakken. Het Leidse onderzoek wilde achterhalen wat de vrijwilligers precies motiveert om mee te doen.

Ook lokale verenigingen organiseren opruimacties, maar deze doen dit omdat er een financiële vergoeding van de gemeente tegenover staat. Voor hen is de belangrijkste motivatie om de clubkas te spekken. In het aanpakken van de plasticsoep aan de bron zijn ze veel minder geïnteresseerd.

Over enkele weken heeft iedereen in Nederland kans om mee te doen aan het opruimen van zwerfafval én tegelijk bij te dragen aan wetenschappelijk onderzoek. Zaterdag 15 september is het namelijk World Cleanup Day en zijn er in meer dan 150 landen opruimacties. Iedereen die meedoet, kan het zwerfafval in kaart brengen met de eenvoudig te gebruiken Litterati-app op de smartphone. De Plastic Soup Foundation organiseert en coördineert samen met Nudge de opruimactiviteiten in Nederland. Organisaties en individuen kunnen een lokale schoonmaakactie starten en zich hier aanmelden.


Lees ook: Grootste opruimactie ooit in Nederland

,

Deelnemers gezocht voor The Big Microplastic Survey

Amsterdam,  1 augustus 2018 – De hitte lokt veel mensen naar het strand. Daar is nuttig werk te doen. Want wat er uitziet als schoon zand, is in werkelijkheid vervuild met microplastics. De Engelse onderzoeker David Jones, oprichter van Just One Ocean, heeft in samenwerking met de universiteit van Portsmouth een manier bedacht om deze vervuiling wereldwijd in kaart te brengen. Iedereen kan mee doen: individuen en organisaties. Het onderzoek van de Big Microplastic Survey beperkt zich niet tot stranden, ook oevers van rivieren en meren kunnen worden onderzocht.

Het citizen science project bestaat uit zes stappen:

  • Stap 1. Registreren;
  • Stap 2. Download het resource pack met instructies;
  • Stap 3. Bedenk waar en wanneer je onderzoek gaat doen;
  • Stap 4. Voer het onderzoek uit. Neem een touw van vier meter lang. Baken daarmee een vierkante meter af op de vloedlijn. Neem een karton en knip daarin een gat van 10 x 10 cm. Leg dit karton op vijf willekeurige plaatsen binnen de vierkante meter. Lepel de bovenste laag van 2 cm uit het gat. Doe al het zand in een witte emmer. Vul de emmer met (zee)water en roer even. Nu komen de microplastics boven drijven. Giet het water door een keukenzeef in een tweede witte emmer. Herhaal het onderzoek 5 keer op de vloedlijn, met telkens een afstand van 5 meter tussen elke afgebakende vierkante meter. Bepaal de locatie met GPS of Google Maps;
  • Stap 5. Analyseer. Je krijgt telkens een mengsel van microplastics en organisch materiaal dat ook boven is komen drijven. Doe dat in een bakje en laat het drogen, sorteer vervolgens met de hand de microplastics op kleur en soort. Gebruik daarbij de microplastics guide die tien soorten microplastics onderscheidt;
  • Stap 6. Verstuur het ingevulde survey formulier, zo mogelijk met een foto, naar de onderzoekers.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation. “We zijn er trots op om partner te zijn van dit citizen science project. Het is fantastisch dat iedereen op een vrij eenvoudige manier kan bijdragen aan onderzoek dat voor wetenschappelijke kennis over de verspreiding en concentratie van microplastics enorm belangrijk is. We roepen iedereen op om mee te doen.”


Lees ook: Steun de Plastic Soup Foundation met MBRC the Ocean

, ,

Marokko bewijst: verbod plastic tasjes stelt zonder handhaving niets voor

Amsterdam, 3 juli 2018 – Het is vandaag World Plastic Bag Free Day. Overal in de wereld wordt op 3 juli extra aandacht gevraagd voor de negatieve gevolgen van de plastic tas die eenmalig wordt gebruikt.

Steeds meer landen nemen maatregelen tegen de plastic tas. Dat lijkt goed nieuws. Maar wetgeving op zichzelf biedt geen enkele garantie dat er ook minder plastic zakjes in omloop zijn. Maatregelen hebben nauwelijks effect als niet ook gehandhaafd wordt. Dit blijkt het geval in Marokko dat twee jaar geleden een wet aannam die plastic tasjes verbood.

De Marokkaanse NGO Zero Zbel heeft onderzoek gedaan naar het effect van deze wet. In drie grote steden ondervroegen 24 vrijwilligers ondernemers en consumenten op markten, in totaal 235 mensen. De belangrijkste resultaten zijn:

  • 90% van de consumenten is op de hoogte van de wet en alle ondervraagde ondernemers. 60% beschouwt de tasjes als ernstige bedreiging van het milieu
  • Acht procent van de ondervraagden geeft aan dat het gebruik van tasjes is toegenomen, 41% denkt dat het ongeveer evenveel is als 2 jaar geleden
  • De tasjes worden nog steeds gebruikt op markten waar ze overwegend gratis weggegeven worden. Het merendeel van de consumenten zegt per keer winkelen tussen de 5 en de 15 tasjes te gebruiken
  • Als verklaring voor het voortgaande gebruik van de tasjes geven de ondervraagden aan dat ze gratis zijn, terwijl 60% van de ondernemers zegt dat 80% van hun klanten gratis tassen verwachten. Alternatieve tasjes zijn duurder en minder praktisch.

Zero Zbel beveelt de regering aan om vooral de producenten van illegale zakjes aan te pakken. Ook zouden de resultaten van de wet elk jaar door een onafhankelijke organisatie beoordeeld moeten worden.


Lees ook: India gaat single use plastic verbieden 

Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht
, ,

Waarom uitstellen van statiegelduitbreiding geen optie is

Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht

Een berg plastic flessen gevonden op een tracé van 100 meter langs de Maas bij Maastricht

Amsterdam, 10 maart – In eerdere berichtgeving heeft Plastic Soup Foundation samen met Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland en Stichting De Noordzee teleurgesteld gereageerd op het aangekondigde voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven om statiegeld op kleine plastic flesjes pas in 2021 door te voeren. De verpakkingsindustrie krijgt tot die tijd de zoveelste kans om er zelf voor te zorgen dat de hoeveelheid plastic flesjes in het zwerfafval met 70 tot 90 procent vermindert.

Noodzaak voor actie

Dat het nodig is om nu actie te ondernemen, blijkt duidelijk uit het project Schone Rivieren van IVN, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation. In de afgelopen dagen hebben honderden vrijwilligers oevers van de Maas en Waal gemonitord en opgeruimd. Dat gebeurde in de Biesbosch. De hoeveelheid gevonden plastic flessen is ontluisterend.

In dit bericht houden we je op de hoogte over het statiegeld debat en waarom het onverantwoordelijk van de regering Rutte is om te wachten tot 2021. We roepen de Tweede kamer op om in actie te komen namens een meerderheid van het Nederlandse volk. Maar liefst 80% van de bevolking eist uitbreiding van statiegeld op flesjes en blik.

 

11 april 2018

Gisteren is er in de Tweede Kamer gestemd over de ingediende moties van de Kamerleden. Zoals verwacht is er weinig veranderd aan het huidige voorstel van Staatssecretaris Van Veldhoven. Blikjes blijven buiten beschouwing en het concrete plan van aanpak van de industrie zal niet worden gecontroleerd op haalbaarheid. Met als gevolg dat de industrie twee jaar de tijd heeft om op dezelfde manier door te modderen.

Daarnaast is er nog weinig bekend over hoe de monitoring de komende twee jaar zal plaatsvinden. De Plastic Soup Foundation vraagt zich voornamelijk af of dit op een statistisch betrouwbare manier zal worden gedaan.

Een positieve noot is dat er een motie is aangenomen die stelt dat er concrete afspraken moeten worden gemaakt met het bedrijfsleven zodat het gebruik van recyclaat in hoogwaardige toepassingen wordt verhoogd. Het is echter maar de vraag of dit van toepassing zal zijn op de doelstelling die is gesteld om binnen twee jaar 90% van de kleine plastic flesjes te recyclen. Als er van dit plastic ook producten zoals kleding worden gemaakt, dan heeft deze doelstelling uiteindelijk weinig gewenst effect op de plasticsoep, omdat het plastic alsnog in zee terecht zal komen in de vorm van microplastics.

22 maart 2018

Vervolg Algemeen Overleg – Wassenberg (PvdD) vindt dat de staatssecretaris moet blijven bij het doel om binnen drie jaar 90% van de plastic flesjes terug te dringen uit het zwerfafval. Dit kan volgens hem alleen bereikt worden door nu statiegeld in te voeren en daarnaast andere opruimacties te organiseren.

Kröger (GL) is teleurgesteld in het voorstel van de staatssecretaris en voorziet een verschuiving van het probleem: door blikjes niet mee te nemen in de uitbreiding van het statiegeld zullen er volgens haar meer blikjes worden verkocht en in het zwerfvuil terecht komen. Ook zou het plan van het bedrijfsleven getoetst moeten worden alvorens uitvoering plaats zal vinden.

Laçin (SP) vraagt zich af of milieuorganisaties evenveel door de staatssecretaris zijn betrokken als milieuorganisaties en wijst op het belang om deze partijen te betrekken, ook als het gaat om monitoring.

Dik-Faber (CU) stelt voor om met het bedrijfsleven te gaan praten over het mogelijk vastmaken van dopjes aan plastic flesjes, aangezien dopjes in het huidige voorstel niet zijn meegenomen in het statiegeld systeem. Op deze manier zullen de dopjes minder snel in het milieu terecht komen.

De staatssecretaris blijft bij haar voorstel, en beweert dat zij even vaak met het bedrijfsleven als met milieuorganisaties om de tafel heeft gezeten. Het idee van Dik-Faber vindt zij interessant en zij is bereid om hierover met het bedrijfsleven in gesprek te gaan.

20 maart 2018 – 19:00

Jack van Ham, voorzitter van de Raad van Toezicht van het Liliane Fonds, oud directeur Rode Kruis, oud voorzitter Plastic Soup Foundation schreef de volgende column: Uitstel voor onbetrouwbaar bedrijfsleven, al 20 jaar “polderen” over statiegeld .

15 maart 2018 – 19:00

Staatssecretaris Van Veldhoven blijft bij haar besluit om statiegeld uit te stellen.

15 maart 2018 – 15:50

Vandaag vindt het Algemeen Overleg ‘Circulaire Economie’ plaatst in de Tweede Kamer. Hierin werd (en wordt op dit moment) het voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven besproken. De Plastic Soup Foundation is hier ook aanwezig. Hieronder een aantal reacties van de PvdD, PvdA, GL, SP, 50Plus op het voorstel van de staatssecretaris.

Wassenberg (PvdD): onder druk van het bedrijfsleven wordt er weer afgezien van uitvoering. Jarenlange beloftes zijn loze beloftes geworden. Blikjes zijn op onverklaarbare wijze uit het voorstel gehaald. De reductie van 90% plastic flesjes in zwerfvuil is bijgesteld naar 70-90%. Dit wordt uit ervaring 70%. We kunnen niet opnieuw vertrouwen op loze beloften.

Van Dijk (PvdA): wij moeten de industrie nu echt gaan aanspreken op hun verantwoordelijkheid. De afgelopen jaren is er te weinig gedaan. Als we het bedrijfsleven weer de ruimte geven, dan komt er helaas niks van terecht.

Kröger (GL): het is een milieumaatregel waar zo veel draagvlak voor is. Er ligt geen concreet plan van aanpak. Het is uitstel. Wat is de reden? Waarom zou het klaarmaken van de wet 3 jaar moeten duren? Gaat het kabinet dit met alle wetsvoorstellen doen? En hoe reageert de secretaris op de afvalrapers die nu willen stoppen met opruimen?

Lacin (SP): ongeveer 12 miljoen inwoners steunen het! Alle partijen steunden de motie van Merijn Tinga (Plastic Soup Surfer). Hoe wordt het voorstel gemonitord? Hoe vaak heeft de staatssecretaris met het bedrijfsleven gezeten en hoe vaak met milieuorganisaties? De laatsten voelen zich niet serieus genomen.

Van Brink (50plus): het is niet duidelijk of de doelstelling wordt doorgevoerd, en als niet, dan is het al weer 2021. Waarom wordt er niet voortvarend doorgepakt? Alle kiezers willen graag statiegeld.

 14 maart 2018

De afgelopen dagen is in veel kranten en online media, zoals de Volkskrant, NRC, Trouw, Duurzaam Bedrijfsleven, VMT, BN/DeStem, Omroep Gelderland, aandacht besteed aan het teleurstellende voorstel van staatssecretaris Stientje van Veldhoven.

10 maart 2018

Bij EenVandaag gaan Rob Buurman van Recycling Netwerk en Stientje van Veldhoven in gesprek over statiegeld op kleine petflesjes. – Bekijk het fragment hieronder.

Jeroen Dagevos, hoofd programma’s bij de Plastic Soup Foundation, was vandaag te zien in het RTL Nieuws over statiegeld. – Bekijk het fragment hier.

Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Stichting De Noordzee en Plastic Soup Foundation reageren teleurgesteld op voorstel om kleine plastic flesjes in zwerfafval aan te pakken van staatssecretaris Van Veldhoven. – Lees de reactie hier.

9 maart 2018

Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat 80% van de Nederlanders voor uitbreiding van het huidige statiegeldsysteem is. 33.270 leden van het Opiniepanel werden hiernaar gevraagd.

“Kiezers van alle coalitiepartijen zijn in ruime meerderheid voorstander van statiegeld op kleine flesjes (0,5 liter) en blikjes. Bijna negen op de tien (89%) D66-kiezers willen uitbreiding van het statiegeld en ook de achterbannen van het CDA (83%), de ChristenUnie (85%) en de VVD (72%) zien dat zitten.” – Lees meer op EenVandaag.

Tijdens monitoringsacties in het kader van ons Schone Rivieren-project werden op 100 meter enorme hoeveelheden afval gevonden. Een groot gedeelte hiervan bestond uit plastic flessen.

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Zwerfafval wat langs de rivieren gevonden wordt. Een veel gevonden item: kleine plastic flessen.

Zwerfafval wat langs de rivieren gevonden wordt. Een veel gevonden item: kleine plastic flessen.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

27 februari 2018

De Rijn werd vorig jaar uitgeroepen tot smerigste rivier van Europa. Reden voor Brandpunt+ om een kijkje te gaan nemen. Schone Rivieren-vrijwilligers Jetske en Jara worden gevolgd tijdens het monitoren van een rivieroever, onze vrienden van The Great Bubble Barrier vertellen over hun oplossing op de rivier en Plastic Soup Surfer Merijn Tinga vertelt over zijn strijd voor het uitbreiden van het statiegeldsysteem. – Bekijk de aflevering van Brandpunt+.

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht
, , , ,

Recycling Netwerk, Greenpeace, Plastic Soup Foundation en De Noordzee: “Uitstellen statiegeld negeert roep van samenleving en is slechte zaak voor het milieu”

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Op 9 maart gevonden flessen langs de Maas bij Maastricht

Amsterdam, 10 maart – De beslissing van de regering Rutte om de uitbreiding van statiegeld uit te stellen is een slechte zaak voor het milieu. Het uitstel negeert bovendien de roep van meer dan 200 gemeenten om statiegeld dit jaar uit te breiden. De methodes van de industrie om zwerfafval te verminderen leiden niet tot resultaat. Het leidt er enkel toe dat statiegeld wordt geblokkeerd. Dat zeggen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee in reactie op de brief van de staatssecretaris van I & W aan de Tweede Kamer over zwerfafval en statiegeld.

“Drie jaar uitstel betekent miljoenen extra flesjes en doppen in het milieu die bijdragen aan de wereldwijde plastic soup voordat statiegeld – misschien – wordt uitgebreid. De beslissing van de regering stelt ons teleur”, zeggen de milieuorganisaties Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee zaterdagochtend in een gezamenlijke mededeling.

Een overgrote meerderheid van 80 procent van de Nederlanders vraagt de uitbreiding van statiegeld tot alle flessen en blikjes. Van de CDA-kiezers steunt 83% de uitbreiding ervan en bij de VVD-kiezers is dat 79%. Bij D66, de partij van staatssecretaris Stientje van Veldhoven, vraagt 85% van de kiezers om statiegeld uit te breiden naar plastic flesjes en blikjes. Dat bleek vrijdag uit een onderzoek van GfK.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

Kleine versus grote flessen die gevonden zijn langs de Maas bij Maastricht.

De communicatiecampagnes van de verpakkingssector lopen al decennia, maar hebben onze straten en stranden niet schoon gekregen. In 2002 verijdelde het bedrijfsleven de uitbreiding van statiegeld door te beloven de flesjes én blikjes in het zwerfafval met 80% te verminderen in 3 jaar tijd. De doelstelling werd nooit gehaald, maar statiegeld werd niet ingevoerd. Nu, zestien jaar later, dreigt de geschiedenis zich te herhalen: uitstel en daarmee afstel.

We weten dat de weg van het statiegeld wel werkt. Bewijzen zijn er in Scandinavië en Duitsland. Ook meer dan 200 gemeenten komen zelf tot die conclusie en hebben zich aangesloten bij de Statiegeldalliantie. De federaties van de boeren en van de vissers zijn voor. En ook 80 procent van de bevolking ziet dit zitten. “Het valt niet uit te leggen aan de bevolking dat een eenvoudige milieumaatregel die de steun heeft van 80 procent van de Nederlanders en meer dan 200 gemeenten, wordt uitgesteld”, zeggen de milieuorganisaties.

Belangen landbouw, visserij en gemeenten

De brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat zwijgt bovendien in alle talen over de blikjes. Halve maatregelen hebben grote risico’s. Er komt dus geen oplossing voor de blikjes in de natuur, en ook geen oplossing voor de veehouders waarvan koeien vlijmscherpe stukjes blik in hun maag krijgen. Die discussie over de uitbreiding van statiegeld naar blikjes gaat echter niet weg. Vorige week linkte LTO Nederland zich aan de Statiegeldalliantie. Ook VisNed pleitte vorige week voor uitbreiding van statiegeld in het belang van een schone zee.

De gemeenten blijven ondertussen ‘dweilen met de kraan open’. De strijd tegen zwerfafval kost hen zo’n 250 miljoen euro aan belastinggeld per jaar. Statiegeld op alle flesjes en blikjes zou de aanwezigheid ervan in de natuur met 70 tot 90 procent van het volume reduceren.  Meer dan 200 Nederlandse gemeenten werden partner van de Statiegeldalliantie, met de vraag om statiegeld dit jaar nog uit te breiden.

Tweede Kamer

Het kabinet Rutte III beloofde het groenste kabinet ooit te worden, maar lijkt dit op het vlak van circulaire economie en statiegeld niet te zullen waarmaken.

De milieuorganisaties hopen dat de Tweede Kamer op 15 maart werk maakt van de onmiddellijke uitbreiding van statiegeld tot alle flessen en blikjes. “Het is heel belangrijk dat we en de regering verdere stappen zetten op de weg die wél werkt, de weg van statiegeld. Daarom moet Den Haag, regering en Tweede Kamer, heel snel concrete stappen zetten op de weg naar uitbreiding van statiegeld tot alle flesjes en blikjes”, besluiten Recycling Netwerk, Greenpeace Nederland, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.


Zwerfafval zorgt dat bermen bezaaid liggen met plastic. Wanneer de bermen gemaaid worden, wordt het bermmaaisel vervolgens weer gebruikt door terreinbeheerders om weer op hun land te strooien, ter bemesting. Er wordt geen rekening gehouden met plastic wat op die manier verspreid wordt. Lees hier meer.

, ,

Bellenscherm technologische doorbraak in strijd plastic soup

Bovenaanzicht van The Great Bubble Barrier in de IJssel bij Kampen.

Bovenaanzicht van The Great Bubble Barrier in de IJssel bij Kampen.

Amsterdam, 20 februari 2018 –  The Great Bubble Barrier vangt plastic soup voordat het de oceaan bereikt.

Een recente pilot in de IJssel toont het succes van de methode aan. Het gaat om een uiterst elegante vinding waarbij luchtbellen een barrière vormen die plastic in rivieren afvangt. Meegevoerd door de stroming botst het plastic tegen een muur van belletjes. Het aldus gevangen plastic afval wordt naar de waterkant geleid om te worden opgeruimd. De IJssel bij Kampen was afgelopen november de eerste locatie om het bellenscherm buiten het laboratorium te testen. Uit het experiment blijkt dat meer dan 80% van het testmateriaal werd afgevangen.

Rivieren brengen overal ter wereld grote hoeveelheden plastic naar zee. Nu is er een methode om te voorkomen dat dat plastic ook werkelijk in zee belandt. Daarmee is een grote droom van de oprichters van The Great Bubble Barrier uitgekomen. Francis Zoet, Anne Marieke Eveleens en Saskia Studer zochten niet alleen naar een manier om plastic af te vangen op de volle breedte en diepte van elke willekeurig rivier, maar ook dat doorgang voor de scheepvaart en trek van vissen niet gehinderd zou worden. Ze zijn daarin met vlag en wimpel geslaagd.

Oprichters van The Great Bubble Barrier (vlnr): Frances Zoet, Anne Marieke Eveleens, Saskia Struder

Oprichters van The Great Bubble Barrier (vlnr): Francis Zoet, Anne Marieke Eveleens & Saskia Studer

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Het belang van deze nieuwe techniek is niet te onderschatten. We denken dat het bellenscherm overal toegepast kan worden. Omdat de implementatie ook relatief goedkoop is, zullen met name ontwikkelingslanden hier hun voordeel mee kunnen doen. Dan gaat het om rivieren die op dit moment dagelijks massa’s plastic naar zee transporteren.”

 

Meer informatie over de pilot en The Great Bubble Barrier:

Pilot in samenwerking met Rijkswaterstaat, Deltares en BAM/van den Herik
The Great Bubble Barrier won in 2016 een door Rijkswaterstaat en Puur Water Natuurlijk uitgeschreven wedstrijd: ‘De Plastic Free Rivers Makathon’ om de plastic problematiek een halt toe te roepen. In samenwerking met het Self Supporting River System (SSRS) leerteam van Rijkswaterstaat, Deltares en BAM/van den Herik werd de effectiviteit van het bellenscherm eerst uitgebreid getest in het lab van Deltares. De resultaten waren positief, waarna in november 2017 een Bubble Barrier van bijna 200 meter bij Kampen in de IJssel geplaatst kon worden voor een testperiode van drie weken. De nu gepubliceerde resultaten laten zien dat The Great Bubble Barrier plastic afvangt onder alle waargenomen omstandigheden. Ook het effect van wind en stroming werd gemeten om de instellingen van het bellenscherm ieder gewenst moment te kunnen aanpassen aan de omstandigheden. Bij elke weersomstandigheid werd er meer dan 80% van het testmateriaal afgevangen.

Werking van The Great Bubble Barrier

Schematische weergave van the Great Bubble Barrier

The Great Bubble Barrier is een scherm van lucht in het water. Zowel schepen als vissen kunnen ongehinderd passeren. Plastic soup wordt echter wél door het bellenscherm tegengehouden en naar de kant geleid. Het bellenscherm wordt gecreëerd door een buis op de bodem van de rivier waar lucht doorheen wordt gepompt. The Great Bubble Barrier creëert een bellenscherm van de bodem van de rivier tot aan het wateroppervlak. De opwaartse stroming die hierdoor ontstaat, brengt zwevend afval in de waterkolom naar boven. Door het scherm schuin te plaatsen, wordt de natuurlijke stroming gebruikt om het plastic naar de oever te geleiden, waardoor het afval eenvoudig te verzamelen en verwijderen is.

Klaar om rivieren schoon te krijgen

The Great Bubble Barrier is klaar om te starten met het afvangen van plastic soup. Iedere rivier, kanaal of gracht met stroming is in principe geschikt om een bellenscherm te plaatsen. The Great Bubble Barrier biedt een effectieve manier om plastic uit rivieren op te vangen en is daarnaast goed schaalbaar, visueel aantrekkelijk en kan tien jaar blijven liggen. Klik hier voor meer informatie.

Crowdfunding

Om het systeem snel permanent te installeren, is een crowdfunding campagne gestart. Verschillende bekende organisaties waaronder de Plastic Soup Foundation steunen de actie en bieden leuke rewards voor donateurs, zoals rietjes van riet en tochten door de grachten van Amsterdam om plastic te vissen. Wie The Great Bubble Barrier wil steunen met een donatie, kan dat hier doen.

,

Plastic wattenstaafjes op hun retour, maar nog niet in Nederland

Amsterdam, 18 februari 2018 – Wattenstaafjes worden in veel landen in groten getale op het strand en langs de waterkant aangetroffen. Ook in Nederland. De voornaamste oorzaak is dat mensen hun toilet als afvalemmer gebruiken of buitenshuis hun oren schoonmaken. De staafjes dragen bij aan de plasticvervuiling. Italië heeft eind vorig jaar daarom als eerste land ter wereld de plastic wattenstaafjes verboden.   

In het Verenigd Koninkrijk voert City to Sea campagne tegen de plastic staafjes. De campagne, Switch the Stick, heeft groot succes. Eind 2016 verklaarden alle grote winkelketens in het Verenigd Koninkrijk dat ze hun eigen huismerk zouden aanpassen. De plastic wattenstaafjes van het eigen merk zouden vóór het einde van 2017 zijn vervangen door papieren staafjes. Sainsbury’s, Boots, Morrisons, Wilko, Lidl zijn hun toezegging nagekomen. Aldi, Superdrug en Asda nog niet.

Ook in Nederland weten alle producenten van wattenstaafjes dat er een kans bestaat dat ze in het milieu terecht komen. Wattenstaafjes staan op plek 9 van het meest gevonden rivierafval in Nederland. Dit blijkt uit het ‘Rivierafval onderzoek 2017’ van Schone Rivieren. Toch is nog geen enkel huismerk van grote winkelketens gestopt met het plastic staafje, of het nu om Albert Heijn, Kruidvat, Hema, Trekpleister of Jumbo gaat. Bij Ecomonde, die de slogan “voor een mooiere wereld” voert, en bij Ekoplaza zijn de staafjes wel van papier. Deze aanbieder wijst de grote concurrenten de weg.

Hoe lang zal het nog duren voor de retailers door hun klanten op hun verantwoordelijkheid worden gewezen en het assortiment aanpassen? Zolang dat niet gebeurt, en ook de overheid zich stilhoudt, blijven deze merken kiezen voor de goedkoopste productiewijze (plastic), ook al is er een betaalbaar alternatief (papier). 

Foto: City to Sea

, , ,

Plastic ongewenst in aangepaste EU Drinkwaterrichtlijn

Amsterdam, 14 februari 2018 – Eerder deze maand presenteerde de Europese Commissie haar voorstel voor herziening van de Drinkwaterrichtlijn (Richtlijn 98/83/EG). Een aantal van de voorgestelde maatregelen heeft betrekking op plastic. Het voorstel wordt later dit jaar door het Europees Parlement behandeld.

Waterleidingbedrijven moeten ingenomen water, dat na behandeling als leidingwater uit de kraan komt, beter gaan analyseren op risico’s. Een van de expliciet genoemde risico’s is de aanwezigheid van microplastics in drinkwater. Microplastics worden genoemd omdat ze schade berokkenen aan ecosystemen, zowel in zoet als in zout water, en een potentieel gezondheidsrisico vormen voor de mens. Aanbieders van leidingwater moeten hun water hierop gaan monitoren en controleren. Afhankelijk van de uitkomsten daarvan kunnen lidstaten maatregelen nemen.

De Richtlijn sluit aan bij de onlangs door de Commissie gepresenteerde Plastic Strategy die plastic in het milieu wil terugdringen. Consumenten moeten altijd kunnen vertrouwen op de kwaliteit van het aangeboden leidingwater en daardoor minder flessenwater kopen. Dat heeft een gunstige uitwerking op de hoeveelheid zwerfplastic. Plastic flessen behoren immers tot de meest gevonden verpakkingen op straat en in de natuur.

Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation: “Het is een hele stap vooruit dat enkele negatieve gevolgen van plastic in de voorgestelde herziening van de Drinkwaterrichtlijn worden aangepakt. Het ontbreekt echter nog aan een duidelijke norm met een harde ondergrens voor de hoeveelheid microplastics in drinkwater. Zonder zo’n norm blijft het onduidelijk welke hoeveelheid microplastics in drinkwater aanwezig kan zijn, of niet, en blijven echte maatregelen uit.”

, ,

Plastic meest gevonden afval in de Maas en Waal

Amsterdam, 16 januari 2018 – Nu het water in de rivieren zakt, is goed zichtbaar hoeveel afval er in de rivieren drijft. Uit een nieuw onderzoek naar zwerfafval op de oevers van de Maas en Waal blijkt dat 60 procent van dit afval bestaat uit plastic. Drankverpakkingen, waaronder plastic flesjes, doppen en wikkels, vervuilen samen met blikjes, snackverpakkingen en ondefinieerbare stukken plastic de rivieren en oevers het meeste. Iedere 100 meter rivieroever bevat gemiddeld 40 drankverpakkingen, waarvan de meerderheid afkomstig is van recreanten. Deze resultaten komen voort uit het onderzoek van het project Schone Rivieren, een samenwerkingsverband van IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.

In de zomer van 2017 is een grootschalig onderzoek van start gegaan om de hoeveelheid, samenstelling en herkomst van afval in de Maas en Waal de komende jaren te onderzoeken. Het doel hiervan is om in kaart te brengen welk afval via de rivieren in zee belandt. Door het probleem bij de bron aan te pakken wil men een bijdrage leveren aan de ultieme doelstelling van Schone Rivieren: geen enkel stukje plastic afval dat via de rivieren naar de zee drijft.

“Hoewel we nog geen robuuste dataset hebben, laten de eerste resultaten wel zien dat een aanzienlijk deel van het rivierafval bestaat uit wegwerp drankverpakkingen”, aldus Jeroen Dagevos, Hoofd Programma’s bij de Plastic Soup Foundation. “Een oplossing hiervoor is het invoeren van statiegeld op plastic flesjes en blikjes. Uit het recent verschenen rapport, in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), blijkt dat de invoering van statiegeld ervoor zorgt dat tot 6 miljoen minder flesjes per jaar in het milieu terechtkomen. Op die manier kunnen we de toestroom van plastic afval naar de zee stoppen.”

Ook uit eerder onderzoek naar strandafval aan de Nederlandse kust, uitgevoerd door Stichting De Noordzee, blijkt dat plastic flesjes en doppen in de top 15 van het meest gevonden plastic strandafval staan. Marijke Boonstra, projectleider Schone Zee bij Stichting De Noordzee: “We zijn de vrijwilligers ontzettend dankbaar voor hun inzet en de waardevolle informatie die zij verzamelen. We hopen dat de politiek en de bedrijven luisteren want de feiten spreken voor zich. De Nederlandse bevolking vraagt om oplossingen.”

Citizen science

Wat dit project bijzonder maakt, is dat er op grote schaal gebruik gemaakt wordt van citizen science: vrijwilligers (500 in totaal) worden opgeleid en helpen mee met onderzoeken van het afval. Het onderzoek is opgezet volgens Europese richtlijnen die al ruim 15 jaar toegepast worden bij afvalonderzoek op de stranden. Ook doet de Universiteit Leiden onderzoek naar de motivatie en ervaringen van vrijwilligers die deelnemen aan deze nieuwe vorm van massaonderzoek.

Meedoen?

In januari wordt een nieuwe lichting vrijwilligers opgeleid tot rivierafvalonderzoeker. Een onderzoeker volgt een eendaagse training en monitort twee keer per jaar de aan hem toegewezen 100 meter rivieroever. Voor meer informatie, zie: https://schonerivieren.org/nieuws/22-vacature-vrijwilligers-gezocht-voor-uniek-afvalonderzoek-langs-de-maas-en-waal.

Update 18-01-2018: De inschrijving voor de komende trainingen zijn gesloten. Bij interesse voor een volgende keer, kunnen wel contactgegevens achtergelaten worden.