Mondiale Duurzaamheidsdoelen en de strijd tegen plasticsoep

Opinieartikel van Maria Westerbos in Impakter

Amsterdam, Washington DC – De Verenigde Naties stelden in 2015 de mondiale duurzame ontwikkelingsagenda vast en namen de bekende 17 mondiale duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDGs) aan. In dat jaar werd de strijd tegen de plasticsoep niet erkend als een afzonderlijke SDG. In navolging van het Honolulu Commitment uit 2011 werd het probleem verengd tot plastic afval in zee. Dat plasticsoep zich ook in zoetwater manifesteert, op land en een bedreiging kan vormen voor onze gezondheid, bleef buiten beeld. Het gevolg hiervan is, dat bij internationale acties en overleg tot op heden uitsluitend aan SDG-doel 14.1 gerefereerd wordt. Dit subdoel benadrukt het schoonmaken van oceanen.

Het framen van plastic vervuiling

De Plastic Soup Foundation, samen met een internationale coalitie van NGOs verenigd in de Break Free From Plastic beweging, betoogt dat SDG 14 (Leven in het water) niet uitsluitend als uitgangspunt moet worden genomen bij internationale maatregelen tegen de plasticsoep. De wereld moet óók uitgaan van SDG 3 (Goede gezondheid en welzijn) en van SDG 12 (Verantwoorde consumptie en productie) om – met prioriteit – echte oplossingen te kunnen kiezen.

Door het accent aldus te verleggen, wordt erkend dat je van de hele plasticketen moet uitgaan, en niet alleen van de afvalfase. Een eerste prioriteit is om de productie van plastic te verminderen door in te grijpen bij het begin van de keten, in plaats van het achteraf op te ruimen. De wereld moet de oplossingen die multinationale bedrijven propageren daarom vooral niet omarmen. Het zijn veelal schijnoplossingen, zoals 100% recyclebare verpakkingen, of het verwerken van meer recyclaat in plastic producten. Deze oplossingen, vaak gesteund door overheden, staan nog steeds een ongelimiteerde groei van plastic toe, met name van eenmalig verpakkingsplastic.

Niet SDG 14, maar SDG 3 en 12

Jammer genoeg is de strijd tegen plasticsoep geen afzonderlijke SDG. De SDGs bieden gelukkig wel een effectief raamwerk voor actie, wanneer naast SDG 14 ook SDG 3 en 12 als uitgangspunt worden genomen. Een nieuw internationaal verdrag moet uitgaan van alle fasen van de plasticketen om verergering van de plasticsoep te voorkomen en onze gezondheid niet langer te compromitteren.

Lees het hele artikel van Maria Westerbos, directeur van de Plastic Soup Foundation, gepubliceerd door Impakter op 27 maart 2019 in de SDG series.